İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

Rekabet Kurulunun 19.09.2018 tarihli ve 18-33/555-273 sayılı kararı gereğince Google LLC., Google…

Diğer19-38/577-245Karar tarihi: 07.11.2019Yayımlanma tarihi: 22.11.2019

Rekabet Kurulunun 19.09.2018 tarihli ve 18-33/555-273 sayılı kararı gereğince Google LLC., Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti.’den oluşan ekonomik bütünlüğün 06.08.2019 tarihi itibarıyla uygulayacağı tedbirlerin değerlendirilmesi.

Karar bilgileri

Karar sayısı
19-38/577-245
Karar tarihi
07.11.2019
Yayımlanma tarihi
22.11.2019
Karar türü
Diğer

Karar metni

8 sayfa · 25.779 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2015 - 2 - 0 36
Karar Sayısı: 19-38/577-245
Karar Tarihi: 07.11.2019

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE (Başkan)

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ

B. RAPORTÖRLER : Erdem AKTEKİN, Selvi KOCABAY, Gözde MAVİ,

Emircan AKSAKAL

C. İLGİLİ TARAF: - Google LLC,

- Google International LLC

- Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti

Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. K. Korhan

YILDIRIM, Av. Betül BAŞ ÇÖMLEKÇİ, Av. A. Kağan UÇAR

Yıldız Mahallesi, Çitlenbik Sokak, No: 12, Beşiktaş/İSTANBUL

(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 19.09.2018 tarihli ve 18 - 33/555 - 273 sayılı kararı gereğince Google LLC., Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti.’den oluşan ekonomik bütünlüğün 06.08.2019 tarihi itibarıyla uygulayacağı tedbirlerin değerlendirilmesi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kuru lunun (Kurul) 19.09.2018 tarih ve 18 - 33/555 - 273 sayılı kararı kapsamında Google LLC., Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti.’den oluşan ekonomik bütünlük (GOOGLE) bakımından getirdiği yükümlülüklerin gereğinin yerine getiril ip getirilmediğinin tespitine ilişkin düzenlenen 06.08.2019 tarih ve 2015 - 2 - 0 36/BN - 13 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda,

- GOOGLE’ın 19.09.2018 tarih ve 18-33/555-273 sayılı Kurul kararı ile getirilen

yükümlülükler çerçevesinde sözleşmelerinde yapması gerekli değişiklikleri

gerçekleştirmediği,

- Bu nedenle adı geçen teşebbüse, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında

Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi

kapsamında, 07.08.2019 tarihinden başlamak üzere anılan kararda belirtilen

yükümlülüklerin yerine getirildiği tarihe kadar geçecek süre için ekonomik

bütünlüğün 2018 yılı Türkiye cirosunun onbinde beşi oranında süreli idari para

cezası uygulanması gerektiği

ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. Gelişmelerin Özeti

(4) Kurul, GOOGLE ekonomik bütünlüğünün mobil işletim sistemi ve mobil uygulama ve hizmetlerin sunumuna ilişkin davranışlarının ve anılan ekonomik bütünlük ile cihaz üreticileri arasında imzalanan sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik yürüttüğü soruşturma sonucunda 19.09.2018

Sayfa 2

tarih ve 18-33/555-273 sayılı kararı almıştır. İlgili kararın sonuç kısmının ikinci

fıkrasında, inceleme konusu olaya ilişkin olarak;

“Google ekonomik bütünlüğünün, cihaz üreticileri ile imzaladığı; Mobil Uygulama

Dağıtım Sözleşmelerinde yer alan Google aramanın sözleşme ile belirtilen

noktalarda varsayılan olarak atanmasına ve Google arama parçacığının ana

ekranda konumlandırılmasına; Google Webview bileşeninin ilgili işlev için

varsayılan ve tek bileşen olarak atanmasına yönelik uygulamaları ile Gelir

Paylaşımı Sözleşmelerinde yer verilen ve Google aramanın cihazlarda münhasıran

yüklenmesini temin eden hükümler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal

ettiğine”

hükmedilmiştir.

(5) Kararın devamında ise tespit edilen ihlallerin ortadan kaldırılması için GOOGLE

ekonomik bütünlüğüne,

- Türkiye’de satışa sunulmak üzere üretilen cihazlarında Ticari Android İşletim

Sistemi (TAİS) kullanmak isteyen cihaz üreticileriyle yaptığı sözleşmelerde;

 Lisanslamaya koşul olarak sunduğu Google Arama parçacığının ana ekranda ayrıcalıklı olarak yüklenmesi zorunluluğunu düzenleyen veya doğrudan/dolaylı olarak buna işaret eden sözleşme hükümlerinin sözleşmelerden kaldırılması, böylelikle cihaz üreticilerinin ana ekranda konumlandıracakları arama parçacığının sağlayıcısını Google veya rakipleri arasından seçim hakkının güvence altına alınması ve cihaz üreticilerinin Google dışındaki arama parçacıklarını da ana ekranda tek başına yerleştirebilme özgürlüklerinin tesis edilmesi,

 Lisanslamaya koşul olarak sunulan, Google Arama’nın mevcut tasarım yapısı içerisinde yer alan ve sözleşmelerde yer verilen tüm arama erişim noktalarında varsayılan olarak atanmasına ilişkin şartların kaldırılması ve tasarım tercihleri sonucunda ortaya çıkabilecek tüm arama noktalarında Google Arama’nın varsayılan olarak atanmasına ilişkin yeni yükümlülükler getirilmemesi,

 Lisanslamaya koşul olarak sunulan, Google Webview bileşeninin varsayılan ve münhasıran uygulama içi internet tarayıcısı olarak yüklenmesi zorunluluğunu düzenleyen veya doğrudan/dolaylı olarak buna işaret eden sözleşme hükümlerinin sözleşmelerden kaldırılması,

- Yukarıda sayılan üç yükümlülük ile yasaklanan sonuçları doğuracak şekilde

mali veya başka yollarla teşviklerde bulunulmaması,

- Cihaz üreticileri ile imzalanan Gelir Paylaşımı Sözleşmeleri başta olmak üzere

mevcut tüm sözleşmelerden Google Arama’nın rakiplerinin cihazlara

önyüklenemeyeceğine ve cihaz üreticilerinin cihazlardaki arama noktalarının

herhangi birinde Google Arama’ya rakip ürünleri kullanamayacaklarına dair

yükümlülüklerin sözleşmelerden çıkarılması

yönünde yükümlülükler getirilmiş ve sözleşmelerde yapılması gereken değişikliklerin,

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren altı ay içinde Rekabet Kurumuna (Kurum) tevsik

edilmesine karar verilmiştir.

(6) Bahse konu yükümlülükler rakip arama hizmeti sağlayıcılarının, mobil cihazlarda

bulunan arama noktalarında yer alabilmeleri için GOOGLE ile eşit şartlarda rekabet

Sayfa 3

edebilmelerini temin etmek yoluyla karar ile tespit olunan ihlali ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır.

(7) Kurulun 19.09.2018 tarih ve 18-33/555-273 sayılı kararının gerekçeli hali GOOGLE’a 04.02.2019 tarihinde tebliğ edilmiş olup, GOOGLE tarafından söz konusu karar 06.02.2019 tarihinde tebellüğ edilmiştir. Dolayısıyla teşebbüse verilen altı aylık süre 06.08.2019 tarihi itibarıyla sona ermiştir. GOOGLE’ın yerine getirmeyi planladığı tedbirlere ilişkin ilk taslak metin 30.05.2019 tarihinde Kurum kayıtlarına girmiştir. Ancak söz konusu yazı, yükümlülüklerin yerine getirilmesine ilişkin uygulanacak tedbirlerin nihai hali olmayıp, tedbirlerin genel bir taslağını içermektedir. Bu durum GOOGLE tarafından da dile getirilmiştir.

(8) GOOGLE nihai olarak Kurul kararındaki yükümlülüklerin ne şekilde yerine getireceğine dair 26.07.2019 tarihinde bir uyum paketi ile bildirimde bulunmuştur. İlaveten, GOOGLE tarafından 06.08.2019 tarihli yazı ile uyum paketine ek bilgiler gönderilmiştir. Bu itibarla işbu kararın konusunu, GOOGLE’ın Kuruma sunmuş olduğu uyum paketinin söz konusu karar ile getirilen yükümlülükleri karşılayıp karşılamadığının tespiti oluşturmaktadır.

(9) Dilekçesi kapsamında GOOGLE, Kuruma sunmuş olduğu uyum paketinde GOOGLE’ın Mobil Uygulama Dağıtım Sözleşmesi (MADA) ve Gelir Paylaşımı Sözleşmesi (RSA) bakımından Google Arama için varsayılan ayarlama yükümlülükleri, Google Arama Parçacığı, Google Webview ve Google Arama’nın münhasır olmaması konularıyla ilgili olarak tedbirlere yer verdiğini belirtmektedir. Bununla birlikte mezkûr uyum paketi değerlendirildiğinde, temel olarak üç noktada düzenlemeye gidildiğinden bahsetmek mümkündür. Bu noktalardan ilki GOOGLE’ın TAİS’in lisanslama koşullarına ilişkin Google Arama parçacığı yönünden MADA’da yaptığı değişikliktir. İkinci düzenleme, yine MADA’da “Webview” bileşenine yönelik yapılan değişikliktir. Son düzenleme ise RSA’larda gerçekleştirilmiştir. Öte yandan, aşağıda değerlendirileceği üzere söz konusu düzenlemeler ile varsayılan arama yükümlülüklerine dair herhangi bir tedbir getirilmediği anlaşılmaktadır.

G.2. Değerlendirme

G.2.1. Uyum Paketine Dair Genel Değerlendirme

(10) GOOGLE’ın Kuruma ibraz ettiği uyum paketinin 19.09.2018 tarih ve 18-33/555-273 sayılı kararla öngörülen sonuçları karşılama bakımından yeterli olmadığı anlaşılmaktadır. Şöyle ki; GOOGLE, sunduğu paket kapsamında değişiklik metinlerini sadece MADA ve hem MADA hem de RSA imzalayan cihaz üreticilerine gönderilecek şekilde ve sözleşme zeyilnamesi olarak düzenlemiştir. Ancak soruşturma sürecinde görüldüğü üzere GOOGLE’ın tüm cihaz üreticileriyle imzaladığı MADA ve RSA sözleşmeleri birebir aynı olmamakta, sözleşmelerin isimleri ve içerikleri değişmektedir. Buna ek olarak TAİS lisansı MADA ve RSA dışı sözleşmelerle de verilebilmektedir. Örneğin, (…..) firması bazı telefonlarını (…..) kapsamında ve MADA sözleşmesine ikame başka sözleşmeler imzalayarak sunmaktadır.

(11) Nitekim GOOGLE tarafından gönderilen 06.08.2019 tarihli yazıda, GOOGLE’ın bazı cihaz üreticileriyle birlikte yaptığı (…..) [1] için imzaladığı sözleşmelerin uyum paketi kapsamında olmadığı, bu çerçevede MADA zeyilnamesinin (…..) için uygulanmayacağı belirtilmiştir. Karar ile getirilen yükümlülüklere GOOGLE’ın tüm sözleşmeleri dâhil olduğundan (…..) çerçevesinde imzalanan sözleşmelerde yükümlülüklere uyum için 1 İlgili yazıda, (…..) ifade edilmiştir.

Sayfa 4

değişiklik yapılmamasının yerinde olmadığı değerlendirilmektedir. Zira bu durum GOOGLE’ın çeşitli isimler altındaki sözleşmelerle ihlal konusu davranışlarını devam ettirmesine neden olabilecektir.

(12) 19.09.2018 tarih ve 18-33/555-273 sayılı Kurul kararında da belirtildiği üzere; GOOGLE’ın pazardaki yükümlülükleri tüm sözleşmeler için geçerlidir. Kararın yükümlülüklere dair sonuç bölümünün 5. maddesinde; “Türkiye’de satışa sunulmak üzere üretilen cihazlarında Ticari Android İşletim Sistemi kullanmak isteyen cihaz üreticileriyle yaptığı sözleşmeler” denilerek GOOGLE’ın tüm sözleşmeleri kapsama alınmıştır.

(13) Yukarıda belirtildiği üzere GOOGLE’ın cihaz üreticileri ile yaptığı anlaşmalar cihaz üreticileri arasında farklılaşmakta, yıllar içerisinde üzerinde değişiklik yapılan sözleşmelerle ilişkiler sürdürülmektedir. Böyle bir sistemde GOOGLE’ın uyum paketi kapsamında yalnızca MADA ve hem MADA hem de RSA imzalayan teşebbüslere yukarıda değerlendirilen değişiklikleri içeren bildirimler yapması yükümlülüklerin etkin uygulanmasını ve takibini önemli ölçüde kısıtlamaktadır. Yükümlülüklerin etkin bir biçimde yerine getirilebilmesinin temini açısından, GOOGLE’ın her bir cihaz üreticisi ile mevcut sözleşmesini sunduğu ve her bir cihaz üreticisi özelinde bu sözleşmede hangi değişikliklerin yapılacağını bildirdiği bir paket ibraz etmesi gerekli görülmektedir.

(14) GOOGLE’ın arama noktalarında Google Arama’nın varsayılan olarak atanmasına yönelik uygulamalarının uyum paketi sonrasındaki son durumunun da yine yukarıda açıklanan nedenlerle tam olarak tespit edilmesi güç olup, cihaz üreticisi özelinde düzenlenen sözleşmeler ve bunların ne şekilde uygulanacağı GOOGLE tarafından açıkça ortaya konulmalıdır. Bu paralelde; GOOGLE’ın uyum paketi kapsamında “Google aramanın tüm arama noktalarında varsayılan olarak atanmasına dair hüküm olmadığının” cihaz üreticilerine hatırlatılmasının, her bir cihaz üreticisi ile imzalanan sözleşme özelinde “belirli” arama noktalarında getirilmiş olabilecek varsayılan arama hükümlerinin tadil edilip edilmediği noktasında belirsizlik yarattığı ve bu bağlamda 19.09.2018 tarih ve 18-33/555-273 sayılı Kurul kararındaki yükümlülüklerin tam olarak yerine getirilip getirilmediğinin tespitini imkansız kıldığı değerlendirilmektedir.

(15) Üzerinde durulması gereken bir diğer husus ise mezkûr Kurul kararında yer verilen, Google Arama’nın mevcut tasarım yapısı içerisinde yer alan ve sözleşmelerde yer verilen tüm arama erişim noktalarında varsayılan olarak atanmasına ilişkin şartların kaldırılması ve tasarım tercihleri sonucunda ortaya çıkabilecek tüm arama noktalarında Google Arama’nın varsayılan olarak atanmasına ilişkin yeni yükümlülükler getirilmemesine yönelik yükümlülüktür.

(16) Kararda; “Yeni sözleşmeye göre cihazların ana ekran tuşuna uzun basılması marifetiyle Google aramaya erişim zorunluluğu getirilmiştir. Ayrıca cihazın sesli komut özelliğinin bulunması durumunda Google’ın sesli komut özelliğinin cihaza eklenmesi ve bu sesli komutun Google aramayı çağırması gerekmektedir.” ifadeleri yer almaktadır. İlaveten, cihaz ve TAİS’teki gelişmeler neticesinde ortaya çıkan ve giderek daha fazla kullanılmaya başlanan sesli komut ve ana ekran tuşuna uzun basılarak çağrılan arama hizmetlerindeki Google Arama’nın önyüklü olarak gelmesinin de rakipleri dışlamanın bir başka boyutu olduğu; bu durumun, cihazlardaki gelişmelere bağlı olarak kullanılabilecek yeni alanlardaki potansiyel rekabeti de engellediği tespitlerine de yer verilmektedir. Yukarıda belirtildiği üzere sunulan uyum paketinin yapısı itibariyle sözleşmelerde bu yönde rekabeti engelleyebilecek hükümlerin son durumu hakkında da bilgi alınılması mümkün olmamıştır. Dolayısıyla GOOGLE’ın bu uygulamasının, karar ile getirilen tüm arama erişim noktalarında ve tasarım tercihleri

Sayfa 5

sonucunda ortaya çıkabilecek tüm arama noktalarında Google Arama’nın varsayılan olarak atanmasına ilişkin şartların kaldırılması yükümlülüğüne uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

(17) 19.09.2018 tarih ve 18-33/555-273 sayılı kararında Kurul, soruşturma sürecinde teşebbüsün ihlal teşkil eden uygulamalarını tespit etmiş ve bu uygulamalara son verilmesine hükmetmiştir. GOOGLE’ın yükümlülükleri ilgili kararda açıkça dile getirilmiş olmakla birlikte, teşebbüsün henüz bu yükümlülükleri gereği gibi yerine getirmediği anlaşılmaktadır.

G.2.2. Google Arama ve Google Arama Parçacığına Dair Yapılan Düzenlemeye İlişkin Değerlendirme

(2) Bahsi geçen Kurul kararı ile GOOGLE’ın MADA’larda yer verdiği Google Arama Parçacığının konumlandırılmasına ilişkin hükümler bağlama olarak değerlendirilmiş ve GOOGLE’ın 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği belirlenmiştir.

(18) GOOGLE bu kapsamda MADA’da yer alan Google Arama Parçacığının varsayılan ana ekranda yerleştirilmesine ilişkin sözleşmedeki düzenlemeleri Türkiye’de dağıtılan cihazlar bakımından kaldıracağını beyan etmiştir. Bununla birlikte GOOGLE (…..) beyan etmektedir. (…..).

(19) Bağlama uygulamaları sözleşmesel, finansal, teknolojik gibi çeşitli şekillerde ortaya çıkabilmektedir. GOOGLE’ın soruşturma konusu davranışı sözleşme yoluyla bağlamaya bir örnektir. Soruşturma sonucunda Kurulun ihlal olarak tespit ettiği bu uygulama ile GOOGLE lisanslanabilir mobil işletim sistemleri pazarında sahip olduğu güç ile cihaz üreticilerinin Google Arama Parçacığını almalarını sözleşme yoluyla dayatmakta ve garanti altına almaktadır. Soruşturmanın ve sonucunda getirilen taahhütlerin amacı da cihaz üreticilerinin işletim sistemi lisans alımlarını bu tip bir zorunluluğa bağlı kalmadan yapmalarını ve dilerlerse Google Arama Parçacığı olmadan rakip arama parçacıklarını cihazlarının ana ekranlarında konumlandırmalarını temin etmek üzerinedir.

(20) Uyum paketi ile getirilen değişiklik ile bağlama uygulamasının ortadan kaldırılmadığı değerlendirilmektedir. Uyum paketi ile birlikte sözleşmesel zorunluluk kaldırılmakla birlikte finansal bir teşvik getirildiği anlaşılmaktadır. Şöyle ki GOOGLE TAİS’i tüm cihaz üreticilerine eşit bir koşulda sunmamakta Google Arama Parçacığını yüklemeye devam etmeleri halinde üreticiler bir ücret ödemezken bunu kaldırmaları halinde bir ücret ödemekle karşı karşıya kalmaktadır.

(21) GOOGLE’ın geliştirdiği ürününü hangi fiyattan satacağına dair bir kısıtlama getirilmesi mümkün olmamakla birlikte, teşebbüsün hayata geçireceği fiyatlama sistemi yine bir ürünün başka bir ürün ile alınıp alınmamasına bağlı olacak şekilde ödenen ücreti farklılaştırmaktadır. Bu yeni sistemde, telefonlarda yüklü olarak bulunmak isteyecek rakip arama parçacığı üreticisi teşebbüsler, cihaz üreticilerine yalnız kendi arama parçacıklarının yüklenmesine ilişkin bir gelir taahhüt etmek durumunda kalmanın yanı sıra Google Arama Parçacığının cihazlardan çıkarılması karşısında cihaz üreticisinin GOOGLE’a ödemesi gereken lisans ücretini de karşılamak durumunda kalabilecektir. GOOGLE, ibraz ettiği uyum paketi ile doğrudan TAİS’i ücretli yaparak kararla getirilen yükümlülüklerin cihaz üreticilerinin ve nihai olarak tüketicilerin talebinde yaratacağı etkiyi bertaraf etmekte, Google Arama Parçacığını finansal olarak TAİS’e bağlamaya devam etmekte ve ayrıştırmanın yaratacağı ekonomik yükü rakip üreticiler üzerine bırakmaktadır.

Sayfa 6

(22) İncelenen tür bir bağlama eyleminin önerilen tür bir fiyatlama sistemi ile ortadan kaldırılamayacağının bir örneğini Avrupa Komisyonunun (Komisyon) Microsoft (WMP) [2] kararında da görmek mümkündür. Komisyon Microsoft’un WMP ürününü Windows işletim sistemine bağladığı tespitini yaptığı kararında Microsoft’a bağlama uygulamasını ortadan kaldırması için bazı yükümlülükler getirmiştir. Buna göre Microsoft kullanıcılara WMP içermeyen bir Windows işletim sistemi sunacaktır. Microsoft’un WMP içeren bir işletim sistemi sunma hakkı da bulunmaktadır. Ancak bağlamanın etkin bir biçimde ortadan kaldırılması için Komisyon çözüm önerileri kapsamında Windows ile birlikte WMP almaları halinde Microsoft’un cihaz üreticilerine herhangi bir indirim uygulamasını yasaklamakta, yine Microsoft’un finansal veya başka yollarla cihaz üreticilerinin iki Windows sürümü arasındaki seçimlerini kısıtlamaması yükümlülüğü getirmektedir. Karar ile Microsoft iki Windows sürümü sunmak konusunda serbest bırakılmakta ancak bu iki versiyonu (WMP’li ve WMP’siz) aynı fiyattan satma yükümlülüğü altına girmektedir. Bu şekilde sözleşmesel/teknolojik olarak gerçekleştirilen bağlamanın, çözüm önerileri sonrasında finansal bir bağlamaya dönmesi engellenmektedir.

(23) Açıklanan nedenlerle GOOGLE tarafından sunulan uyum paketinin Google Arama Parçacığı bakımından 19.09.2018 tarihli ve 18-33/555-273 sayılı kararda tespit edilen bağlama uygulamasını sona erdirmeyeceği ve yine ilgili kararla bu doğrultuda getirilen yükümlülüğü karşılamadığı değerlendirilmektedir.

G.2.3. Google Webview’e Dair Düzenlemeye İlişkin Değerlendirme

(24) GOOGLE’ın 2014 yılında MADA sözleşmelerinde yaptığı değişiklikle, cihazda kullanılan uygulamaların kullanıcıya bir internet sayfası erişimi sağlaması gerektiği durumlarda kullanılan Google Webview bileşeninin, bu işlem için varsayılan olarak atanması ve bu işlemleri gerçekleştirebilecek tek bileşen olmasına yönelik düzenlemenin eklemesine ilişkin olarak 19.09.2018 tarih ve 18-33/555-273 sayılı Kurul kararında, bu uygulamanın 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği tespit edilmiş ve bu zorunluluğu düzenleyen veya doğrudan/dolaylı olarak buna işaret eden sözleşme hükümlerinin sözleşmelerden kaldırılmasına karar verilmiştir.

(25) Uyum paketi kapsamında GOOGLE, MADA imzalayan cihaz üreticilerine göndereceği bilgilendirme yazısında şu bilgilendirmeyi yapacağını belirtmektedir:

“(…..).”

(26) Ayrıca MADA’ya da aşağıdaki ifadeyi eklemektedir:

“(…..).”

(27) Planlanan değişiklikler ele alındığında, GOOGLE’ın karar sonrası Webview bileşeninin varsayılan olarak atanıp atanmamasına ilişkin kararı cihaz üreticilerine bırakmakla beraber rakip bileşenlerin önyüklemesini ve varsayılan olarak atanmasını, uyum paketi bildirimi dahilinde Ek-1 kapsamında ek güvenlik ve güncelleme yükümlülüklerine uyulması koşuluna bağlamaktadır. Sözü edilen yaklaşımın GOOGLE’ın soruşturma sürecinde savunmalarında yer verdiği hususlarla uyumsuz olduğu ve getirilen yükümlülük ile beklenen faydanın hayata geçirilebilmesini engelleyebileceği anlaşılmaktadır: Şöyle ki, soruşturma sürecinde GOOGLE yaptığı savunmalarda cihaz üreticilerinin cihazlara Webview haricinde uygulama içi internet tarayıcı bileşeni yükleme serbestine sahip olduklarını, uygulama geliştiricilerin de herhangi bir uygulama içi tarayıcı bileşenini (açık kaynaklı veya kapalı kaynaklı) uygulamalarına 2 Commission Decision of 24.05.2004, Case COMP/C-3/37.792 — Microsoft

Sayfa 7

entegre etmekte özgür olduklarını, söz konusu entegrasyonun uygulama geliştiriciler bakımından birkaç kod satırının yazılmasından ibaret olduğunu ve başkaca karmaşık bir işlem gerektirmediğini, diğer bir ifade ile, uygulamaların internet sayfalarını uygulama içinde görüntülemeleri için diğer bileşenlerin kullanılmasının önünde herhangi bir engel bulunmadığını (…..) ifade etmiş ancak MADA Webview'in cihazlar üzerinde varsayılan uygulama içi tarayıcı olarak ayarlanmasını zorunlu tuttuğunu belirtmiştir. Teşebbüs yazılı savunmasında ayrıca cihaz üreticilerinin Webview dışında başka internet tarayıcısı bileşenlerini cihazlarına ön yüklemesini yapabildikleri ifade etmiştir.

(28) GOOGLE tarafından yazılı savunmaları kapsamında ayrıca, MADA’nın ilgili maddesinin yalnızca Webview’in önyüklenmesini gerektirdiği için, OEM’ler ve operatörlerin rakip uygulama içi internet tarayıcı bileşenlerini uygulamalar tarafından kullanılmak üzere cihazlarına önyüklemekte serbest olduğu, nitekim MADA’nın 4.6. maddesinin (…..) bu duruma işaret ettiği belirtilmektedir.

(29) Savunmalarda ifade edildiği üzere, 2014 yılında sözleşmelerin ilk haline eklenen “yalnızca (sole)” ifadesi yeni imzalanan sözleşmelerde Webview’in varsayılan olarak atanması hususu korunmak suretiyle kaldırılmıştır.

(30) Önyüklemesi önünde mevcut durumda bir engel bulunmayan bileşenler arasında cihaz üreticisinin varsayılan bileşeni atama serbestisinin sözleşmeden aksi yöndeki ifadenin çıkarılması yoluyla basitçe sağlanabileceği açıktır. Bu kapsamda soruşturma süreci öncesinde cihaz üreticileri tarafından önyüklemesi önünde herhangi ek bir koşul bulunmayan rakip bileşenlerin ilgili Kurul kararı sonrasında ek güvenlik ve güncelleme yükümlülüklerine tabi tutuluyor olması, anılan kararla getirilen yükümlülüklerin gereğiyle bağdaşmamaktadır.

(31) Netice itibarıyla, GOOGLE tarafından sunulan uyum paketi ile Google Webview bileşeni bakımından 19.09.2018 tarihli ve 18-33/555-273 sayılı karardaki yükümlülükleri karşılamayacağı kanaatine varılmıştır.

G.2.4. RSA’ya Yönelik Düzenlemelere İlişkin Değerlendirme

(32) GOOGLE mevcut uyum paketiyle şablon RSA sözleşmesinin ekinde yer alan “(…..)” başlıklı tabloda aşağıdaki değişiklikleri cihaz üreticilerine bildirmektedir:

“(…..).”

(33) Öncelikle, uyum paketine yönelik genel değerlendirmede de ifade edildiği üzere GOOGLE’ın gelir paylaşımı için imzaladığı sözleşmelerin içerik ve isim olarak cihaz üreticileri bazında farklılık gösterdiği belirtilmelidir. Düzenlemeler lisans sözleşmesi içerisine yerleştirilebilmekte veya imzalanan Gelir Paylaşım Sözleşmesi şablon RSA sözleşmesinden farklılaşabilmektedir. Söz konusu sorun, mevcut tedbirin hayata geçirilmesinde açıkça ortaya çıkmaktadır. GOOGLE’ın RSA imzalayan cihaz üreticilerine göndereceği bu bildirim RSA ismi dışında başka sözleşmeler ve hükümler ile gelir paylaşımı yapan ve ihlal olarak nitelendirilen yükümlülükler altına giren cihaz üreticilerine ulaşmayacaktır. Yine uyum paketi ile düzenlenen tabloya benzer bir tablo içermeyen sözleşmeler yoluyla gelir paylaşımı yapan cihaz üreticileri açısından da bu bildirimin bir geçerliliği olmayacaktır.

(34) Düzenlemenin içerik açısından da kararda getirilen yükümlülükleri sağlamaktan uzak olduğu anlaşılmaktadır. Örneğin, düzenleme ile cihaz üreticilerinin farklı arama motorlarını varsayılan olarak ayarlamalarının önüne geçen düzenleme değiştirilmemekte ve yine rakip tarayıcılar ve farklı arama noktalarına ilişkin ağır

Sayfa 8

kısıtlamalar kaldırılmamaktadır. Yukarıda yükümlülüğün yerine getirilmediğine dair

sunulan örnekler bir yana, Kurul kararına konu yükümlülüklerin tüm cihaz üreticileri

nezdinde yerine getirildiğinin teşebbüsçe sağlanması gerektiği hususunda kuşku

bulunmamaktadır.

G.2.5. 4054 Sayılı Kanun’un 17. Maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirme

(35) 4054 sayılı Kanun’ da teşebbüslerin nihai karar ile getirilen yükümlülükleri yerine

getirmemeleri halinde karşılaşacakları yaptırım Kanun’ un 17. maddesinde

düzenlenmektedir. Maddenin ilgili kısımları şu şekildedir:

“Kurul, teşebbüs ve teşebbüs birliklerine, 16 ncı maddenin birinci fıkrasında belirtilen cezalar saklı kalmak kaydıyla,

a) Nihai karar veya geçici tedbir kararı ile getirilen yükümlülüklere ya da verilen taahhütlere uyulmaması,

(…)

durumunda her gün için, ilgili teşebbüsler ile teşebbüs birlikleri ve/veya bu birliklerin üyelerinin karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan, bunun hesaplanması mümkün olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin onbinde beşi oranında idarî para cezası verir.

Birinci fıkranın (a) ve (c) bentlerine göre idarî para cezaları, bu bentlerde belirtilen kararlardaki yükümlülüklere uyulması için belirlenen sürenin dolmasından itibaren verilebilir. (a) bendindeki fiile ilişkin idarî para cezası, yükümlülük getirilen kararda herhangi bir süre belirlenmemiş ise, bu kararın tebliğini takip eden günden itibaren verilebilir. (...)”

(36) Yukarıda yer verilen açıklama ve değerlendirmeler ışığında, GOOGLE ekonomik

bütünlüğü tarafından sunulan uyum paketi nin 19.09.2018 tarih ve 18 - 33/555 - 273 sayılı

karar ı ile getiril en yükümlülükleri karşılamadığı neticesine ulaşılmıştır. Bu doğrultuda

teşebbüs hakkında, 4054 sayılı Kanun’ un 17. maddesinin birinci fıkrası nın (a) bendi

uyarınca, 07. 11.2019 tarihinden başlamak ve mezkûr Kurul karar ında düzenlenen

yükümlülükleri tam olarak yerine getirdi ği güne kadar işletilmek üzere her bir gün için,

teşebbüsün 2018 yılı Türkiye cirosunun onbinde beşi oranında idari pa ra cezası

uygulanması gerekmektedir.

H. SONUÇ

(37) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

a) Google LLC., Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti.’den oluşan ekonomik bütünlüğünün, Rekabet Kurulunun 19.09.2018 tarihli ve 18-33/555-273 sayılı kararı ile getirilen yükümlülükler çerçevesinde sözleşmelerinde yapması gerekli değişiklikleri yapmadığına,

b) Bu nedenle adı geçen ekonomik bütünlüğe, 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında, 07.11.2019 tarihinden başlamak üzere 19.09.2018 tarihli ve 18-33/555-273 sayılı kararda belirtilen yükümlülüklerin yerine getirildiği tarihe kadar geçecek süre için ekonomik bütünlüğün 2018 yılı Türkiye cirosunun onbinde beşi oranında olmak üzere günlük (…..) TL süreli idari para cezası verilmesine

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı

yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.

Yargı süreci

1 dava

  • Google LLC, Google İnternational LLC, Google Rek. ve Paz. Ltd. Şti.

    Ankara 10. İdare Mahkemesi · Esas No: 2020/591

    Dava reddedildi — Kurul kararı ayakta

    Safahat

    1. 29.06.2022Yürütmeyi durdurma reddi· Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi· 2021/1738
    2. 18.10.2021Dava reddedildi — Kurul kararı ayakta· Ankara 10. İdare Mahkemesi· 2020/591
    3. 25.06.2020Yürütmeyi durdurma reddi· Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi· 2020/307
    4. 28.05.2020Yürütmeyi durdurma reddi· Ankara 10. İdare Mahkemesi· 2020/591

Dava ve safahat bilgileri Rekabet Kurumu'nun yayımladığı kayıtlardan alınmıştır. Bağlayıcı olan mahkeme kararlarının kendisidir.

Atıf zinciri

Aynı toplantıda alınan kararlar

Bu toplantının tüm kararları

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.