İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

CooperVision Turkey Kontakt Lens Tic. Ltd. Şti.’nin, Opak Lens San. ve Tic.

Rekabet İhlali21-35/494-244Karar tarihi: 14.07.2021Yayımlanma tarihi: 21.02.2022

CooperVision Turkey Kontakt Lens Tic. Ltd. Şti.’nin, Opak Lens San. ve Tic. A.Ş’ye yönelik davranışlarının mal vermenin reddi ve ayrımcılık teşkil ettiği iddiasına ilişkin 17.01.2019 tarih ve 19-04/37-M sayılı Kurul kararının, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin 17.02.2021 tarih ve 2020/836 E. 2021/386 K. sayılı kararı ile iptali üzerine yeniden değerlendirilmesi.

Karar bilgileri

Karar sayısı
21-35/494-244
Karar tarihi
14.07.2021
Yayımlanma tarihi
21.02.2022
Karar türü
Rekabet İhlali

Karar metni

8 sayfa · 21.579 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

(Yargı Kararları Üzerine Verilen)

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2021-3-010(Önaraştırma)
Karar Sayısı: 21-35/494-244
Karar Tarihi: 14.07.2021

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN,

Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK

B. RAPORTÖRLER: Cumhur Atalay HATİPOĞLU, Abdulsamed TÜRLÜ

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Opak Lens San. ve Tic. A.Ş

Şehit Polis Mustafa Yazıcı Sok. No:20 34810 Kavacık/İstanbul D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILAN: - CooperVision Turkey Kontakt Lens Tic. Ltd. Şti.

Temsilcisi: Turgan GÜRMEN

Akat Mah. Meydan Cad. 6/9 34335 Beşiktaş/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: CooperVision Turkey Kontakt Lens Tic. Ltd. Şti.’nin, Opak Lens San. ve Tic. A.Ş’ye yönelik davranışlarının mal vermenin reddi ve ayrımcılık teşkil ettiği iddiasına ilişkin 17.01.2019 tarih ve 19-04/37-M sayılı Kurul kararının, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin 17.02.2021 tarih ve 2020/836 E. 2021/386 K. sayılı kararı ile iptali üzerine yeniden değerlendirilmesi.

(1) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;

- Opak Lens San. ve Tic. A.Ş.’nin (OPAK LENS), CooperVision Turkey Kontakt Lens

Tic. Ltd. Şti. (COOPERVISION) tarafından üretilen kontakt lenslerin Türkiye’deki en

büyük alıcısı konumunda olduğu,

- COOPERVISION ile OPAK LENS arasında 2018 yılının Haziran ayında kapsam ve

sınırları ileri tarihli münferit sözleşmelerle belirlenecek olan çerçeve bir sözleşmenin

akdedildiği,

- 26.10.2018 tarihinde OPAK LENS tarafından COOPERVISION’dan (…..) kutu

Biofinity marka ürün talep edildiği ancak COOPERVISION tarafından mali yıl sonu

kapanışının yapıldığı ve yeni fiyatlar ile faaliyetlerin yürütülmesi hususunda

çalışmalara başlandığı gibi gerekçelerle talebin bir kısmının karşılanabileceğinin

belirtildiği,

- COOPERVISION’ın OPAK LENS’e 2018 ve 2019 yıllarında sağlayabileceğini

bildirdiği kontakt lens miktarının taraflar arasında önceki yıllarda gerçekleşen ticaret

hacmine nazaran çok düşük olduğu,

- Kontakt lenslerin Sağlık Uygulama Tebliği kapsamında yardımcı tıbbi malzeme

olarak nitelendirildikleri ve geri ödeme kapsamına alındıkları, bu açıdan söz konusu

ürünlerin tüketiciler için ulaşılması zaruri ürünler niteliği taşıdıkları,

COOPERVISION’ın şikayete konu faaliyetlerinin mal vermenin reddi ve ayrımcılık

teşkil ettiği

iddia edilerek gereğinin yapılması talep edilmektedir.

Sayfa 2

(2) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 27.12.2018 tarih ve 9089

sayı ile giren başvuru, 17.01.2019 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 19-04/37-

M sayılı 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)

kapsamında inceleme olanağının bulunmaması gerekçesiyle, aynı Kanunun 42.

maddesinin ikinci fıkrası uyarınca başvurunun reddine karar verilmiştir.

(3) Söz konusu kararın iptali istemiyle açılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesinin

13.12.2019 tarih ve 2019/334 E., 2019/2438 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar

verilmiştir. Bunun üzerine OPAK LENS tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş

olup Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin 17.02.2021 tarih ve

2020/836 E. 2021/386 K. sayılı kararı ile istinaf başvurusunun kabulüne, Ankara 16.

İdare Mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar

verilmiştir.

(4) Bölge İdare Mahkemesinin iptal gerekçesinde;

“…şikâyet başvurusunda ileri sürülen iddiaların, taraflar arasında süregelen bir ticari ilişki mevcutken mal verilmesinin reddedildiği, bu eylemin haklı bir gerekçesinin bulunup bulunmadığı, anılan dönemde kendisi de dahil olmak üzere başka alıcılara sağlanan tedarikin devam ettiği dikkate alındığında, söz konusu eylemle alıcılar arasında bir ayrımcılık yapılıp yapılmadığı, dağıtımın belirli kanallar üzerinden yapılarak fiyatın belirli bir seviyede tutulmasının söz konusu olup olmadığı hususları ile pazarda bir bilinirliğe ulaşmış Biofınity markalı ürünün davacının ticari faaliyetinde önemli bir yere sahip olup olmadığı ile alternatif kaynaklardan temininin sınırlı olup olmadığı ve davacının rekabet gücünü önemli ölçüde azaltıp azaltmadığı hususları ile sözleşme yapmayı reddetme davranışının, hâkim durumdaki teşebbüsün kendisiyle rekabet içerisinde bulunmayan teşebbüslere yönelik de olabileceği hususunun yeterince araştırılmadan söz konusu şikayeti oluşturan esas unsurun taraflar arasındaki çerçeve sözleşmeye konu edimlerin eksiksiz ve zamanında ifa edilmemesinden kaynaklı bir ticari uyuşmazlık olduğu belirtilerek başvurunun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında incelenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun reddine karar verildiği görülmektedir. Bu bağlamda, CooperVision Turkey Kontakt Lens Ticaret Limited Şirketi'nin davacı şirkete mal vermeyi reddetmesine ilişkin davranışının hâkim durumun kötüye kullanılması olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususlarının 4054 sayılı Kanun'un Kurul'a tanıdığı yetkiler çerçevesinde yapılacak ön araştırma sonucunda söz konusu eylemin 4054 sayılı Kanun kapsamında bir ihlâl olup olmadığının araştırılarak ortaya konulması gerekmektedir …“

denilmek suretiyle Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilmiştir.

(5) Söz konusu mahkeme kararı üzerine hazırlanan 10.03.2021 tarih ve 2021-3-010/BN

sayılı Bilgi Notu, 18.03.2021 tarihli Rekabet Kurulu (Kurul) toplantısında görüşülmüş ve

21-15/183-M sayı ile 4054 sayılı Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca COOPERVISION

hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bu karar uyarınca düzenlenen

06.07.2021 tarih ve 2021-3-010/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara

bağlanmıştır.

(6) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, COOPERVISION hakkında, 4054 sayılı

Kanun’un 41. maddesi gereğince soruşturma açılmasına gerek olmadığı, bu bağlamda,

aynı Kanun’un 9. maddesi kapsamında herhangi bir işlem tesis edilmesine ihtiyaç

bulunmadığı ifade edilmiştir.

Sayfa 3

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Hakkında Önaraştırma Yürütülen Taraf: CooperVision Turkey Kontakt Lens Tic. Ltd. Şti. (COOPERVISION)

(7) COOPERVISION, kontakt lens ve kontakt lens solüsyonlarının distribütörlüğünü yapmaktadır. Anılan teşebbüsün %100 hissesi Birleşik Krallık merkezli Coopervision Manufacturing Limited’e aittir.

I.2. İlgili Pazar

I.2.1. Sektör Hakkında Bilgi

(8) Kontakt lensler (renkli kontakt lensler de dâhil olmak üzere) Türkiye’de sadece göz doktoru muayenesi ile verilen doktor reçetesiyle ve yalnızca perakendeci optisyenlik müesseseleri (optikler/gözlükçüler) tarafından son kullanıcıya satılabilen, gözde kırma kusurunu düzeltmeyi amaçlayan (plano/numarasız renkli kontakt lensler hariç) tıbbi cihaz kapsamında ürünlerdir. Kontakt lensler düzelttikleri kırma kusuruna, muhtemel değişim süresine ve kozmetik kullanım amacının bulunup bulunmamasına göre sınıflandırılabilmektedir. Bu özelliklerin birbirleri içinde farklı kombinasyonları mevcuttur.

(9) Kontakt lensler, düzelttikleri kırma kusuruna göre esasen aşağıdaki şekilde sınıflandırılmaktadır:

Sferik Lensler: Gözdeki kırma kusuru sonucu ortaya çıkan yakını iyi görememe (hipermetrop) veya uzağı iyi görememe (miyop) olgularının düzeltilmesi amacıyla kullanılmaktadır.

Torik Lensler: Görüntünün gözde bir noktaya odaklanamaması sonucu ortaya çıkan görme bozukluğunu (astigmat) düzeltmek amacıyla kullanılmaktadır.

Multifokal / Progresif Lensler: Yaşa bağlı gelişen yakın görüntülere odaklanamama sonucu ortaya çıkan yakını görme bozukluğunu (prespiyobi) düzeltmek için kullanılmaktadır.

Plano Lensler: Kırma kusuru düzeltmesi yapmayan, kozmetik veya terapötik/bandaj amaçlı kullanılan lenslerdir.

(10) Kontakt lensler, muhtemel değişim süresine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılabilmektedir:

- Günlük kullanılan aylık değiştirilen/kullanılıp atılan kontakt lensler,

- Günlük kullanılan iki haftalık değiştirilen/kullanılıp atılan kontakt lensler,

- Günlük kullanılıp atılan kontakt lensler,

- Yukarıdaki süreler haricinde kullanılıp atılan kontakt lensler.

(11) Kontakt lensler ayrıca, kozmetik kullanım amacının bulunup bulunmamasına göre aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilmektedir:

Kozmetik amacı olmayan kontakt lensler: Şeffaf lensler, sıklıkla bir veya birden fazla kırma kusurunun birlikte olduğu durumlarda veya terapötik amaçlı ve/veya bandaj lens olarak kullanılan kontakt lenslerdir.

Kozmetik amacı olan kontakt lensler: Kozmetik amaçlı ve/veya bir görme bozukluğu ile birlikte kozmetik ihtiyaca cevap veren renkli kontakt lenslerdir.

Sayfa 4

(12) Kontakt lens pazarına (renkli kontakt lens dâhil) giriş için sermaye, know-how ve mevzuat açısından kayda değer bir giriş engeli bulunmamaktadır. [1] Tüm kontakt lensler (renkli lensler de dâhil, plano lensler hariç) tıbbi cihaz mevzuatına tabi ürünlerdir. Kontakt lensler, genel olarak yurt dışında üretim yapan firmalar tarafından Türkiye'ye ithal edilmektedir. Sonrasında ise, kontakt lens depolarına ve doğrudan perakende satış yapan optisyenlik müesseselerine satış gerçekleştirilmektedir. Ürünün ithalatına yönelik herhangi bir kota ya da gümrük engeli bulunmamakta olup, ürünün nakliyesi kolaydır.

(13) Pazarda dağıtıcı konumunda bulunan kontakt lens depoları ise, 15.05.2014 tarihli ve 29001 sayılı Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği’ne göre satış merkezi olmaya hak kazanmış ve yetki belgesi almış olan işletmelerdir. Kontakt lens depolarının perakende satışı bulunmayıp, perakende satış yapan optisyenlik müesseselerine satış yapmaktadırlar. Optisyenlik müesseseleri, bireysel ve zincir optikler olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bireysel optikler, genellikle bir perakende mağazası olan, lokasyon açısından değişiklik gösterebilmekle birlikte genel olarak hastane çevreleri ve merkezi olmayan sokak ve mahallelerde bulunan noktalardır.

(14) Kontakt lenslerin nihai tüketiciye satışı, yasal olarak kontakt lens reçetesi karşılığında yapılmaktadır. 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun ve Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca, yalnızca ruhsat alan optisyenlik müesseseleri bu satışı gerçekleştirebilmektedir.

I.2.2. İlgili Ürün Pazarı

(15) Şikâyet konusunu, kendi üretimi kontakt lenslerin Türkiye’ye ithalat ve satışını gerçekleştiren COOPERVISION’ın, OPAK LENS’in talep ettiği sipariş teklifindeki ürün miktarına karşılık olarak yeterli düzeyde ürün sağlamadığı ve bu yolla COOPERVISION’ın OPAK LENS’in pazardaki faaliyetlerini zorlaştırdığı ve bu durumun hem 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ayrımcılık teşkil ettiği hem de aynı Kanunun 6. maddesi uyarınca hakim durumun kötüye kullanıldığı iddiası oluşturmaktadır. Bu doğrultuda şikâyetin kapsamı dikkate alınarak ilgili ürün pazarı, en geniş haliyle “kontakt lens pazarı” olarak belirlenmiştir. 2

I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar

(16) İlgili ürün pazarını oluşturan ürünlerin ülke içinde rekabet şartlarının bölgesel olarak farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak ele alınmıştır.

I.2.4. Önaraştırma Sürecinde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler

(17) Önaraştırma kapsamında başvuru sahibi OPAK LENS’ten bilgi talebinde bulunulmuş, gelen bilgiler Kurum kayıtlarına 06.07.2021 tarih ve 19339 sayı ile intikal etmiştir. OPAK LENS tarafından gönderilen cevabi yazıda şikâyete konu eyleme ilişkin olarak özetle; - OPAK LENS’in 2015 ve 2020 yılları arasında; Alcon, Bosch&Lomb, Cihan Medical,

Cooper-vision, Johnson&Johnson ve Zepa’dan oluşan altı ana tedarikçi; Safilens ve

Solotica’dan oluşan iki yurtdışı tedarikçi ve dokuz adet küçük ölçekli [3] tedarikçi olmak

üzere toplam 17 adet kontakt lens ve solüsyon tedarikçisi ile çalışıldığı,

1 Bkz. 13.08.2013 tarihli ve 13-47/639-278 sayılı Kurul kararı.

2 İlgili ürün pazarının belirlendiği benzer kararlar için bkz: 13.08.2013 tarih, 13-47/639-278 sayılı; 05.03.2015 tarih, 15-10/139-62 sayılı ve 16.02.2017 tarih, 17-07/72-31 sayılı Kurul kararları.

3 Küçük tedarikçilerden bazılarının ticari faaliyetlerini sonlandırdığı belirtilmiştir.

Sayfa 5

- COOPERVISION ile hâlihazırda çalışmaya devam edildiği, sektörde mezkur firma

ürünlerine ait kalite algısının yüksek olduğu, ayrıca COOPERVISION çalışanlarının

yoğun doktor çalışması yapma dolayısı ile piyasada satışlarının artış gösterdiği, - Ancak depolarda satışa sunmak üzere OPAK LENS tarafından talep edilen ürünlerin

COOPERVISION'dan istenilen ölçek ve zamanda alınamadığı ve bu nedenle

optisyenlik müesseselerinin taleplerinin OPAK LENS tarafından karşılanamadığı, - Bunun sonucunda ise optisyenlik müesseselerinin, ağırlıklı olarak COOPERVISION

firması üzerinden ürün tedarik etmeyi tercih ettikleri

ifade edilmiştir.

(18) Önaraştırma kapsamında COOPERVISION tarafından dosya kapsamında Kuruma sunulan bilgilerde ise özetle;

- Türkiye kontakt lens sektöründe COOPERVISION haricinde üretici/ithalatçı firma

olarak Alcon, Johnson & Johnson, Bausch&Lomb ve Zepa’nın faaliyet gösterdiği, bu

firmaların yanında küçük ölçekli distribütör veya yerli teşebbüslerin de yer aldığı, - EUROMCOM verilerine göre, kontakt lens pazarının 2020 yılı itibarıyla 41 milyon

ABD Doları büyüklüğünde olduğu,

- Kontakt lens sektörü toptan ticaret kanalında OPAK LENS ile birlikte OPAK Optik

San. Tic. A.Ş [4], Lens Medikal Optik Ürünleri ve Sağlık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti, Zümrüt

Lens Sağlık Hizmetleri ve Optik Ürünleri Dış Ticaret Ltd. Şti.’nin de faaliyet

gösterdiği,

- 2015-2020 dönemi içerisinde müşterilerden gelen siparişlerin tam olarak

karşılanamadığı zamanların olduğu, 2018 yılı son çeyreğinde yaşanan tedarik

sorununa ilişkin durumun siparişlerin istenilen ölçüde karşılanamadığını gösteren

güzel bir örnek olduğu,

- Alınan sipariş miktarlarının, üretici tarafından arz edilebilen stok miktarını aşması

üzerine, 2018 yılının Eylül-Ekim aylarında COOPERVISION’ın büyük müşterilerinin

sipariş taleplerini taksitler halinde karşılayabildiği,

- Anılan dönemde COOPERVISION’ın, büyük müşterilerinin Biofinity lens sipariş

adetleri ile fiilen karşılanabilen oranlarının aşağıda yer verilen tablodaki gibi olduğu belirtilmiştir.

Tablo-1: Kontakt Lens Pazarında Toptancı Seviyesinde Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Biofinity

Siparişlerinin Kabul Oranı

Karşılanan Miktar

Müşteri adı Sipariş adedi (kutu) Karşılama Oranı (%)

(Kutu)

OPAK LENS (…..) (…..) (…..)

Opak Optik(…..)(…..)(…..)
Lens Medikal(…..)(…..)(…..)
Zümrüt Lens(…..)(…..)(…..)

Kaynak: COOPERVISION Cevabi Yazı

I.3. Değerlendirme

(19) Önaraştırmaya konu OPAK LENS başvurusunda esas olarak OPAK LENS tarafından iletilen ürün talebinin COOPERVISION tarafından tamamen karşılanmamış olması ve genel olarak önceki yıllara nazaran ürün tedarikinde bir azalma yaşanması şikâyet edilmektedir. OPAK LENS tarafından söz konusu şikâyetler için hem 4054 sayılı 4 COOPERVISION, OPAK Optik San. Tic. A.Ş’nin OPAK LENS ile isim benzerliği bulunduğunu ancak kurum ve ortaklık yapısı olarak birbirlerinden farklı olduklarını belirtmiştir.

Sayfa 6

Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi kapsamında bir ayrımcılık iddiası ileri sürülmekte hem de aynı kanunun 6. maddesi çerçevesinde dışlayıcı kötüye kullanma olarak nitelendirilebilecek bir mal vermenin reddi iddiasında bulunulmaktadır.

(20) Herhangi bir teşebbüs davranışının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi kapsamındaki bir ayrımcılık iddiasına konu olabilmesi için ayrımcılık davranışının Kanun’un 4. maddesini ihlal eder nitelikteki bir anlaşmaya dayanıyor olması beklenmelidir. Ancak OPAK LENS tarafından ileri sürülen iddialar yalnızca COOPERVISION’ın tek yanlı davranışlarını içermektedir. Dolayısıyla OPAK LENS tarafından şikâyet konusu yapılan COOPERVISION davranışlarının Kanun’un 4. maddesi kapsamında incelenmesini gerektirecek herhangi bir yönü bulunmamaktadır.

(21) Diğer taraftan, COOPERVISION davranışlarının hem mal vermenin reddi hem de ayrımcılık iddiaları bakımından değerlendirilebilmesi Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde yapılabilecekse de COOPERVISION’ın OPAK LENS tarafından talep edilen ürün miktarının tamamını karşılamamış olması tek başına mal vermenin reddi iddiası üzerinden incelenebilecek bir husustur. Bir başka ifadeyle, başvuruda OPAK LENS tarafından şikâyet edilen davranışlar sözleşme yapmanın reddi eylemi yanında ayrımcılık olarak nitelendirilmişse de, OPAK LENS’in ayrımcılık iddiası sözleşme yapmanın reddi iddiasından farklı bir davranışı içermemektedir. Nitekim iddia konusu eylem ve davranışların temelini sözleşme yapmanın reddedilmesi (mal vermenin reddi) oluşturmakta, dolayısıyla bu dosyada ayrımcılık iddiasının ayrıca değerlendirilmesini gerektiren herhangi bir davranış bulunmamaktadır.

(22) Bu çerçevede, COOPERVISION’ın OPAK LENS tarafından şikâyet edilen davranışlarının Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir ihlal olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği incelenmiştir.

I.3.1. 4054 Sayılı Kanun’un 6. Maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirme

(23) 4054 sayılı Kanunun 6. maddesinde “Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasaktır” hükmüyle hakim durumun kötüye kullanılması ihlal olarak nitelendirilmiştir. Bu tanıma göre iki şartın birlikte varlığı halinde ihlalden bahsedilebilecektir: i) hakim durum ve ii) kötüye kullanma. Çeşitli yargı kararlarına [5] da yansıdığı üzere, bu koşullardan birinin eksikliği halinde 4054 sayılı Kanunun 6. maddesi kapsamında bir ihlalin varlığını ileri sürmek mümkün değildir.

(24) Kurulun yerleşik içtihadına bakıldığında, hakim durumun kötüye kullanılmasına ilişkin yapılan analizlerde ilk aşamada; şikayete konu olan teşebbüsün hakim durumda olup olmadığının incelenmesi mümkün olmakta, hakim durum analizi yapılmadan şikayete konu olan davranışın bir kötüye kullanma hali içerip içermediği de değerlendirilebilmektedir. Bu dosya kapsamında öncelikli olarak COOPERVISION’ın kontakt lens pazarında hakim durumda olup olmadığı incelenmiştir.

(25) Bu kapsamda öncelikle Türkiye kontakt lens pazarında faaliyet gösteren oyuncuların pazardaki konumlarının incelenmesi gerekmektedir. Aşağıdaki tablolarda, kontakt lens pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin Euromcontact verileri esas alınarak COOPERVISION tarafından hesaplanan tahmini paylarına yer verilmektedir.

5 Danıştay Onüçüncü Dairesinin 03.04.2014 tarih, 2013/3606 E., 2014/1284 K. sayılı ve 27.05.2014 tarih, 2009/5608 E., 2014/2054 K. sayılı kararları; Ankara 14. İdare Mahkemesinin 02.10.2014 tarih, 2012/1803 E., 2014/1065 K. sayılı kararı.

Sayfa 7

Tablo-2: 2015-2020 Yıllarında Kontakt Lens Pazarındaki Toplam Satışlar ile COOPERVISION Satışları (ABD Doları)

2015 2016 2017 2018 2019 2020

COOPERVISION (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Toplam Satışlar (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Kaynak: COOPERVISION Tarafından Sağlanan Euromcontact Verileri

Tablo-3: 2015-2020 Yıllarında Kontakt Lens Pazarındaki Başlıca Teşebbüslerin Tahmini Pazar Payları (Ciro) [6] (%)

Teşebbüsler 2015 Payı 2016 Payı 2017 Payı 2018 Payı 2019 Payı 2020 Payı

Alcon (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Johnson & Johnson(…..)(…..)(…..)(…..)(…..)(…..)
Bausch & Lomb(…..)(…..)(…..)(…..)(…..)(…..)
COOPERVISION(…..)(…..)(…..)(…..)(…..)(…..)
Diğer(…..)(…..)(…..)(…..)(…..)(…..)
Toplam~100,0~100,0~100,0~100,0~100,0~100,0

Kaynak: Euromcontact Verilerine Dayanan COOPERVISION Tahminleri

(26) Tablodaki veriler dikkate alındığında, şikayet konusu davranışların gerçekleştirildiği 2018 yılında COOPERVISION’un %(…..) oranındaki pazar payı ile hakim durumda olamayacağı anlaşılmaktadır. Ayrıca incelenen dönemdeki hiçbir yılda COOPERVISION’ın pazar payının %(…..)’un üzerinde çıkmadığı görülmektedir. Her ne kadar COOPERVISION tarafından sunulan Euromcontact verilerine dayalı olarak yine COOPERVISION tarafından yapılan pazar payı tahminlerine dayalı olsa da, anılan yılda COOPERVISION’ın pazar payının hakim durumda olmasına imkan vermeyecek kadar düşük olduğu söz konusu pazarda Kurum tarafından yapılan önceki önaraştırmalara da yansımış durumdadır.

(27) Dolayısıyla, 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir ihlalden bahsedebilmek için gerekli olan en önemli ön koşulun sağlanmadığı, COOPERVISION’ın kontakt lens pazarında hakim durumda bulunmadığı, bu nedenle OPAK LENS tarafından şikayet edilen tek yanlı davranışlarının anılan kanun maddesi kapsamında ihlal olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

I.3.2. OPAK LENS’in Dosya Kapsamındaki Talepleri Hakkında Değerlendirme

(28) Başvuru dilekçesi kapsamında OPAK LENS tarafından,

- 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi gereğince, rekabetin tesisi ve ihlalden önceki

durumun korunması için yerine getirilmesi gereken davranışları kapsayan bir karar

verilmesi,

- 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası gereğince, ihlalden önceki

durumu koruyucu nitelikte geçici tedbir alınması,

- 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi gereğince, COOPERVISION ve diğer tespit edilen

sorumlu gerçek ve tüzel kişilere idari para cezası verilmesi,

- 4054 sayılı Kanun’un 57. ve 58. maddeleri gereğince, OPAK LENS’in uğradığı

zararın COOPERVISION tarafından tazmin edilmesi

talebinde bulunulmuştur.

(29) Önaraştırma çerçevesinde yapılan incelemeler ve değerlendirmeler kapsamında, COOPERVISION’ın 4054 sayılı Kanun’a aykırı bir davranışı tespit edilemediğinden, rekabetin tesisi amacıyla aynı Kanun’un 9. maddesi kapsamında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek görülmemiştir. Diğer yandan, 4054 sayılı Kanun’un 57. ve 58. 6 Bu veri ithalatçı/üretici firmaların depolara ve perakendecilere yaptıkları satışları göstermekte olup, perakendecilerin nihai kullanıcıya yaptığı satış verisi değildir.

Sayfa 8

maddeleri uyarınca tazminat hakkının kullanılabilmesi için, COOPERVISION’ın hakim durumunu kötüye kullandığı yönünde bir Kurul kararına ihtiyaç duyulduğu; zarar tazmininin ancak böyle bir durumda ve adli yargı nezdinde talep edilebileceği değerlendirilmektedir.

J. SONUÇ

(30) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.

Atıf zinciri

Bu kararda anılan kararlar

  • 19-04/37-M

    Bu numaralı karar, Kurumun karar arşivinde yayımlanmamış (genellikle ara karar).

Aynı toplantıda alınan kararlar

Bu toplantının tüm kararları

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.