Elca Kozmetik Limited Şirketi’nin, yeniden satıcıların yeniden satış fiyatlarını tespit etmek ve internet…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ,

Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK

B. RAPORTÖRLER: Kemal KÜÇÜKKAVRUK, Ahmet Buğra KAZAK, Zeynep KUŞDEMİR,

Oğuzhan ÇİFÇİ, Şenol SUAT, Zeynep Özge AĞRI

C. ŞİKAYET EDEN : - Resen

D. İLGİLİ TARAF: - Elca Kozmetik Limited Şirketi

Temsilcisi: Sibel YILMAZ ATİK

Esentepe Mah. Büyükdere Cad. Kanyon Blok No:185

İç Kapı No:386 Şişli/İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: Elca Kozmetik Limited Şirketi’nin, yeniden satıcıların yeniden satış fiyatlarını tespit etmek ve internet satışlarını kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak Rekabet Kurulunun 13.04.2023 tarih ve 23- 18/343-M(5) sayılı kararı ile açılan soruşturma kapsamında Elca Kozmetik Limited Şirketi tarafından sunulan uzlaşma metni.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Elca Kozmetik Limited Şirketi’nin (ELCA) yeniden satıcılarının satış fiyatının tespit edilmesine yönelik davranışlarının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği iddiası.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 20.10.2022 tarihli ve 22-48/696- M(1-6) sayılı kararları ile başlatılan soruşturmalar kapsamında, kozmetik ve kişisel bakım sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerde gerçekleştirilen yerinde incelemeler neticesinde hakkında delil elde edilen ELCA hakkında Kurulun 13.04.2023 tarihli ve 23- 18/343-M(5) sayılı kararı ile yeniden satıcıların satış fiyatlarını tespit etmek ve internet satışlarını kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak soruşturma açılmıştır.

(4) Söz konusu soruşturmaya ilişkin Soruşturma Bildirimi, 26.04.2023 tarih ve 63468 sayılı yazı ile ELCA’ya tebliğ edilmiş ve taraftan 30 gün içinde birinci yazılı savunmasını göndermesi talep edilmiştir. Soruşturma Bildirimi’ne istinaden tarafın ilk yazılı savunması 29.05.2023 tarih ve 39120 sayılı yazı ile yasal süresi içinde Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına girmiştir.

(5) Soruşturma süreci devam ederken ELCA tarafından 19.06.2023 tarih ve 39788 sayılı dilekçe ile Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik uyarınca uzlaşma talebinde bulunulmuştur. 05.07.2023 tarih ve 23- 29/562-M sayılı Kurul kararı ile teşebbüsün uzlaşma talebi kabul edilmiştir.

(6) Uzlaşma görüşmelerine başlanmasına ilişkin Kurul kararını takiben 14.07.2023 tarihinde ELCA temsilcileri ile çevrim içi uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiş, akabinde hazırlanan 28.07.2023 tarih ve 2023-3-029/BN-02 sayılı Bilgi Notu 03.08.2023 tarihli

Kurul toplantısında görüşülerek 23-36/658-MUA sayılı uzlaşma ara kararı alınmıştır. Söz konusu Kurul kararı teşebbüsçe 04.08.2023 tarihinde tebellüğ edilmiş olup uzlaşma metni 09.08.2023 tarih ve 41402 sayılı belge ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(7) Söz konusu uzlaşma metninde ELCA ara kararda belirtilen hususları kabul ederek soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılmasını talep etmiştir.

(8) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 14.08.2023 tarih ve 2023-3-029/BN- 03 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(9) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 03.08.2023 tarihli ve 23- 36/658-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile ELCA tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın yeniden satıcıların satış fiyatının belirlenmesi ihlali bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Taraf Hakkında Bilgi (ELCA)

(10) ELCA, merkezi New York ABD’de bulunan The Estee Lauder Companies Inc.nin (ELC) bir iştiraki olarak 2006 yılında İstanbul’da faaliyete geçmiştir. ELCA’nın sermayesinin tümü, bir ELC iştiraki olan Estee Lauder Luxembourg S.A.R.L.ye aittir.

(11) ELCA, Estee Lauder şirketlerinin globalde ürettiği cilt bakımı, makyaj, parfüm ve saç bakım ürünlerinin ithal ederek Türkiye pazarında satış ve pazarlama faaliyetlerini yürüten bir iştirakidir. ELCA’nın markaları Estee Lauder, Clinique, Origins, MAC, Bobbi Brown, La Mer, Jo Malone London, Tom Ford Beauty, AERIN, Le Labo, Editions de Parfums Frederic Malle, Killian Paris, Darphin, Glamglow ve Aveda’dır.

(12) ELC, yüksek kaliteli cilt bakım, makyaj, parfüm ve saç bakım ürünlerinin üretimi, pazarlaması ve satışını yürütmektedir. Şirketin üretim operasyonları ağırlıklı olarak Belçika, Kanada, Japonya, İsviçre, ABD ve Birleşik Krallık’ta bulunan üretim iştirakleri tarafından gerçekleştirilmektedir. ELCA, ELC grup şirketlerinden tedarik edilen ürünleri Türkiye pazarında perakendeciler, eczaneler, kuaför salonları, şirket mağazaları, şirket internet siteleri ve internet pazaryerleri kanalları üzerinden tüketicilere ulaştırarak satışa sunmaktadır.

I.2. İlgili Pazar

I.2.1. İlgili Ürün Pazarı

(13) Kozmetik, 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ve 25823 sayılı Kozmetik Yönetmeliği çerçevesinde, insan vücudunun epiderma, tırnaklar, kıllar, saçlar, dudaklar ve dış genital organlar gibi değişik dış kısımlarına, dişlere ve ağız mukozasına uygulanmak üzere hazırlanmış, tek veya temel amacı bu kısımları temizlemek, koku vermek, görünümünü değiştirmek ve/veya vücut kokularını düzeltmek ve/veya korumak veya iyi bir durumda tutmak olan bütün preparatları ve maddeleri kapsamaktadır. Ürün ve ürün grupları bazında birçok alt pazara ayrılabilen kozmetik sektöründe, kremler, makyaj malzemeleri, parfümler, saç boyaları ve sabunlar gibi ürünler belli başlı kozmetik ürünlerini oluşturmaktadır.

(14) Geçmiş Kurul kararlarında [1] kozmetik ürünleri, harcıâlem (mass market) kozmetik ürünleri ve seçici (selektif) kozmetik ürünleri olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bu ayrımın 1 10.10.2005 tarihli ve 05-66/946- 255 sayılı, 08.05.2008 tarihli ve 08-32/401-136 sayılı, 09.09.2009 tarihli ve 09-41/987-249 sayılı, 16.09.2021 tarihli ve 21-43/638-317 sayılı Kurul kararları.

dayandığı temel nokta, seçici kozmetik ürünlerinin diğer ürünlerden farklılaştırılmış özel niteliklere sahip olması dolayısıyla, farklı üretim ve pazarlama yöntemleri kullanılarak piyasaya arz edilmesidir. Harcıâlem ürünler, marketler gibi alışılagelmiş perakende satış kanallarıyla pazarlanıp satılabilirken, seçici ürünlerde, ürünün satışı sırasında özel eğitimli personel görevlendirilmekte, müşteri ihtiyaçlarını belirleyebilmek için çeşitli cihazlar kullanılabilmektedir. Harcıâlem ve seçici kozmetik ürünleri genel itibarıyla birbirinden farklılaşmaktadır. Bununla birlikte bu ayrıma gerek duyulmayıp pazarın kozmetik ürünleri olarak daha geniş tanımlandığı Kurul kararları da mevcuttur [2].

(15) İlgili ürün pazarı, yukarıda belirtildiği gibi ürün bazında tanımlanabilecek olsa da dosya bağlamında yapılacak incelemenin sonuçlarını değiştirmeyeceğinden böyle bir kırılma ihtiyaç olmadığı kanaatine varılarak “kozmetik ve kişisel bakım ürünleri” olarak belirlenmiştir.

I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

(16) İlgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından önemli giriş engellerinin bulunmadığı, farklı bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olmadığı, internet satışları yoluyla da pazarın homojenliğinin arttığı dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

I.3. Yerinde İncelemeler Kapsamında Elde Edilen Belgeler 3

Bulgu-1

(17) 24.10.2019 tarihinde ELCA çalışanı (.....) tarafından ELCA (ESKİ) çalışanı (.....) gönderilen, bilgi kısmında ELCA çalışanları (.....) ve (.....)’nın yer aldığı “DW SİPARİŞLERİ” başlıklı, 31.10.2019 tarihinde ELCA çalışanı (.....) tarafından ELCA (ESKİ) çalışanı (.....)’a gönderilen, bilgi kısmında ELCA çalışanı (.....)’ın yer aldığı “RE: DW SİPARİŞLERİ” başlıklı, 31.10.2019 tarihinde ELCA (ESKİ) çalışanı (.....) tarafından ELCA çalışanı (.....)’e gönderilen, bilgi kısmında ELCA çalışanı (.....)’ın yer aldığı “RE: DW SİPARİŞLERİ” başlıklı e-postalarda yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir:

24.10.2019-(.....)>(…..)

“(.....) selam ,

3 büyük dışındaki bayilerden direkt %(.....) indirim karşılığında aldığımız siparişleri

paylaşabilir misin?

Bu bayilerden alacağımız siparişlerin ne az ne de fazla olmamasına dikkat edelim.

Zira bayilerin nasıl olsa satıyor deyip fazla ürün alarak indirimi ceplemesini yada

online da fiyatları bozmasını kesinlikle istemeyiz. Özellikle (.....) dikkat.

Dün (.....) ten 200 adet sipariş aldığınızı öğrendim. Zümrüt ün normal perakende de

böyle bir potansiyeli maalesef yok.

Bu amaçla mağazaların geçen yıl aynı dönem 17 günlük sell-outlarını ekte ve

aşağıda görebilirsin.

Fiyat indirimi ile Hedefimiz bu satışları 2-3 kat artırmak olacak. Sell-in yapacağın

mağazaları aşağıdaki mağazalara eşleyerek sipariş adetini daha rahat tayin

edebilirsin.

((.....), (.....), (.....), (.....) yeniden satıcılarının bayilerinin bazı illerdeki satış adetini

gösteren liste paylaşılmıştır)”

31.10.2019-(.....)>(.....)

“(.....) selam

2 Kurulun15.01.2004 tarihli ve 04-03/48-13 sayılı kararı.

3 Bulgulara orijinal hali ile yer verilmiş, yazım hataları ve anlatım bozuklukları muhafaza edilmiştir.

Son durumda hangi bayiye sell-in disc anlaşması ile ne adet verdik?

Verdiğimiz adetler ve indirim tutarı için AOF açıldı mı? sell-in anlaşması şeklinde

olan tüm indirimlerin bu aya girmesi gerekiyor.

(.....)”

31.10.2019-(.....)>(…..)

“Merhaba (.....) Bey,

AOF leri (.....) dün açıyordu muhtemelen bitmiştir, sorarız hemen

Ancak sell in için için iletişimi “sadece ekim alımı için geçerlidir” şeklinde bir açıklama

yapmadık, Sizin taraftan böyle bir iletişim de gelmedi diye hatırlıyorum yada ben

atladıysam kusuruma bakmayın.

(.....)”

(18) Yukarıda yer verilen yazışmadan teşebbüsün yeniden satıcıların kendi fiyatlarını belirlemesini engellemek amacıyla sınırlı ürün verme veya indirim dönemi öncesi ürün satışını azaltma gibi yöntemlere başvurduğu anlaşılmaktadır. İlgili e-postada “fiyat bozma” hususunun altı özellikle çizilerek vurgulandığı ve dikkat edilmesinin istendiği anlaşılmaktadır. Yazışmadan teşebbüsün politika olarak bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlemeyi tercih ettiği anlaşılmaktadır.

Bulgu-2

(19) 10.03.2020 tarihinde Dilay Kozmetik Yetkilisi (.....) tarafından ELCA çalışanı (.....)’a gönderilen, bilgi kısmında ELCA çalışanı (.....) ve (.....)’un yer aldığı “fiyatı bozmayacaktık :(“ başlıklı, 10.03.2020 tarihinde ELCA çalışanı (.....) tarafından ELCA çalışanı (.....)’e iletilen, bilgi kısmında ELCA çalışanı (.....)’ın yer aldığı “FW: fiyatı bozmayacaktık :(“ başlıklı, 10.03.2020 tarihinde ELCA çalışanı (.....) tarafından ELCA çalışanı (.....) ve ELCA çalışanı (.....)’e gönderilen bilgi kısmında ELCA çalışanı (.....)’ın yer aldığı “RE: fiyatı bozmayacaktık :(” başlıklı, 10.03.2020 tarihinde ELCA çalışanı (.....) tarafından ELCA çalışanı (.....) ve ELCA çalışanı (.....)’e gönderilen, bilgi kısmında ELCA çalışanı (.....)’ın yer aldığı “RE: fiyatı bozmayacaktık :(” başlıklı e e-postalarda yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir:

10.03.2020-(.....)>(…..)

(…..)

Uzman Estetisyen

Dilay Kozmetik

İstanbul Cad.No: 16/ D

YALOVA

10.03.2020-(.....)>(…..)

Selam (.....),

Bu çok agresif olmuş, gereklimiydi bu kadarı? Dünden bu yana bu tarz telefon ve mailler alıyoruz.

Bunu daha normalize etme şansımız var mı?

Sevgiler,

(…..)

10.03.2020-(.....)>(…..)

(.....)’cım,

Biz fiyatı indirmedik, online ekip bir hata sonucu Ms 72 saat 30 ml’, %25 kampanyasından çıkarmayı unutmuş. Gece sadece 2-3 saat sürdü ve şu anda ürün normal okuyor. (…..) cc’de. (.....) her yerden mail ve tel gelmeye devam ediyor.

10.03.2020-(.....)>(…..)

Tamamdır ben de aynı cevabı veriyorum o halde.

Teşekkür

(20) Yeniden satıcı konumundaki Dilay Kozmetik’ten gelen e-postadan ELCA ve yeniden satıcıları arasında fiyat bozmamaya yönelik karşılıklı bir anlaşma olduğu görülmektedir. Aynı yazışmanın devamı niteliğindeki iç yazışmalarda diğer yeniden satıcıların da fiyat farkından rahatsız olduğu ve ELCA’ya bu rahatsızlığını bildirdiği anlaşılmaktadır. ELCA çalışanları da bu durumun bilinçli biçimde ortaya çıkmadığı ve kısa süre içerisinde düzeltildiği yönünde bir savunma getirmektedir.

(21) Yapılan yazışmalarda yer alan fiyat bozma ifadesi sektörde birçok teşebbüsün incelemelerinde rastlanan ve terimsel karşılığı olan bir ifadedir. Yeniden satıcıların, sağlayıcı konumdaki marka hakkı sahibi teşebbüs tarafından belirlenen perakende satış listelerinin altında fiyat belirlemesi “fiyat bozma” olarak ifade etmektedir. [4] Yeniden satış fiyatının tespit edilmesi eyleminin ilk aşamasını fiyat bozma eylemi veya bozuk fiyatın tespiti şeklinde gerçekleşmektedir. İkinci aşama ise bu fiyat nedeniyle ilgili teşebbüsün uyarılmasıdır.

(22) Yukarıda yer verilen yazışmada ELCA ve yeniden satıcıları arasında bu yönde bir dilin ve uyarı sisteminin mevcut olduğu anlaşılmaktadır. İlgili yazışmalarda teşebbüsün perakende satış fiyatının altında satış yapmama konusunda yeniden satıcılarıyla anlaştığı açıkça görülmektedir.

Bulgu-3

(23) 02.06.2020 tarihinde ELCA çalışanları (.....), (.....), (.....) ve (.....) arasında gerçekleşen “Re: aveda & morhipo” başlıklı e-posta yazışmalarında yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir:

02.06.2020-(.....)>(.....), (.....), (…..)

Selamlar,

(.....)’ya girmişiz bile 😃 Şaka bir yana ürünler toptan taraftan satılıyor marketplace de değil. Bilginiz var mı kaynağına dair?

02.06.2020-(.....)>(.....), (.....), (.....)

Selam,

Bizim salonlardan (.....) ve (.....) gireceklerdi fiyat bozmuyorlarsa bizim tarafta sıkıntı yok

02.06.2020-(.....) >(.....), (.....), (…..)

(.....) Selam,

Market place degil, wholesales olarak toplu satis yapiyorsa bu anti-diversion kuralina aykiri. Ilk aksiyon senin sozlu uyarman, urunleri satmaya devam ediyorsa avukatlardan yasal uyari gondermemiz ve salonu kapamamiz gerekir.

02.06.2020-(.....)>(.....), (.....), (…..)

4 Ayrıca 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı, 07.07.2022 tarih ve 22-32/508-205 sayılı, 21.07.2022 tarih ve 22-33/523-210 sayılı Kurul kararlarında da ihlal tarafı teşebbüslerin aynı ibareyi kullandığı görülmektedir.

Benim bilgidim hiçbir salon wholesale yapmıyor ama kontrol eder eper bir sıkıntı var ise kapattırız sıkıntı olmaz

(.....)Whole sale olduğunu kimden öğrendik?

(24) Yukarıda yer verilen yazışmada aynı şekilde “fiyat bozma” konusundaki hassasiyet dile getirilmiş olup yeniden satıcıların fiyat bozmasının sorun oluşturacağı ifade edilmiştir. I.4. Değerlendirme

I.4.1. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Değerlendirmeler

(25) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi, amacı ve etkisi rekabeti engelleme, sınırlama veya bozma olan teşebbüsler arası anlaşmalara, uyumlu eylemlere ve teşebbüs birliklerinin kararlarına karşı bir yasaklama getirmektedir. Bu hüküm, teşebbüsler arası bütün anlaşma, karar ve uyumlu eylemlere geniş bir şekilde uygulanmakta olup hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, diğer teşebbüslerden bağımsız olarak belirlemesini sağlamaktır.

(26) Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında özellikle hangi hâllerin bu yasaklama kapsamında yer aldığı düzenlenmekte ve “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” bu hâllerden biri olarak sayılmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rakipler arası veya rakip olmayanlar arası fiyat anlaşması gibi bir ayrım olmadığından her iki durum da anılan hükmün kapsamına girmektedir. Diğer bir deyişle, söz konusu madde aynı seviyede faaliyet gösteren rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi rakip olmayan, başka bir ifadeyle arz zincirinin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasındaki dikey anlaşmaları da kapsamaktadır.

(27) Mevcut dosya bakımından sağlayıcı ile perakende satış kanalında faaliyet gösteren satıcıların değer zinciri üzerinde farklı seviyelerde faaliyet göstermeleri nedeniyle aralarındaki ilişkinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) "Kapsam" başlıklı 2. maddesi çerçevesinde bir dikey ilişki olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamaları da 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yasaklanan eylemler arasında yer almaktadır.

(28) Yukarıda daha önce de ifade edildiği üzere 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde anlaşmaları ilgili Tebliğ ile sağlanan muafiyet kapsamı dışına çıkaran sınırlamalara yer verilmiştir. Bu sınırlamalar arasında “Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” hali sayılmış ve “Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya tavsiye etmesi mümkündür.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, bu tür hükümleri içeren sözleşmeler ilgili Tebliğ kapsamında sağlanan muafiyetten yararlanamamakta ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamaya tabi hâle gelmektedir.

(29) Buna yanı sıra, Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz’un 8. paragrafında, “Bazı anlaşmaların amacının rekabeti sınırlamak olduğu ilk bakışta görülebilecek kadar açıktır” ifadelerine yer verilmiş olup bu anlaşmalara verilen örnekler arasında yeniden satış fiyatının tespiti ve yeniden satış fiyatına minimum sınır getirilmesi hâlleri de sayılmıştır. Kurul tarafından, rekabetin en önemli unsurlarından biri olan fiyata müdahale edilmesinin çoğunlukla amaç bakımından bir rekabet kısıtı teşkil edeceği, dolayısıyla bu tür uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet almasının da mümkün olamayacağı belirtilmektedir. Bu bağlamda, yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin birçok dosyada, yeniden satış fiyatının tespitinin amaç

yönünden rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olduğu ortaya konulmuş olup yeniden satış fiyatının sağlayıcı tarafından tespiti, piyasada etki doğurup doğurmamasına bakılmaksızın amaç yönünden rekabet ihlali olarak değerlendirilmiştir. 5

(30) Diğer yandan yeniden satış fiyatının tespitinin, mehaz Avrupa Birliği rekabet hukuku mevzuatı kapsamında da amaç yönüyle rekabeti kısıtladığı kabul edilmektedir. Nitekim 2014 yılında Avrupa Komisyonu (Komisyon) tarafından yayımlanan “Amaç Yönünden Rekabet Kısıtlarına İlişkin Kılavuz”un [6] 3.4. maddesinde yeniden satış fiyatının tespitinin amaç yönüyle rekabeti kısıtlayıcı olduğu ifade edilmiştir.

(31) Bu açıklamalar doğrultusunda, sağlayıcıların, alıcıların yapacakları satışlarda sadece azami fiyatların ve tavsiye niteliğindeki fiyatların belirlenebileceği; bunun haricinde, özellikle asgari yahut sabit fiyat olmak üzere, yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik davranışların rekabet ihlali olacağı açıktır.

(32) Yukarıda yer verilen belgelerden teşebbüsün yeniden satıcıların kendi fiyatlarını belirlemesini engellemek amacıyla sınırlı ürün verme veya indirim dönemi öncesi ürün satışını azaltma gibi yöntemlere başvurduğu, politika olarak bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlemeyi tercih ettiği, tavsiye fiyat adı altında gönderilen fiyata geçmeyen bayileri uyardığı anlaşılmaktadır.

(33) Sonuç olarak yerinde incelemede elde edilen belgelerden ELCA’nın yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin uygulamaları ile 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine varılmıştır.

I.4.2. Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme

(34) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası;"Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir.

(35) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir.

(36) Söz konusu Yönetmelik’in temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınacaktır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir.

(37) Ayrıca, temel para cezasının hesaplanmasından sonra aynı Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 5 22.11.2018 tarih ve 18-44/703-345 sayılı, 10.01.2019 tarih 19-03/23-10 sayılı, 12.11.2019 tarih ve 19- 39/610-263 sayılı, 02.11.2011 tarih ve 11-55/1434-509 sayılı, 04.03.2021 tarih ve 21-11/154-63 sayılı, 26.03.2020 tarih ve 20-16/232-113 sayılı, 12.03.2020 tarih ve 20-14/192-98 sayılı, 04.03.2021 tarih ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararları.

6 Guidance on restrictions of competition "by object" for the purpose of defining which agreements may benefit from the De Minimis Notice, madde 3.4.

7. maddeleri çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak uygulanacak ceza oranında artırım ve/veya indirim yapılmaktadır.

(38) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır.

(39) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

(40) Bu kapsamda soruşturma taraflarından ELCA uzlaşma talebinde bulunmuştur. Söz konusu başvuru üzerine Kurul tarafından uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir.

(41) Söz konusu Kurul kararı ve Uzlaşma Yönetmeliği hükümleri uyarınca ELCA temsilcileri ile yapılan uzlaşma görüşmesinde teşebbüse dosya konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir.

(42) ELCA’nın uzlaşma sürecinin devam etmesi yönündeki beyanları doğrultusunda gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi neticesinde alınan 03.08.2023 tarihli ve 23-36/658- MUA sayılı uzlaşma ara kararında, soruşturma sürecinin uzlaşma ile neticelenmesi halinde;

- ELCA’nın yeniden satıcılarının satış fiyatının tespit edilmesine yönelik

davranışlarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal ettiğine,

- EIca Kozmetik Limited Şirketi'ne 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü

fıkrası ve "Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim

Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına ilişkin

Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası uyarınca

2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 10.545.938,19

TL idari para cezası uygulanmasına,

- 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı

Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına

Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin

Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü

sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim

uygulanmasına,

- Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri

üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 7.909.453,64 TL tutarında idari para

cezası uygulanmasına,

- Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca,

uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden

itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine,

- Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara

kararıyla bağlı olmadığına

karar verilmiştir.

(43) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, ELCA’nın yeniden satıcılarının yeniden satış fiyatını tespit etmesi suretiyle, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilmesi “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı %(.....)olarak belirlenmiştir.

(44) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasının miktarı; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacaktır. ELCA tarafından rekabetin ihlal edildiğini gösteren belgeler 24.10.2019-02.06.2020 tarihleri arasını kapsamaktadır. Bu çerçevede, ihlal süresinin bir yıldan kısa olması nedeniyle temel para cezası miktarının artırılmasını gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

(45) Diğer taraftan, Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi çerçevesinde ağırlaştırıcı ve 7. maddesi kapsamında hafifletici unsurun bulunmadığı değerlendirilmiş, uzlaşma indirimi öncesinde uygulanacak idari para cezası oranı %(.....) olarak takdir edilmiştir.

(46) ELCA tarafından bu karara istinaden hazırlanıp gönderilen uzlaşma metninde mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek, teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir.

(47) Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında;

“1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde,

aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar:

a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı,

b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası

oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını

kabul ettiği,

c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği

ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı,

ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca

dava konusu yapılamayacağı.”

hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda ELCA tarafından gönderilen uzlaşma metininin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür.

(48) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda

idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir.

(49) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, ELCA tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi; teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle 2022 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır.

J. SONUÇ

(50) Rekabet Kurulunun 13.04.2023 tarihli ve 23-18/343-M(5) sayılı kararı uyarınca 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında; Kurulun 03.08.2023 tarihli ve 23-36/658-MUA sayılı ara kararına istinaden EIca Kozmetik Limited Şirketi tarafından gönderilen nihai uzlaşma metni 09.08.2023 tarih ve 41402 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup;

1. Elca Kozmetik Limited Şirketi’nin yeniden satış fiyatını belirlemeye yönelik

davranışlarının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini

ihlal ettiğine,

2. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 16. maddesi ve Rekabeti

Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye

Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin

birinci fıkrasının (a) bendi ve ikinci fıkrası uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden

%(.....)’i oranında olmak üzere 10.545.938,19 TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı

Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına

Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4.

maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse

verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına,

4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri

üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 7.909.453,64 TL tutarında idari para

cezası uygulanmasına,

5. Böylece Rekabet Kurulunun 13.04.2023 tarih ve 23-18/343-M(5) sayılı kararı

uyarınca yürütülen soruşturmanın Elca Kozmetik Limited Şirketi’nin yeniden satış

fiyatının belirlenmesine yönelik davranışları bakımından uzlaşma ile

sonlandırılmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.