Abbott Laboratories'in vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri ve yerinde tedavi ürünleri işlerinin tüm…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

II. Başkan: Tuncay SONGÖR

Üyeler: Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN,

Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.

B. RAPORTÖRLER : Barış EKDİ, Ekrem SOLMAZ

C. BİLDİRİMDE: - General Electric Company

BULUNAN Temsilcisi Av. Sedat Utku DİCLELİ

Cerrahoğlu Hukuk Bürosu Barbaros Bulvarı, Morbasan Sok.

Cerrahoğlu Binası 34349 Balmumcu/İstanbul

D. TARAFLAR: - General Electric Company

3135 Easton Turnpike Fairfield, Connecticut 06431 USA

- Abbott Laboratories

100 Abbott Park Road Abbott Park, Illinois 60064-6400 USA E. DOSYA KONUSU: Abbott Laboratories’in vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri ve yerinde tedavi ürünleri işlerinin tüm kontrolünün, General Electric Healthcare iş bölümü üzerinden General Electric Company tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.2.2007 tarih ve 1303 sayı ile intikal eden ve dosyadaki eksiklikleri en son 12.3.2007 tarihinde tamamlanan başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeye ilişkin 23.3.2007 tarih ve 2007-2- 27/Öİ-07-BE sayılı Ön İnceleme Raporu, 23.3.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-120/103 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07-29 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu’nda; bildirim konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma olduğu, bununla birlikte devralma anlaşmasında rekabeti kısıtlayıcı nitelikte bir rekabet etmeme yükümlülüğünün bulunmadığı, anlaşmada yer alan hükümlerin işlem için gerekli bir yan sınırlama olarak kabul edilebileceği, işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve bunun sonucunda ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. General Electric Company (GE)

GE, değişik sektörlerde dünya çapında faaliyet gösteren Amerika Birleşik Devletleri merkezli bir şirkettir. GE’nin başlıca faaliyet alanları ticari finansal hizmetler, altyapı, endüstri, sağlıktır. GE, hisse senetleri New York, Boston ve Londra Menkul Kıymetler Borsalarında işlem gören halka açık bir şirkettir ve hisse sahiplerinden hiçbirinin hisse oranı %5’in üzerinde değildir.

GE, sağlık alanındaki faaliyetlerini GE Healthcare (GEHC) adlı iştiraki aracılığıyla yürütmektedir. GEHC, sağlık ürünleri ve hizmetlerinin de dahil olduğu çeşitli üretim, teknoloji ve servis işlerini yürüten çok yönlü bir şirkettir. GEHC, sağlık alanında tıbbi teşhis görüntüleme teknolojileri, izleme ve anestezi, canlı bilimleri ve ilgili servisler konularında uzmanlaşmıştır. GE’nin vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri alanında faaliyet gösteren herhangi bir iştiraki bulunmamaktadır. GE’nin Türkiye’de sahip olduğu bazı yan kuruluşlar şunlardır: General Elektrik Türk A.Ş., General Elektrik Ticaret ve Servis A.Ş., GE Medical Systems Türkiye A.Ş. ve General Elektrik Finansal Kiralama A.Ş.

H.1.2. Abbott Laboratories (Abbott)

Abbott, ilaç, beslenme, hastane ve tanı alanlarında faaliyet gösteren Amerika Birleşik Devletleri merkezli bir şirkettir. Abbott hisse senetleri New York, Chicago, Pasifik, Londra ve İsviçre Menkul Kıymetler Borsalarında işlem gören halka açık bir şirkettir. Herhangi bir teşebbüs ya da kişi Abbott üzerinde doğrudan ya da dolaylı kontrol sahibi değildir. Sadece Capital Research and Management Company’nin Abbott’da %5’in üzerinde payı (%.....) vardır. Abbott’ın Türkiye’de Abbott Laboratuarları İthalat İhracat ve Ticaret Ltd. Şti. unvanlı bir yan kuruluşu vardır.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Bildirime konu işlem, Abbott Laboratories’in Abbott Diagnostics ve Point of Care Diagnostics işlerinin kontrolünün GE tarafından devralınmasına ilişkindir. Abbott Diagnostics, vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri, reaktifleri, yan ürünleri, teçhizatları ve servisleri pazarında, Point of Care Diagnostics ise yerinde tedavi ürünleri pazarında faaliyet göstermektedir. İlgili ürün pazarlarının belirlenmesinde devralma işlemine konu Abbott Diagnostics ve Point of Care Diagnostics’in faaliyet alanları göz önünde bulundurulmuştur.

Vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri, vücuttan alınan kan, doku, idrar numunelerinin vücut dışında özel solüsyonlarla etkileşime sokulması ile vücudun antijen/antikor reaksiyonlarının ve özel moleküllerinin sayımı, kan gazının ölçülmesi ve hücre analizinin yapılması yoluyla bir hastanın genel sağlık durumu, hastalığın belirtileri ve tıbbi durumu hakkında bilgi elde edilmesi amacıyla kullanılır. Vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri testleri, antibiyotiklerin ve diğer ilaçların iyileştirme seviyelerini ölçme, hastalık önleme ve genel sağlık yönetimi gibi tedavi gözlemleme amaçları için de kullanılmaktadır.

Vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri ile gerekli testleri yapabilmek için bazı reaktiflere ve teçhizatlara ihtiyaç duyulmaktadır. Reaktifler, kan, doku, idrar gibi numunelerdeki hedef madde ile etkileşime girerek ölçülebilen bir başka madde oluşmasını sağlayan özel kimyasal ve biyolojik solüsyonlardır. İlgili teçhizat, hastalardan alınan numuneleri ve reaktifleri bir araya getirerek test sonuçlarının ve

diğer nitelik ve parametrelerin ölçülmesini sağlayan ve bu süreci otomatikleştiren çeşitli makine ve aletlerdir. Yan ürünler ise testlerin tamamlanması için kullanılan yazılım ürünleri ile sistemin sorunsuz çalışmasını sağlayan kontrol reaktiflerini kapsamaktadır.

Vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri teknik olarak kapalı bir pazardır. Test sonuçlarını güvenilirliği açısından aynı üreticinin teçhizatları ve reaktiflerinin kullanılması gerekmektedir. Belirli bir markanın reaktifleri ile başka bir markanın teçhizatı kullanılamamaktadır. Abbott Diagnostics de dahil pazardaki çoğu üretici ilgili teçhizatları müşterilerine ücretsiz sağlamakta ya da çok düşük ücretler talep etmektedirler. İlgili ürünlerle ilgili servis hizmetleri de üreticiler tarafından sağlanmaktadır.

Yerinde tedavi ürünleri, sağlık uzmanlarına hasta bakım noktasında acil teşhis bilgisi sağlayacak kan tahlili teşhis ürünlerini ve perakende olarak hastalara satılan testleri kapsamaktadır. Yerinde tedavi ürünleri, küçük masaüstü ve banko üstü çözümleyicileri ve çubuk, batırma çubuğu şeklindeki el cihazlarıdır. Yerinde tedavi ürünleri ile pıhtılaşma ve kardiyak problemleri ile ilgili testler yapılmakta; kan gazı, elektroitler, kalsiyum, üre, kalp ve kanser markerları için testler sunulmaktadır.

Bu bilgiler ışığında, bildirim konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarları, “vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri, reaktifleri, yan ürünleri, teçhizatları ve servisleri pazarı” ve “yerinde tedavi ürünleri pazarı” olarak belirlenmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

İlgili coğrafi pazar, devralma işlemi açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

H.3. Değerlendirme

H.3.1 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

GE ile Abbott arasında imzalanan 18.1.2007 tarihli İşlem Sözleşmesi uyarınca, Abbott’a ait Abbott Diagnostics işi ve Abbott Point of Care işi, Moleküler Teşhis ve Diabetes Care işkolları dışında GE’ye bağlı GEHC tarafından devralınacaktır. Bildirim konusu işlem sonucunda Abbott Diagnostics ve Abbott Point of Care’ın tüm kontrolü GE’ye geçecektir. Dolayısıyla işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.

H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ’in “İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar” başlığı altındaki 4. maddesinde, “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Dosyadaki bilgilere göre, bildirim konusu devralma işleminde devralan taraf olan GE’nin ilgili ürün pazarlarında faaliyetleri bulunmadığı ve dolayısıyla ciro veya pazar paylarının söz konusu olmadığı tespit edilmiştir.

Abbott Diagnostics’in vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri, reaktifleri, yan ürünleri, teçhizatları ve servisleri pazarında 2006 yılı cirosu (………….) YTL’dir.

Abbott Point of Care’in yerinde tedavi ürünleri pazarında 2006 yılı cirosu (……..…) YTL’dir ve pazar payı %(….)’in altındadır.

Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri, reaktifleri, yan ürünleri, teçhizatları ve servisleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 2006 yılı tahmini pazar payları ise aşağıdaki gibidir:

Şirket Adı Tahmini Pazar Payı (%)

Abbott (…..)

Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma işleminde, vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri, reaktifleri, yan ürünleri, teçhizatları ve servisleri pazarı açısından 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşıldığı, yerinde tedavi ürünleri pazarı açısından ise ciro veya pazar payı eşiklerinin aşılmadığı görülmektedir. Dolayısıyla bildirim konusu devralma işleminin vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri, reaktifleri, yan ürünleri, teçhizatları ve servisleri pazarı açısından Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir işlem olduğu görülmektedir.

H.3.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın yasaklanabilmesi için işlemin, hakim durum yaratarak ya da mevcut hakim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir. Abbott Point of Care’in yerinde tedavi ürünleri pazarındaki pazar payının %(…)’in altında olması sebebiyle ilgili ürün pazarı açısından hakim durum analizi yapılmasına gerek görülmemiştir. İlgili devralma işlemi öncesinde Abbott Diagnostics’in vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri, reaktifleri, yan ürünleri, teçhizatları ve servisleri pazarında pazar payı %(…)’dir. İşlem sonrasında, devralan taraf olan GE’nin ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmaması nedeniyle ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi söz konusu olmayacaktır.

H.3.4. İşlem Sözleşmesinde Yer Alan “Rekabet Etmeme” Yükümlülüğünün Değerlendirilmesi

İşlem Sözleşmesi’nin Rekabet Etmeme başlıklı 7.13. maddesinde “…Kapanışı izleyen 5 (beş) yıl boyunca, Abbott doğrudan ya da dolaylı olarak, dünyanın hiçbir yerinde, Kapanış Tarihindeki biçimiyle Faaliyetin Tamamıyla ya da herhangi bir kısmıyla rekabet içerisinde olan herhangi bir faaliyetle iştigal etmeyecek ve Bağlı Kuruluşlarının da bu gibi faaliyetlerle iştigal etmemesini sağlayacaktır…” ifadesi yer almaktadır.

Rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak almalarının bir aracı olarak görülmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir.

Dosyadaki bilgilere göre, bildirim konusu işlemde yer alan rekabet yasağının, söz konusu kriterleri sağladığı ve dosya konusu işlem çerçevesinde varlıklarının bir kısmını devreden Abbott’a getirilen beş yıllık “rekabet etmeme” yükümlülüğünün;

- ilgili ürün pazarının yoğun bilgi gerektiren ve uzun araştırma ve tecrübe

isteyen bir sektör olması,

- devre konu işlerin halihazırda Abbott’un diğer işleri ile ortak tesis,

finansman, pazarlama, işgücü vb. kaynakları paylaşmakta olması ve

bunlarının ayrılarak bağımsız bir şekilde işler hale gelmesinin vakit

alacak olması,

- Abbott’un elinde tutmaya devam edeceği işler nedeniyle kısa bir sürede

devrettiği işkoluna dönme imkânına sahip bulunmasının, GE’nin bu devir

işlemi çerçevesinde öngördüğü yatırımı karşılama imkânını ortadan

kaldıracak olması

nedenleri dikkate alındığında, devreden taraf üzerine getirilen beş yıllık rekabet yasağının dosya konusu işlem bakımından makul bir süre olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

1- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a

dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken

Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak

işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum

yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili

pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına,

2- Devralma anlaşmasında yer alan rekabet etmemeye yönelik sınırlamaların yan

sınırlama sayılarak bildirim konusu işleme izin verilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.