Bayer Aktiengesellschaft'ın Monsanto Company’i devir alma sürecini tamamlamak üzere rekabet otoritelerinden…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Adem BİRCAN,

Şükran KODALAK, Mehmet AYAN

B. RAPORTÖRLER : Evrim Özgül KAZAK, Mustafa Okan ALPAY, Mehmet GERÇEK C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - BASF SE

Temsilcisi: Av. Gamze ÇİĞDEMTEKİN ÖZER

Levent Mah. Zambaklı Sok. No: 10 34330 Beşiktaş/ İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Bayer Aktiengesellschaft'ın Monsanto Company’i devir alma sürecini tamamlamak üzere rekabet otoritelerinden gerekli izinlerin alınması için elden çıkardığı sebze tohumları ve tohum koruma ürünlerine ilişkin bazı varlıklarının tam kontrolünün BASF SE tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 19.04.2018 tarihinde giren ve eksiklikleri 30.04.2018 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 02.05.2018 tarihli ve 2018-3-26/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK

(4) Bildirimde, Bayer Aktiengesellschaft (BAYER) tarafından kontrol edilen bazı bitki koruma ve tohum varlıklarının BASF SE (BASF) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.

(5) Bildirim Formunda yer verilen bilgilere göre, başvuru konusu devralma işlemi BAYER’in Monsanto Company’yi (MONSANTO) devralması işleminin Avrupa Ekonomik Bölgesinin iç pazar ve işleyişine uyumunu gerçekleştirebilmek amacıyla Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Adalet Bakanlığı ile Avrupa Komisyonuna (Komisyon) karşı üstlenilen taahhütler kapsamındaki birtakım iş kollarının BASF’ye devredilmesine ilişkin olup, işlemin kapanışı, BAYER'in MONSANTO'yu devralma sürecini tamamlamasına ve BASF’nin işlemin bildirilmesinin zorunlu olduğu ülkelerdeki ilgili tüm rekabet otoritelerinden gerekli izinleri alması şartlarına tabidir.

(6) Başvuru konusu işlem bakımından devre konu varlıklar (BASF Devir Paketi) aşağıdakileri içermektedir:

 BAYER'in dünyadaki bazı geniş arazi ekin tohumları ve cinsleri işi (soya fasülyesi,

pamuk ve kanola), bazı sınırlı sayıdaki Asya'da melez pirinç; Hindistan'da melez

pamuk, juncea (hardal) ve darı ve Güney Afrika'da pamuk; ayrıca bunların yanı sıra

Brezilya'daki şeker kamışı ve Avrupa'daki şeker pancarı işleri için yapılan ar-ge

programları (Geniş Arazi Devir İşi),

 BAYER’in global glufosinat amonyum işi (Glufosinat İşi),

 BAYER’in tarım dışı glifosat ticaretini ve Zarpa markalı tarımsal glifosat ürünleri

ailesini içeren varlıkları [1] ( (Glifosat Varlıkları),

 BAYER'ın BASF’ye münhasır olmak üzere devredeceği seçici olmayan kullanımlar

için ketoenole sınıfı ACCcase tipi herbisit kimyasal inhibitörleri ile ilgili fikri mülkiyet

hakları paketi,

 BAYER'in BASF’ye münhasır olmak üzere devredeceği seçici olmayan kullanımlar

için NO-Chelator sınıfı HPPD tipi herbisit kimyasal inhibitörleri ile ilgili fikri mülkiyet

hakları paketi,

 BAYER'in BASF’ye münhasır olmak üzere devredeceği seçici olmayan kullanımlar

için SPH sınıfı PPO tipi herbisit kimyasal inhibitörleriyle ilgili fikri mülkiyet hakları

paketi,

 BAYER'in küresel dijital tarım ürün portföyünün araştırması, geliştirilmesi, üretimi ve

ticarileştirilmesinde kullanılan tüm somut ve maddi olmayan varlıklar paketi,

 BAYER’in, biyolojik ürünler ve bitki koruma araştırmaları ve (…..) kullanıma uygun

(…..) da dahil olmak üzere, herhangi bir ürünün özellik araştırması ve diğer her türlü

tarımsal kullanımda yararlanılmak üzere (…..) BASF'nin kullanımına sunulması,  BAYER’in küresel sebze tohumu işi (Sebze Tohumları İşi),

 Poncho, VOTiVO, VOTiVO 2.0, COPeO ve ILeVO tohum koruma işleri (Tohum

Koruma Varlıkları).

(7) BAYER’in MONSANTO’yu devralması işlemine izin verilmesi için taraflar daha önce yukarıda yer verilen varlıklardan Geniş Arazi Devir İşi ile Glufosinat İşi’ni (ikisi birlikte Orijinal BASF Devir Paketi) elden çıkarmayı taahhüt etmiş, bu taahhütleri Komisyon tarafından da kabul edilmiştir. Söz konusu varlıkların devrinin BASF’ye yapılması öngörülmüş olup, bu devir için Kuruma da başvuruda bulunulmuştur. İşlem kapsamında ABD’de ve Brezilya’da faaliyet gösteren pamuk tohumu iş biriminin, Yunanistan ve Türkiye’de yeni kurulan genetiği değiştirilmemiş pamuk tohumu iş birimi ve Avrupa ile Afrika’daki out-licensing iş biriminin BASF tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. BASF’nin Türkiye’de pamuk tohumları pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmaması nedeniyle başvuru konusu işlem bakımından Türkiye’de yatay veya dikey örtüşme yaşanmayacağı ve dolayısıyla işlemin herhangi bir yoğunlaşma artışına yol açmayacağı anlaşıldığından anılan devralmaya 18.01.2018 tarih ve 18- 03/28-16 sayılı Rekabet Kurulu (Kurul) kararı ile izin verilmiştir.

1 Bu ürünler, Avrupa Ekonomik Bölgesinde (Zarpa sadece İspanya ve Portekiz'de satılmakta olup tüm Zarpa boru hattı projeleri indaziflam ve glifosat karışımlarıdır) BAYER tarafından satılan tüm tarımsal ve tarımsal olmayan glifosat ürünlerini kapsamaktadır.

(8) Bunun akabinde, BAYER’in MONSANTO’yu devralması işlemine izin verilebilmesi için ABD Adalet Bakanlığı ile Komisyon’a sunulan taahhütlerin kapsamı daha da genişletilmiş ve Orijinal BASF Devir Paketi’ne yeni varlıkların eklenmesiyle yukarıda yer verilen BASF Devir Paketi içerisinde yer alan varlıkların elden çıkartılmasına karar verilmiştir. Bu kapsamda taraflar öncelikle, BASF'nin BAYER ve MONSANTO'nun dünya çapındaki ek varlıkları ile BAYER'in dünya çapındaki Sebze Tohumları Devir İşi’nin satın alınmasını öngören bir niyet mektubu imzalamışlardır. Akabinde 06.04.2018'de, ABD Adalet Bakanlığının BAYER’in MONSANTO’yu devralmasının onaylanması için öngördüğü ek iş kollarının ayrıştırılması talebine istinaden söz konusu ayrıştırılan işlerinin BASF’ye devredilmesine ilişkin ek bir niyet mektubu imzalamışlardır. Bu bağlamda değiştirilen taahhütler Komisyon’a 06.04.2018 tarihinde sunulmuş ve söz konusu taahhütler Komisyon tarafından 11.04.2018 tarihinde kabul edilmiştir.

(9) Bildirim Formunda yer verilen bilgilere göre, BAYER Türkiye’de, Orijinal BASF Devir Paketine dahil edilen ek varlıklardan sadece Sebze Tohumları İşi ve Tohum Koruma Varlıkları alanlarında faaliyet göstermektedir. Bu nedenle, Orijinal BASF Devir Paketi’nin yukarıda bahsi geçen 18.01.2018 tarih ve 18-03/28-16 sayılı Kurul kararıyla değerlendirildiği dikkate alındığında, işbu incelemenin konusu Sebze Tohumları İşi ve Tohum Koruma Varlıkları’ndan oluşmaktadır.

(10) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin ikinci fıkrasında bir teşebbüsün malvarlığının tamamı ya da bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir kullanma hakkı da teşebbüs üzerinde fiilen veya hukuken belirleyici etki uygulama olanağı sağlayan araçlar arasında sayılmaktadır. Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un 17. paragrafında ise “Tebliğ’in 5. maddesinde kontrolün, bir veya daha fazla teşebbüsün tamamına ya da bir kısmına ilişkin olabileceği dile getirilmektedir. Bu bakımdan teşebbüsün tamamı, bir iştiraki veya sahip olduğu varlıkların bir kısmı devralmanın konusu olabilir. Varlıklar üzerinde kontrolün devralınması, ancak söz konusu varlıklar bir teşebbüsün kendisine pazar cirosu atfedilebilen bir bölümünü teşkil ediyorsa Kanun’un 7. maddesi kapsamında devralma olarak kabul edilebilir.” ifadesi yer almaktadır.

(11) BASF ve BAYER arasında yapılan bildirim konusu işlem hem hisse devri hem de varlık devri şeklinde yapılandırılacaktır. Değinilen işlemin Sebze Tohumları İşi’nin devrine ilişkin olan bölümü hisse devri yoluyla gerçekleştirilecektir. Tohum Koruma Varlıkları kısmının devrinin ise varlık devri olarak gerçekleştirilmesi planlanmakta olup devredilen varlıklar BAYER’in kendisine pazar cirosu atfedilebilen bir bölümünü teşkil etmektedir. Dolayısıyla bildirim konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir. Dosya kapsamında yer alan ciro bilgileri incelendiğinde, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde yer alan eşikleri aştığı, dolayısıyla işlemin izne tabi olduğu anlaşılmıştır.

(12) BAYER sağlık hizmetleri ile ziraat alanlarında faaliyet gösteren bir şirkettir. BAYER’in faaliyetleri; tıbbi ürünler, tüketici sağlığı ve bitki bilimi temel olmak üzere üç bölümde yönetilmektedir. Devre konu varlıklar bu bölümlerden bitki bilimi bölümüne aittir. BAYER Türkiye’deki faaliyetlerini Bayer Türk Kimya San. Ltd. Şti. ve Nunhems Tohumculuk A.Ş aracılığıyla gerçekleştirmektedir. İşlem kapsamında devredilen varlıklar; soya fasülyesi tohumları, pamuk tohumları, kanola tohumları, Asya pazarındaki sınırlı sayıdaki melez pirinç tohumları, Hindistan’da melez pamuk ile juncea (hardal) tohumları, Güney Afrika'da pamuk tohumları, Brezilya'daki şeker kamışı, Avrupa'daki şeker pancarı faaliyetleri kapsamındaki ar-ge çalışmaları, global glufosinat amonyum üretimi, BAYER’in tarım dışı glifosat üretimi, zarpa markalı tarımsal glifosat üretimi, bitki koruması kapsamında üretilen Poncho, Votivo, Votivo 2.0, Copeo ve Ilevo üretimi ile BAYER’in küresel sebze tohumudur. BAYER, devir kapsamında olan varlık ve iş kollarından sadece sebze tohumu ve tohum koruma alanlarında Türkiye’de faaliyet göstermektedir.

(13) BASF Almanya merkezli bir kimya şirketidir ve dünya genelinde 80’den fazla ülkede faaliyet göstermektedir. BASF ürünleri çoğunlukla kimya, plastik, enerji, doğal kaynaklar ve tarım endüstrilerinde kullanılmaktadır. BASF Türkiye’deki faaliyetlerini Basf Türk Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Chemetall Sanayi Kimyasalları Sanayi ve Tic. A.Ş. aracılığıyla gerçekleştirmektedir.

(14) Bildirim Formunda yer verilen bilgilere göre, BASF tohum üretimi ve satışıyla iştigal etmemektedir. Dolayısıyla, başvuru konusu devralma neticesinde sebze tohumları pazarında herhangi bir yoğunlaşma yaşanmayacaktır. Bildirim Formunda ayrıca, devre konu tohum koruma varlıklarının sadece mısır tohumlarına yönelik ürünleri içerdiği, BASF'nin küresel insektisit tohum koruma portföyünün ise (çok küçük bir ölçekte mısır, pirinç ve diğer mahsuller üzerinde kullanılmakla birlikte) esas olarak soya fasulyesi pazarını hedeflediği dile getirilmiştir.

(15) BAYER’in Türkiye'de mısır tohumlarında kullanılmak üzere satışını gerçekleştirdiği ürünü Poncho’dur. Poncho clothianidin etkin maddeli bir insektisittir (böcek ilacıdır). BASF’nin ise mısır tohumlarında kullanılmak üzere tescil edilmiş herhangi bir insektisiti bulunmamaktadır. BASF, Türkiye’de 2015 ve 2016 yıllarında sınırlı miktarda olmak üzere yalnızca ayçiçeği tohumlarında kullanılmak üzere tescilli Cosmos 500 FS (etkin madde: fipronil) satışı gerçekleştirmiş, 2017 yılında ise insektisit tohum koruma ürünleri alanında herhangi bir satış kaydetmemiştir.

(16) İnsektisitler içerdikleri farklı etken maddeler vasıtasıyla farkı türde tohumlar üzerinde etkili olmakta ve bu sebeple birbirlerinin yerine kullanılamamaktadır. Bu anlamda, BASF ve BAYER’in farklı bitki türlerinde kullanılacak tohum iyileştirme ürünleri satmaları sebebiyle tarafların faaliyetleri arasında herhangi bir örtüşme bulunmamaktadır. Dolayısıyla BASF Devir Paketi kapsamında BAYER’in BASF’ye yapacağı elden çıkarma Türkiye’de herhangi bir yatay ya da dikey örtüşmeye yol açmayacaktır.

(17) Sonuç olarak, gerek sebze tohumları gerekse mısır tohumları için insektisit pazarları bakımından başvuru konusu işlem neticesinde Türkiye’de yatay veya dikey herhangi bir örtüşme yaşanmaması sebebiyle başvuru konusu devralma neticesinde sebze ve tohum koruma ürünlerine ilişkin pazarlarda herhangi bir yoğunlaşma yaşanmayacağı değerlendirilmektedir.

H. SONUÇ

(18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.