12-17/466-137
aralarındaki ticari ilişkinin kapsamı ise, kendi ifadeleriyle hazır beton tesislerine çimento götürdükten sonra, “dönüş yolunda araçların boş dönmemesi için” Bolu Çimento’nun Ereğli tesislerinden cüruf satın almalarından ibarettir. Özetle Ozan Yapı, Karasu’daki hazır beton tesislerine çimento nakliyesi yapmakta, buradan dönüşte ise Bolu Çimento’nun Ereğli tesislerinden cüruf satın almakta ve satın aldığı cürufu daha sonra satmaktadır. Bolu Çimento’nun çeşitli gerekçelerle kendisine cüruf satmaktan kaçınması ise, Ozan Yapı’nın konuya ilişkin olarak Kurumumuza şikâyet başvurusunda bulunmasına sebebiyet vermiştir.
(6) Başvuru konusu iddianın rekabet hukuku çerçevesinde hakim durumun kötüye kullanılması başlığı altında “sözleşme yapmanın/mal vermenin reddi” kapsamına girebilecek bir ihlal niteliğinde olup olmadığı değerlendirilmiştir. Bilindiği üzere teşebbüslerin bu tip tek taraflı eylemleri teşebbüsün hakim durumda olması koşuluyla, 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında ele alınmaktadır.
(7) Söz konusu olayda, Bolu Çimento ve Ozan yapı, esas itibariyle farklı pazarlarda faaliyet gösteren teşebbüslerdir. Her ne kadar, Ozan Yapı, Bolu Çimento’dan cüruf almakta ise de, sadece yeniden satıcı konumunda olduğu için, Bolu Çimento ile Ozan Yapı’nın rakip durumda olduklarını söylemek mümkün değildir. Bolu Çimento’nun Ozan Yapı’ya mal vermeyerek, onu bu pazardan dışlaması, herhangi bir rekabet avantajı elde etmesi ve sonuç olarak rekabeti kısıtlaması, teşebbüslerin pazardaki konumları gereği olası değildir.
(8) Şikâyetçi firmanın esas faaliyet alanı nakliye hizmetleridir. Kendilerinin açıkça ifade ettikleri üzere, Bolu Çimento’dan cüruf almaları, nakliye araçlarının geriye boş dönmemeleri amacıyla yapılmaktadır. Zira esas olarak bir nakliye hizmeti sunmakta olan şikâyetçi firmanın ticari faaliyetlerini sürdürmesi için Bolu Çimento’dan cüruf alma zorunluluğu bulunmamaktadır. Nakliye firmasının, çimentoyu götürdükten sonra araçlarının belirtilen bölgeden boş dönmemesi için cüruf alması, ticari faaliyetlerinin devamı için zorunlu unsur olarak kabul edilemez. Nakliye firması olarak, herhangi başka bir mal/ürün taşıma olanağı bulunmasının yanı sıra, öğütülmüş yüksek fırın cürufunun temin edilebileceği farklı seçenekler de bulunmaktadır. İnceleme konusu işlemin gerçekleştiği bölge itibariyle, Karabük merkezli Karçimsa Çimento San. A.Ş. ve İstanbul merkezli Limak Batı Çimento San. ve Tic A.Ş. öğütülmüş yüksek fırın cürufu satışında bulunmaktadır. Ayrıca, Lafarge Ereğli Çimento A.Ş., Aslan Çimento San. A.Ş. ve Nuh Çimento San. A.Ş. ham cüruf satışı gerçekleştirmektedir.
(9) Şikâyetçi firma tarafından iddia edildiği üzere, Bolu Çimento’nun, kendisini diğer çimento fabrikalarının ürünlerini Karasu’daki hazır beton tesislerine getirmemesi konusunda tehdit etmesi de çok gerçekçi görünmemiştir. Zira Bolu Çimento diğer çimento fabrikalarının Karasu’daki hazır beton tesislerine çimento satmasını engellemek istediği durumda, bunu nakliye firmasını cüruf vermemekle tehdit ederek gerçekleştirmesi mümkün değildir. Ozan Yapı bunu kabul etse dahi, diğer çimento fabrikalarının, ürünlerini gönderebilecekleri pek çok nakliye firması mevcuttur. Nakliye firmasına bu şekilde baskı yapmak, istenen sonuca ulaşabilmek için elverişli bir unsur değildir. Bolu Çimento’nun söz konusu davranışının çimento pazarındaki olası etkileri incelendiğinde, rakip çimento fabrikalarının rekabet açısından zor durumda kalacaklarını söylemek mümkün olmamıştır. Zira diğer çimento fabrikalarının Ozan Yapı ile nakliye sözleşmesi yapmaları kendileri için bir zorunluluk olmayıp, bu firma dışında pek çok nakliye firması ile çalışma imkanları mevcuttur.
(10) Ayrıca, Bolu Çimento’nun şikâyetçi firma ile ticari ilişkisini kesmesinin objektif nedenlere dayandığını gösteren birtakım hususlar da mevcuttur. Bolu Çimento, nakliyeci firmalar ve şoförlerinin, OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Sistemine ve iş güvenliği mevzuatına uygun olarak hareket etmelerinin zorunlu olduğunu ifade