Ode Yalıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin bayilik sözleşmesi yoluyla hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A.TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,

Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN,

Mehmet Akif ERSİN.

B.RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Ali ARIÖZ

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: Argon İzolasyon İnşaat Turizm Tic. Ltd. Şti.

Demirciler sitesi, 1. cad. No:70 Siteler/Ankara

D. HAKKINDA İLK İNCELEME

YAPILAN:: Ode Yalıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Kaptan Paşa Mah. Halit Ziya Sok. Famas Plaza

B Blok K:14 Okmeydanı, Şişli/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Ode Yalıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş’nin bayilik sözleşmesi yoluyla hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: ODE Yalıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (ODE) bayiliğini yapan Argon İzolasyon İnşaat Turizm Tic. Ltd. Şti (Argon) tarafından gönderilen şikâyet dilekçesinde özetle; ODE ile yapmış oldukları bayilik sözleşmesindeki koşulların ODE tarafından gittikçe ağırlaştırılması dolayısıyla piyasadaki faaliyetlerinin zorlaştırdığı ve yine ODE’nin üretim ve satışını yaptığı ürünlerle ilgili olarak diğer üreticilerin ürünlerinin teşhir ve satışını engellediği belirtilerek, ODE’nin anılan uygulamalarının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde incelenmesi talep edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.4.2007 tarih ve 2567 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 2.5.2007 tarih ve 2007-2-72/İİ-07-HSÖ sayılı İlk İnceleme Raporu, 4.5.2007 tarih, REK.0.06.00.00-110/142 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-39 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; yapılan başvuru ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Şikayetin özünü teşkil eden husus ODE’nin matbu halde hazırlayıp bayilerine imzalattığı sözleşmelerde yer alan rakip ürünleri satmamama hükmüne yöneliktir. Bu hükme dayanarak bayilerin rakip ürün satmaları engellenmektedir. Münhasırlık sağlayan bu hüküm, sözleşmenin “YDO’nun (Yalıtım Danışma Ortağı) Yükümlülükleri” başlıklı 4. maddesinin (b) bendinde yer almaktadır. Bu bentte, YDO’nun ODE’nin piyasaya sürdüğü ürünlerin muadilini bulundurmayacağı, satmayacağı, teklif etmeyeceği ve bu malların bayiliğini almayacağı hüküm altına alınmıştır.

2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (Tebliğ) anlamında bir dikey anlaşma niteliğinde olan anılan bayilik sözleşmesi ile getirilmiş bulunan bu

07-39/415-162

yükümlülük, Tebliğ’in 3/d maddesinde yapılan tanımlama uyarınca rekabet etmeme yükümlülüğü olarak adlandırılmaktadır. Rekabet etmeme yükümlülüğünün herhangi bir dikey anlaşmayı grup muafiyeti kapsamından çıkarabilmesi için süresiz yahut beş yılı aşan sürede olması gerekmektedir. ODE ile Argon arasında akdedilen sözleşme incelendiğinde bir yıllık süre ile yapıldığı görülmektedir. Her yıl sonunda sona eren anlaşma tarafların sözleşmeyi tekrar imzalaması halinde yeniden yürürlüğe girmektedir. Keza Argon ODE ile aralarındaki sözleşmeden kaynaklanan sorunlar sonrasında 2007 yılı için sözleşmeyi imzalamamış, ODE’nin bayilik sisteminden çıkmıştır. Dolayısıyla başvuru konusu sözleşmenin 4/b maddesi, sözleşmeyi dikey muafiyet kapsamından çıkaracak nitelikte değildir.

Rekabet etmeme yükümlülüğünün ihlali nedeniyle sözleşmede bulunan maddelerden kaynaklanan hak ve ödevlere dayanarak ODE’nin bayisinin primlerini kesmesi veya bazı yaptırımlar uygulaması ise rekabet hukuku altında incelenebilecek bir husus olmayıp, mahkemelerde çözülecek bir anlaşmazlıktır.

Ayrıca Argon ile ODE arasında yapılan Bayilik Sözleşmesinin şartlarının ODE tarafından ağırlaştırılarak Argon’un piyasadaki faaliyetlerinin zorlaştırılması hususu da, sözleşme hükümlerinin rekabet kurallarını ihlal etmediği sürece 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde değerlendirilebilecek bir konu değildir. Şöyle ki, taraflar bu sözleşmeleri kendi özgür iradeleriyle önceden okuyarak ve bu şartları bilerek imzaladıkları kabul edildiğinden, yine bu sözleşmelere dayanarak ortaya çıkan ihtilaflarda mahkemelerin çözüm yolu olması gerekmektedir. Sözleşmenin diğer hükümleri incelendiğinde ise, rekabet hukuku kapsamında değerlendirilmesi gereken başkaca herhangi bir husus olmadığı tespit edilmiştir.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; şikâyet konusu iddialar ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

2