Azgınoğlu Petrol Ürünleri Nakliyat İnş. Zir. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile OPET Petrolcülük A.Ş. (OPET) arasındaki dikey ilişkinin 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Tebliğ'e aykırı olduğu iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
E. DOSYA KONUSU : Azgınoğlu Petrol Ürünleri Nakliyat İnş. Zir. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile OPET Petrolcülük A.Ş. (OPET) arasındaki dikey ilişkinin 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı olduğu iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; şikâyetçi ile OPET arasında 12.09.1995 tarihinde akaryakıt bayiliği tesis edildiği ve bu bayiliğe istinaden 12.09.1995 tarihinde istasyonun bulunduğu gayrimenkul üzerinde dağıtıcı lehine 25 yıllık intifa hakkı tesis edildiği ifade edilerek, söz konusu intifa hakkının 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında muafiyetten yararlandığına karar verilmesi talep edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.06.2010 tarih ve 4788 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 18.08.2010 tarih ve 2010-1-249/İİ-10-264.HU sayılı İlk İnceleme Raporu, Kurul toplantısında görüşülmüş ve soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine düzenlenen 05.10.2010 tarih ve 2010-1-249/ÖA-10-264.HU sayılı Önaraştırma Raporu 06.10.2010 tarih ve REK.0.05.00.00-110/390 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-65 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, şikâyet konusuna ilişkin olarak, OPET hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin reddedilmesi gerektiği görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Rekabet Kurulunun ve Danıştay’ın konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu kararlar ile de sabit olduğu üzere, bayilik sözleşmeleri ile bu sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğü süresine etki eden intifa, tapuya şerh edilmiş kira veya benzer etkiye sahip sözleşmelerin tamamı tek bir dikey anlaşma olarak kabul edilmektedir. Bu dikey anlaşmalar ile bayiye 5 yıldan uzun süreli rekabet yasağı getirilmesi, söz konusu dikey ilişkiyi grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır. Yine Rekabet Kurulunun akaryakıt sektörüne yönelik olarak daha önce almış olduğu bu kararlar çerçevesinde, 18.09.2005 tarihinden önce yapılmış olan ve bu tarih itibarıyla kalan süreleri beş yılı aşan
Sayfa 2
10-65/ 1373-511
anlaşmaların, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma imkânı bulunmaktadır.
Başvuruda yer alan bilgilere göre, başvuru sahibi ile OPET arasındaki dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen beş yıllık süreyi aşar nitelikte rekabet etmeme yükümlülüğü içerdiği görülmektedir. Şöyle ki, 12.09.1995 tarihinde başvuru sahibi tarafından OPET lehine 25 yıl süreli intifa hakkı tesis edilmiştir. Öte yandan önaraştırma sürecinde raportörlerce talep edilen ek bilgilere ilişkin olarak OPET’den gelen cevabi yazıda; taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin 12.09.1995 tarihinde tesis edilen 25 yıl süreli intifa hakkı ile başladığı, ayrıca taraflar arasında çeşitli tarihlerde (01.07.2003 ve 08.05.2006 tarihlerinde) bayilik sözleşmelerinin de akdedildiği ifade edilmektedir. Söz konusu yazıda ayrıca; OPET ile bayi arasındaki sözleşmelerin 2002/2 sayılı Tebliğ ile uyumlu hale getirmek amacıyla taraflar arasında karşılıklı anlaşmaya varıldığı ve 08.05.2006 tarihinde akdedilen bayilik sözleşmesinin feshedildiği, yine bu kapsamda OPET lehine tanınmış olan intifa hakkının 18.09.2015 tarihinde sona erecek şekilde kısaltıldığı ifade edilmektedir.
Anılan yazı ekinde yer alan belgeler incelendiğinde; taraflar arasında 18.08.2010 tarihinde bir protokol yapıldığı görülmektedir. Bu protokolde, taraflar arasındaki anlaşmaları 2002/2 sayılı Tebliğ’e uygun hale getirmek amacıyla; mevcut bayilik anlaşmasını sona erdirmek, 5 yıl süreli yeni bir bayilik sözleşmesi yapmak ve OPET lehine tesisi edilmiş olan intifa hakkının süresinin kısaltılması için tapuda gerekli işlemleri yapmak konusunda tarafların serbest iradeleriyle mutabakata varıldığı hükme bağlanmaktadır. Söz konusu protokolün düzenlenmesinin ardından taraflar arasında yeni bir bayilik sözleşmesi akdedildiği ve 24.08.2010 tarihinde ise tapuda yapılan işlem neticesinde intifa hakkının süresinin kısaltıldığı görülmektedir.
Sonuç olarak, şikâyetçi ile hakkında önaraştırma yapılan OPET arasında, şikâyet başvurusunun ardından yeni bir anlaşma yapılmış, başka bir ifadeyle şikâyetçi, yeni bir dikey ilişki kurmaya yönelik irade beyanında bulunmuştur. Dolayısıyla şikâyet konusuna ilişkin olarak OPET hakkında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
2
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.