İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

Gaziantep ilinde oto ekspertiz hizmeti sunan teşebbüslerin fiyat tarifelerini birlikte belirlediği iddiası.

Rekabet İhlali20-33/439-196Karar tarihi: 09.07.2020Yayımlanma tarihi: 17.12.2020

Gaziantep ilinde oto ekspertiz hizmeti sunan teşebbüslerin fiyat tarifelerini birlikte belirlediği iddiası.

Karar bilgileri

Karar sayısı
20-33/439-196
Karar tarihi
09.07.2020
Yayımlanma tarihi
17.12.2020
Karar türü
Rekabet İhlali

Karar metni

33 sayfa · 95.382 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2018 - 4 - 070( Soruşturma )
Karar Sayısı: 20-33/439-196
Karar Tarihi: 09.07.2020

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN

B. RAPORTÖRLER: Hatice CESUR, Barış BİRCAN

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: Abdulkadir KILINÇ

Atatürk Mah. Duisburg Cad. No:86 Şehitkamil/Gaziantep

D. HAKKINDA SORUŞTURMA

YAPILANLAR:

- Auto Eksper - Özdemir ULUFER

Aydınlar Mah. Durdu Yetkin Şekerci Cad. No:31/2 Şehitkamil/Gaziantep - Hüseyin DEVEÇEKER Çözüm Oto Exspertiz

Aydınlar Mah. Şehit Durdu Yetkin Şekerci Cad. No:6 Şehitkamil/Gaziantep - Dyno Net - Bestami DALYAN

Aydınlar Mah. 03065. Cad. No:25 E Şehitkamil/Gaziantep

- Garanti Oto Ekspertiz Veysel DİZMAN

Aydınlar Mah. 03063. Cad. No:11/22 Sabah Sit. Şehitkamil/Gaziantep

- Garanti Oto Test Merkezi Mehmet KORKMAZ

Karacaahmet Mah. 38002. Cad. Şehitkamil/Gaziantep

- Gold Stand Fuar Organizasyon Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.

Barak Mah. Havaalanı Yolu Blv. Elyaf İplik Sit. No:114/1 Şahinbey/Gaziantep - Güven İkinci El Oto Test Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Aydınlar Mah. 03074. Cad. Dağdelen İş Merkezi A Blok No:9/1

Şehitkamil/Gaziantep

- Kardeşler Oto Tamir Abdullah TANER

Mevlana Mah. 50103. Sok. No:89/1 Şehitkamil/Gaziantep

- Pilot Garage Oto Ekspertiz Fevzi ERDOĞAN

Mavikent Oto Sanayi Sit. 2. Sok. No:9 Şehitkamil/Gaziantep

- Süper Test Oto Ekspertizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.

Aydınlar Mah. 3040. Sok. No:19/1 Şehitkamil/Gaziantep

- Taşçelik Otomotiv Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.

Karacaahmet Mah. 38002. Cad. Oto Garajları İçi No:23 Şehitkamil/Gaziantep - Üstünler Oto Ekspertiz Mehmet KAYIŞ

Şahinbey Sanayi Sit. Mavikent Mah. 135022. Cad. No:12/A Şehitkamil/Gaziantep

Sayfa 2

(1) E. DOSYA KONUSU: Gaziantep ilinde oto ekspertiz hizmeti sunan teşebbüslerin fiyat tarifelerini birlikte belirlediği iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Gaziantep ilinde oto ekspertiz hizmeti sunan firmaların ekspertiz fiyat tarifelerini aralarında anlaşarak belirledikleri ve bu amaçla aralarında bir sözleşme yaptıkları, bu durumun bir sonucu olarak daha önce 80-90 TL olan ekspertiz hizmetinin 150 TL’ye çıktığı iddia edilerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) kapsamında gereğinin yapılması talep edilmiştir.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 10.12.2018 tarih ve 8743 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 18.12.2018 tarih ve 2018-4-070/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 27.12.2018 tarihli Rekabet Kurulu (Kurul) toplantısında görüşülmüş ve 18-49/770-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(4) Anılan karar çerçevesinde yürütülen önaraştırma neticesinde hazırlanan 05.02.2019 tarih ve 2018-4-070/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, 13.02.2019 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 4054 sayılı Kanun'un ihlal edilip edilmediğinin tespiti için aynı Kanun'un 41. maddesi uyarınca söz konusu firmalar hakkında soruşturma açılmasına 19-07/82-M sayı ile karar verilmiştir.

(5) Soruşturma bildirimi 28.02.2019 tarihinde taraflara tebliğ edilmiş olup, Auto Eksper - Özdemir ULUFER (AUTO), Hüseyin DEVEÇEKER Çözüm Oto Exspertiz (ÇÖZÜM), Taşçelik Otomotiv Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (DYNO MAX), Final Oto Ekspertiz [1] (FİNAL), Güven İkinci El Oto Test Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (GÜVEN) ve Pilot Garage Oto Ekspertiz Fevzi ERDOĞAN’ın (PİLOT) birinci yazılı savunmaları kanuni süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Üstünler Oto Ekspertiz Mehmet KAYIŞ (ÜSTÜNLER) tarafından gönderilen birinci yazılı savunma ise, kanuni süresinin bitimi olan 03.04.2019 tarihinden sonra 05.04.2019 tarihinde 2469 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Dyno Net - Bestami DALYAN (DYNO NET), Garanti Oto Test Merkezi Mehmet KORKMAZ (GARANTİ TEST), Kardeşler Oto Tamir Abdullah TANER (KARDEŞLER), Süper Test Oto Ekspertizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (SÜPER TEST) ve Garanti Oto Ekspertiz Veysel Dizman (VEYSEL) ise birinci yazılı savunmalarını yapmamışlardır.

(6) Takiben, 09.04.2019-11.04.2019 tarihlerinde hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerde yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir.

(7) Soruşturma safhasında, SÜPER TEST tarafından Kurum kayıtlarına 04.04.2019 tarih ve 2448 sayı, 08.04.2019 tarih ve 2505 sayı ile intikal eden yazılarla; Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik (Pişmanlık Yönetmeliği) kapsamında pişmanlık başvurusunda bulunulmuştur. SÜPER TEST tarafından yapılan pişmanlık başvurusu üzerine hazırlanan 31.07.2019 tarih ve 2018- 4-070/BN-04 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 07.08.2019 tarihli toplantısında görüşülmüş ve başvuru sahibi SÜPER TEST’in Pişmanlık Yönetmeliği’nin 6. maddesinde yer verilen koşulları yerine getirmesi koşuluyla, ilgili başvurunun kabul edilmesine 19-28/431-MP sayı ile karar verilmiştir. Mezkûr Kurul kararı 08.08.2019 tarih ve 9322 sayılı yazı ile sözü edilen teşebbüse bildirilmiştir.

(8) Soruşturma sürecinde, 06.05.2019 tarih, 5447 sayılı ve 07.05.2019 tarih, 5458 sayılı yazılar ile soruşturma taraflarından dosya kapsamında değerlendirilmek üzere bilgi

[1] Gold Stant Fuar Organizasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Final Oto Ekspertiz işletme adıyla faaliyet gösteren iş birimini 20.01.2019 tarihinde (…..) adlı gerçek kişiye devretmiştir.

Sayfa 3

talebinde bulunulmuş [2]; bunun üzerine AUTO, ÇÖZÜM, DYNO MAX, DYNO NET, GARANTİ TEST, GÜVEN, PİLOT, SÜPER TEST ve ÜSTÜNLER tarafından gönderilen bilgiler süresi içerisinde Kurum kayıtlarına girmiştir. Gelen cevabi yazılardaki eksikliklerin giderilmesi amacıyla 25.06.2019 tarihinde GARANTİ TEST’ten 7426 sayılı, 28.06.2019 tarihinde SÜPER TEST’ten 7577 sayılı, DYNO MAX’ten 7589 sayılı, PİLOT’tan 7590 sayılı ve ÜSTÜNLER’den 7592 sayılı yazılar ile yeniden bilgi talebinde bulunulmuştur.

(9) Soruşturmanın ilk altı aylık süresi 13.08.2019 tarihinde sona ermiş olup, Kurul 04.07.2019 tarih ve 19-24/374-M sayılı kararı ile 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin birinci fıkrasını gözeterek mezkûr soruşturmanın süresinin bitiminden itibaren altı ay uzatılmasına karar vermiştir. İlgili karar “Soruşturma Süresinin Uzatılması” konulu, 08.07.2019 tarih ve 7941 sayılı yazı ile soruşturma tarafı teşebbüslere bildirilmiştir.

(10) Soruşturma sürecinde elde edilen bilgiler çerçevesinde bazı soruşturma tarafı teşebbüslerin mevcut ticaret unvanlarının soruşturma kapsamındaki unvanlarından farklılık içerdiğinin tespit edilmesi üzerine, Kurul 28.03.2019 tarih, 19-13/169-M sayı ve 07.08.2019 tarih, 19-28/432-M sayılı kararları ile

- Çözüm Oto Ekspertiz olarak yer alan teşebbüsün ticaret unvanının Hüseyin

DEVEÇEKER Çözüm Oto Exspertiz,

- Garanti Oto Test Merkezi olarak yer alan teşebbüsün ticaret unvanının Garanti

Oto Test Merkezi Mehmet KORKMAZ,

- Gold Stand Fuarcılık Ltd. Şti. olarak yer alan soruşturma tarafı teşebbüsün

ticaret unvanının Gold Stand Fuar Organizasyon Otomotiv Sanayi ve Ticaret

Ltd. Şti.,

- Güven 2. El Oto Test Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak yer alan soruşturma

tarafı teşebbüsün ticaret unvanının Güven İkinci El Oto Test Hizm. San. ve Tic.

Ltd. Şti.,

- Kardeşler Oto Tamir olarak yer alan soruşturma tarafı teşebbüsün ticaret

unvanının Kardeşler Oto Tamir Abdullah TANER,

- Pilot Garage Oto Ekspertiz olarak yer alan soruşturma tarafı teşebbüsün ticaret

unvanının Pilot Garage Oto Ekspertiz Fevzi ERDOĞAN,

- Otomotiv Taşımacılık Ticaret Sanayi Ltd. Şti. olarak yer alan soruşturma tarafı

teşebbüsün ticaret unvanının Taşçelik Otomotiv Taşımacılık Sanayi Ticaret Ltd.

Şti.,

- Süper Test Oto Ekspertizlik Hizmetleri Sanayi Ticaret Ltd. Şti. olarak yer alan

teşebbüsün ticaret unvanının Süper Test Oto Ekspertizlik Hizmetleri Sanayi ve

Ticaret Ltd. Şti.,

- Üstünler Oto Ekspertiz olarak yer alan soruşturma tarafı teşebbüsün ticaret

unvanının Üstünler Oto Ekspertiz Mehmet KAYIŞ

şeklinde düzeltilmesine karar vermiştir.

(11) Yürütülen soruşturma kapsamında hazırlanan 07.02.2020 tarih ve 2018-4-070/SR sayılı Soruşturma Raporu, mezkûr teşebbüslere tebliğ edilmiş ve rapora ilişkin hazırlayacakları yazılı savunmalarını 30 gün içinde göndermeleri gerektiği iletilmiştir. 2 Faaliyetlerine son veren KARDEŞLER’e soruşturma sürecinde ulaşılamaması nedeniyle bilgi talebi anılan teşebbüse iletilememiştir.

Sayfa 4

Hazırlanan Soruşturma Raporunu AUTO, ÇÖZÜM, DYNO MAX, DYNO NET, GARANTİ, GÜVEN, SÜPER TEST ve VEYSEL 12.02.2020 tarihinde; FİNAL, PİLOT ve ÜSTÜNLER ise 14.02.2020 tarihinde tebellüğ etmiştir. Bununla birlikte Kurum kayıtlarına intikal eden mazbatalardan, anılan raporun KARDEŞLER tarafından tebellüğ edilmediği anlaşılmıştır. Soruşturma Raporu öncesi süreçte de yapılan tüm çalışmalara rağmen kayıtlı adresinde bulunamayan ve mevcut adres bilgilerine ulaşılamayan KARDEŞLER’e 20.03.2020 tarihinde ilanen tebligat yapılmıştır.

(12) Soruşturma tarafı teşebbüslerden FİNAL 19.02.2020 tarih ve 1780 sayılı, GARANTİ TEST 02.03.2020 tarih ve 2183 sayılı, ÜSTÜNLER 12.03.2020 tarih ve 2589 sayılı, GÜVEN 04.03.2020 tarih ve 2318 sayılı yazılar ile yasal süresi içinde ikinci yazılı savunmalarını Kurum kayıtlarına iletmişlerdir. DYNO MAX ise ikinci yazılı savunmasını yasal sürenin bitimi olan 13.03.2020 tarihinden üç gün sonra 16.03.2020 tarihinde göndermiş olup bahse konu savunma 2697 sayı ile kayda alınmıştır. Soruşturma tarafı diğer teşebbüslerden Kurum kayıtlarına intikal eden herhangi bir belge ya da yazılı savunma bulunmamaktadır.

(13) Kurul; yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a, Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara ve incelenen dosya kapsamına göre nihai kararı tesis etmiştir.

(14) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili rapor ve Ek Görüşte;

- Hakkında soruşturma yürütülen taraflar arasında gerçekleştiği tespit edilen,

rekabeti kısıtlama amacı taşıyan anlaşmaların 4054 sayılı Kanun’un 4.

maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı geçen teşebbüsler hakkında 4054 sayılı

Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma,

Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde

Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 5.

maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca her bir anlaşma/uyumlu eylem

için ayrı hesaplanmak suretiyle idari para cezası uygulanması gerektiği,

- Pişmanlık Yönetmeliği kapsamında SÜPER TEST’in anılan Yönetmelik’in 6.

maddesinde belirlenen koşulları yerine getirdiği, bu kapsamda teşebbüse bir

para cezası uygulanması durumunda cezanın üçte biri ilâ yarısı oranında

indirimden yararlanabileceği

kanaatine varıldığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK

I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Taraflar

I.1.1. Auto Eksper – Özdemir ULUFER (AUTO)

(15) AUTO; (…..)-Özdemir ULUFER adi ortaklığı ile 2015 yılında oto ekspertiz hizmeti faaliyetine başlamıştır. Teşebbüs, 08.08.2016 tarihinden itibaren Özdemir ULUFER adına tek kişilik şahıs şirketine dönüşmüştür. Mevcut durumda Gaziantep ilininin Şehitkamil ilçesinde, oto ekspertiz hizmetinin yanı sıra motorlu kara taşıtlarının genel bakım ve onarım hizmetleri alanında faaliyetlerine devam etmektedir.

I.1.2. Dyno Net – Bestami DALYAN (DYNO NET)

(16) Gaziantep’te oto ekspertiz faaliyeti veren DYNO NET, soruşturma devam ederken 12.04.2019 tarihinde ticari faaliyetlerini sonlandırmış ve ticaret sicilinden terkin edilmiştir. 08.04.2019 tarih ve 9804 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yer alan bilgilere göre teşebbüs yetkilisi Bestami DALYAN daha sonra 01.04.2019 tarihinde

Sayfa 5

(…..) ile birlikte Dynonet Oto Ekspertiz Otmotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. adında yeni bir şirket kurmuştur.

I.1.3. Garanti Oto Ekspertiz Veysel DİZMAN (VEYSEL)

(17) 13.06.2018 tarihinde Veysel DİZMAN tarafından kurulan teşebbüs, Gaziantep ilinin Şehitkamil ilçesinde sigorta eksperliği dahil olmak üzere risk ve hasar değerlendirmesi, kara nakil vasılatalarına ilişkin ekspertiz hizmetleri, otomotiv ve otomotiv yedek parçalarının alımı ve satımı alanlarında faaliyet göstermektedir. Dosya kapsamında edinilen bilgilere göre, daha önce Garantili işletme adıyla faaliyet gösteren VEYSEL, daha sonra Garanti Oto Ekspertiz işletme adıyla faaliyetlerine devam etmiştir.

I.1.4. Garanti Oto Test Merkezi Mehmet KORKMAZ (GARANTİ TEST)

(18) GARANTİ TEST, Gaziantep’in Şehitkamil ilçesinde oto ekpertiz hizmeti vermektedir. Teşebbüsün vergi levhasında yer alan bilgilere göre resmi olarak faaliyete başlama tarihi 14.05.2019 olmakla birlikte, dosya kapsamında elde edilen bilgilerden teşebbüsün başta Pover Garanti, daha sonra Garanti Oto Test Merkezi işletme adıyla 2015 yılından itibaren fiili olarak oto ekspertiz alanında faaliyette olduğu anlaşlmıştır. I.1.5. Gold Stand Fuar Organizasyon Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (FİNAL)

(19) Fehmi Yıldırım Özkanlı Gold Stand unvanıyla 11.04.2017 tarihinde faaliyetine başlayan teşebbüs, 05.06.2018 tarihinde Gold Stand Fuar Organizasyon Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. adı altında tür ve unvan değişikliğine gitmiştir. 13.06.2018 tarih ve 9599 sayılı Türk Ticaret Sicil Gazetesi’nde yer alan bilgilere göre teşebbüsün bütün hisseleri Fehmi Yıldırım ÖZKANLI tarafından kontrol edilmektedir. 22.08.2019 tarihinden itibaren ise Gold Stant Fuar Organizasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. unvanıyla faaliyetlerini sürdürmektedir. Faaliyet alanları arasında gösteri, kongre, konferans, ticari fuar vb. etkinliklerin organizasyonu, her türlü parke ve zemin döşeme hizmetleri, fuar standları, pano, basılı malzeme, tabela, afiş, pankart, katalog, hediyelik eşya tasarımı, üretimi, satımı, ithalatı ve ihracatı yapma yer almaktadır.

(20) Dosya sürecinde, Gold Stant Fuar Organizasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Final Oto Ekspertiz işletme adıyla faaliyet gösteren iş birimini 20.01.2019 tarihinde (…..) adlı gerçek kişiye devretmiştir.

I.1.6. Güven İkinci El Oto Test Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (GÜVEN)

(21) 16.10.2014 tarihinde (…..) ve Ferhan KIRLANGIÇ tarafından kurulan teşebbüsün, 14.05.2018 tarihinden itibaren tek hissedarı Ferhan KIRLANGIÇ’tır. Gaziantep’in Şehitkamil ilçesinde oto koruma, oto yıkama, pasta-cila, detaylı temizlik, boya koruma, oto ekspertiz ve filo kiralama hizmeti vermektedir.

I.1.7. Hüseyin DEVEÇEKER Çözüm Oto Exspertiz (ÇÖZÜM)

(22) 2013 yılından itibaren Çözüm Oto işletme adıyla gerçek kişi olarak oto ekspertiz faaliyeti ile motorlu kara taşıtları için genel bakım ve onarım hizmeti veren Hüseyin DEVEÇEKER, 05.04.2019 tarihinde “Hüseyin DEVEÇEKER Çözüm Oto Exspertiz” adıyla ticaret siciline kaydolmuştur. ÇÖZÜM’ün Gaziantep ilinde, Merkez’de, Karataş’ta ve Otogar’da olmak üzere toplam üç şubesi bulunmaktadır.

I.1.8. Kardeşler Oto Tamir Abdullah TANER (KARDEŞLER)

(23) Kardeşler Oto işletme adıyla Gaziantep ilinin Şehitkamil ilçesinde ekspertiz hizmeti veren KARDEŞLER, soruşturma sürecinin başlarında faaliyetlerine son vermiştir.

Sayfa 6

I.1.9. Taşçelik Otomotiv Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (DYNOMAX)

(24) DYNOMAX; hisselerinin %50’si İsmail ÇELİK’e, %50’si Gökhan TAŞ’a ait olmak üzere 25.08.2011 tarihinde Gaziantep ilinin Şehitkamil ilçesinde oto ekspertiz faaliyetine başlamıştır. 01.03.2019 tarihi itibarıyla şirket İsmail ÇELİK ve (…..) tarafından kontrol edilmektedir.

I.1.10. Pilot Garage Oto Ekspertiz Fevzi ERDOĞAN (PİLOT)

(25) 28.09.2016 tarihinde hizmet vermeye başlayan PİLOT, Federal LPG ve CNG Otogaz Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. ile akdettiği franchise sözleşmesi kapsamında “Pilot Garage Oto Ekspertiz” markası altında Gaziantep ilinin Şahinbey ilçesinde oto ekspertiz hizmeti vermektedir.

I.1.11. Süper Test Oto Ekspertizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (SÜPER TEST)

(26) Gaziantep ilinin Şehitkamil ilçesinde oto ekspertiz hizmeti veren teşebbüs, 14.05.2013 tarihli ve 1235 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazatesi’nde yer alan bilgilere göre, 500.000 TL sermaye ile %60 hissesi Ergun KANBAĞLI’ya, %20 hissesi Mehmet Coşkun ATASEVEN’e ve %20 hissesi Mustafa KALEOĞLU’na ait olmak üzere üç ortaklı olarak kurulmuştur. Soruşturma sürecinde, 16.09.2019 tarihli ve 9909 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazatesi’nde görüldüğü üzere, teşebbüsün 09.09.2019 tarihinde tüm hisseleri ve tek kontrolü (…..) tarafından devralınmıştır.

I.1.12. Üstünler Oto Ekspertiz Mehmet KAYIŞ (ÜSTÜNLER)

(27) Gaziantep ilinin Şahinbey ilçesinde 04.10.2004 tarihinden itibaren oto ekspertiz faaliyeti yürüten teşebbüs, Mehmet KAYIŞ adına kayıtlı şahıs şirketidir.

I.2. İlgili Pazar

(28) Dosya konusu incelenen iddia, Gaziantep ilinde oto ekspertiz hizmeti veren teşebbüslerin ekspertiz fiyatlarını aralarında anlaşarak belirlediklerine ilişkindir. Sözü edilen iddianın içeriğine paralel olarak incelenen teşebbüslerin tamamı oto ekspertiz faaliyetiyle iştigal etmektedir. Oto ekspertiz hizmeti, satış öncesinde uzman bir kişi tarafından aracın motor-mekanik kontrolleri, araç içi ve dışı elektronik aksam incelemesi, kaporta-boya kontrolleri, mekanik alt kontroller, hasar kaydı ve yasal sorgulama gibi hususlarda hazırlanan bir rapor ile müşteriye detaylı bilgi verilmesini kapsamaktadır. Bu kapsamda ilgili ürün pazarı, “oto ekspertiz hizmetleri” olarak ele alınabilecektir. Ancak, dosya kapsamındaki iddiaların niteliği ve “İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un 20. paragrafındaki “inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” ifadeler dikkate alınarak ilgili ürün pazarı ve ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır.

I.3. Dosya Kapsamında Elde Edilen Bulgular

I.3.1. Başvurudan Elde Edilen Bilgi ve Belgeler

Tespit 1:

(29) Şikâyetçi tarafından Kuruma iletilen başvuruda Gaziantep ilinde faaliyet gösteren oto ekspertiz firmalarının fiyat tarifelerini aralarında anlaşarak belirledikleri iddia edilmiş ve başvurunun ekinde bu iddiayı destekleyecek nitelikte AUTO, ÇÖZÜM, DYNO NET, FİNAL, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER, SÜPER TEST ve VEYSEL tarafından imzalanmış 05.12.2018 tarihli bir sözleşme ibraz edilmiştir. Kuruma iletilen

Sayfa 7

sözleşmeye aşağıda yer verilmiştir:

“Gaziantep’de faaliyet gösteren Oto Ekspertiz merkezleri yetkilileri 05.12.2018

Çarşamba günü toplanarak belirlenen fiyatlar üzerinden asla hiçbir kişi ve kuruluşa

İNDİRİM yapmayacaklarına NAMUS ŞEREF ve HAYSİYETLERİ üzerine yemim

ederek aykırı hareket etmeyeceklerine SÖZ vermişlerdir.

Karar 1: Pazar günü nöbet 2 merkez tutacaktır.

Karar 2: Kararlaştırılan fiyat listesi 07.12.2018 Cuma günü uygulamaya

başlanacaktır.

Karar 3: Uymayanlara 10.000 lira CEZA uygulanacaktır.

BOYA KAPORTA

MİDİBÜS 250 75

OTOMOBİL

BOYA KAPORTA & LÜKS

MİNİBÜS 200 100

ARAÇ

KAMYONET TEK & ÇİFT

200 ÖN MUAYENE 75

KABİN

JEEP & SUV & LÜKS

ARAÇ200FREN50
OTOMOBİL150ARIZA TESPİT (OBD)50
MOTOR OTOMOBİL75

MOTOR TİCARİ & LÜKS

100”

ARAÇ

Tespit 2:

(30) Başvuru ekinde ayrıca “T.C. GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2018 FİAT

LİSTESİ”ne yer verilmiş olup söz konusu listedeki tarifelerin sözleşme ile tespit edilen

fiyatlarla örtüştüğü ve bu tarifelere uyulmaması halinde uygulanacak cezai müeyyideye

de aynen yer verildiği görülmektedir. Sözü edilen fiyat listesinde aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

“T.C. GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2018 FİAT LİSTESİ”

Midibüs250
Minibüs200
Kamyonet200
Jeep & Suv200
Otomobil150
Motor (Otomobil)75
Motor (Ticari & Lüks)100
Boya Kaporta (Otomobik)75
Boya Kaporta (Ticari& Lüks)100
Ön Muayene75
Fren50
Arıza Tespit (OBD)50

NOT: Fiyat Listesine uymayanlar hakkında 10.000 TL cezai müeyyide uygulanacaktır.”

I.3.2. Yerinde İncelemelerden Elde Edilen Bilgi ve Belgeler

(31) Şikâyet konusu iddialara yönelik olarak önaraştırma döneminde, yapılan yerinde

incelemelerde elde edilen bilgi ve belgelere teşebbüs bazında olmak üzere aşağıda

yer verilmektedir.

Sayfa 8

I.3.2.1. FİNAL’de Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler

(32) 09.01.2019 tarihinde FİNAL’de yapılan yerinde incelemede Tespit 1’de yer verilen ve şikâyetçi tarafından başvuru kapsamında sunulan, AUTO, ÇÖZÜM, DYNO NET, FİNAL, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER, SÜPER TEST ve VEYSEL tarafından imzalanmış 05.12.2018 tarihli sözleşme metni elde edilmiştir. Bununla birlikte, 10.04.2019 tarihinde FİNAL’de yapılan yerinde incelemede, GARANTİ TEST’e gönderilen “Soruşturma Bildirimi ve Savunma Talep Yazısı”nın teşebbüs yetkilisinin masasında olduğu tespit edilmiştir.

Tespit 3:

(33) 05.01.2019 tarihinde düzenlenen ve altında AUTO, ÇÖZÜM, DYNO NET, GÜVEN, KARDEŞLER ve VESYEL teşebbüslerinin kaşeleri ve imzaları bulunan “SÖZLEŞME” başlıklı belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“GAZIANTEPTE FAALİYET GÖSTEREN OTO EXPERTİZ CHECK UP

MERKEZLERİ 05.01.2019 CUMARTESİ GÜNÜ TOPLANARAK BELİRLENEN

FİYATLAR ÜZERİNDEN ASLA HİÇBİR KİŞİYE FİYATDA İNDİRİM

YAPMAYACAKLARINA NAMUS... ŞEREF... VE HAYSİYETLERİ…ÜZERİNE

YEMİN EDEREK AYKIRI HAREKET ETMEYECEKLERİNE AŞŞAGIDA KAŞELİ

İMZALI SÖZ VERMİŞİLERDİR.

NOT: UYMAYANLARA KESIN OLARAK: 10,000 TL CEZA UYGULANACAKTIR..!” Tespit 4:

(34) “T.C. GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2019 FİYAT LİSTESİ” başlıklı fiyat tarifesi de elde edilmiş ve aşağıdaki ifadelerin geçtiği görülmüştür:

“T.C. GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2019 FİYAT LİSTESİ”

Minibüs200
LÜKS ARAÇ200
Jeep200
Minibüs (kasalı)150
Otomobil150
Pick-up150
Boya - Kaporta (Minibüs)130
Boya - (Kasalı Minibüs)100
Motor (Minibüs)100
Boya - Kaporta (Otomobil)100
Motor (Otomobil)75”
Ön Muayene75
Fren Test50
Arıza Tespit (OBD)50

NOT: Fiyat Listesine uymayanlar hakkında 10.000 TL cezai müeyyide uygalınacaktır.”; I.3.2.2. GARANTİ TEST’te Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler

(35) 10.04.2019 tarihinde GARANTİ TEST’te yapılan yerinde incelemede öncelikle, araçlara yapılan işlemin, alınan ücretin ve araç bilgilerinin kaydedildiği FİNAL'e ait Araç Kayıt Formu’nun teşebbüs yetkilisinin masasında bulunduğu tespit edilmiş ve bir sayfasının örneği alınmıştır.

Tespit 5:

(36) 10.04.2019 tarihinde GARANTİ TEST’te yapılan yerinde incelemede bulunan

Sayfa 9

16.12.2018 ile 14.04.2019 tarihleri arasında olduğu tahmin edilen “GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ PAZAR NÖBET ÇİZELGESİ” başlıklı belgede her hafta pazar günleri nöbet tutacak olan iki teşebbüsün belirlendiği görülmüştür. Çizelgede AUTO, ÇÖZÜM [3], DYNO NET, FİNAL, VEYSEL [4], GÜVEN, KARDEŞLER, GARANTİ TEST [5] ve SÜPER TEST olmak üzere on teşebbüs bulunmaktadır [6].

I.3.2.3. GÜVEN’de Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler

(37) 10.04.2019 tarihlerinde GÜVEN’de yapılan yerinde incelemede, Tespit 2’de yer verilen ve şikâyetçi tarafından başvuru ekinde sunulan, 2018 yılına ait fiyat listesinin ve söz konusu fiyatlara uyulmaması halinde uygulanacak cezai müeyyideye ilişkin ifadelerin yer aldığı “T.C. GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2018 FİAT LİSTESİ”, GÜVEN’den de elde edilmiştir.

Tespit 6:

(38) 08.01.2019 tarihinde GÜVEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, GÜVEN’in yetkilisi (…..)’ın bilgisayarından alınan Whatsapp yazışmalarında FİNAL’in yetkilisi (…..) tarafından “Gaziantep ekspertiz grubu” adlı bir grup kurulduğu ve (…..)’ın da yine (…..) tarafından bu gruba eklendiği görülmektedir. Söz konusu grupta geçen yazışmalarda dikkat çeken ifadelere aşağıda yer verilmiştir:

ÇÖZÜM yetkilisi (…..):

“Usta yanlış yapmışsın bu lüx araç değilki. 150 almalıydın”

FİNAL yetkilisi (…..):

“Jeep değilmi bu”

ÇÖZÜM yetkilisi (…..):

“Saten 4*4 ise motor ölçümü yok. Kuga jeep değil”

GARANTİ TEST yetkilisi (…..):

“Ustalar neyse onu alın ikna edme kabiliyetinizi yüsek tutun yetr. Dün 1 Nisan yaptım

adam çıkıyodu zorla içeri attım. Çaydı kahveydi konuşma sohbetti adamı akraba

çıkarıp 200 aldım. Ne akrabası babam olsada o 200 alırım usta.”

ÇÖZÜM yetkilisi (…..):

“60 70 binliralık araç lüxmü”

FİNAL yetkilisi (…..):

“o zaman şöyle toparlayalım nissan kaskai tarzında araclarin hepsi 200 diye bilinsin” 3 Belgede ÇÖZÜM’ün üç şubesinden biri olan ÇÖZÜM OTOGAR ayrıca belirtilmiş olsa da burada ekonomik bütünlük esas alındığından ÇÖZÜM OTOGAR’a ayrıca yer verilmemiştir.

[4] Belgenin aslında adı geçen teşebbüsün adının GARANTİLİ olduğu görülmekle birlikte, dosya sürecinde SÜPER TEST yetkilisi (…..)’den edinilen bilgiler kapsamında, VEYSEL’in önceki işletme adının Garantili olduğu öğrenilmiştir. Dosya kapsamındaki bulgular bu durum dikkate alınmak suretiyle verilmiştir.

5 Belgenin aslında imzası bulunan teşebbüsün adının Pover Garanti olduğu görülmekle birlikte, dosya sürecinde SÜPER TEST yetkilisi (…..)’den edinilen bilgiler kapsamında, GARANTİ TEST’in önceki işletme adının Pover Garanti olduğu öğrenilmiştir. Dosya kapsamındaki bul gular bu durum dikkate alınmak suretiyle verilmiştir.

6 Söz konusu belge, SÜPER TEST’te yapılan yerinde incelemede de elde edilmiştir.

Sayfa 10

ÇÖZÜM yetkilisi (…..):

“Hayır kardeşim 150”

FİNAL yetkilisi (…..):

“Sartlar hepimiz için ayni olduğu için sorun olmaz”

ÇÖZÜM yetkilisi (…..):

“O zaman kango 200 mü”

FİNAL yetkilisi (…..):

“kangoyla kuga ayni buyukluktemi?”

ÇÖZÜM yetkilisi (…..):

“Bizim lüx derdimiz araçlar 150-200 bin üstü. Evet.”

SUPER TEST yetkilisi (…..):

“Listeye bakarsanız zahmet olmazsa jeep ve suv araçları 200 olarak belirledik tartışmaya gerek yok açık ve net”

ÇÖZÜM yetkilisi (…..):

“Onu sen ekledin. Biz değil. Bizim konuşmamız otomobil 150 münibüs 200. Suv müdimüsü sen çıkardın.”

FİNAL yetkilisi (…..):

“Hemen anket yapalım ustalar Nissan kaskailerden ne aliyosunuz”

ÇÖZÜM yetkilisi (…..):

“150”

SUPER TEST yetkilisi (…..):

“200”

ÇÖZÜM yetkilisi (…..):

“Biz akşam suv konuştukmu benim listemde suv varmıydı”

FİNAL yetkilisi (…..):

“(…..) usta”

ÇÖZÜM yetkilisi (…..):

“Ve hepiniz kabul ettini

…”

SUPER TEST yetkilisi (…..):

“Arkadaşlar size gelipte test yaptırmadan çıkan araçların marka ve plakalarını aynı anda grupta yayınlayalım bakalım sizden sonra kime gitmiş meydana çıksın kaç araç dolaşacak baklım bizde her giren yaptırıyor hiç pahalı diye çıkan olmadı iki günün sonunda. Örnek l 300 beyaz minibüs 27 yf 579 gibi”

DYNO NET yetkilisi (…..):

“Kesinlikle iyi fikir. Bugün bana gelen araçlardan sadece 1 tanesi çıktı. Hiç gelmez dediğim galericiler bile hiç itiraz etmeden 150 yi verdi. Bi kaç güne çıkan da olmaz millet alıştı sayılır”

Sayfa 11

SUPER TEST yetkilisi (…..):

“Herkes 1 hafta dik durursa olay kökten çözülür elleri mahkum usta mecburen

verecekler”

DYNO NET yetkilisi (…..):

“Kesinlikle katılıyorum”

ifadeleri yer almakta olup, yazışmaların içerisinde araçların plaka resimlerinin ve bu araçlara verilen fiyatların paylaşıldığı görülmüştür.

I.3.2.4. SÜPER TEST’te Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler

(39) Tespit 1’de yer verilen ve şikâyetçi tarafından başvuru kapsamında sunulan, AUTO, ÇÖZÜM, DYNO NET, FİNAL, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER, SÜPER TEST ve VEYSEL tarafından imzalanmış 05.12.2018 tarihli sözleşme metni SÜPER TEST’te yapılan yerinde incelemede de elde edilmiştir:

Tespit 7:

(40) SÜPER TEST’te yapılan yerinde incelemede, 04.01.2014 tarihinde düzenlenen ve ÇÖZÜM, DYNO MAX ve SÜPER TEST tarafından imzalanan bir sözleşme elde edilmiş ve aşağıdaki ifadelerin geçtiği görülmüştür:

“Gaziantep’de faaliyet gösteren Oto Ekspertiz merkezleri yetkilileri DYNO MAX : (…..), ÇÖZÜM OTO TEST (…..) ve SÜPER TEST: (…..). 04.01.2014’de bir araya gelerek namus ve şerefleri üzerine söz vererek aşağıda ki ortak payda da birleşip, ortak kararları almışlar.”

Bu kararları 05.01.2014 tarihinden itibaren uygulamaya karar vererek imza altına almışlardır. Bu karara riayet etmeyenler ispatlanması halinde 5000 ₺ (Beşbin lira) ödemeyi taahhüt etmiştir.

Pazar günleri her ne sebep olursa olsun çalışmayacaklardır.

Kararlaştırılan fiyat listesini 05.01.2014 tarihinde uygulayarak asla eksik fiyat almayacaklardır.

Uygulanacak Ekspertiz ücretleri:

-Minibüs, Kamyonet:100 ₺
-Otomobil:70 ₺
Kaporta & Boya:40 ₺
-Motor(DYNO) :40 ₺
-Arıza Tespit:30 ₺
-Fren:30 ₺

olarak belirlenmiştir.”

Tespit 8:

(41) 23.10.2015 tarihli elde edilen bir diğer sözleşmede [7], yukarıda yer verilen 04.01.2014 tarihli sözleşmede imzası geçen üç teşebbüsle birlikte AUTO, GARANTİ TEST [8], 7 Yerinde incelemede söz konusu sözleşme metninin el yazısı ile yazılmış hali de elde edilmiştir.

[8] Sözleşmede Garanti Test işletme adıyla (…..) adında kişinin imzası yer almakla birlikte, SUPER TEST tarafından yapılan pişmanlık başvurusunda sözü edilen sözleşmede Pover Garanti’nin yer aldığı ve yine SUPER TEST tarafından Pover Garanti’nin, GARANTİ TEST’in eski işletme adı o lduğu şeklinde edinilen bilgiler kapsamında teşebbüsün mevcut adı kullanılmıştır.

Sayfa 12

GÜVEN ve KARDEŞLER’in de imzalarının yer aldığı ve aşağıdaki ifadelerin geçtiği görülmüştür:

“GAZİNTEP’TE Faaliyet gösteren OTO EKSPERTİZ Firmaları 23/10/2015 tarihinde

toplanarak. Aşağıda belirtilen fiyatlara riayet etmeyenler hakkında 2 (iki) İşgünü

kapatılma kararı alarak belirlenen fiyatlardan eksik almayacaklarına NAMUS

ŞEREF ve HAYSİYETLERİ üzerine YEMİN edip SÖZ vermiş ve imzalamışlardır.

Takip içinde (…..) ve (…..) Yetkili kılınmışlardır.”

Tespit 9:

(42) SÜPER TEST’te yapılan yerinde incelemede, üzerinde herhangi bir teşebbüsün kaşesi ya da yetkilisinin imzası bulunmayan 01.02.2017 tarihli bir başka belgede;

“GAZİANTEP OTO EKSPETİZ FİRMALARI 01/02/2017 tarihinde toplanarak.

PAZAR GÜNÜ hiç biri asla açmayarak. Ve aşağıda belirlenen fiyatlara riayet etmek

üzere karar verip NAMUS ve şerefleri üzerine YEMİN edip SÖZ vermişler ve

kaşeleyip imzalamışlardır…uygulama 5 ŞUBAT 2017 de başlar…

MİNİBÜS130 Lira
KAMYONET130 Lira
OTOMOBİL100 Lira
MOTOR(DYNO)50 Lira
KAPORTA & BOYA50 Lira
ARIZA TESPİT50 Lira
FREN40 Lira
ÖN MUAYENE50 Lira”

ifadeleri yer almaktadır.

Tespit 10:

(43) Üzerinde herhangi bir teşebbüsün kaşesi veya yetkilisinin imzası bulunmayan “TC GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2017 FİYAT LİSTESİ” başlıklı belgede ise aşağıdaki ifadelerin geçtiği görülmüştür:

“Müdibüs150
Münibüs130
Kamyonet130
Jeep & Suv130
Otomobil100
Boya & Kaporta70
Motor70
Arıza tespit40
Ön muayene50
Fren40

NOT: Fiyat Listesine Uymayanlar Hakkında Türkiye Rekabet Kurulu Kararınca Cezai Müeyyide Uygulanacaktır..”

Tespit 11:

(44) 21.11.2018 tarihli “PAZAR GÜNÜ NÖBET LİSTESİ” başlıklı belgede 22.11.2018 ile 20.12.2018 tarihleri arasında AUTO, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER ve SÜPER TEST’in adlarının karşılarına nöbet tutacakları tarihler yazılmış olup belgenin altında anılan teşebbüslerin yetkililerinin imzaları da yer almaktadır.

Sayfa 13

Tespit 12:

(45) SÜPER TEST’te yapılan yerinde incelemede elde edilen 25.11.2018 tarihli fiyat listesini içeren belgede [9];

“OTOMOBİL150
MİNÜBÜS200
KAMYONET200
JEEP – SUV200
MİDÜBÜS250
MOTOR100
KAPORTA BOYA100
ARIZA TESPİT50
FREN50
ÖN MUAYENE75

GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ FİRMALARI 25/11/2018 TARİHİNDE TOPLANARAK TESPİT EDİLEN FİYATLARDAN KESİNLİKLE İNDİRİM YAPMAYACAKLRINA KARAR ALARAK NAMUS VE ŞERFLERİ ÜZERİNE SÖZ VERMİŞLERDİR”

ifadeleri yer almaktadır.

Tespit 13:

(46) Üzerinde herhangi bir tarih bulunmayan, ancak içeriğindeki fiyat bilgilerinin “TC GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2017 FİYAT LİSTESİ”yle büyük ölçüde örtüştüğü görülen bir başka belgede, fiyat listesinin altında AUTO, ÇÖZÜM, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER, ÜSTÜNLER ve SÜPER TEST teşebbüslerinin adı ve yetkililerin imzası bulunurken; PİLOT ve DYNO MAX’in isimleri olmasına rağmen imzalarının olmadığı görülmektedir. Belgedeki imzaların altında ise “Pazar Açılmayacak” ibaresi yer almaktadır. Söz konusu fiyat listesi şu şekildedir:

“Münübüs130 Lira
Kamyonet130 Lira
Otomobil100 Lira
Motor70 Lira
Kaporta70 Lira
Arıza tespiti40 Lira
Firen testi40 Lira”

Tespit 14:

(47) “16 Aralık - 17 Şubat” tarih aralığını kapsayan ve 2018-2019 yılına ait olduğu kanaatine varılan belgede AUTO, ÇÖZÜM, DYNO NET, FİNAL, VEYSEL, GÜVEN, KARDEŞLER, GARANTİ TEST ve SÜPER TEST teşebbüslerinin isimleri bulunmakta olup haftada iki teşebbüsün nöbetiyle beş haftalık bir döngü oluşturdukları görülmektedir [10].

Tespit 15:

(48) SÜPER TEST’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ve üzerinde herhangi bir tarih bulunmayan bir başka belgede “Ceza 10.000” ve “Pazar Nöbet” ifadeleri ve ÇÖZÜM, DYNO NET, GÜVEN, KARDEŞLER, GARANTİ TEST, SÜPER TEST ve VEYSEL adlı 9 İncelemede bu belgede yer verilen fiyat listesiyle birebir aynı fiyatları ihtiva eden ve Kasım 2018’e ait imza içermeyen başka bir belge daha bulunmuştur.

10 Söz konusu belge ÇÖZÜM’de yapılan yerinde incelemede de elde edilmiştir.

Sayfa 14

teşebbüslerin isimleri karşısında yetkililerinin imzası bulunmaktadır. AUTO’nun yetkilisi (…..) ile FİNAL’in yetkilisi (…..)’nun ise teşebbüs adlarına yer verilmezken kendi isimleri yanında imzaları mevcuttur.

I.3.2.5. ÜSTÜNLER’de Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler

Tespit 16:

(49) Tespit 1’de yer verilen ve şikâyetçi tarafından başvuru kapsamında sunulan, AUTO, ÇÖZÜM, DYNO NET, FİNAL, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER, SÜPER TEST ve VEYSEL tarafından imzalanmış 05.12.2018 tarihli sözleşme metni ÜSTÜNLER’de yapılan yerinde incelemede de elde edilmiş olup, bu belgede ayrıca PİLOT ve ÜSTÜNLER adlı teşebbüslerin de imzası bulunmaktadır.

Tespit 17:

(50) 10.01.2019 tarihinde ÜSTÜNLER’de yapılan yerinde incelemede, FİNAL’de bulunan “T.C. GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2019 FİYAT LİSTESİ” başlıklı bir fiyat listesi ÜSTÜNLER’de de bulunmuştur. Ancak FİNAL ve ÜSTÜNLER’deki fiyat listeleri karşılaştırıldığında aralarında birtakım farklılıklar olduğu anlaşılmıştır. ÜSTÜNLER’de elde edilen listede “Boya - Kaporta (Minibüs)” kategorisinin FİNAL’deki listedeki gibi 130 TL yerine 100 TL, “Boya - Kaporta (Otomobil)” kategorisinin 100 TL yerine 75 TL olduğu ve “Boya - (Kasalı Minübüs)” kategorisininin ise bulunmadığı görülmüştür. ÜSTÜNLER’de elde edilen fiyat tarife listesi aşağıdaki şekildedir:

“T.C. GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2018 FİYAT LİSTESİ”

Minibüs200 ₺
Lüks Araç200 ₺
Jeep200 ₺
Minibüs (kasalı)150 ₺
Otomobil150 ₺
Pick-up150 ₺
Motor (Minibüs)100 ₺
Boya – Kaporta (Minibüs)100 ₺
Motor (Otomobil)75 ₺
Boya - Kaporta (Otomobil)75 ₺
Ön Muayene75 ₺
Fren Test50 ₺
Arıza Tespit (OBD)50 ₺”

I.3.2.6. PİLOT’ta Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler

(51) 10.01.2019 tarihinde PİLOT’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen belgeler incelendiğinde, Tespit 1’de yer verilen ve şikâyetçi tarafından başvuru kapsamında sunulan, AUTO, ÇÖZÜM, DYNO NET, FİNAL, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER, PİLOT, SÜPER TEST ve VESYEL tarafından imzalanmış 05.12.2018 tarihli sözleşme metni PİLOT’tan da elde edilmiştir. Yukarıda yer verilen Tespit 1 ve Tespit 17’den farklı olarak, bu belgede ÜSTÜNLER’in imzası bulunmazken PİLOT’un imzası bulunmaktadır.

I.3.3. SÜPER TEST’in Pişmanlık Başvurusu Kapsamında Edinilen Bilgiler

(52) SÜPER TEST tarafından, 04.04.2019 tarihinde 2448 sayılı yazı ile Pişmanlık Yönetmeliği kapsamındaki başvurusunu Kuruma iletmiştir. SÜPER TEST’in yetkilisi (…..) pişmanlık başvurusunda özetle;

Sayfa 15

- Teşebbüsler arasında birlik kurulması, fiyatların belirlenmesi, çalışanların ayartılmaması, pazar günleri çalışma şeklinin nöbet sistemine dönüştürülmesi, aynı işi icra edenlerin bir araya geldiği bir dernek veya odanın kurulması amacıyla 04.01.2014 tarihinde M1 Market’te görüştüklerini, ancak DYNO MAX yetkilisi (…..) ile tartıştığını ve ÇÖZÜM yetkilisi (…..)’in gayretlerine rağmen bir birlik sağlanamadığını, bu nedenle üç nüsha olarak düzenlenen sözleşme asıllarının hala kendisinde olduğunu,

- 23.10.2015 tarihinde yeni açılan AUTO ve GARANTİ TEST’in teklifleriyle yedi oto ekspertizin katılımıyla DYNO MAX’in işyeri adresinde toplanıldığını, bununla birlikte ÇÖZÜM yetkilisi (…..) ve KARDEŞLER yetkilisi (…..) arasındaki anlaşmazlık nedeniyle sözleşmelerin toplantıya iştirak eden katılımcı ekspertizlerin tamamı tarafından imzalanmadığını, bu nedenle yedi nüsha olarak düzenlenen sözleşme asıllarının hala kendisinde olduğunu,

- Haziran 2017’de yine M1 Market’te toplantı düzenlendiğini, söz konusu toplantıda fiyat tespitinde mutabık kalınırken pazar günlerine ilişkin çalışma sisteminde anlaşmaya varılamaması ve SÜPER TEST’in emniyet ve STK’lar ile olan indirim anlaşması nedeniyle nihayetinde katılımcıların faaliyetlerinde serbest olduklarına dair karar alındığını,

- Kasım 2018’de VEYSEL’in tüm ekspertiz yetkililerini dolaşarak fiyatlarda artış teklifi yapması üzerine, FİNAL yetkilisi (…..) ve GARANTİ TEST yetkilisi (…..)’dan [11] kendisine toplantı teklifi geldiğini, ancak kendilerine daha önce üç- dört kez toplanıldığını ve alınan kararların uygulanamadığını ilettiğini, anılan şahısların ısrar ettiklerini, nihayetinde Barış Kafe’de toplandıklarını, toplantıda fiyatların 150 TL’ye artırılmasının teklif edildiğini, ancak fiyatların 40-50 TL’den 150 TL’ye çıkmasının mümkün olmadığı düşüncesiyle toplantıdan ayrıldığını,

- FİNAL yetkilisi (…..) ve GARANTİ TEST yetkilisi (…..) tarafından iki gün sonra 150 TL fiyatta ve pazar günü nöbetleşe çalışma konusunda mutabık kalındığını ve 07.12.2018 tarihinden itibaren uygulama kararı aldıklarını ilettiğini, yine de takip eden günlerde çoğunluğun fiyatlara uymadığı bilgisini aldığını,

- FİNAL yetkilisi (…..)’nun ayrıca Whatsapp üzerinden açtığı gruba tüm oto ekspertiz yetkililerini eklediğini, 15.12.2018 tarihinde “(…..) usta gruptan çıkıyorum kimseyi de muhatap almıyorum” diyerek gruptan ayrıldığını,

- Ocak 2019 başında DYNO MAX yetkilisi (…..)’in tüm oto ekspertizleri kendi işyerinde topladığını, ancak bu toplantılara katılmadığını ve toplantı sonunda alınan kararları içeren sözleşmeyi imzalamadığını, yine kendisine ulaştırılan 2019 fiyat listesini uygulamadığını ve işyerine asmadığını,

- Bunun üzerine GARANTİ TEST yetkilisi (…..)’ın kendisini tekrar rahatsız etmeyeceklerini ifade ederek ayrıldığını

belirtmektedir.

I.4. Değerlendirme

(53) Yerinde incelemelerden elde edilen sözleşme metinleri, fiyat listeleri ve nöbet

çizelgeleri; Gaziantep ilinde faaliyet gösteren 12 oto ekspertizin, oto ekspertiz

hizmetlerine yönelik fiyatları birlikte belirlemek üzere eylemlerinin bulunduğunu, bunun

yanında pazar günleri hizmet verilmemesi ya da sadece belirlenen teşebbüslerce

Dosya kapsamında edinilen bilgilere göre Habeş KORKMAZ, GARANTİ TEST’in sahibi olan Mehmet

KORKMAZ’ın kardeşidir.

Sayfa 16

nöbetleşe hizmet verilmesi şeklindeki uygulamaların hayata geçirilmeye çalışıldığını göstermektedir. Bu bağlamda, söz konusu iddialar niteliği gereği 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında incelenmiştir.

I.4.1. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirme

(54) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmüne yer verilerek amacı veya etkisi rekabeti engelleme, sınırlama veya bozma olan teşebbüsler arası anlaşmalara, uyumlu eylemlere ve teşebbüs birliklerinin kararlarına karşı genel bir yasaklama getirilmiştir. Aynı maddenin (a) bendinde, “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi”, (b) bendinde, “Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü” ve (c) bendinde, “Mal veya hizmetin arz ya da talep miktarının kontrolü veya bunların piyasa dışında belirlenmesi” ihlal örnekleri arasında sayılmıştır. Anılan Kanun maddesi kapsamına giren, fiyat tespiti ve pazar paylaşımı gibi unsurları içeren yatay anlaşmalar per se yasak kabul edilmektedir. Rekabet hukukunda per se kurallar, hemen hemen tüm durumlarda, doğal ve zorunlu etkileri açıkça rekabet karşıtı olan ve yasal olmadıklarını göstermek için ayrıntılı bir çalışmaya gerek duyulmayan davranışları hukuka aykırı saymak üzere benimsenmiştir [12].

(55) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yer alan hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, bağımsız olarak belirlemesidir. Rekabeti bozucu nitelikteki anlaşmaların varlığı halinde, teşebbüslerin bağımsız davranışlarının yerini anlaşma taraflarının ortak çıkarlarına hizmet eden koordineli davranışlar almaktadır. Bu tür anlaşmalar, piyasa ekonomisinden elde edilmesi beklenilen faydaları azaltarak kaynakların etkinsiz kullanılmasına ve serbest piyasa sisteminin sağladığı refahın piyasadaki aktörlere hak etmedikleri oranda dağılmasına yol açmaktadır. Diğer bir deyişle, bu tür anlaşmalara taraf olan teşebbüsler, normal rekabet şartları içinde elde edemeyecekleri kârlara ulaşarak bu ekonomik faaliyetlerle yaratılan refahın çoğunu kendilerine aktarma olanağına sahip olmakta ve piyasa ekonomisinin sağlıklı bir şekilde işlemesini engellemektedirler.

(56) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin gerekçesinde, “Bu Kanunun amacı rekabetin korunması olduğuna göre, rekabeti engelleyici, kısıtlayıcı veya bozucu teşebbüsler arası anlaşma ve uygulamaların yasaklanması gerekir. Maddenin amacı bakımından anlaşma, hukuki şekil şartlarına uymasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya da uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının önemi yoktur...” denilmektedir. Mezkûr Kanun maddesinin lafzı ve madde gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, teşebbüslerin rekabeti sınırlama yönündeki iradesinin hangi yöntemler ile ortaya çıktığından ziyade, yapılan uzlaşmanın amacının, etkisinin veya potansiyel etkisinin rekabet karşıtı olup olmadığının önem arz ettiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda anlaşmanın varlığı için tarafların kendilerini bağlı hissettikleri herhangi bir uzlaşmanın mevcut olması yeterli görülmüştür [13].

12 Rekabet Kurumu (2019), Rekabet Terimleri Sözlüğü, Gözden Geçirilmiş Altıncı Baskı, Rekabet Kurumu, Ankara, s. 124.

13 08.03.2013 tarih ve 13-13/198-100 sayılı Kurul kararı.

Sayfa 17

(57) Belirtilmesi gereken bir diğer husus, 4054 sayılı Kanun’da, rekabet ihlallerinin ispatı bakımından serbest delil sisteminin kabul edilmiş olmasıdır [14]. Bu sistemde, delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus belgenin kime ait olduğu ya da nerede elde edildiği değil, içerik itibarıyla neyi ifade ettiğidir. Bu kapsamda delil içerikleri ancak ve ancak tüm delillerin bütüncül bir değerlendirmeye tabi tutulması ile anlam ifade edebilmektedir. Delillerin bütüncül değerlendirilmesi ilkesi gereği, teşebbüslerin tek bir uzlaşmanın tarafı olduğunun gösterilmesinin ardından soruşturmaya esas teşkil eden delillerin her birinin ihlalin tüm unsurlarını içermesi gerekmediği gibi, teşebbüsler hakkındaki diğer belgelerde her bir teşebbüs hakkında ihlal iradesini gösteren bir bilgi yahut beyanın yer alması da gerekmemektedir [15].

(58) Delillerin bütün olarak değerlendirilmesi yaklaşımının bir diğer sonucu, rekabet hukukunda benimsenen “devam eden tek bir uzlaşma” müessesesidir. Teşebbüsler arası tespit edilen anlaşma/uyumlu eylemler, aynı ekonomik amaca yönelik olmaları ve teşebbüslerin bu amaca yönelik genel çerçevenin farkında olmaları durumunda, tek bir ihlal olarak kabul edilmektedir. Bu analizin gerçekleştirilmesinde, ihlalin gerçekleştiriliş şekli, coğrafi kapsamı, taraf olan teşebbüslerin benzerliği gibi unsurlar değerlendirilmeye alınmaktadır. Çok sayıda teşebbüsün dahil olduğu uzun süreli ihlalleri kapsamak üzere geliştirilen bu müesseseye göre; incelemeye taraf olan teşebbüsler farklı tarihlerde de olsa uzlaşmaya iştirak ettiğinden, deliller bütün olarak değerlendirilerek uzlaşmanın varlığı ve belirgin özellikleri ortaya konulmakta, aksini gösteren bir kanıt olmadıkça, ilgili teşebbüslerin bu sürecin tamamına katıldığı varsayılmaktadır. Bir başka ifadeyle, ihlal süresinin tespitinde aksi yönde objektif ve açık kanıtlar olmaması halinde, farklı tarihlerde aynı ortak amaca yönelik olduğu tespit edilen anlaşma/uyumlu eylemler devam eden tek bir ihlal olarak nitelendirilmektedir. İlave olarak sözü edilen ilke, her bir teşebbüsten ihlale ilişkin delil elde edilmesinin zorunlu olmadığını da ifade etmektedir. Zira her bir teşebbüsten ihlale ilişkin delil elde edilmesinin zorunlu olduğu yönündeki bir kabulün, Kurulun 01.02.2002 tarih ve 02- 06/51-24 sayılı kararında da ifade edildiği üzere, delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.

(59) Son olarak, elde edilen belgelerde teşebbüslerin irade beyanlarının sarih olarak yer alması zorunluluğunun bulunmadığının belirtilmesinde yarar görülmektedir. Zira 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin gerekçesinde belirtildiği üzere rakipler arasında gerçekleştirilen uzlaşmalar herhangi bir şekil şartına tabi olmadığından, irade beyanlarının yazılı veya sözlü, sarih yahut zımni olarak sunulması mümkündür. Belirtilen hususa ek olarak, özellikle fiyat, arz miktarı, satış stratejisi, maliyet gibi stratejik verilere ilişkin bilgiler içeren iletişimler tek taraflı olarak sunulduğunda dahi rekabet ihlali olarak değerlendirilebilmektedir. Nitekim belirtilen nitelikte bir iletiyi alan teşebbüs, rekabeti sınırlayıcı bir uzlaşmanın tarafı olmayacağını derhal ve açıkça karşı tarafa bildirmediği sürece uzlaşmaya zımnen irade göstermiş sayılacaktır. Zira rakiplerinden değinilen unsurları taşıyan bir ileti alan teşebbüsün, sözü edilen bilgileri kendi ticari politikalarında dikkate almamasının mümkün olmadığı kabul edilmektedir.

(60) Bahse konu husus kapsamında, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi rekabeti sınırlayıcı amacın varlığı durumunda ihlalin oluşmuş sayılacağını öngörmektedir. Bu itibarla, ihlalin varlığı için sözü edilen iletişim neticesinde teşebbüslerin paralel davranış içerisinde olduklarının, diğer bir ifadeyle uzlaşmanın ilgili pazardaki etkisinin ispat edilmesine gerek olmayacağı da açıktır.

14 A.g.k.

15 A.g.k.

Sayfa 18

(61) Bu genel açıklamalar çerçevesinde, soruşturmaya taraf teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tesptine yönelik olarak dosya kapsamında elde edilen bulguların değerlendirmesi bir sonraki bölümde ele alımıştır. I.4.1.1. Yerinde İncelemelerden ve Başvurudan Elde Edilen Bulguların Değerlendirilmesi

(62) Dosya konusu iddiaların ve 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi kapsamında, 08-10.01.2019 ve 09-11.04.2019 tarihlerinde soruşturma taraflarında yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir. Yerinde incelemelerde elde edilen belgelerin yanı sıra şikâyet başvurusu kapsamında sunulan bilgiler de dikkate alınmıştır. Bu çerçevede, yukarıda yer verilen verilen belgeler kronolojik olarak değerlendirilmiştir.

(63) Yerinde incelemelerde elde edilen belgelerin incelenmesi sonucunda ihlal şüphesi taşıyan ilk belgenin 04.01.2014 tarihine ait olduğu tespit edilmiştir. Tespit 7 altında yer alan söz konusu belgede,

“Gaziantep’de faaliyet gösteren Oto Ekspertiz merkezleri yetkilileri DYNO MAX :

İSMAİL ÇELİK, ÇÖZÜM OTO TEST . UĞUR DEVEÇEKER ve SÜPER TEST:

COŞKUN ATASEVEN . 04.01.2014’de bir araya gelerek namus ve şerefleri üzerine

söz vererek aşağıda ki ortak payda da birleşip, ortak kararları almışlar.”

Bu kararları 05.01.2014 tarihinden itibaren uygulamaya karar vererek imza altına

almışlardır. Bu karara riayet etmeyenler ispatlanması halinde 5000 ₺ (Beşbin lira)

ödemeyi taahhüt etmiştir.

Pazar günleri her ne sebep olursa olsun çalışmayacaklardır.

Kararlaştırılan fiyat listesini 05.01.2014 tarihinde uygulayarak asla eksik fiyat

almayacaklardır…”

şeklindeki ifadelerin yer aldığı görülmektedir. Bu ifadelerden, ÇÖZÜM, DYNO MAX ve SÜPER TEST’in ekspertiz fiyat tarifelerini birlikte belirledikleri, pazar günü çalışılmamasını kararlaştırdıkları ve alınan kararlara uyulmaması halinde 5.000 TL ceza ödenmesini taahhüt altına aldıkları anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, ismi geçen üç teşebbüs fiyat tespiti ve pazar günleri çalışmama konularında mutabık kalmışlardır. Ayrıca teşebbüsler literatürde “cheating” olarak tanımlanan anlaşmaya uyumdan kaçınarak karlılığı artırma girişimlerini engellemek için anlaşmaya uymama durumunda para cezası ödeme şeklinde bir cezalandırma mekanizması öngörmüşlerdir.

(64) Yukarıda yer verilen belge içeriğiyle benzerlik gösteren ve Tespit 8’de yer verilen ikinci belge ise 23.10.2015 tarihli sözleşme olup, bu sözleşmede,

“GAZİNTEP’TE Faaliyet gösteren OTO EKSPERTİZ Firmaları 23/10/2015 tarihinde

toplanarak. Aşağıda belirtilen fiyatlara riayet etmeyenler hakkında 2 (iki) İşgünü

kapatılma kararı alarak belirlenen fiyatlardan eksik almayacaklarına NAMUS

ŞEREF ve HAYSİYETLERİ üzerine YEMİN edip SÖZ vermiş ve imzalamışlardır.

Takip içinde (…..) ve (…..) Yetkili kılınmışlardır…”

şeklindeki ifadelerin yer aldığı, ayrıca ekspertiz fiyat tarifelerinin belirlenmesine ÇÖZÜM, DYNO MAX ve SÜPER TEST’in yanında AUTO, GARANTİ TEST, GÜVEN ve KARDEŞLER’in de iştirak ettiği ve tarifelere uyulup uyulmadığının takibi için DYNO MAX ve SUPER TEST’in yetkili kılındığı görülmektedir. İlk belgeden farklı olarak, bu belgede pazar günü çalışma koşullarına ilişkin herhangi bir ifade yer almazken, 2014 yılındaki fiyat tarifesine uyulmaması durumunda ödenecek olan 5.000 TL şeklindeki cezai hükmün yerini 2015 yılında iş yerinin iki gün kapatılmasına bıraktığı anlaşılmaktadır.

Sayfa 19

(65) Dosya kapsamında elde edilen deliller arasında 2016 yılına ait herherhangi bir belge yer almazken, 2017 yılına ait Tespit 9 ve Tespit 10 altında yer verilen belgelerde yine Gaziantep oto ekspertiz merkezlerinde uygulanacak fiyat tarifelerinin belirlendiği, önceki yıllardan farklı olarak belirlenen fiyat tarifelerine uyulmaması halinde “…Fiyat Listesine Uymayanlar Hakkında Türkiye Rekabet Kurulu Kararınca Cezai Müeyyide Uygulanacaktır.” ifadelerine yer verildiği görülmektedir. Bu belgelerde her ne kadar bir teşebbüs adı ya da yetkilisinin imzası bulunmasa da, kronolojik olarak bütün belgeler birlikte değerlendirildiğinde, 2017 yılında da ortak fiyat belirleme çalışmalarının devam ettiği söylenebilecektir. Ayrıca, hiçbir teşebbüsün pazar günü çalışmamasını öngören sözleşme hükmüne Tespit 9’da yeniden yer verildiği görülmektedir.

(66) Üzerinde herhangi bir tarih bulunmamakla birlikte, içeriğindeki fiyat bilgilerinin “TC GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2017 FİYAT LİSTESİ”yle büyük ölçüde örtüştüğü görülen Tespit 13’teki belgede ise, fiyat listesinin altında AUTO, ÇÖZÜM, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER, ÜSTÜNLER ve SÜPER TEST teşebbüslerinin adı ve yetkililerin imzası bulunurken; PİLOT ve DYNO MAX’in isimleri olmasına rağmen imzalarının bulunmadığı görülmektedir. Bu bakımdan sözü edilen belgenin 2017 yılında teşebbüsler arasındaki fiyat belirleme yönündeki iradenin devam ettiğini desteklediği söylenebilecektir. Bunun yanında daha önce ismi geçmeyen ÜSTÜNLER’in de anılan eylemlere dahil olduğu, PİLOT’un ise sadece isminin geçtiği görülmektedir. Öte yandan 2014 ve 2015 yıllarına ait belgelerde yer alan DYNO MAX’in ise bu yıllardan sonrasına ait belgelerde imzasının bulunmadığı görülmektedir.

(67) 2018 yılına ilişkin elde edilen ve Tespit 1, Tespit 2, Tespit 12 ve Tespit 16’da yer verilen belgelere bakıldığında ortak ekspertiz fiyat tarifesi belirleme eylemlerine katılan teşebbüs sayısının arttığı, nitekim daha önce adı geçen AUTO, ÇÖZÜM, GARANTİ TEST, KARDEŞLER, GÜVEN, SÜPER TEST ve ÜSTÜNLER’in yanında DYNO NET, FİNAL, PİLOT ve VEYSEL’in de dahil olduğu görülmektedir. Bunun yanında,

- Tespit 1’deki “Gaziantep’de faaliyet gösteren Oto Ekspertiz merkezleri yetkilileri

05.12.2018 Çarşamba günü toplanarak belirlenen fiyatlar üzerinden asla hiçbir

kişi ve kuruluşa İNDİRİM yapmayacaklarına NAMUS ŞEREF ve

HAYSİYETLERİ üzerine yemim ederek aykırı hareket etmeyeceklerine SÖZ

vermişlerdir. Karar 1: Pazar günü nöbet 2 merkez tutacaktır. Karar 2:

Kararlaştırılan fiyat listesi 07.12.2018 Cuma günü uygulamaya başlanacaktır.

Karar 3: uymayanlara 10.000 lira CEZA uygulanacaktır…”,

- Tespit 2’deki “… NOT: Fiyat Listesine uymayanlar hakkında 10.000 TL cezai

müeyyide uygalınacaktır.”,

- Tespit 12’deki “… GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ FİRMALARI 25/11/2018

TARİHİNDE TOPLANARAK TESPİT EDİLEN FİYATLARDAN KESİNLİKLE

İNDİRİM YAPMAYACAKLRINA KARAR ALARAK NAMUS VE ŞERFLERİ

ÜZERİNE SÖZ VERMİŞLERDİR”

şeklindeki ifadelerden belirlenen fiyat tarifelerine uyulmamasının önüne geçilmeye çalışıldığı ve bunu sağlamak adına fiyat tarifelerine uyulmaması halinde 10.000 TL ceza ödenmesinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

(68) 2018 yılına ilişkin ayrıca, Tespit 5, Tespit 11 ve Tespit 14 altında yer alan belgelerden görülebilceği üzere, pazar günü nöbet listelerinin belirlendiği; bu yöndeki eylemlere AUTO, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER ve SÜPER TEST’in katıldığı ve belge altında anılan teşebbüslerin yetkililerinin imzalarının yer aldığı tespit edilmiştir. Bu bakımdan, daha önceki Tespit 7’de ve Tespit 9’da yer alan pazar günü hiçbir

Sayfa 20

teşebbüsün çalışmamasına ilişkin kararın, bu yıldan itibaren nöbet sistemine çevrildiği ve hangi teşebbüslerin hangi tarihlerde nöbet tutacağının teşebbüslerce birlikte belirlendiği anlaşılmaktadır. Takip eden belgelerde, bu yöndeki eylemlerin 2019 yılında da devam ettiği, nitekim Tespit 5’te yer verilen ve 16.12.2018 ile 14.04.2019 tarihlerini içerecek şekilde düzenlenen, “GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ PAZAR NÖBET ÇİZELGESİ”ne AUTO, GARANTİ TEST, GÜVEN ve SÜPER TEST’in yanında KARDEŞLER, ÇÖZÜM, DYNO NET, FİNAL ve VEYSEL’in de katıldığı görülmektedir.

(69) 2019 yılına ilişkin olarak, Tespit 4 ve Tespit 17’de yer verildiği üzere, FİNAL ve ÜSTÜNLER’de elde edilen “T.C. GAZİANTEP OTO EKSPERTİZ MERKEZLERİ 2019 FİYAT LİSTESİ” ile Tespit 3’teki FİNAL’den alınan ve AUTO, ÇÖZÜM, DYNO NET, GÜVEN, KARDEŞLER ile VEYSEL tarafından kaşelenmiş ve imzalanmış 05.01.2019 tarihli ortak ekspertiz fiyat tarifesi, belirleme çalışmalarının devam ettiğini gösteren sözleşme metinleri de elde edilen belgeler arasında yer almaktadır. Bunun yanında ÇÖZÜM, FİNAL, DYNO NET, GARANTİ TEST ve SÜPER TEST’in “Gaziantep ekspertiz grubu” adlı Whatsapp grubunda yer alan ve Tespit 6’da yer verilen yazışmalarda,

- ÇÖZÜM yetkilisi (…..) tarafından dile getirilen “Usta yanlış yapmışsın bu lüx

araç değilki. 150 almalıydın”,

- FİNAL yetkilisi (…..) tarafından dile getirilen “o zaman şöyle toparlayalım nissan

kaskai tarzında araclarin hepsi 200 diye bilinsin” ve bunun üzerine ÇÖZÜM

yetkilisi (…..) tarafından dile getirilen “Hayır kardeşim 150”,

- SUPER TEST yetkilisi (…..) tarafından dile getilen “Listeye bakarsanız zahmet

olmazsa jeep ve suv araçları 200 olarak belirledik tartışmaya gerek yok açık ve

net” ve bunun üzerine ÇÖZÜM yetkilisi (…..) tarafından “Onu sen ekledin. Biz

değil. Bizim konuşmamız otomobil 150 münibüs 200. Suv müdimüsü sen

çıkardın.” şeklindeki ifadelerin ardından FİNAL yetkilisi (…..) tarafından “Hemen

anket yapalım ustalar Nissan kaskailerden ne aliyosunuz”,

- ÇÖZÜM yetkilisi (…..) tarafından dile getirilen “Biz akşam suv konuştukmu

benim listemde suv varmıydı”,

- SUPER TEST yetkilisi (…..) tarafından dile getirilen “Arkadaşlar size gelipte test

yaptırmadan çıkan araçların marka ve plakalarını aynı anda grupta yayınlayalım

bakalım sizden sonra kime gitmiş meydana çıksın kaç araç dolaşacak baklım

bizde her giren yaptırıyor hiç pahalı diye çıkan olmadı iki günün sonunda…” ve

bunun üzerine DYNO NET yetkilisi Bestami DALYAN tarafından “Kesinlikle iyi

fikir. Bugün bana gelen araçlardan sadece 1 tanesi çıktı. Hiç gelmez dediğim

galericiler bile hiç itiraz etmeden 150 yi verdi. Bi kaç güne çıkan da olmaz millet

alıştı sayılır”

şeklindeki ifadelerin öne çıktığı görülmektedir. Yazışma içeriklerinden hareketle, Whatsapp grubu içerisindeki soruşturma tarafı teşebbüsler tarafından marka ve model üzerinden hangi araçtan ne kadar ücret alınması gerektiğinin tartışıldığı ve fiyat anlaşmasının işlerliğini görmek adına ekspertiz fiyatlarını yüksek bularak ekspertiz hizmeti almaktan vazgeçen araçların plakasının grupta paylaşılmasının söz konusu olduğu görülmektedir. Dolayısıyla, Whatsapp grubundaki yazışma içerikleri de yukarıda aktarılan tarafların fiyat tespitine yönelik iradelerini destekler niteliktedir.

(70) Yerinde incelemelerden ve başvurudan elde edilen belgelere ilişkin yukarıda belirtilen hususlardan hareketle, soruşturmaya taraf olan 12 teşebbüsün oto ekspertiz hizmetlerine yönelik fiyat tarifelerinin belirlenmesi hususunda anlaşma içerisinde

Sayfa 21

oldukları değerlendirilmektedir. Bunun yanında, bu süreç içerisinde teşebbüslerin önce pazar günleri çalışmama konusunda mutabık kaldıkları, ardından bu uygulamadan vazgeçilerek, hizmet verecek teşebbüslerin nöbet listesi ile belirlendiği anlaşılmaktadır. Açıklamalar çerçevesinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabetin amaç bakımından ihlalinin söz konusu olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

I.4.1.2. SÜPER TEST’in Pişmanlık Başvurusunun Değerlendirilmesi

(71) SÜPER TEST, 04.04.2019 tarihinde 2448 sayılı yazı ile Pişmanlık Yönetmeliği kapsamındaki başvurusunu Kurum kayıtlarına iletmiştir. SÜPER TEST tarafından yapılan başvuru üzerine Kurul, başvurunun Pişmanlık Yönetmeliği’nin 6. maddesinde belirlenen koşulları yerine getirmesi kaydıyla, bu aşamada Yönetmeliğin 5. maddesi kapsamında kabul edilmesine karar vermiştir.

(72) Bu kapsamda teşebbüsün Pişmanlık Yönetmeliği’nin 6. maddesinde belirlenen koşulları yerine getirip getirmediğinin incelenmesi gerekmektedir. Sözü edilen Yönetmelik hükmünün birinci fıkrasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Bu Yönetmeliğin 4 üncü ve 5 inci maddelerinden yararlanılabilmesi için;

a) Başvuru konusu kartelin etkilediği ürünler, kartelin süresi, kartele taraf olan

teşebbüslerin isimleri, kartelle ilişkili görüşmelerin tarihleri, yerleri, katılımcıları ve

kartelle ilgili sahip olunan bilgi ve belgeler sunulur,

b) Başvuru konusu kartelle ilgili bilgi ve belgeler gizlenmez veya ortadan kaldırılmaz,

c) Görevli birim tarafından kartelin ortaya çıkarılmasını zorlaştıracağı gerekçesiyle

aksi belirtilmedikçe, başvuru konusu kartele taraf olunmaya son verilir,

ç) Görevli birim tarafından aksi belirtilmedikçe, başvuru soruşturma raporunun

tebliğine kadar gizli tutulur,

d) Kurulun soruşturmanın tamamlanmasından sonra vereceği nihai karara kadar

aktif işbirliği sürdürülür.”

(73) Bunun yanı sıra, ilgili konu bağlamında Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmeliğin Açıklanmasına İlişkin Kılavuz’un 26. paragrafında,

“Pişmanlık Yönetmeliğinin 5. veya 8. maddesinden yararlanabilmek için, 6. veya 9.

madde çerçevesinde “kartelin etkilediği ürünler, kartelin süresi, kartele taraf olan

teşebbüslerin isimleri, kartelle ilişkili görüşmelerin tarihleri, yerleri, katılımcıları ve

kartelle ilgili sahip olunan diğer bilgi ve belgeler” sunulmalıdır. Buna karşılık

Kurumun elindeki mevcut delillere önemli ölçüde katma değer katacak delil sunmak

şeklinde bir yükümlülük getirilmemiştir. Dolayısıyla Yönetmeliğin 6. veya 9.

maddesindeki koşulların sağlandığı her durumda para cezalarında indirim

yapılacaktır.”

açıklamasına yer verilmektedir.

(74) Bu çerçevede, teşebbüs tarafından sunulan bilgi ve belgelerin, teşebbüsün başvuru anındaki en güncel bilgisi olmasının yanı sıra tam, doğru ve soruşturma konusuyla ilgili olması gerektiği kuşkusuzdur. İlave olarak, Yönetmeliğin 6. maddesi çerçevesinde teşebbüsün sunduğu bilgi ve belgelerin hangi bağlamda sunulduğunun, delillerin soruşturma konusuyla ilgisinin nasıl kurulduğunun mümkün olduğu kadarıyla açıklanmasının gerektiği değerlendirilmektedir.

Sayfa 22

(75) SÜPER TEST tarafından, başta kartele taraf olan teşebbüslerin isimleri, kartelle ilgili görüşmelerin tarihleri, yerleri ve katılımcıları olmak üzere kartelle ilgili bilgi ve belgeler sunulmuştur. SÜPER TEST’ten öncelikle, taraflar arasındaki en eski görüşmenin 04.01.2014 tarihinde olduğu ve bu görüşmeye SÜPER TEST’in yanında DYNO MAX yetkilisi (…..) ile ÇÖZÜM yetkilisi (…..)’in katıldığı bilgisi edinilmiştir. Görüşmedeki temel konuların ise oto ekspertiz fiyatlarının belirlenmesi, birlik kurulması, çalışanların ayartılmaması, pazar günleri çalışma şeklinin nöbet sistemine dönüştürülmesi konularından oluştuğu belirtilmiştir.

(76) SÜPER TEST’ten elde edilen bilgilerden, sonraki görüşmelerin Ekim 2015, Haziran 2017, Kasım 2018, Aralık 2018 ve Ocak 2019 tarihlerinde devam ettiği görülmektedir. Bu kapsamda verilen bilgilerin, başvurudan ve yerinde incelemelerden elde edilen belgelerdeki tarihler, taraflar ve içerik ile örtüştüğü görülmektedir. Bununla birlikte, SÜPER TEST tarafından Ocak 2019’da yapılan toplantıya ilişkin olarak, DYNO MAX yetkilisi (…..)’in tüm oto ekspertizleri kendi işyerinde topladığı, ancak kendisinin bu toplantılara katılmadığı ve toplantı sonunda alınan kararları içeren sözleşmeyi imzalamadığı, yine SÜPER TEST’e ulaştırılan 2019 fiyat listesini uygulamadığı ve işyerine asmadığı belirtilmektedir.

(77) Dosya mevcudu belgelerden, DYNO MAX’e ilişkin tespitlerin 2014 ve 2015 yıllarına ait olduğu, bu yıllardan sonrasına ait belgelerde ise DYNO MAX’in bulunmadığı görülmektedir. Her ne kadar SÜPER TEST tarafından Ocak 2019’da yapılan toplantının DYNO MAX’in katılımıyla gerçekleştiği belirtilse de, gerek dosya kapsamında elde edilen bulgularda gerekse de pişmanlık başvurusunda bulunan SÜPER TEST’in sunduğu bilgilerde bu durumu gösterir somut deliller bulunmadığından, 2019 yılında ihlale taraf olan teşebbüsler arasına DYNO MAX’in de eklenmesinin uygun olmayacağı değerlendirilmiştir.

(78) Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde, SÜPER TEST tarafından yapılan pişmanlık başvurusunda Pişmanlık Yönetmeliği’nin 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesinde, ihlalin başlangıç tarihi, ihlalin süresi, ihlalin taraflarına ve işleyişine ilişkin bilgi ve belgeler sunması bakımından soruşturma kapsamındaki değerlendirmelere katkı sunulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında, Pişmanlık Yönetmeliği’nin 6. maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (ç) ve (d) bentleri kapsamında, soruşturma sürecinde SÜPER TEST’in sözü edilen koşulların ihlali anlamına gelebilecek bir davranışının bulunmadığı mütalaa edilmektedir.

(79) Pişmanlık Yönetmeliği’nin ‘Para Cezalarında İndirim’ başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki,

“İlk teşebbüse verilecek ceza üçte bir ile yarısı arasında indirilir. Bu durumda

teşebbüsün ihlali kabul eden ve aktif işbirliğinde bulunan yöneticileri ve çalışanlarına

verilecek cezalar da üçte birden az olmamak kaydıyla indirilir veya ceza

verilmeyebilir.”

hükmü ve yukarıdaki değerlendirmeler çerçevesinde, SÜPER TEST’e verilecek cezada indirim yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

I.4.2. Tarafların Savunmalarının Değerlendirilmesi

(80) I.4.2.1. Tarafların Birinci Yazılı Savunmaları

Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslere 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca soruşturma açıldığına dair bildirimin yapılmasını takiben AUTO, ÇÖZÜM, FİNAL, GÜVEN ve PİLOT tarafından yapılan birinci yazılı savunmalar kanuni süresi içerisinde; ÜSTÜNLER tarafından yapılan birinci yazılı savunma ise kanuni süresi

Sayfa 23

bittikten sonra Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. DYNO NET, GARANTİ TEST,

KARDEŞLER ve VEYSEL ise birinci yazılı savunmalarını iletmemişlerdir. Bu

kapsamda, AUTO, ÇÖZÜM, FİNAL, GÜVEN, PİLOT ve ÜSTÜNLER tarafından yapılan

savunmalarda öne çıkan hususlar ve bu hususlara ilişkin değerlendirmelere aşağıda

yer verilmektedir.

I.4.2.1.1. Savunmalarda Önce Çıkan Hususlar

(81) Dosya kapsamında gelen birinci yazılı savunmalarda özetle;

- AUTO, 28.02.2019 tarihinde kendisine gelen fiyat tarifesini uygulamadığını, hiçbir teşebbüs ile fiyat anlaşmasında bulunmadığını, buna delil olarak farklı fiyatlardan kesilmiş faturaların savunma ekinde ibraz edildiğini,

- ÇÖZÜM’ün sahibi, fiyat tarifelerinde imzasının olmadığını, dosya kapsamında elde edilen Whatsapp yazışmalarında ve ilgili Whatsapp grubunda herhangi bir ifadesinin bulunmadığını, hiçbir zaman sabit bir fiyat tarifesi üzerinden çalışmayıp piyasa koşulları ile araç değerlerine göre fiyat belirlediğini,

- DYNO MAX, hakkındaki suçlamaların hiçbirini kabul etmediğini,

- GÜVEN, Gaziantep’teki diğer oto ekspertiz firmalarının birlikte fiyat belirleme çalışmalarının önceki yıllarda da denendiğini ama başarılı olunamadığını, “T.C. Gaziantep Oto Ekspertiz Merkezleri Fiyat Listesi” adlı belgenin SÜPER TEST yetkilisi (…..) tarafından bastırılıp diğer teşebbüslere dağıtıldığını, 2018 yılının sonlarına doğru kendilerine de gelindiğini ve ortak belirlenen fiyatlara uymaları yönünde yoğun baskı yapıldığını, bu baskılar sonucu fiyat tarifesine imza attıklarını, ancak bu tarifeyi uygulamaya koymadıklarını, “Gaziantep Ekspertiz Grubu” adlı Whatsapp grubunun kendi bilgilerinin dışında kurularak grubun kurucusu FİNAL yetkilisi (…..) tarafından bu gruba istemleri dışında dahil edildiklerini, bunların yanı sıra oto ekspertiz hizmeti vermekle birlikte daha çok filo kiralama ve oto yıkama faaliyetlerinde bulunduklarını,

- PİLOT, gönderilen soruşturma bildirimindeki belgelerden sadece tek bir belgede isimlerinin geçtiğini, ancak belge altında imzalarının bulunmadığını ve bunun da yapılan soruşturma bildiriminde belirtildiğini, bu durumun teşebbüslerinin anlaşmaya taraf olmadığını gösterdiğini, ayrıca Whatsapp grubunda da bir iletilerinin olmamasının diğer teşebbüslerle iletişime geçmediklerinin emaresi olduğunu,

- ÜSTÜNLER’in yetkilisi, kendisini DYNO NET’in aradığını, ekspertiz hizmeti veren bazı firmalar olarak ekspertiz fiyatlarını sabitlediklerini belirterek anlaşmayı kendisine de imzalattırdıklarını, bunun hukuka aykırı olduğunu bilmediğini, bilseydi buna dahil olmayacağını,

- FİNAL’in yetkilisi (…..), teşebbüsü temsile yetkili tek kişinin kendisi olduğunu, yerinde incelemede alınan 05.12.2018 tarihli “Sözleşme”de şirketinin veya kendi adının geçmediğini, Whatsapp konuşmalarında adı geçen (…..)’nun teşebbüs ile herhangi bir bağlantısının bulunmadığını, sadece teşebbüsün oto ekspertiz bölümünün devir süreciyle ilgili kendisiyle temas kurulduğunu, “Gaziantep Ekspertiz Grubu” adlı Whatsapp grubuna dahil olmadığını, 27.12.2018 – 18.01.2019 tarihleri arasında yurt dışında olması nedeniyle önaraştırma sürecinde gerçekleştirilen yerinde incelemeden haberi bulunmadığını, zaten oto ekspertiz bölümünü de 20.01.2019 tarihinde (…..) adlı kişiye devrettiklerini

ifade etmiştir.

Sayfa 24

I.4.2.1.2. Tarafların Birinci Yazılı Savunmalarının Değerlendirilmesi

(82) Birinci yazılı savunmalarını ileten teşebbüslerin savunmalarının ortak noktalar içermesi nedeniyle bu savunmalara ilişkin değerlendirmelerin teşebbüs bazında ayrıştırılmadan bu başlık altında ortak ele alınması uygun görülmüştür. Bu kapsamda savunmalarda yer alan hususlara yönelik değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir.

(83) AUTO, ÇÖZÜM ve GÜVEN tarafından sabit bir fiyat tarifesi uygulamadıkları öne sürülürken, DYNO MAX’in bütün ihlal iddialarını reddettiği görülmektedir. Kurulun 01.07.2010 tarih ve 10-47/858-296 sayılı kararında yer alan “Bir anlaşmanın Kanun’un 4. maddesine aykırılığından bahsedilebilmesi için, o anlaşmanın amacı veya etkisi bakımından rekabeti sınırlayıcı nitelikte olması gerekmektedir. Piyasada yarattığı etkilerin incelenmesine dahi gerek duyulmaksızın yasaklanan anlaşmalar, amaçları bakımından rekabeti sınırlayıcı oldukları kabul edilen fiyat-üretim miktarı belirleme, pazar paylaşımı ve benzeri niyetlerle yapılan rakipler arası anlaşmalardır.” şeklindeki ifadelerden de açıkça anlaşılacağı üzere, fiyat belirlemeye yönelik olarak rakipler arasında yapılan anlaşmalar etki doğurmasa bile doğaları gereği bu anlaşmaların varlığı rekabet ihlali olarak değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, adı geçen teşebbüslerin fiyat tarifelerinin birlikte belirlenmesine yönelik, amacı bakımından rekabeti sınırlayıcı anlaşma yaptıkları tespit edildiğinden, fiyat tarifesinin uygulanmadığına yönelik savumaların kabul edilemeyeceği değerlendirilmektedir.

(84) ÇÖZÜM ve PİLOT tarafından, yerinde incelemelerde elde edilen fiyat tarifelerinde imzalarının bulunmadığı şeklindeki savunmalarına ilişkin olarak, öncelikle yerinde incelemelerde elde edilen belgelerden görüleceği üzere, Tespit 1, Tespit 3, Tespit 7, Tespit 13, Tespit 15 ve Tespit 16’da ÇÖZÜM’ün ve Tespit 16’da PİLOT’un kaşeleri ve imzaları bulunmaktadır. Bu kapsamda ihlale ilişkin belgelerde, sözü edilen teşebbüslerin isimleri ile kaşesinin ve imzasının bulunması ihlalden sorumlu olmaları için yeterlidir.

(85) FİNAL’in sahibi (…..)’nın, teşebbüsü temsile yetkili tek kişinin kendisi olduğu, belgelerde ve savunmalarda FİNAL’in yetkilisi olarak ismi geçen (…..)’nun teşebbüsüyle ilgisinin bulunmadığı ve oto ekspertiz faaliyetlerini 20.01.2019 tarihinde devrettiği şeklindeki savunmaları değerlendirildiğinde, 09.01.2019 tarihinde yerinde inceleme yapılan Karacaahmet Mah. 38002 Cad. No: 24 Şehitkamil/Gaziantep adresinin, 10.08.2018 tarihinden itibaren teşebbüsün tescilli adresi olduğu ve ihlale konu eylemlerin ise söz konusu devir işleminden önce başladığı dikkate alındığında, ihlale konu eylemler bakımından FİNAL’in muhatap alınmasında bir yanlışlık olmadığı değerlendirilmektedir.

(86) ÜSTÜNLER tarafından ise diğer ekspertiz hizmeti veren firmalarla yapılan anlaşmanın hukuka aykırı olduğunun bilinmediği, aksi takdirde buna dahil olmayacakları ileri sürülse de, yapılan anlaşmaların hukuka aykırı olduğunun bilinmemesi teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun kapsamındaki sorumluluklarını ortadan kaldırmamaktadır.

I.4.2.2. Teşebbüslerin İkinci Yazılı Savunmalarına Yönelik Değerlendirme

(87) Soruşturma kapsamında DYNO MAX, FİNAL, GARANTİ TEST, GÜVEN ve ÜSTÜNLER tarafından Kurum kayıtlarına intikal eden ikinci yazılı savunmalara ve bu savunmalara ilişkin değerlendirmelere aşağıda teşebbüs bazında yer verilmektedir: I.4.2.2.1. DYNO MAX’ın İkinci Yazılı Savunmasının Değerlendirilmesi

(88) DYNO MAX savunmasında, 2014 yılında imza attıkları sözleşmenin ekspertiz fiyatlarının belirlenmesi noktasında yaşanan tereddütler ve bu konuda kendilerine yardımcı olacak herhangi bir meslek kuruluşunun bulunmaması nedeniyle ortaya

Sayfa 25

çıktığını, bunun 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğunu bilmediklerini, sözleşme metnindeki fiyatlara bakıldığı zaman rekabeti engelleyerek yüksek kazanç sağlama gibi bir düşüncelerinin olmadığının ortada olduğunu, bununla birlikte söz konusu sözleşmedeki fiyatların kendileri tarafından uygulanmadığını, SÜPER TEST’in pişmanlık başvurusu kapsamında 23.10.2015 tarihli toplantıya katılmadığı halde toplantıya ilişkin beyanda bulunduğunu, bu toplantının konusunun SÜPER TEST’in belirttiği gibi fiyat belirleme amacı taşımadığını, toplantının konusunun başta meslek kriterlerini belirlemek olmak üzere bir meslek odası ya da dernek kurulması olduğunu, bu nedenle SÜPER TEST’in açıklamaları haricinde dosya kapsamında başka bir belge bulunmamasına rağmen DYNO MAX’in 2015 yılında rekabet ihlaline katılımının devam ettiği şeklindeki tespitin hatalı olduğunu, “Gaziantep ekspertiz grubu” adlı Whatsapp grubuna DYNO MAX’te çalışan hiç kimsenin üye olmadığını, ayrıca 2014 yılından sonra yapılan sözleşmelerde teşebbüslerinin adının geçmiş olmasına rağmen imzalarının bulunmamasının ve nöbet listelerinde yer almamalarının ihlal niteliği taşıyan eylemlere katılmadıklarının bir göstergesi olduğunu belirtmiştir.

- Savunmaya İlişkin Değerlendirme

(89) Teşebbüs tarafından öne sürülen savunmalara ilişkin öncelikle belirtilmesi gereken yapılan anlaşmaların hukuka aykırı olduğunun bilinmemesinin, teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun kapsamındaki sorumluluklarını ortadan kaldırmadığıdır. Birlikte fiyat tespiti içeren anlaşmalardaki fiyatların uygulanmadığına ilişkin savunmaların kabul edilemeyeceği yukarıda açıklanmıştır.

(90) 23.10.2015 tarihli fiyat tespiti içeren sözleşmenin altında DYNO MAX’in de kaşesinin bulunduğu dikkate alındığında, teşebbüsün 2014 yılından sonra yapılan sözleşmelerde adının geçmiş olmasına rağmen imzasının bulunmadığı ve dolayısıyla 2015 yılında rekabet ihlaline katılımının devam ettiği şeklindeki tespitin hatalı olduğu yönündeki savunmasının kabul edilemeyeceği değerlendirilmektedir. Bu açıklamalar çerçevesinde teşebbüs tarafından yeni herhangi bir bilgi, belge ya da görüş ortaya konulmadığı anlaşılmıştır.

I.4.2.2.2. FİNAL’in İkinci Yazılı Savunmasının Değerlendirilmesi

(91) FİNAL ikinci yazılı savunmasında, ihlal iddialarına dayanak oluşturan belgelerde teşebbüs yetkililerinin veya çalışanlarının adının ve imzasının yer almadığını, oto ekspertiz faaliyeti yürüten teşebbüslerin kendi aralarında yaptıkları anlaşma ile bir ilgilerinin bulunmadığını, bu nedenle soruşturma kapsamından çıkarılmaları gerektiğini dile getirmiştir.

- Savunmaya İlişkin Değerlendirme

(92) FİNAL tarafından dile getirilen bu savunmalara ilişkin olarak yukarıda değerlendirme yapıldığından burada tekrarlanmayacaktır.

I.4.2.2.3. GARANTİ TEST’in İkinci Yazılı Savunmasının Değerlendirilmesi

(93) Teşebbüs tarafından yapılan savunmada, önceki işletme adı Pover Garanti olan işletmenin 14.05.2019 tarihinde devralındığı, anlaşmalarda kendi imzasının bulunmadığı, ayrıca oto ekspertiz hizmeti veren teşebbüsler arasındaki anlaşmanın devir tarihinde yürürlükte olmadığı, fiyatları teşebbüsün tek başına belirlediği hususları ifade edilmiştir.

- Savunmaya İlişkin Değerlendirme

(94) Dosya mevcudu belgeler incelendiğinde, GARANTİ TEST’in Tespit 1’de yer alan 05.12.2018 tarihli sözleşmede imzasının bulunduğu; Tespit 6 altında verilen,

Sayfa 26

“Gaziantep ekspertiz grubu” adlı Whatsapp grubunda da GARANTİ TEST’in gerçek kişi sahibi (…..)’ın kardeşi olan (…..)’ın ifadelerinin yer aldığı görülmektedir. Bununla beraber, 23.10.2015 tarihli Tespit 8 ve 21.11.2018 tarihli Tespit 11 bakımından GARANTİ TEST işletme adıyla teşebbüs çalışanı olduğu düşünülen (…..)’un imzası bulunurken SÜPER TEST tarafından pişmanlık başvurusu kapsamında sunulan bilgilerde sözü edilen anlaşmalara Pover Garanti’nin taraf olduğu belirtilmiş ve Tespit 5’te verilen, 10.04.2019 tarihinde GARANTİ TEST’de yapılan yerinde incelemede Pover Garanti işletme adıyla 16.12.2018 ile 14.04.2019 tarihleri arasındaki nöbet listesi elde edilmiştir. Bu bilgilerden GARANTİ TEST ve Pover Garanti işletme adlarının aynı soruşturma tarafı teşebbüse ait olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, önceki işletme adı Pover Garanti olan işletmenin 14.05.2019 tarihinde devralındığı ve anlaşmaya taraf olunmadığı yönündeki savunmanın kabul edilemeyeceği değerlendirilmektedir.

I.4.2.2.4. GÜVEN’in İkinci Yazılı Savunmasının Değerlendirilmesi

(95) GÜVEN tarafından ikinci yazılı savunmada, teşebbüslerinin ana faaliyet alanının araç kiralama ve oto koruma hizmetleri olduğu, oto ekspertiz hizmetlerinden elde ettikleri gelirin toplam gelirlerinin yaklaşık %(…..)’sına denk geldiği, “kartel” kurmuş olsalar idi bu oranın çok daha yüksek olması gerektiği, “Gaziantep ekspertiz grubu” adlı Whatsapp grubunu kendilerinin kurmadığı, grupta paylaşım yapmadıkları, 08.01.2019 tarihli yerinde inceleme tutanağında belirtildiği üzere gruptaki yazışmaları rızaları dahilinde verdikleri, teşebbüsler arasında belirlenen fiyat listesini uygulamadıkları, zaten yerinde inceleme sırasında da bu listenin asılı olmayıp dolapta atıl vaziyette durduğunun görüldüğü, bu listedeki fiyatlardan kesilen bir fatura bulunmadığı, daha önceleri de defalarca uygulanmaya çalışılmasına rağmen uygulanamayan fiyat listesini diğer teşebbüslerden gelen baskı neticesinde imzaladıkları, söz konusu listenin altında uymayanlar için ceza öngörülmesinin bu listenin uygulanmasının mümkün olmadığına yönelik bir gösterge olduğu öne sürülmüştür.

- Savunmaya İlişkin Değerlendirme

(96) GÜVEN tarafından dile getirilen savunmalara ilişkin olarak yukarıda da ayrıntılı bir şekilde yer verildiği üzere, soruşturma tarafı teşebbüslerin, fiyat tarifelerinin birlikte belirlenmesine yönelik, amacı bakımından rekabeti sınırlayıcı anlaşma yaptıkları tespit edildiğinden, fiyat tarifesinin uygulanmadığına yönelik savunmalar kabul edilemeyecektir.

(97) Diğer yandan, GÜVEN’in oto ekspertiz hizmetlerinden elde ettiği gelirin toplam geliri içerisinde yaklaşık %(…..)’lık bir payı olması GÜVEN hakkında yapılan ihlal değerlendirmesini etkilememektedir. Bu çerçevede, soruşturma tarafının savunmasında yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmelere ilişkin yeni herhangi bir bilgi, belge ya da görüş ortaya koymadığı değerlendirilmektedir.

I.4.2.2.5. ÜSTÜNLER’in İkinci Yazılı Savunmasının Değerlendirilmesi

(98) Teşebbüsün ikinci yazılı savunmasında, “Gaziantep ekspertiz grubu” adlı Whatsapp grubuna üye olunmadığı, DYNO NET yetkilisi (…..)’ın kendisini arayarak oto ekspertiz hizmeti veren teşebbüsler arasında rekabeti önlemek amacıyla karar alındığını söylediği, daha sonra bir fiyat tarifesi getirilerek imzalayıp asmasının istendiği, ancak bu tarifeye uymadığı ve bu eylemlerin yasak olduğunu bilseydi böyle bir faaliyete katılmamış olacağı ifade edilmiştir.

- Savunmaya İlişkin Değerlendirme

(99) ÜSTÜNLER tarafından dile getirilen bu savunmalara ilişkin olarak yukarıda değerlendirme yapılmış olup, teşebbüsün ikinci yazılı savunmasında, yukarıda yer

Sayfa 27

verilen tespit ve değerlendirmelere ilişkin yeni herhangi bir bilgi, belge ya da görüş ortaya konulmamıştır.

I.4.3. Genel Değerlendirme

I.4.3.1. Ulaşılan Sonuçlar ve İhlal Tespiti Yapılan Teşebbüsler

(100) Yukarıda da yer verildiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamındaki ihlaller madde kapsamına giren tek bir anlaşma/uyumlu eylem kapsamında gerçekleşebileceği gibi yine madde kapsamına giren birden fazla anlaşma ve/veya uyumlu eylemin tek bir devam eden ihlal oluşturması şeklinde de vücut bulabilmektedir. Aynı amaca yönelik birden fazla anlaşma ve/veya uyumlu eylem bulunması durumunda bunlar Kanun maddesini ayrı ayrı ihlal eden eylemler olarak nitelendirilmemekte ve aksini gösterir güçlü delillerin bulunmaması durumunda bu yönde yapılacak değerlendirmeler de kabul görmemektedir.

(101) Devam eden tek bir ihlal yaklaşımı hem birden fazla teşebbüsün bir araya gelerek belirli bir ekonomik amaca yönelen rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma ve/veya uyumlu eylemin parçası oldukları durumlara hem de birbirleri ile amaç (aynı rekabeti kısıtlayan ekonomik amaca ulaşma) ve katılımcılar yönünden (aynı teşebbüsler ve/veya aynı ortak amaca hizmet ettiğinin farkında olan daha küçük teşebbüs grupları) kesişen birden fazla anlaşma/uyumlu eyleme uygulanmaktadır.

(102) Bu açıklamalar çerçevesinde soruşturma kapsamında elde edilen deliller incelendiğinde, Gaziantep ilinde oto ekspertiz faaliyeti gösteren 12 teşebbüsün; oto ekspertiz hizmetlerine yönelik fiyatları birlikte belirlemek üzere rekabeti sınırlayıcı nitelikte eylemlerde bulundukları görülmektedir. Bu eylemlerin yanında, teşebbüslerin önce pazar günleri hizmet verilmemesi yönünde anlaştıkları, ardından bu uygulamanın terk edilerek bu günlerde sadece belirlenen teşebbüslerin faaliyet göstermeleri konusunda anlaştıkları, diğer bir deyişle arzın kontrolüne yönelik anlaşma içinde oldukları sonucuna varılmaktadır. Sözü edilen hususlara yönelik elde edilen belgelere göre, çerçeve anlaşmayı fiyat tarifelerinin birlikte belirlenmesi ve arzın kontrolü oluşturmaktadır. Bahse konu uzlaşmanın unsurlarının belirlenmesi, uzlaşmanın uygulanması ve denetlenmesi ise taraflar arasında gerçekleştirilen bir dizi anlaşma vasıtasıyla ifa edilmiştir.

(103) Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde oto ekspertiz fiyat tarifelerine ilişkin dosya kapsamında elde edilen bugular çerçevesinde anılan 12 teşebbüsün amaç bakımından rekabeti sınırlandırdığı ve bu çerçevede 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır. Bu kapsamda, oto ekspertiz fiyat tarifeleri konusunda gerçekleşen soruşturma tarafı 12 teşebbüsün tamamının dahil olduğu anlaşmalar tespit edilebilen ilk ve son belgeler esas alınmak suretiyle, 04.01.2014 - 05.01.2019 tarihleri arasını içermektedir.

(104) Pazar günü oto ekspertiz hizmeti verilip verilmemesi konusunda gerçekleşen ve soruşturma tarafı 12 teşebbüsün tamamının dahil olduğu anlaşmalar ise, tespit edilebilen ilk ve son belgeler esas alınmak suretiyle, 04.01.2014 tarihinden, Tespit 14’te elde edilen “16 Aralık - 17 Şubat” dönemine ait nöbet listesinden anlaşıldığı üzere, 2019 yılına kadar uzanmaktadır. Bununla birlikte, yukarıda da açıklandığı üzere, pazar günü oto ekspertiz hizmeti verilmesi konusunda tarafların iradelerini eylemin içeriğine göre ikiye ayırmak mümükündür. Nitekim pazar günü oto ekspertiz hizmeti verilmesi konusunda ilk olarak, hiçbir teşebbüsün hizmet vermemesi yönünde anlaşmalar gerçekleştirilirken, bu anlaşmalara AUTO, ÇÖZÜM, DYNO MAX, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER ve SÜPER TEST’in dahil olduğu

Sayfa 28

görülmektedir. Bu yönde elde edilen ilk belge 04.01.2014 tarihine ait olup, son belge ise 01.02.2017 tarihine aittir. Oto ekspertiz hizmetinin pazar günleri sunulmaması konusunda herhangi bir yasal mevzuat olmamasına karşın, adı geçen tarafların oto ekspertiz hizmetinin sunulacağı günlerin birlikte belirlenmesini konu alan, bir başka deyişle arzın kontrol edilmesine yol açan bu anlaşmaların Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

(105) Devam eden süreçte, pazar günü oto ekspertiz hizmeti konusunda yapılan anlaşmaların nöbet listelerini içerdiği, bu bağlamda pazar günü verilecek oto ekspertiz hizmetinin teşebbüsler arasında paylaşıldığı görülmektedir. Bu yönde yapılan anlaşmaların ise hangi tarihte başladığı net olarak ortaya konulamamakla birlikte 2019 yılına kadar sürdüğü ve soruşturma tarafı 12 teşebbüsün tamamının dahil olduğu görülmektedir. Pazar günü sunulacak hizmetin teşebbüsler arasında paylaşımına yol açan ve nöbet listelerini içeren bu anlaşmaların Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

(106) Yukarıda yer verilen açıklamalar bağlamında beliritilmesi gereken bir husus, uzlaşmanın konusunun ve taraflarının zaman içerisinde değişiklik göstermesinin yahut sözü edilen mutabakatlardan bazılarının uygulamaya konulamamış olmasının ulaşılan sonuçlar bakımından önem arz etmediğidir. Belirtilen husustan hareketle, taraflar arasında gerçekleştirilen her bir anlaşmanın ayrı birer ihlal niteliği taşımadığı; taraflarca gerçekleştirilen mutabakatların, nihai amacı fiyat tarifelerinin birlikte belirlenmesi ve arzın kontrolü olan bir çerçeve anlaşmanın unsurlarını oluşturduğu, bu itibarla incelemeye konu eylemlerin devam eden tek bir uzlaşma kapsamında ele alınması gerektiği değerlendirilmektedir.

(107) Devam eden tek bir uzlaşma müessesesinin bir diğer neticesi, uzlaşmaya iştirak eden teşebbüslerin her birinin, aksine delil bulunmadığı müddetçe, ihlalin bütününe taraf olduğunun ve bu sebeple ihlalin tamamından sorumlu tutulacağının kabul edilmesidir. Nitekim rekabet otoritelerinin ihlalin başlangıcı ile sona erdiği tarih arasındaki dönemin tamamına ilişkin delil elde etmelerinin güç olması nedeniyle, hakkında delil bulunmayan dönemlerde de ihlalin devam ettiğini kabul etmeye yetecek objektif ve tutarlı delil ile karinelerin varlığı durumunda ihlalin kesintisiz olarak devam ettiği varsayılmaktadır [16]. Dosya özelinde bakıldığında, 2016 yılı haricinde, ilk belgenin tespit edildiği 04.01.2014 tarihinden son belgenin elde edildiği 05.01.2019 tarihine kadar çerçeve anlaşmanın devam ettiğini gösterir çeşitli belgeler bulunmaktadır. Bunun yanında, herhangi bir tarih ya da teşebbüs kaşesi veya teşebbüs yetkilisinin imzasını ihtiva etmeyen belgeler, ihlal niteliğindeki eylemlerin süresinin saptanmasında kullanılamasa da, bu belgelerin teşebbüsler arası çerçeve anlaşmanın uygulanmasının yoğunluğuna dair fikir vermektedir. Bu çerçevede, fiyat tarifelerinin belirlenmesi ve pazar günü oto ekspertiz hizmeti verilmesi konusunda (pazar günü çalışmamayı ve nöbet listelerini içeren anlaşmaları ayrıca belirtmek suretiyle), teşebbüslerin uzlaşmaya katıldıkları dönemlerin detaylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: 16 Kurulun 28.11.2017 tarih ve 17-39/636-276 sayılı kararı.

Sayfa 29

Tablo-1: İhlale Taraf Teşebbüsler ve İhlal Dönemi

İlk Belge Son Belge

Teşebbüsler İhlal Süresi Anlaşmanın İçeriği

Tarihi Tarihi

Fiyat tarifesi belirlenmesi

AUTO 23.10.2015 05.01.2019 1-5 yıl arası Nöbet listesi

Pazar günü çalışmama

Fiyat tarifesi belirlenmesi

ÇÖZÜM 04.01.2014 05.01.2019 5 yıldan fazla Nöbet listesi

Pazar günü çalışmama

Fiyat tarifesi belirlenmesi

DYNO MAX 04.01.2014 23.10.2015 1-5 yıl arası Nöbet listesi

Pazar günü çalışmama

Fiyat tarifesi belirlenmesi

DYNO NET 25.11.2018 05.01.2019 1 yıldan kısa

Nöbet listesi

Fiyat tarifesi belirlenmesi

FİNAL 25.11.2018 05.01.2019 1 yıldan kısa

Nöbet listesi

Fiyat tarifesi belirlenmesi

GARANTİ TEST 23.10.2015 05.12.2018 1-5 yıl arası Nöbet listesi

Pazar günü çalışmama

Fiyat tarifesi belirlenmesi

GÜVEN 23.10.2015 05.01.2019 1-5 yıl arası Nöbet listesi

Pazar günü çalışmama

Nöbet listesi

KARDEŞLER 23.10.2015 05.01.2019 1-5 yıl arası

Pazar günü çalışmama

Fiyat tarifesi belirlenmesi

PİLOT 05.12.2018 05.12.2018 1 yıldan kısa

Nöbet listesi

Fiyat tarifesi belirlenmesi

SÜPER TEST 04.01.2014 05.12.2018 1-5 yıl arası Nöbet listesi

Pazar günü çalışmama

Fiyat tarifesi belirlenmesi

ÜSTÜNLER 05.12.2018 05.01.2019 1 yıldan kısa

Nöbet listesi

Fiyat tarifesi belirlenmesi

VEYSEL 25.11.2018 05.01.2019 1 yıldan kısa

Nöbet listesi

(108) İhlal sürecinde zaman zaman yeni teşebbüslerin uzlaşmaya dahil olması da söz

konusu olabilmektedir. Tablodan da görülebileceği üzere, ilk belgenin tespit edildiği

04.01.2014 tarihinden itibaren devam eden süreçte uzlaşmaya katılan teşebbüs

sayısında artış yaşanmıştır. Nitekim dosya sürecinde elde edilen bulgulardan ihlale

taraf olan oto ekspertiz sayısının 2014 yılında üç ve 2015 yılında beş ile sınırlı olduğu,

2018 yılında ise önemli bir artış göstererek on bire ulaştığı ve sözü edilen tarihler

arasında toplam 12 oto ekspertizin adının geçtiği görülmektedir. Dosya kapsamında,

Gaziantep ilinde oto ekspertiz merkezlerinin Şehitkamil ve Mavikent olmak üzere iki

ayrı bölgede toplulaştığı; ÜSTÜNLER ve PİLOT adlı teşebbüslerin Gaziantep’in

Mavikent bölgesinde faaliyet gösterdiği; ÜSTÜNLER ve PİLOT dışındaki soruşturma

tarafı teşebbüslerin ise Gaziantep’in Şehitkamil bölgesinde faaliyet gösterdiği bilgisi

edinilmiştir. Uzlaşmanın ilk yıllarında, uzlaşma tarafları Gaziantep bölgesinin

Şehitkamil ilçesindeki teşebbüslerle sınırlıyken, 2018 yılında Mavikent bölgesindeki

oto ekspertizlerin de uzlaşmaya dahil olduğu görülmektedir. Böylelikle, 2018 yılı

itibarıyla faaliyete yeni başlayan DYNOBİL hariç olmak üzere, Gaziantep ilinde oto

ekspertiz faaliyeti gösteren tüm oto ekspertiz firmaları uzlaşmaya dahil olmuştur.

(109) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde düzenlenen ihlalin tespiti açısından, rakip

teşebbüsler arasında yapılan anlaşmanın rekabeti bozucu amacının olması yeterli olup

söz konusu amacın tespit edilmesi halinde ayrıca rekabeti bozucu etkinin ve

dolayısıyla zararın ortaya konulmasına da gerek bulunmamaktadır. Bu kapsamda ve

Sayfa 30

yukarıda belirtilen hususlardan hareketle, oto ekspertiz fiyat tarifelerinin belirlenmesine ve arzın kontolüne yönelik olarak soruşturmaya taraf olan 12 teşebbüsün, bazıları farklı tarihlerde dahil olmakla birlikte, 04.01.2014 ve 05.01.2019 tarihleri arasında devam eden tek bir uzlaşma içerisinde oldukları ve bu itibarla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri kanaatine varılmıştır.

I.4.3.2. Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme

(110) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında, “Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

(111) Bu çerçevede, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri kanaatine varılan 12 teşebbüs hakkında aynı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında idari para cezası verilmesi, takdir edilecek idari para cezasının, Kanun'un 16. maddesinin son fıkrası uyarınca yürürlüğe konulan Ceza Yönetmeliği çerçevesinde belirlenmesi gerekmektedir.

(112) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinde, teşebbüslere uygulanacak idari para cezasının takdiri bakımından ilk olarak temel para cezasının hesaplanması gerektiği, ardından Yönetmeliğin 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde, ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının artırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir.

(113) Temel para cezasının hesaplanmasına ilişkin olarak, Yönetmeliğin 5. maddesinde temel para cezasının başlangıç oranının; ihlalde bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin, nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin karteller için, %2’si ile %4’ü; diğer ihlaller için %0,5’i ile %3’ü arasında olacağı hükme bağlanmaktadır. Bu çerçevede ilk olarak tespit edilen ihlalin hukuki niteliğinin değerlendirilmesi gerekmektedir.

(114) Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde;"Fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket konularında, rakipler arasında gerçekleşen, rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve uyumlu eylemler", “kartel” olarak tanımlanmaktadır. Yukarıda yer verildiği üzere; ihlal konusu eylemlerin Gaziantep ilinde oto ekspertiz hizmeti sunan 12 teşebbüsün birlikte fiyat tespitini içerdiği, fiyat tespitinin yanı sıra arzın kontrolünün söz konusu olduğu değerlendirilmektedir. Bu açıdan, soruşturma tarafı 12 oto ekspertiz arasındaki anlaşma, Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinin (ç) bendinde yer alan ‘kartel’ tanımına uygundur. Bu çerçevede teşebbüslere uygulanacak temel para cezasının başlangıç oranının Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca %2 ile %4 arasında olması gerektiği değerlendirilmektedir.

(115) Öte yandan, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde, karteller için hesaplanacak temel para cezası başlangıç oranının belirlenmesinde ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçeklesen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır. Mevcut dosyada tarafların yukarıda yer verilen hususlarda anlaşma

Sayfa 31

içinde olmakla birlikte, bu anlaşmanın genel olarak etkin bir şekilde uygulanmadığı anlaşıldığından, temel para cezası %2 olarak belirlenmiştir.

(116) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ise ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasının miktarı; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında artırılacaktır. Bu kapsamda, Tablo 1’de yer verilen teşebbüslerin uzlaşmaya katıldıkları süreler dikkate alınarak, ulaşılan sonuçlara aşağıda yer verilmektedir:

(117) ÇÖZÜM bakımından; tespit olunan ihlalin toplam süresinin beş yıldan fazla sürmüş olması dikkate alınarak, %2 oranı Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi çerçevesinde bir katı oranında artırılmış, böylelikle temel para cezası oranı %4 olarak belirlenmiştir.

(118) Öte yandan, Yönetmelik’in 7. maddesinin birinci fıkrası, “Temel para cezası, yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde incelemeye yardımcı olunması, ihlalde kamu otoritelerinin teşvikinin veya diğer teşebbüslerin zorlamasının bulunması, zarar görenlere gönüllü olarak tazminat ödenmesi, diğer ihlallere son verilmesi, ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük olması gibi haller ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliği tarafından ispatlanırsa, dörtte bir ile beşte üç arasında indirilebilir.” hükmünü amirdir. Bu çerçevede teşebbüslerce yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde incelemeye yardımcı olunması dosya kapsamında hafifletici unsur olarak dikkate alınmış ve soruşturma tarafı teşebbüs hakkında takdir edilen temel para cezasında beşte üç oranında indirime gidilmiş böylelikle %1,6 oranına ulaşılmıştır.

(119) AUTO, DYNO MAX, GARANTİ TEST, GÜVEN, KARDEŞLER ve SÜPER TEST bakımından; tespit olunan ihlalin bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmüş olması dikkate alınarak, %2 oranı Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi çerçevesinde yarısı oranında artırılmış, böylelikle temel para cezası oranı %3 olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte, teşebbüslerce yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde incelemeye yardımcı olunması dosya kapsamında hafifletici unsur olarak dikkate alınarak, Yönetmelik’in 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca soruşturma tarafı teşebbüsler hakkında takdir edilen temel para cezasında beşte üç oranında indirime gidilmiş olup, idari para cezası teşebbüslerin yıllık gayri safi gelirlerinin %1,2 oranında hesaplanmıştır.

(120) Söz konusu teşebbüslerden SÜPER TEST’in Pişmanlık Yönetmeliği’nden yararlanmak üzere yaptığı başvuru hakkında verilen 19 - 28/431 - MP sayılı Kurul kararı dikkate alınarak; idari para cezasında anılan Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü uyarınca %50 oranında indirim yapılm ış olup, idari para cezası teşebbüs ün yıllık gayri safi gelirinin %0,6’sı oranında belirlenmiştir.

(121) Son olarak DYNO NET, FİNAL, PİLOT, ÜSTÜNLER ve VEYSEL bakımından; tespit olunan ihlalin toplam süresinin bir yıldan az sürmüş olması nedeniyle, %2 oranında artırıma gidilmemiştir. Diğer taraftan, teşebbüslerce yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde incelemeye yardımcı olunması dosya kapsamında hafifletici unsur olarak dikkate alınarak, Yönetmelik’in 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca soruşturma tarafı teşebbüsler hakkında takdir edilen temel para cezasında beşte üç oranında indirime gidilmiş olup, böylelikle %0,8 oranı tespit edilmiştir.

Sayfa 32

J. SONUÇ

(122) 13.02.2019 tarihli, 19 - 07/82 - M sayılı ve 28.3.2019 tarihli, 19 - 13/169 - M sayılı Kurul

kararları uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek

Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara ve incelenen dosya kapsamına göre,

1)

- Auto Eksper – Özdemir ULUFER

- Hüseyin DEVEÇEKER Çözüm Oto Exspertiz

- Dyno Net – Bestami DALYAN

- Garanti Oto Ekspertiz Veysel DİZMAN

- Garanti Oto Test Merkezi Mehmet KORKMAZ

- Gold Stand Fuar Organizasyon Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.

- Güven İkinci El Oto Test Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.

- Kardeşler Oto Tamir Abdullah TANER

- Pilot Garage Oto Ekspertiz Fevzi ERDOĞAN

- Süper Test Oto Ekspertizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.

- Taşçelik Otomotiv Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.

- Üstünler Oto Ekspertiz Mehmet KAYIŞ’ın

oto ekspertiz fiyatlarını birlikte belirlemek ve arzı kontrol etmek suretiyle 4054 sayılı

Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine OYBİRLİĞİ ile,

2) Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti

Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye

Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin

birinci fıkrasının (a) bendi ve ikinci fıkrası,

a) üçüncü fıkrasının (b) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2019

mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi

gelirlerinin takdiren, %1,6’sı oranında olmak üzere,

- Hüseyin DEVEÇEKER Çözüm Oto Exspertiz’e (…..) TL

b) üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca

2019 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi

gelirlerinin takdiren, %1,2’si oranında olmak üzere,

- Auto Eksper – Özdemir ULUFER’e (…..) TL

- Taşçelik Otomotiv Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ye (…..) TL

- Garanti Oto Test Merkezi Mehmet KORKMAZ’a (…..) TL

- Güven İkinci El Oto Test Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye (…..) TL

- Kardeşler Oto Tamir Abdullah TANER’e (…..) TL

c) ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2019 mali yılı sonunda oluşan ve

Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren, %0,8’i

oranında olmak üzere,

- Dyno Net – Bestami DALYAN’a (…..) TL

- Gold Stand Fuar Organizasyon Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye (…..) TL

- Pilot Garage Oto Ekspertiz Fevzi ERDOĞAN’a (…..) TL

- Üstünler Oto Ekspertiz Mehmet KAYIŞ’a (…..) TL

- Garanti Oto Ekspertiz Veysel DIZMAN’a (…..) TL

idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile

3) Süper Test Oto Ekspertizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ye,

Sayfa 33

a) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinc i fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fikrası uyarınca 2019 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren %1,2’si oranında olmak üzere idari para ce zası verilmesi geremekle birlikte,

b) Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik’ten yararlanmak üzere yaptığı başvuru hakkında verilen 19- 28/431-MP sayılı Kurul kararı dikkate alınarak; idari para cezasında anılan Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü uyarınca %50 oranında indirim yapılmasına, bu çerçevede 2019 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren %0,6’sı oranında olmak üzere

(…..) TL idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile,

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı

yolu açık olmak üzere, karar verilmiştir.

Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.

Aynı toplantıda alınan kararlar

Bu toplantının tüm kararları

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.