07-39/421-167
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Türkiye’de motorlu taşıt kullanabilmek için ehliyet alınması zorunludur. Ehliyet almak için resmi veya özel teşebbüsler tarafından açılan motorlu taşıtlar sürücü kurslarına devam etmek ve yapılan sınavda başarılı olmak gerekmektedir. Ehliyet almak isteyen bir kişinin bu kurslara devamının zorunlu olması ve ikamesinin bulunmaması nedeniyle ilgili ürün pazarı"sürücü adaylarına yönelik özel öğretim hizmetleri pazarı" olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şikâyet konusu uygulamanın Bursa ilinde gerçekleşiyor olması nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Bursa ili” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Tespitler ve Değerlendirme
5580 sayılı “Özel Öğretim Kurumları Kanunu”na göre Milli Eğitim Bakanlığı’nın gözetim ve denetimine tabi olan sürücü kursları, verecekleri hizmetin ücretini “Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tespit Ve Tahsil Yönetmeliği”nde belirtilen hükümlere göre belirlemektedirler. Mezkûr yönetmelikte söz konusu durum aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
“Ücretlerin Tespit ve Tahsiline Ait Esaslar
Ücretlerin Tespit ve Tahsili
Madde 5- (Değişik: 1.5.1990/20505 RG) Ücretler aşağıdaki esaslara göre tespit edilir. a) (Değişik: 17.7.1998/23405 RG) Özel Öğretim Kurumları öğrenci ücretleri, her yıl Mayıs ayında, kurum tarafından tespit ve basın yoluyla ilân olunur. Bu ilânlarda; yıllık ücret tutarıyla birlikte, peşin veya süreli ödemeler ve kurumca belirlenecek indirimler kıstaslarıyla birlikte belirtilir…..”
Buna göre, sürücü kursları fiyatlarını her yıl Mayıs ayında basın yoluyla ilan etmektedirler. İlgili mevzuat uyarınca ilan edilen bu fiyat “azami” niteliktedir ve özel öğretim kurumları ilan ettiklerinin altında bir fiyatla hizmet vermekte serbesttirler.
İnceleme konusu husus açısından önemli olan nokta, mevzuatta ücretleri belirleme görevinin herhangi bir kuruma verilmemiş olmasıdır. Nitekim uygulamada, özel öğretim kurumları ücretlerini, önceki yılın ücretlerini taban alarak yıllık TÜFE artışına ve yapmış oldukları yatırımlara göre belirlemektedirler.
Dolayısıyla, özel öğretim kurumlarını gözetme ve denetleme yetkisini haiz Milli Eğitim Müdürlüğü’nün, rekabete açık bir sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerin belirli bir ücreti uygulamaları yönünde girişimde bulunmasının, pazardaki rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.