08-37/499-180
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı"karayolu ile yolcu taşımacılığı pazarı" olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şikâyet konusu uygulamanın Bolu ilinde gerçekleşiyor olması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar “Bolu ili” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Tespitler ve Değerlendirme
Dosya mevcudu bilgilere göre, İstanbul-Bolu arası mesafe 262 km. olup, söz konusu mesafeye ilişkin olarak Ulaştırma Bakanlığı tarafından belirlenen taban ücret 14,18 YTL. olarak belirlenmiştir.
Öte yandan, Öz Bolu Seyahat’in Bolu’dan İstanbul’a otobüs bileti fiyatı 25 YTL., İstanbul’dan Bolu’ya ise 23 YTL. olarak uygulanmaktadır.
Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü’nün 25.2.2004 tarih, 25384 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde otobüs ile karayolu taşımacılığı yapan teşebbüslerin uyması zorunlu bulunduğu unsurlar belirtilmiştir. Söz konusu yönetmeliğin dördüncü kısmının birinci bölümü ücret tarifelerini düzenlemektedir. Bu bölümde,
“Madde:38- a) Düzenli yolcu, eşya ve kargo taşımaları ile ilgili ücret tarifeleri, yetki belgesi sahiplerince geçerlilik süresi de belirtilmek suretiyle hazırlanır. Bu ücret tarifelerinin uygulamaya konulmasından önce, yetki belgesi sahiplerince Bakanlığa bildirilerek “Görülmüştür” şerhinin alınması zorunludur.”
ifadeleri yer almaktadır.
Konuya ilişkin bir diğer düzenleme ise 7.9.2005 tarih, 25929 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolu İle Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığı Alanında Uygulanacak Taban Ücret Tarifesi Hakkında Tebliğ’dir. Bu Tebliğ ile karayoluyla şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapacak olan D1 yetki belgesi sahiplerinin uyacakları ve kilometre esasına göre uygulanacak olan asgari taban ücret tarifesi belirlenmiştir. Söz konusu Tebliğ’in 2. maddesinin (d) bendinde;
“D1 yetki belgesi sahipleri ilgili mevzuattan kaynaklanan indirimli yolcu bileti kesme haklarını, bu Tebliğ ile belirlenen taban ücret tarifesinden daha aşağı olmamak üzere kullanabilirler. Uygulanacak indirimli bilet ücretleri, bu Tebliğ ile belirlenen taban ücret tarifesinin altında olamaz.“düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer alan hükümler uyarınca, Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü otobüs ile karayolu taşımacılığı pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin yolcu taşımacılığında uygulayabilecekleri taban fiyatları belirlemekte; tavan fiyatları ise onay mekanizması ile kontrol altında tutmaktadır. Buna göre, şikayete konu pazardaki fiyatlar idarenin düzenleme ve denetimine tabi olduğundan, şikayet edilen teşebbüs hakim durumda bulunsa dahi, uygulanan fiyatın, Bakanlığın onayladığı tavan fiyatı aşmaması kaydıyla, fahiş olduğu iddiasıyla inceleme konusu yapılamayacağı, böylesi bir durumda hatalı düzenlemenin gözden geçirilmesini teminen düzenleyicinin (Bakanlığın) uyarılmasının yerinde olacağı kanaatine varılmıştır.