BP Gaz A.Ş.'nin dökme LPG tanklarının ve müşteri portföyünün İpragaz A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,

Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN.

B. RAPORTÖRLER: M. Ömür PAŞAOĞLU, Cumhur Atalay HATİPOĞLU

E. DOSYA KONUSU: BP Gaz A.Ş.’nin dökme LPG tanklarının ve müşteri portföyünün İpragaz A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 28.8.2006 tarih ve 5793 sayı ile giren bildirim üzerine, söz konusu devralmaya ilişkin olarak talep edilen ek bilgi ve belgeler, 11.9.2006 tarih ve 6078 sayı ile intikal eden yazıyla tamamlanmıştır. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 15.9.2006 tarih, 2006-1-128/Öİ-06-MÖP sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 18.9.2006 tarih, REK.0.05.00.00-120/181 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-67 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- BP Gaz A.Ş.’nin dökme gaz müşteri portföyünün ve mülkiyetleri BP Gaz A.Ş.’ye ait olup müşterilerin elinde bulunan LPG tanklarının İpragaz A.Ş. tarafından devralınması işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ uyarınca izne tabi bir işlem olduğu,

- İşlemin ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde hakim duruma yol açan veya mevcut hakim durumu güçlendiren nitelikte bulunmadığı, bu nedenle söz konusu işleme izin verilmesi gerektiği,

- Bununla birlikte taraflar arasında akdedilen “Alım Satım ve Müşteri Devir Sözleşmesi”nin 3.3. maddesinde yer alan süresiz rekabet yasağının 2 (iki) yıl ile sınırlandırılmasının yerinde olacağı,

ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İşlemin Niteliği ve Amacı

Başvuru kapsamındaki bilgilere göre; BP Gaz A.Ş., Türkiye genelinde yürütmekte olduğu dökme LPG satış faaliyetine son verme kararı almıştır. BP Gaz, bu faaliyetini sona erdirecek olması nedeniyle, esasen kendi mülkiyetinde bulunan ancak müşterilerinin fer’i zilyetliğinde müşterilerce kullanılan dökme LPG tanklarının mülkiyetini ve müşteri portföyünü, İpragaz A.Ş. ile imzaladığı “Alım Satım ve Müşteri Devir Sözleşmesi” uyarınca devredecektir.

H.2. Taraflar

H.2.1. İpragaz A.Ş. (İpragaz)

LPG dağıtımı faaliyeti ile iştigal eden İpragaz’ın Türkiye çapında 2005 yılında elde ettiği ciro (......................) YTL olarak gerçekleşmiştir. İpragaz’ın hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 1 – İpragaz’ın hissedarlık yapısı

Hissedarlar Sermaye (YTL) Sermaye Payı (%)

Compagnie des Gaz de Petrole Primagaz S.A. 3.999.999,96 100,00

İpragaz ile aynı gruba bağlı bulunan Bizimgaz A.Ş. Türkiye’de LPG dağıtım faaliyeti ile iştigal etmekte olup %99.151 hissesi SHV Gas Group’a aittir. Diğer bir grup şirketi olan Bütangaz A.Ş. ise LPG depolama işi ile uğraşmaktadır.

H.2.2. BP Gaz A.Ş. (BP Gaz)

LPG dağıtımı faaliyeti ile iştigal eden BP Gaz’ın Türkiye çapında 2005 yılında elde ettiği ciro (......................) YTL olarak gerçekleşmiştir. BP Gaz’ın hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir;

Tablo 2 – BP Gaz’ın hissedarlık yapısı

Hissedarlar Sermaye (YTL) Sermaye Payı (%)

BP Holdings International B.V. 13.412.182,90 49,00

BP Gaz’ın %30 hissesine sahip olan BP Petrolleri A.Ş. akaryakıt dağıtım sektöründe faaliyet göstermekte olup, LPG ile ilgili herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.

H.3. İlgili Pazar

H.3.1. İlgili Ürün Pazarı

Dosya konusu devralma, BP Gaz’ın dökme LPG müşterilerini ve tanklarını içermesi ve bu devir konusu unsurların LPG dağıtımını ilgilendirmesi nedeniyle, ilgili ürün pazarı “LPG dağıtımı pazarı” olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte, LPG’nin; dökme LPG, tüplü LPG ve otogaz olarak alt ürünlere ayrılabildiği görülmektedir. Bu nedenle, devralmanın konusu da dikkate alınarak, dökme LPG dağıtımı pazarına ilişkin değerlendirmelere de ayrıca yer verilmiştir.

H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

Tarafların Türkiye’nin bütününde faaliyet gösteren LPG dağıtım şirketleri olması nedeniyle ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir. H.4. Değerlendirme

BP Gaz’ın dökme gaz müşteri portföyünün ve esasen mülkiyetleri BP Gaz’a ait olup müşterilerin elinde bulunan LPG tanklarının İpragaz tarafından devralınması işlemi, malvarlığı üzerinde kontrol değişikliğine yol açacaktır. Bu kontrol devri sonucunda tankların kullanıcısı durumundaki müşterilerin de büyük ölçüde tankların yeni sahibinden LPG temin etmesi beklenmektedir. Dolayısıyla, dökme LPG tanklarının devrinin, aynı zamanda dökme LPG pazarındaki payın da devri niteliğinde olduğu, dolayısıyla işlemin yoğunlaşmaya yol açtığı kanaatine varılmıştır. Bu nedenle, dökme LPG tankları ve müşteri portföyünün devri işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralma olduğu görülmektedir.

Dosya mevcudu verilere göre, 2005 yılı itibarıyla İpragaz’ın cirosu (………………..) YTL, BP Gaz’ın cirosu ise (……………..) YTL’dir. Bu durumda tarafların 2005 yılı toplam cirosu (………………..) YTL olup, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesindeki ciro eşiğinin aşılması nedeniyle devralmanın izne tabi bir işlem olduğu görülmektedir.

Dosya mevcudundan, taraflar arasında BP Gaz’ın dökme LPG tank ve teçhizatlarının mülkiyetinin ve BP Gaz’ın dökme LPG müşteri portfoyünün İpragaz’a devrine ilişkin bir protokol imzalandığı, devir ile birlikte tank ve teçhizatların mülkiyetinin İpragaz’a geçeceği, BP Gaz’ın dökme LPG kullanan müşterilerine İpragaz ile sözleşme yapıp yapmayacaklarının sorulacağı, İpragaz’ın bu talebe olumlu yaklaşan müşterilerle sözleşme imzalayacağı anlaşılmaktadır. BP Gaz’ın dökme LPG kullanan tüm müşterilerinin İpragaz ile sözleşme imzalamaları halinde, İpragaz’ın Türkiye LPG dağıtım pazarındaki %(…) oranındaki pazar payının %(…) artarak %(…)’e çıkacağı tahmin edilmektedir.

Tablo 3 – Tarafların 2006 Temmuz ayına kadar olan kümülatif satışlarına göre pazar payları

Dökme TOPLAM

İpragaz (…) (…)

Yalnızca dökme LPG satışları baz alınarak yapılan hesaplama da işlemin pazar yapısını değiştirecek nitelikte olmadığını göstermektedir. Buna göre, BP Gaz’ın 2006’nın ilk altı aylık dönemindeki dökme LPG satışlarının (….) ton, Türkiye dökme LPG pazarı toplamının ise (…..) ton olduğu dikkate alındığında, dökme LPG bazında yalnızca %(…)’lük bir pazar payının devrolunacağı anlaşılmaktadır.

Bu durum İpragaz’ın dökme LPG pazarındaki %(…) oranındaki pazar payını %(…)’ye yükseltmesi ile sonuçlanacaktır.

İşlemin gerek genel olarak LPG dağıtımı pazarında gerekse de dökme gaz pazarında önemli bir etkisi bulunmamaktadır. Bununla birlikte, taraflar arasında akdedilen “Alım Satım ve Müşteri Devir Sözleşmesi”nin 3.3. maddesinde süresiz bir rekabet yasağı öngörüldüğü tespit edilmiştir. Söz konusu maddede “BP, devredilen bu müşterilerle ilgili bilgileri, bundan sonra başka bir LPG dağıtım şirketi ile paylaşmayacağını ve devrettiği bu müşterilerle dökme LPG işine ilişkin ticari ilişki kurmayacağını, aksi takdirde İpragaz’ın zararlarını tazmin edeceğini kabul ve taahhüt eder.” hükümlerine yer verilmiştir. Bu çerçevede, BP Gaz’ın yeniden dökme LPG pazarında faaliyet göstermeye karar vermesi halinde, maddede öngörülen süresiz rekabet yasağı pazara girişi zorlaştıran bir unsur olarak ortaya çıkabilecektir. Söz konusu işlem yalnızca müşteri bilgilerinin devrini içerdiğinden ve işlem özelinde know-how devri söz konusu olmadığından sözü geçen rekabet yasağının 2 (iki) yıl ile sınırlandırılması halinde işleme izin verilebileceği kanaatine ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a

dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması

Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi

olduğuna, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte

hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin

ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu

olmadığına,

2. Taraflar arasında imzalanan “Alım Satım ve Müşteri Devir Sözleşmesi”nin 3.3.

maddesi ile getirilen süresiz rekabet yasağının 2 yıl ile sınırlandırılması

koşuluyla bildirim konusu işleme izin verilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.