Bilgisayar ihalelerinde TSE uygunluk belgesi yerine yabancı standartlara uygunluk şartı aranması suretiyle…

REKABET KURULU KARARI

Karar No: 41/269-19

Karar Tarihi: 03.12.1997

Toplantıya Katılan:

Başkan : Prof. Dr. Aydın AYAYDIN,

Üyeler : Prof.Dr.Tamer MÜFTÜOĞLU (II.Başkan), Bahaddin ELÇİ, Mehmet Zeki UZUN, Salih Zeki BENGÜ, Aydın EMRE, Sadık KUTLU, Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM.

Toplantıya Katılmayan Üyeler: Mustafa PARLAK (izinli).

Taraflar

Başvuruda Bulunan: DATATEKNİK Bilgisayar Sistemleri Ticaret ve San.A.Ş.

Mecidiyeköy İş Merkezi, Şehitahmet Sk., No:4, 80310 Mecidiyeköy/İSTANBUL

Muhatap: Kamu kuruluşları.

Dosya Konusu: Bilgisayar ihalelerinde TSE uygunluk belgesi yerine yabancı standartlara uygunluk şartı aranması suretiyle rekabetin bozulduğu iddiası. Raportörlerin Görüşü: Başvuru dilekçesinde örnek verilerek rekabeti bozdukları ileri sürülen İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı 4054 sayılı Kanun anlamında bir teşebbüs sayılmazken, Devlet Malzeme Ofisi’nin sözkonusu tanım çerçevesinde bir teşebbüs olarak ele alınabilecek olduğu; şikayet konusu Devlet Malzeme Ofisi’nin ihale tarihinin (24.10.1997) Rekabet Kurumu’nun teşkilatını oluşturup faaliyete başladığı 04.11.1997 tarihinden önceye rastlaması nedeniyle, başvurudan dolayı bu kuruluşa yönelik bir önaraştırma veya soruşturma yapılmasına gerek olmadığı.

Değerlendirme:

Kurumumuza intikal eden, DATATEKNİK BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ TİCARET ve SANAYİ A.Ş.’nin Kamu ihalelerindeki bilgisayar alımlarında TSE belgesinin yeterli görülmeyerek FCC belgesinin aranması hakkındaki başvurusu üzerine, Çalışma Usul ve Esasları Yönetmeliği’nin 55/1’inci maddesi uyarınca, Raportörler Özlem GÜVEN ve Murat ÖZEYRANOĞLU tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen 19.11.1997 tarih, E3-D1-97/1 sayılı İlk İnceleme Raporu’nu

REKABET KURUMU 1

içeren 19.11.1997 tarih, 97/9 sayılı ve Raportör Murat ÖZEYRANOĞLU’nun görüş yazısını içeren 02.12.1997 tarih, 97/31 sayılı Başkanlık önergeleri, 41 sayılı Kurul gündeminin 11’inci sırasında ele alınmıştır.

DATATEKNİK Bilgisayar Sistemleri Ticaret ve Sanayi A.Ş.’nin şikayet dilekçesinde, çeşitli kamu kuruluşlarının ihtiyacı olan bilgisayar alım ihalelerinde, teknik şart olarak Türk Standartları Enstitüsü’nden alınan uygunluk belgesi yerine, yabancı bir milli standart olan FCC belgesinin aranması suretiyle, bu belgeye sahip olmayan firmalar aleyhine ilgili piyasada rekabetin bozulduğu iddia edilmektedir.

Dilekçede, kamu kuruluşu ya da kamu kuruluşu sayılan bazı ihale makamlarının bilgisayar ürünlerine ilişkin alım ihalelerinde, ayrımcı uygulamalarda bulunmak suretiyle TSE belgeli bazı teşebbüsler ve bu arada kendi şirketleri aleyhine, haksız rekabete sebebiyet verdikleri ileri sürülmektedir. Bu kamu kurum ve kuruluşlarına örnek olarak Milli Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Gümrük Müsteşarlığı (ya da onun namına ihale açan Devlet Malzeme Ofisi) gösterilmekte ise de, somut olarak belli bir “teşebbüsün” rekabete aykırı davranışta bulunduğu ileri sürülmeyip, sadece bu kuruluşların da uyacakları bir düzenleme yapılması arzusu dile getirilmektedir.

Öncelikle, 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un kamu alımlarını kapsamadığı belirtilmelidir. Dolayısıyla, kamu kuruluşlarının ihalelerinde ortaya çıkabilecek rekabet ihlallerine yönelik olarak dayanağını 4054 sayılı kanundan alan herhangi bir işlem yapma imkanı bulunmamaktadır.

Bilindiği gibi, 08.09.1993 tarihinde kabul edilen 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun kapsama ilişkin 1’inci maddesi uyarınca genel bütçeye dahil dairelerin, katma bütçeli idarelerin, özel idarelerin ve belediyelerin her türlü alım, satım, hizmet, yapım vb. işleri bu kanun hükümlerine göre yürütülecektir.

Kanunun genel ilkeleri arasında sayılan uygunluk, açıklık ve özellikle “rekabetin sağlanması” da, bu kanunun kendi hükümleri çerçevesinde ele alınıp değerlendirilmesi gereken bir husustur.

Haklarında şikayette bulunulan kuruluşların 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun karşısındaki konumlarına gelince: Kanun’un “kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı… bu Kanun kapsamına girer.” denilmektedir. Yine aynı kanunun 3’üncü maddesinde de “Teşebbüs” tanımı yapılmaktadır. Buna göre, “piyasada mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bağımsız karar verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birim” olarak tarif edilen teşebbüs tanımına, dilekçede sayılan kamu kuruluşları girmemektedir.

Yukarıda yer verilen açıklamalardan anlaşılacağı üzere, Kurulumuzun 4054 Sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesi anlamında soruşturma açmasını ya da önaraştırma yapmasını gerektirir nitelikte bir iddia, başvuruda yeralmamaktadır.

REKABET KURUMU 2

Bununla birlikte, Kurulumuzun 4054 Sayılı Kanun’un 27’nci maddesinin (g) bendi ile kendisine verilen “rekabet hukuku ile ilgili mevzuatta yapılması gerekli değişiklikler konusunda doğrudan veya Bakanlığın talebi üzerine görüş bildirmek”, yine aynı maddenin (k) bendi ile verilen “yılda bir çalışmaları ve görev alanlarındaki durum ve gelişmelerle ilgili bir rapor yayımlamak” görevlerinin ifası sırasında, dilekçede öne sürülen hususların da dikkate ve değerlendirmeye alınması gerektiği konusunda Kurulumuz görüş birliğine varmıştır.

KARAR

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Şikayetçi Datateknik Bilgisayar Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin, dilekçesinde ileri sürdüğü hususların, 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un kapsamına girmediğine, bu Kanun’un teşebbüslerce ihlal edildiği konusunda 40’ıncı madde anlamında önaraştırmayı ya da soruşturma açılmasını gerektirir somut bir iddia ve şikayet bulunmadığından yapılacak bir işlem olmadığına,

2- Bununla birlikte, Kurulumuza Kanun’un 27’nci madesinin (g) ve (k) bentleriyle verilmiş olan görevlerin ifası sırasında, dilekçede ileri sürülen iddiaların ve taleplerin de dikkate ve değerlendirmeye alınmasına,

3- Kararın dilekçe sahibine tebliğine,

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 3