Can Aslan Petrolcülük San. A.Ş.'nin dikey anlaşmalar ve çeşitli uygulamalar yolu ile 4054 sayılı Rekabetin…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Harun GÜNDÜZ, Tuğçe KOYUNCU, Başak ARSLAN

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: Aziziye Tur. Pet. Ür. İnş. Taah. ve Emlak Gıda Tic. San. Ltd. Şti.

Temsilcileri: Av. Cem ERYILMAZ, Av. Yelda Tuğcu ERYILMAZ

Ziyabey Cad No:16 D:13 Balgat/Ankara

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILAN: Can Aslan Petrolcülük San. A.Ş.

Çakmak Mah. İkbal Cad. Dinç Sok. No:28 Ümraniye/İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: Can Aslan Petrolcülük San. A.Ş.'nin dikey anlaşmalar ve çeşitli uygulamalar yolu ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ)'nin ihlal edildiği iddiası.

(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.08.2012 tarihinde giren başvuru üzerine hazırlanan İlk İnceleme Raporu, 20.09.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 30.11.2012 tarih ve 2012-1-153/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Y apılan başvuruda özetle;

- Aziziye Tur. Pet. Ür. İnş. Taah. ve Emlak Gıda Tic. San. Ltd. Şti. (AZİZİYE

PETROL)’nin maliki olduğu başvuruya konu taşınmaz üzerinde 22.06.2007 tarihinde

Can Aslan Petrolcülük San. A.Ş. (CAN ASLAN) lehine 15 yıllık intifa tesis edildiği ve

intifa tesis işlemini müteakiben taraflar arasında 03.10.2007 tarihli bayilik sözleşmesi

akdedildiği,

- Rekabet Kurulunun kararları uyarınca, AZİZİYE PETROL’e ait gayrimenkulde kurulu

akaryakıt istasyonunun işletilmesi konusunda CAN ASLAN ile akdedilmiş bulunan

03.10.2007 tarihli bayilik sözleşmesi, buna bağlı tüm ek prokoller ve CAN ASLAN

lehine tesis edilen intifa hakkının 22.06.2012 tarihinde sona erdiği ve bunun üzerine

CAN ASLAN’a 20.06.2012 tarihinde ihtarname gönderilerek taraflar arasındaki dikey

ilişkinin sona erdiğinin beyan edildiği ve intifa hakkının terkininin talep edildiği,

- CAN ASLAN tarafından 25.06.2012 tarihinde gönderilen cevabi ihtarnamede ise,

dosya konusu taşınmaz üzerinde daha önce akaryakıt istasyonunun işletilmemiş

olması ve pazarda ilk defa faaliyet gösterecek akaryakıt istasyonuna CAN ASLAN

tarafından yatırımlar yapılması nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmeye 10 yıla

kadar bireysel muafiyet tanındığının ifade edildiği,

- Bunun üzerine 26.07.2012 tarihinde AZİZİYE PETROL tarafından gönderilen

ihtarnamede taraflar arasındaki dikey ilişkinin muafiyet kapsamında olabilmesi için

tarafların karşılıklı olarak anlaşmalarının ve dikey anlaşmaya devam etmek

istemelerinin gerektiği, ancak AZİZİYE PETROL’ün taraflar arasındaki dikey ilişkinin

5 yıl daha uzatılması konusunda muvafakatının bulunmadığı, ayrıca ortada

yatırımların tamamının dağıtıcı tarafından üstlenildiği bir istasyonun da

bulunmadığının belirtildiği,

- Ancak CAN ASLAN’ın geçen süre içerisinde intifa hakkının tapudan terkini için

gerekli işlemleri gerçekleştirmediği ve yapılmış olan sözlü görüşmelerde de intifa

hakkının tapudan terkin edilmeyeceğinin ifade edildiği,

- CAN ASLAN’ın Rekabet Kurulunun vermiş olduğu kararlardaki "karşılıklı mutabakat"

şartını hiçe sayacak uygulamalar yaparak 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Tebliğ’i

ihlal ettiği

iddia edilerek, gereğinin yapılması talep edilmiştir.

(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: ilgili raporda;

- AZİZİYE PETROL ve CAN ASLAN arasındaki 22.06.2007 tarihinde tesis edilen 15 yıl

süreli intifa hakkı ile 03.10.2007 tarihinde imzalanan bayilik sözleşmesinden oluşan

dikey ilişkinin 22.06.2012 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup

muafiyetinden yararlanma olanağının bulunduğu ve bu tarihten itibaren grup muafiyeti

kapsamının dışında kaldığı,

- Söz konusu dikey ilişkiye 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel

muafiyet de tanınamayacağı,

- Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, taraflara gerekçeli kararın

tebliği tarihinden itibaren altmış gün içinde aralarındaki dikey anlaşmayı

sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde

işlem başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesinin uygun olacağı

ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Konu ile İlgili Mevzuat Hükümleri, Danıştay ve Rekabet Kurulu Kararları

(5) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi, belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaların, uyumlu eylemlerin ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerinin hukuka aykırı ve yasak olduğunu hükme bağlamıştır.

(6) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar “dikey anlaşma” olarak tanımlanmaktadır. Tebliğ’in 3. maddesinde rekabet etmeme yükümlülüğü “alıcının anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmesini, satın almasını, satmasını ya da yeniden satmasını engelleyen doğrudan veya dolaylı her türlü yükümlülük” olarak ifade edilmiştir. Tebliğ’in 5(a) maddesinde ise, Tebliğ ile tanınan muafiyetin anlaşmalarda alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır.

(7) Diğer taraftan, Danıştayın 13.05.2008 tarih ve E.2006/1604, K.2008/4196 sayılı kararı, bu karar üzerine Kurulumuzca alınan 30.10.2008 tarih ve 08-61/997-389 sayılı Total-Akdağ kararı, yine Kurulumuzun 05.03.2009 tarihli “Pol-Pet Petrol Ürün. Tur. Konak. ve Din. Tesis. Ltd. Şti. - Bölünmez Petrolcülük A.Ş.” ve “Barbaros Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti.- Altınbaş Petrol ve Tic. A.Ş.” kararları ile sektöre yönelik almış olduğu diğer kararlar ve son olarak Danıştayın 28.06.2010 tarih ve E. 2009/3044, K. 2010/5458; E.2009/5164, K.2010/5457 sayılı kararları ile de sabit olduğu üzere; intifa, tapuya şerh edilmiş kira veya benzer etkiye sahip sözleşmeler, bayi üzerindeki rekabet etmeme yükümlülüğünün süresinin 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen beş yıllık üst sınırı fiili olarak aşmasına neden olmaktadır. Bu bakımdan bayilik sözleşmeleri ve bunlarla bağlantılı intifa, kira gibi

sözleşmelerin, aralarındaki hukuki ve iktisadi ilişki nedeniyle tek bir anlaşma olarak 2002/2 sayılı Tebliğ’e uygunluklarının değerlendirilmesi gerekmektedir.

(8) Bu çerçevede Kurulumuzun akaryakıt sektöründe dağıtım şirketleri ile bayileri arasında yapılan dikey anlaşmalara ilişkin olarak daha önce almış olduğu kararlar uyarınca, 18.09.2005 tarihinden önce yapılan ve bu tarih itibarıyla kalan süresi beş yılı aşan dikey anlaşmaların, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma olanağı bulunmaktadır. 18.09.2005 tarihinden sonra yapılan dikey anlaşmalar ise yapıldıkları tarihten itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen grup muafiyeti kapsamındadır.

(9) 2002/2 sayılı Tebliğ ile öngörülen beş yıllık sürenin nasıl hesaplanacağı hususunda ise Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un 35. paragrafında, “… Beş yıllık rekabet etmeme yükümlülüğünün süresinin hesaplanmasında başlangıç tarihi olarak, taraflar arasında süregelen rekabet yasağına dayalı dikey ilişkiye başlangıç teşkil eden ilk anlaşmanın yapıldığı tarih esas alınacaktır. Taraflar arasındaki, rekabet yasağı içeren bayilik, işleticilik, tedarik vb. sözleşmeler ile birlikte bu sözleşmelerin süresine etki eden intifa, tapuya şerh edilmiş kira, ekipman gibi sözleşmelerin hepsinin aynı anda ortadan kalktığı tarih ise, rekabet yasağının sona erme tarihi olarak değerlendirilecektir. ...” şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

(10) Öte yandan 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5(a) maddesinin devamında, anlaşmalardaki rekabet etmeme yükümlülüğüne veya bu yükümlülüğün anlaşmanın asli bir parçası olduğu hallerde anlaşmanın tamamına yönelik olarak getirilen beş yıllık grup muafiyeti sınırına ilişkin olarak bir istisnai durum düzenlenmiştir. Söz konusu hüküm, “Alıcının anlaşmaya dayalı faaliyetlerini sürdürürken kullanacağı tesisin mülkiyeti arazi ile birlikte veya alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir üst hakkı çerçevesinde sağlayıcıya ait ise yahut alıcı bu faaliyetini sağlayıcının alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden elde ettiği bir ayni veya şahsi kullanım hakkının konusu olan bir tesiste sürdürecekse, alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü, söz konusu tesisin alıcı tarafından kullanıldığı süreye bağlanabilir; şu kadar ki, rekabet etmeme yükümlülüğü, bu sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından, sadece alıcının söz konusu tesiste yürüteceği faaliyetini kapsar.” şeklindedir.

(11) Bunun yanı sıra Total/Akdağ dosyasında, Kurul kararına karşı Danıştay 13. Dairesinin E.2006/1604 esas numarasına kayden açılan dava sonucunda verilen 13.05.2008 tarih ve K.2008/4196 sayılı kararda özetle; dağıtıcının bayiyle kurmuş olduğu hukuki ilişkinin yani taraflar arasındaki dikey anlaşmanın temelinin işletme sözleşmesi ve kira sözleşmesi olmak üzere iki sözleşmeye dayandığı belirtildikten sonra, Yüksek Mahkeme’nin, bayilik sözleşmesi de dahil olmak üzere anlaşmanın unsurlarında sonradan oluşacak değişikliklerin değil, anlaşmanın en baştan itibaren 2002/2 sayılı Tebliğ’e uygun olarak kurulup kurulmadığının dikkate alınması ve değerlendirmenin bu çerçevede yapılması gerektiğine işaret ettiği görülmektedir.

I.2. Taraflar Arasındaki Dikey İlişkiye Yönelik Bulgular

(12) Konuyla ilgili olarak, Euroil markası altında ulusal ve uluslararası piyasalarda petrol ürünleri pazarlama ve dağıtım ağına sahip olan CAN ASLAN tarafından gönderilen 29.11.2012 tarihli yazıda özetle;

- AZİZİYE PETROL’ün faaliyette bulunduğu arazi üzerinde daha önceden akaryakıt

istasyonu işletilmediği ve pazarda ilk defa faaliyet gösterecek olan bu akaryakıt

istasyonuna CAN ASLAN tarafından gerekli yatırımların yapıldığı,

- Bu yatırımın saha betonu, kanopi, yeşil ada, demir işleri, kanal ızgaraları, akar

bağlantıları, tesisat ve pompalar gibi faaliyete özgü yatırımlardan oluştuğu,

- Bu doğrultuda 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında söz konusu dikey ilişkiye

10 yıla kadar bireysel muafiyet verilmesi gerektiği

ifade edilmektedir. Söz konusu yatırımlara ilişkin gönderilen faturalar incelendiğinde; kanopi ve kurumsal giydirmeye (…..) TL, dalgıç pompasına (…..) TL, kompresör ve hava su ünitesine (…..) TL, pompa otomasyon sistemine (…..) TL ve (…..) TL, tank otomasyon sistemine (…..) TL ve (…..) TL, akaryakıt pompasına (…..) TL, saha betonu, demir, yüzey sertleştirici ızgaralar ve çevre düzenlemesi ile bordür imalatı, kanal ızgaraları, akar bağlantılarına (…..) TL olmak üzere, toplam (…..) TL tutarında bir harcamanın yapıldığı görülmektedir. Yazı ekinde yer alan diğer faturalarda herhangi bir açıklama olmadığından, harcamaların başvuru konusu istasyon için yapılıp yapılmadığı anlaşılamamıştır.

(13) Başvuru sahibinin vekili tarafından ilave bilgi ve belgelerin sunulduğu 30.11.2012 tarihli yazıda ise özetle;

- CAN ASLAN’ın istasyona özgü yatırımların kendileri tarafından yapıldığı yönündeki

iddiasının gerçeğe aykırı olduğu,

- AZİZİYE PETROL tarafından işletilen başvuruya konu istasyonun 10 yılı aşkın süredir

LPG otogaz istasyonu olarak işletilen ruhsatlı bir istasyon olduğu, AZİZİYE PETROL ile

CAN ASLAN’ın anlaştığı zaman istasyonun kurulu olduğu arazide zaten idari bina ve

marketin mevcut olduğu ve o tarihte AZİZİYE PETROL’ün 09.03.2006 tarihli LPG

otogaz bayilik lisansı ile Milangaz bayisi olarak faaliyette bulunduğu,

- Taraflar arasında akdedilen 20.02.2007 ve 21.06.2007 tarihli protokoller uyarınca CAN

ASLAN’ın, AZİZİYE PETROL’e bir takım menkul malzeme verdiği, saha betonunu ve

kurumsal giydirmesini yaptığı, teknik yardımda bulunduğu; AZİZİYE PETROL’ün ise

tankları aldığı, kanopi, binadaki tadilat ve inşaatları yaptığı,

- Taraflar arasındaki sözleşme sona erince ise AZİZİYE PETROL’ün CAN ASLAN

tarafından verilen menkulleri söküp ve teslim almasını bildirmek için CAN ASLAN’a

ihtarname gönderdiği; CAN ASLAN’ın kurumsal kimliğini söktüğü ve menkulleri de

almaya geleceğini beyan ettiği,

- CAN ASLAN tarafından yapılan ve AZİZİYE PETROL nezdinde kalan tek yatırımın

saha betonu ve plastik yer altı boruları olduğu, bu yatırımların da zaten beş yıllık

akaryakıt sözleşmesi kapsamında yapılacak nitelikte yatırımlar olduğu,

- CAN ASLAN’ın, protokoller uyarınca müvekkile vermesi gereken hibe akaryakıtı da

vermediği, AZİZİYE PETROL’den hiçbir alacağı olmadığı, aksine ciddi miktarda borcu

bulunduğu,

- Ayrıca iade edilmesi gereken bir bedel varsa bile bunun tespitini ancak mahkemelerin

yapabileceği ve Rekabet Kurulunun iade edilecek bir bedel olup olmadığına göre

hüküm tesis etmesinin çok ciddi haksızlıklara sebebiyet verebileceği,

- AZİZİYE PETROL’ün hiçbir şekilde CAN ASLAN’ın bayisi olarak faaliyette bulunmak

istemediği ve ortada iadesi konusunda tarafların mutabakata varacağı bir yatırımın da

bulunmadığı,

- Zaten CAN ASLAN’ın Erzurum 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/504 E. Sayılı

dosyasında açmış olduğu davada da böyle bir bedel olduğunu ileri sürmediği gibi,

AZİZİYE PETROL’den de bir bedel talep etmediği

ifade edilmektedir.

(14) Söz konusu yazı ekinde gönderilen belgeler incelendiğinde, AZİZİYE PETROL’ün başlangıç tarihi 09.03.2006 ve iptal tarihi 16.08.2012 olan LPG piyasası otogaz bayilik lisansının olduğu, MİLANGAZ ile akdedilmiş olan bir bayilik sözleşmesinin ve MİLANGAZ bayisi olarak 02.02.2006 tarihli “Hizmet Yeterlilik Belgesi”nin bulunduğu ve MİLANGAZ’dan ürün alındığına dair faturaların yer aldığı görülmektedir.

(15) Ayrıca AZİZİYE PETROL ile CAN ASLAN arasında akdedilen 20.02.2007 tarihli Protokol’ün “Malzeme ve teçhizat” başlıklı 3. maddesinde, CAN ASLAN tarafından AZİZİYE PETROL’e teslim edilecek malzeme ve teçhizat arasında;

- Kurumsal kimlik (totemli ve fiyat panolu) yatırımı,

- 3 adet 4 ürün 8 tabanca dalgıçlı akaryakıt pompası,

- 1 adet 55 KVA jeneratör,

- 1 adet hava su saati,

- 1 adet kompresör,

- Bina alüminyum kompozit kaplama,

- Plastik yeraltı borulama tesisatı

yer almakta ve saha betonunun yapımının ise CAN ASLAN’a ait olduğu ifade edilmektedir. AZİZİYE PETROL tarafından gönderilen ek belgeler arasında (…..) TL tutarında kanopi yapımına ilişkin fatura ve (…..) TL tutarında akaryakıt tankına ilişkin fatura da yer almaktadır.

(16) İstasyona yapılacak yatırımlara ilişkin olarak taraflar arasında imzalanan 21.06.2007 tarihli Ek Protokol’de yer alan hükümler şu şekildedir:

“Madde 3- EUROİL istasyon sahasına yapılacak saha betonunu yaptıracaktır.

Madde 4- Tank havuzu beton işlerinin yapılması-tankların yerine konması-tank havuzunun kum ile örtülmesi-tank kapaklarının alınıp montajının yapılması Aziziye Petrol'e aittir.

Madde 5- Montajı yapılan tanklara dalgıç pompasının verilip, montajının -borulamasının yapılması elektrik kablosunun idari binaya kadar çekilmesi EUROİL tarafından yapılacaktır.

Madde 6- Dolum adalarındaki pompalara ait akaryakıt alt yapı borulaması ve elektrik kabloları EUROİL tarafından ( Elektrik kabloları idari binaya kadar çekilecek) yapılacaktır.

Madde 7- Kanopinin imalatı-kanopinin aydınlatma kablolarının idari binaya kadar getirilmesi Aziziye Petrol'e ait olup; EUROİL kanopinin yer seçimi ile ilgili teknik danışmanlık yapacaktır. Madde 8- Çevre aydınlatma direklerinin alınması montajı ve kablolaması Aziziye Petrol'e ait olup; EUROİL sadece teknik danışmanlık yapacaktır.

Madde 9- EUROİL firması tarafından alt kat idari binanın projesi çıkartılacak; Bu proje doğrultusunda her türlü tadilat ve inşaat işleri Aziziye Petrol'e ait olacaktır.

Madde 10- İstasyon için gerekli Güç panosu-kumanda panosu ve yangın ihbar sistemi Aziziye Petrol tarafından yapılacaktır.

Madde 11- Kurumsal kimlik için gerekli elektrik kablolamaları EUROIL tarafından idari binaya kadar çekilmesini yapacaktır.

Madde 12- İdari binanın dış cephe kaplaması EUROİL'e ait olup; alt katta bina içinde yapılacak tadilat Aziziye Petrol'e aittir.”

I.3. 2002/2 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme

(17) Yukarıda açıklanan hususlar değerlendirildiğinde, başvuruya konu taşınmaz üzerinde 22.06.2007 tarihinde CAN ASLAN lehine tesis edilen 15 yıl süreli intifa hakkı ile 03.10.2007 tarihinde imzalanan bayilik sözleşmesinden oluşan dikey ilişkinin 22.06.2012 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanma olanağının bulunduğu değerlendirilmektedir.

(18) CAN ASLAN tarafından gönderilen yazıda, söz konusu dikey ilişkinin anılan Tebliğ’in 5(a) maddesinde düzenlenen istisna hükmü kapsamında yer aldığı yönünde herhangi bir ifade bulunamamakla birlikte, istasyona özgü yatırımın kendileri tarafından karşılandığı iddia edilmektedir.

(19) Bu doğrultuda, başvuruya konu dikey ilişkinin 22.06.2012 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlandığı, bu tarihten itibaren grup muafiyeti kapsamı dışında kaldığı kanaatine varılmıştır.

I.4. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi

(20) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesine göre, Rekabet Kurulu, bu maddede belirtilen koşulların tamamının varlığı halinde teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar verebilir: Bu koşullar 5. maddede aşağıdaki şekilde sayılmıştır:

a. Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve

iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,

b. Tüketicinin bundan yarar sağlaması,

c. İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,

d. Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan

fazla sınırlanmaması.

(21) Bununla birlikte dikey anlaşmalarda yer alan rekabet etmeme yükümlülüklerine 2002/2 sayılı Tebliğ ile getirilen beş yıllık sürenin üzerinde bir süre için muafiyet tanınması, yukarıda açıklanan Tebliğ’in 5(a) maddesinde yer alan istisna hükmü hariç olmak üzere, ancak ve ancak çok istisnai hallerde makul görülebilir. Kurulumuz tarafından akaryakıt sektöründeki dikey anlaşmalara bireysel muafiyet verilebilmesinin şartları 25.02.2010 tarih ve 10-19/229-87 sayılı Delta ve 18.03.2010 tarih ve 10-24/338-122 sayılı Total kararlarıyla belirlenmiş, söz konusu kararlardan sonraki tarihli muhtelif kararlarda da, anılan kararlar emsal alınmak suretiyle, benzer nitelikteki anlaşmalara bireysel muafiyet tanınmıştır. Anılan kararlarda; dikey anlaşmaların, daha önce üzerinde hiçbir gerçek ve/veya tüzel kişi tarafından akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arsalar/araziler üzerinde kurulmuş yeni akaryakıt istasyonlarına ilişkin olmaları ve akaryakıt istasyonlarına özgü yatırımların dağıtıcı tarafından üstleniliyor olması dikkate alınarak, bayilerin beşinci yılın sonunda, dağıtım firması tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmaları sona erdirebilmeleri konusunda tarafların anlaşmaları koşuluyla, 10 yıla kadar muafiyet tanınmasına karar verilmiştir.

(22) Bu bakımdan dosya mevcudu bilgi ve belgeler çerçevesinde şikâyet konusu dikey anlaşma değerlendirildiğinde, istasyona özgü yatırımların tamamının CAN ASLAN tarafından karşılanmadığı, bir kısmının AZİZİYE PETROL tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla dikey anlaşmanın, Kurulumuzun bahse konu kararlarında akaryakıt sektöründeki uzun süreli bir dikey anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şartları sağlamış sayılabilmesi için ortaya koymuş olduğu, “istasyona özgü yatırımların dağıtıcı tarafından üstlenilmiş olması” koşulunu karşılamaktan uzak olduğu değerlendirilmektedir. Ayrıca, istasyonun kurulu bulunduğu arazi üzerinde daha önce LPG otogaz istasyonunun faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan AZİZİYE PETROL tarafından gönderilen 30.11.2012 tarihli yazıda, CAN ASLAN tarafından yapılan ve AZİZİYE PETROL nezdinde kalan tek yatırımın saha betonu ve plastik yer altı boruları olduğu iddia edilerek yatırımın iadesi konusunda tarafların mutabakata varacağı bir bedelin bulunmadığı belirtilmiştir. Bu çerçevede taraflar arasında ilişkiye özgü yatırımın kalan süreye tekabül eden bedelinin ödenmesi konusunda da anlaşma sağlanamadığı görülmektedir. Bu nedenlerle Kurulumuzun geçmiş tarihli kararlarında ortaya konan şartları taşımadığı anlaşılan dikey ilişkiye bireysel muafiyet tanınmasının olanaklı olmadığı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

(23) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

- Aziziye Turz. Pet. Ür. İnş. Taah. ve Emlak Gıda Tic. San. Ltd. Şti. ile Can Aslan Petrolcülük Sanayi A.Ş arasında 22.06.2007 tarihinde tesis edilen 15 yıl süreli intifa hakkı ile 03.10.2007 tarihinde imzalanan bayilik sözleşmesinden oluşan dikey ilişkinin 22.06.2012 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlandığına ancak bu tarihten itibaren grup muafiyeti kapsamı dışında kaldığına,

- Söz konusu dikey ilişkiye 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet de tanınamayacağına,

- Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren altmış gün içinde aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde taraflara görüş bildirilmesi için Başkanlığın görevlendirilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.