Endese SA'nın yan kuruluşu olan Endesa Europa SL hisselerinin, Endesa'nın İspanya'daki bazı varlık ve…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)

Üyeler: Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN,

Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.

B. RAPORTÖRLER: Cengiz SOYSAL, Metin PEKTAŞ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - E.ON AG

Temsilcisi: Sibel YURTTUTAN Gülperi YÖRÜKER

Ahi Evran Caddesi Polaris Plaza Kat:25 D:89

34398 Maslak - İstanbul

D. TARAFLAR: - Enel S.p.A.

Viale Regina Margherita, 137 00198 Roma - İTALYA

- Acciona S.A.

Avenida de Europa, 18 (parque Empresarial de la Moraleja)

28108 Alcobendas, Madrid - İSPANYA

- E.ON AG

E.ON Platz 1 40479 Düseldorf - ALMANYA

30

E. DOSYA KONUSU: Endese SA’nın yan kuruluşu olan Endesa Europa SL hisselerinin, Endesa’nın İspanya’daki bazı varlık ve haklarının ve Enel S.p.A.’nın İspanya’daki bazı iştiraklerinin Enel ve Acconia S.A. tarafından E.ON AG’ye satılması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.9.2007 tarih ve 959 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 28.9.2007 tarih, 2007-1-115/Öİ-07-CS sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 28.9.2007 tarih, REK.0.05.00.00-120/178 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-77 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1998/2 sayılı

Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu,

- Söz konusu devir işlemi sonucunda, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile

yasaklanan, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya

mevcut hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut

bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli

ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, dolayısıyla başvuru konusu işleme

izin verilmesi gerektiği,

ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. E.ON AG (E.ON)

Bildirime konu olan devir işleminin nihai alıcısı olan E.ON’un esas faaliyet alanı elektrik ve gaz üretimi ve teminidir. Halihazırda şirketin beş pazar birimi vardır: Avrupa Merkez birimi, Orta Avrupa’da elektrik ve gaz taşıma-dağıtım-pazarlama işi, Pan-European gaz pazarı birimi Avrupa’da gaz arama- üretim ve iletim-rafinaj- depolama işini, Birleşik Krallık Pazar birimi Birleşik Krallık genelinde elektrik ve gaz işini, Kuzey Pazar birimi ise Kuzey Avrupa’da elektrik ve gaz işini yapmaktadır. Bunla birlikte Birleşik Amerika’da ağırlıklı olarak Kentucy bölgesinde elektrik ticareti alanında faaliyetleri bulunmaktadır.

E.ON herhangi bir kişi ya da teşebbüsün kontrolü altında bulunmamaktadır. E.ON hisseleri Almanya’daki tüm borsalarda işlem gördüğü gibi New York Borsası’nda da işlem görmektedir.

Türkiye’deki faaliyetlerine bakıldığında, E.ON’un 2004 yılından itibaren Midlands Generations (Overseas) Limited’e katılımıyla dolaylı olarak Trakya Elektrik ve Üretim A.Ş. (Trakya)’nın %31’ine sahiptir. Trakya’nın bazı kararlarında veto hakkına sahip olmasından dolayı E.ON’un Trakya üzerinde ortak kontrole sahip olduğu anlaşılmaktadır. Trakya’nın hissedarlık yapısı aşağıdaki şekildedir:

Tablo 1: Trakya’nın hissedarlık yapısı

Teşebbüs Pay (%)

Ashmore Energy International 59

Santralin işletilmesiyle ilgili tüm kararlar en az %70 oranında hissedarın oyuyla alınabileceğinden E.ON’un bu şirket üzerinde kontrolü bulunmaktadır.

İki yılı aşkın süredir Türk enerji sektörünü izlemekte olan E.ON’un iştirakleri olan E.ON Energie ve E.ON Kraftwerke 2006 yılında Ankara’da kayıtlı bir irtibat bürosu kurmuştur. Yine bir E.ON iştiraki olan Wasserkraftwerke tarafından E.ON Yenilenebilir Enerji Üretim Ltd. Şti adında özel amaçlı bir şirket kurulmuştur. Yine aynı doğrultuda termik güç ruhsatı başvurusunda bulunabilmek için E.ON Üretim A.Ş. kurulmuştur.

E.ON, TEDAŞ’ın elektrik dağıtım sistemi özelleştirmesi ve gaz dağıtımındaki özelleştirmeleriyle de ilgilenmektedir. Bunun dışında E.ON, Elektrik Üretim A.Ş.’nin elindeki üretim şirketlerinin özelleştirmelerine katılma ve ayrıca kendi termal rafinerisini, hidro ve yenilenebilir enerji güç üretim projelerini geliştirme niyeti bulunmaktadır.

H.1.2. Enel S.p.A. (Enel)

Enel, Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde elektrik üretimi, dağıtımı ve tedariki alanında faaliyet gösteren bir teşebbüstür. Teşebbüsün, Türkiye’de doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol ettiği bir şirket bulunmamakta, sadece irtibat ofisi bulunmaktadır.

H.1.3. Acciona S.A. (Acciona)

Acciona, altyapı (dizayn, inşa, finans ve altyapı bakımı), gayrimenkul (ev inşası ve mülk kiralama), lojistik ve ulaşım hizmetleri (kara, hava ve deniz taşımacılığı), kentsel ve çevresel hizmetler (su sağlama ve arıtma, katı atık yönetimi, sokak temizliği), yenilenebilir enerji üretimi, su arıtma tesislerinin dizaynı, inşası, çalıştırılması, işletilmesi ve bakımı, finansal hizmetler (fon yönetimi ve menkul kıymet komisyonculuğu), şarap üretimi ve sunumu alanlarında faaliyet göstermektedir. Teşebbüsün, Türkiye’de doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol ettiği bir şirket bulunmamaktadır.

H.1.4. Endesa S.A. (Endesa)

Esas olarak elektrik üretimi, dağıtımı ve satışı alanında faaliyet göstermekte olan Endesa’nın gaz sektörü ve kömür madeni işletmeciliği alalarında da faaliyetleri bulunmaktadır. Teşebbüs, Türkiye’de elektrik üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren Altek Alarko Elektrik Santralleri Tesis İşletme ve Ticaret A.Ş. (Altek)’nin, Endesa’nın %65 oranında hissesine sahip olduğu Societe Nationale d’Electricite et de Thermique (SNET) aracılığıyla ortak kontrolüne sahiptir.

H.1.5. Altek Alarko Elektrik Santralleri Tesis İşletme ve Ticaret A.Ş. (Altek)

Türkiye’de elektrik üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren Altek, Alarko Grubu ile Endesa’nın kontrolünde olan SNET tarafından ortak olarak kontrol edilmektedir. Altek, üç adet hidroelektrik santrali (Düzce-Hasanlar, Tarsus-Berdan, Malatya- Tohma) ile kombine çevrim gaz türbini işletmektedir. Şirketin hissedarlık yapısı ise aşağıdaki şekildedir:

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Genel anlamda, elektrik sektörü; üretim, iletim ve dağıtım olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Elektrik üretimi, ısı enerjisi veya sudaki potansiyel enerji gibi başka formdaki enerjinin elektriğe çevrilmesi işlemidir. Altek’in faaliyet konusu elektrik üretimi ve satımı olduğundan devralmaya ilişkin ilgili ürün pazarı “elektrik üretimi ve satışı” olarak belirlenmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Ulusal enterkonnekte sistemi tüm Türkiye’yi kapsamaktadır ve nerede kurulu olursa olsun, bu sisteme bağlanan üretim şirketleri ülkenin tüm bölgelerine elektrik nakli ve satışı yapabilmektedir. Bu doğrultuda, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak kabul edilmiştir.

H.3. Değerlendirme

Bildirim konusu işlemin birinci aşamasında Enel ve Acciona, Endesa hisselerinin tamamını müştereken devralacaklardır. Anılan işlemin dayanağını ise taraflar arasında 26.3.2007 tarihinde imzalanmış olan “Sözleşme” oluşturmaktadır. İşlemin ikinci ve nihai aşamasında ise Enel, Acciona ve E.on A.G. arasında 2.4.2007 tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca Enel ile Acciona, Endesa’nın yan kuruluşu olan Endesa Europa hisselerini, Endesa’nın İspanya’daki bazı varlık ve haklarını ve Enel’in İspanya’daki bazı iştiraklerini E.ON’a devredecektir.

Söz konusu işlemin Türkiye ayağında, Endesa Europa’nın Altek’te olan hisselerinin E.ON’a devri bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen hisse devri sonucunda Altek’in ortak kontrolü önce geçici olarak Enel ve Acciona’ya, nihai aşamada ise E.ON’a geçeceğinden, işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından, devre konu olan teşebbüs olan Altek’in 2006 yılında ilgili ürün pazarında (……………) YTL ciro elde ettiği görülmektedir. Devralan taraf olan E.ON’un ortak kontrolü altında bulunan Trakya ile elde ettiği 2006 yılı cirosu ise yaklaşık (……………) Euro’dur. Dolayısıyla dosya konusu devralma işleminin, toplam ciro miktarı göz önüne alındığında 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen 25 milyon YTL ciro eşiğini aştığı, bu nedenle işlemin Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu anlaşılmaktadır.

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın yasaklanabilmesi için işlemin, ya hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir. Bildirim formundaki bilgiler çerçevesinde; tarafların ilgili ürün pazarındaki satış miktarları ve kapasiteleri bakımından pazardaki paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Tablo 3: İlgili Ürün Pazarında Tarafların Pazar Payları

Kurulu Güç Satışlar

MW %GWh %

İşlemin pazardaki rekabet üzerindeki etkisine bakıldığında; devre konu olan Altek’in ilgili ürün pazarındaki toplam kurulu gücü (…) MW, yani pazarın %(…)’ü kadardır. Devralan taraf olan E.ON’un ortak kontrolü altında bulunan Trakya’nın sahip olduğu kapasitenin de toplam Türkiye kapasitesinin yalnızca %(…)’si kadar olduğu dikkate alındığında, satışlar bakımından da taraflarının toplam pazar paylarının Türkiye pazarının %(…)’u olduğu göz önüne alındığında, söz konusu devralma işlemi neticesinde 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı anlaşılmaktadır.

I. SONUÇ

170

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.