Ankara merkez ilçede faaliyet gösteren Royal Fotoğrafçılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Royal Color)'nin oteller ile anlaşma yapmak suretiyle bu mekânlarda yapılan düğün organizasyonlarında tekel konumuna geldiği ve fahiş fiyatlama yaptığı iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Recep GÜNDÜZ
C. BAŞVURAN:
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR: Royal Fotoğrafçılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Güvenlik Cad. No:34 Aşağı Ayrancı/Ankara
E. DOSYA KONUSU: Ankara merkez ilçede faaliyet gösteren Royal Fotoğrafçılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Royal Color)’nin oteller ile anlaşma yapmak suretiyle bu mekânlarda yapılan düğün organizasyonlarında tekel konumuna geldiği ve fahiş fiyatlama yaptığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet başvurusunda özetle; Ankara’da faaliyet gösteren Royal Color’ın düğün organizasyonları için mekân sağlayan bazı oteller ile yaptığı anlaşmalar vasıtasıyla diğer fotoğrafçıların buralarda çalışmasını engellediği, tekelleştiği ve fahiş fiyat uyguladığı iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.7.2010 tarih ve 5309 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 30.7.2010 tarih ve 2010-4-177/İİ-10-395.CK sayılı İlk İnceleme Raporu, 26.8.2010 tarih ve 10-56 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 10-56/1119-M sayı ile karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 28.10.2010 tarih ve 2010-4-177/ÖA-10-258.KT sayılı Önaraştırma Raporu 1.11.2010 tarih ve REK.0.08.00.00-110/452 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-69 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; başvuru konusu iddialara ilişkin olarak, 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir ihlal tespit edilemediği, bu nedenle adı geçen teşebbüs hakkında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı görüşüne yer verilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Şikâyet konusu ve hakkında inceleme yapılan teşebbüsün faaliyet alanı dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “fotoğrafçılık hizmetleri pazarı” olarak tespit edilmiştir.
Sayfa 2
10-69/1469-565
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şikâyet konusu uygulamanın tarafı teşebbüsün Ankara ili merkez ilçesinde faaliyet gösterdiği dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Ankara ili merkez ilçesi” olarak belirlenmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Deliller
I.2.1. Royal Color’dan Gelen Yazı ve Belge
Anılan şirketten alınan yazı aşağıdaki şekildedir:
“Şirketimiz Ankara’da muhtelif otellerin fotoğraf çekimlerini yapmaktadır. Fiyatlarımız Ankara Fotoğrafçılar Odası’nın vermiş olduğu fiyat tarifesi üzerinden uygulanmaktadır, ancak çoğu zaman düğün sahiplerinin aşırı pazarlıkçı olmaları nedeniyle liste fiyatlarının yarısı bile alınamamaktadır.”
TESK Ankara Fotoğrafçılar Odası Fiyat Tarifesi’nin şikâyet konusu ile ilgili bölümüne aşağıda yer verilmiştir:
Aktüalite Çekimleri
1 Adet 10x15
8,00 TL
1 adet 13x18
10,00 TL
1 adet 15x21
15,00 TL
1,5 saatlik Video çekimi
300,00 TL
Genel Hükümler
7. Tarifede yer alan fiyatlar azami hadleri gösterir.
I.2.2. Royal Color’ın Ankara Dedeman Otel ve Bilkent Otel ile Yaptığı Fotoğraf Çekim İşi Sözleşmeleri
Royal Color ile Ankara Dedeman Otel arasında 1.8.2009 tarihinde bir yıllığına akdedilen ve bu sürenin sonunda uzatılan Sözleşme’ye göre, Dedeman, Royal Color’a otel içindeki mevcut salonlarda yapılacak her türlü toplantıda fotoğraf çekme hakkını vermektedir. Karşılığında Royal Color, Dedeman’a ayda 3.050 ABD Doları + KDV tutarında kira ödemektedir.
Sözleşme’nin 10. maddesine göre, Dedeman, otel salonlarında Royal Color dışında profesyonel fotoğrafçıların çalışmasına izin vermeyecektir. Ancak basın mensupları ve amatör fotoğrafçı müşteriler kapsam dışındadır. Ayrıca Sözleşme’nin 11. maddesine göre davet sahibinin ısrar etmesi durumunda fotoğraf çekimleri dışarıdan profesyonellerce yapılabilecektir. Sözleşme’nin 16. maddesine göre ise fotoğraf ücretlerinin arttırılması otel yönetiminin iznine bağlıdır.
Bilkent Otel ve Konferans Merkezi için Bilintur A.Ş. ve Royal Color arasında yapılan Sözleşme ise 1.6.2005 tarihinden itibaren 5 yıllığına düzenlenmiştir. Sözleşme’nin 3. maddesine göre Royal Color otelde sunacağı hizmetin bedelini otel yönetimi ile birlikte belirleyecek, fiyatların fahiş olmamasını ve piyasa fiyatları ile mukayese edilebilir olmasını sağlayacaktır.
I.3. Değerlendirme
Şikâyet, ilgili pazarın bir alt segmenti olan düğün fotoğrafçılığı alanındaki uygulama ve fiyatlandırmalardan kaynaklanmaktadır. Buna göre Royal Color muhtelif oteller ile
Sayfa 3
10-69/1469-565
münhasırlık içeren hizmet ve kira sözleşmeleri yapmakta, münhasırlık hakkı ise aşırı fiyatlamaya yol açmaktadır.
Son dönemlerde düğün veya benzeri nitelikteki organizasyonları düzenleyen oteller/ teşebbüsler, bu hizmet dâhilinde sunulan eğlence, müzik, ikram ve fotoğraf çekim hizmetlerinin hepsini bir paket olarak sunmayı tercih etmektedirler. Bu bağlamda, teşebbüsler, organizasyonlardaki fotoğrafçılık hizmetlerini, anlaştıkları bir fotoğraf stüdyosuna belli bir bedel karşılığında vermekte, böylece hem organizasyonlarındaki fotoğraf hizmetlerine belli bir standart getirmekte hem de bir gelir kalemi yaratmış olmaktadırlar. Bu amaçla teşebbüsler bazen ihaleler düzenlemekte bazen de doğrudan kendilerine en iyi teklif sunan fotoğraf stüdyosu ile anlaşma yoluna gitmektedirler. Royal Color’ın taraf olduğu bu türden iki sözleşme incelendiğinde, gerek Dedeman gerekse de Bilkent Otel’in kendi istedikleri şart ve düzenlemeleri Royal Color’a kabul ettirdikleri ve verilen hizmetin niteliği ve ücretlendirilmesi hususlarında yetkili oldukları görülmektedir. Ankara merkezde faaliyet gösteren otel, düğün salonu ve düğün organizasyonu yapılabilecek alternatif mekânların çokluğu dikkate alındığında, Royal Color’ın sınırlı sayıda otelle yaptığı bir veya beş yıllık sözleşmeler yoluyla ilgili pazarda yahut daha dar tanımlanmış “düğün fotoğrafçılığı” alt pazarında hâkim duruma geldiğini kabul etmek mümkün değildir.
Öte yandan, ilgili pazardaki fiyatlar Ticaret Odası ve Esnaf ve Sanatkârlar Odası tarafından düzenlemeye tabi tutulmaktadır.
Yukarıda yer verilen hususlar göz önüne alındığında, düğün organizasyonu sağlayan mekânların Royal Color gibi teşebbüslerce, makul sayılabilecek süreler dâhilinde kiralanmasının, rekabet hukuku bakımından sakıncalı bir duruma işaret etmediği değerlendirilmiştir.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.