Google Inc, Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

(Yargı Kararları Üzerine Verilen)

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Adem BİRCAN,

Şükran KODALAK, Mehmet AYAN

B. RAPORTÖRLER: Recep GÜNDÜZ, Erdem AKTEKİN, Selvi KOCABAY,

Gözde MAVİ, Emircan AKSAKAL

C. İLGİLİ

TARAFLAR: - Google Inc.

Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. K. Korhan

YILDIRIM, Av. Eda DURU, Av. Betül BAŞ ÇÖMLEKÇİ

Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş, 34349,

İSTANBUL

- Google International LLC

3001d Rudnick Lane, Dover, DE, ABD

- Google Reklamcılık ve Pazarlama Limited Şirketi

Büyükdere Cad. Tekfen Tower Kat 9, No: 209, 4. Levent

Şişli/İSTANBUL

(1) D. DOSYA KONUSU: Google Inc, Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti. hakkında verilen 15-46/766-281 sayılı Kurul kararının Ankara 5. İdare Mahkemesinin 08.03.2017 tarih ve 2016/2675 E. sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine ilgili dosyanın yeniden değerlendirilmesi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Google Inc., Google International LLC, Google Reklamcılık ve Pazarlama Limited Şirketi’nden oluşan ekonomik bütünlüğün (GOOGLE) mobil işletim sistemi ve mobil uygulama ve hizmetlerin sunumuna ilişkin davranışlarının ve anılan ekonomik bütünlük ile orijinal ekipman üreticileri arasında imzalanan sözleşmelerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. ve 6. maddelerini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla yapılan önaraştırma sonucunda Rekabet Kurulunun (Kurul) 28.12.2015 tarihli toplantısında ilgili teşebbüslerin iddia konusu davranışlarına yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, bununla birlikte GOOGLE’ın orijinal ekipman üreticileri ile akdettiği “Mobil Hizmetler Dağıtım Sözleşmesi”nde yer verilen, mobil cihazlara Google Mobil Hizmetleri içinde yer alan belirli uygulamaların ön yüklemesinin münhasıran yapılmasını öngören hükümlerin kaldırılması ve buna ilişkin uygulamalara son verilmesi yönünde 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca GOOGLE’a görüş bildirilmesine ve 9. maddenin dördüncü fıkrasına göre geçici tedbir talebinin reddine 15-46/766-281 sayı ile karar verilmiştir.

(3) Şikayetçi tarafından söz konusu Kurul kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle Ankara 5. İdare Mahkemesi nezdinde açılan davada yürütmenin durdurulması talebinin reddine karar verilmiştir. Şikayetçinin bahse konu red kararına itiraz etmesi üzerine, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesinin 09.11.2016 tarihli ve 2016/134 Y.D İtiraz No.lu kararında; GOOGLE’ın inceleme konusu uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal edebileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı belirtilerek “28.12.2015 tarihli Rekabet Kurulu kararının sonuç bölümündeki “soruşturma açılmasına gerek olmadığı”na ilişkin 1. maddesinde ve bu kararın kaldırılması talebinin reddine ilişkin işlemde hukuki isabet görülmediği” gerekçesiyle 5. İdare Mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve ayrıca Kurul kararının soruşturma açılmasına gerek olmadığına ilişkin birinci maddesinin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir. Bu karar üzerine, Google Inc., Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Limited Şirketi hakkında soruşturma açılmasına 17-06/54- M sayı ile karar verilmiştir.

(4) Ardından Ankara 5. İdare Mahkemesi nezdinde Kurul kararının iptali için açılan davada GOOGLE’ın, şikayet konusu uygulamaları ve orijinal ekipman üreticileri ile yaptığı Android işletim sisteminin ve Google mobil hizmet ve uygulamaların sağlanmasına ilişkin Mobil Uygulama Dağıtım (Distribütörlük) Sözleşmesi (Android), Mobil Hizmetler Dağıtım Sözleşmesi ve Parçalara Ayırmama Sözleşmelerinde yer alan hükümler dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddesini ihlal edebileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığından bahisle, dava konusu Kurul kararının sonuç kısmındaki her üç hüküm açısından da iptaline karar verilmiştir.

(5) Bunun üzerine GOOGLE’dan Türkiye pazarında faaliyet gösteren orijinal ekipman üreticileriyle (OEM) imzaladıkları sözleşmelerde 2014 yılından bu yana yapılan tüm değişikliklere ilişkin 08.08.2017 tarih ve 10158 sayı ile bilgi talebinde bulunulmuştur. Cevabi yazı 18.08.2017 tarih ve 5999 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(6) Yukarıda yer verilen gelişmeler üzerine düzenlenen 18.08.2017 tarihli, 2015-2-36/BN5 sayılı Bilgi Notu, 22.08.2017 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

(7) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Ankara 5. İdare Mahkemesi tarafından dava konusu Kurul kararının soruşturma açılmasına yer olmadığına ilişkin kısmı hukuka aykırı bulunduğundan, soruşturma açılması halinde olası ihlalleri önlemek amacıyla 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası gereği geçici tedbirlerin alınması gerektiği kararı verildiğinden bu aşamada; Mahkeme kararının yerine getirilmesi amacıyla; GOOGLE’ın münhasır ön yükleme sonucunu doğuran sözleşme hükümlerinin, GOOGLE’ın rakipleri açısından kendi arama servislerini, uygulamalarını ve uygulama mağazalarını Android tabanlı akıllı cihazlara önceden yükletme imkânını ortadan kaldırabileceği ve böylece GOOGLE’ın rakiplerinin ilk anda tüketiciyle buluşmasını engelleyebileceği gerekçeleriyle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca GOOGLE’ın, orijinal ekipman üreticileri ile imzaladığı tüm sözleşmelerden rekabeti kısıtlayıcı nitelik taşıyan münhasır ön yüklemeye ilişkin doğrudan veya dolaylı hükümlerin kaldırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

H. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK

(8) GOOGLE’ın mobil işletim sistemi ve mobil uygulama ve hizmetlerin sunumuna ilişkin davranışlarının ve anılan ekonomik bütünlük ile orijinal ekipman üreticileri arasında imzalanan sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla yapılan önaraştırma sonucunda Kurul’un 28.12.2015 tarihli ve 15-46/766-281 sayılı kararı ile ilgili teşebbüslerin iddia konusu davranışlarına yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına hükmedilmiştir. Bununla birlikte GOOGLE’ın orijinal ekipman üreticileri ile akdettiği “Mobil Hizmetler Dağıtım Sözleşmesi”nde yer verilen, mobil cihazlara Google Mobil Hizmetleri içinde yer alan belirli uygulamaların ön yüklemesinin münhasıran yapılmasını öngören hükümlerin kaldırılması ve buna ilişkin uygulamalara son verilmesi yönünde 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca GOOGLE’a görüş bildirilmesine ve aynı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrasında öngörülen koşullar gerçekleşmediğinden geçici tedbir uygulanması talebinin reddine karar verilmiştir.

(9) Söz konusu karar doğrultusunda 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ilgili görüşlere yer verilen 04.04.2016 tarih ve 3774 sayılı yazı tarafa gönderilmiştir. Akabinde GOOGLE tarafından Kurul kararının gereğini yerine getirdiğine ilişkin ekinde GOOGLE’ın orijinal ekipman üreticileri ile akdettiği Mobil Hizmetler Dağıtım Sözleşmesi ile Gelir Paylaşım Sözleşmesi’nde yer alan münhasır önyükleme yükümlülüklerinden vazgeçtiğini gösterir feragatnameler bulunan yazı 14.07.2016 tarih ve 4378 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Bunun üzerine Kurul 28.12.2015 tarihli ve 15-46/766-281 sayılı kararın gereğinin GOOGLE tarafından yerine getirildiğinden 13.10.2016 tarih ve 16-33/566-MB sayı ile bilgi almıştır.

(10) Başvuru sahibi Limited Liability Company Yandex (YANDEX) vekili tarafından Kurum kayıtlarına 06.05.2016 tarihinde intikal eden yazı ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (İYUK) 11. maddesine dayanılarak Kurul’un 28.12.2015 tarihli ve 15- 46/766-281 sayılı kararının kaldırılarak yeni bir işlem tesis edilmesi talep edilmiştir. Kurul’un 09.06.2016 tarihli ve 16-20/332-151 sayılı kararı ile talep konusu kararın kaldırılmasına, geri alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem yapılmasına yer olmadığına hükmedilmiştir.

(11) YANDEX vekili tarafından 28.12.2015 tarihli ve 15-46/766-281 sayılı Kurul kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle Ankara 5. İdare Mahkemesi nezdinde açılan davada yürütmenin durdurulmasının reddine karar verilmiştir.

(12) Diğer taraftan YANDEX’in, Ankara 5. İdare Mahkemesinin bahse konu ret kararına itiraz etmesi üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi tarafından, 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddeleri kapsamında bir ihlal olup olmadığının tespiti için araştırmanın genişletilmesi suretiyle soruşturma açılması gerekirken eksik incelemeye dayalı şikâyetin önaraştırma aşamasında reddinde hukuka uyarlık görülmeyerek, İYUK’un 27. maddesi uyarınca, Kurul’un 28.12.2015 tarihli ve 15- 46/766-281 sayılı kararının “sonuç” bölümünün soruşturma açılmasına gerek olmadığına ilişkin birinci maddesinin dava sonuna kadar yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir. Bu karar üzerine 09.02.2017 tarih ve 17-06/54-M sayılı Kurul kararıyla GOOGLE hakkında soruşturma açılmıştır ve soruşturma süreci devam etmektedir.

(13) Ardından Ankara 5. İdare Mahkemesi nezdinde Kurul kararının iptali için açılan davada GOOGLE’ın, şikayet konusu uygulamaları ve orijinal ekipman üreticileri ile yaptığı Android işletim sisteminin ve GOOGLE mobil hizmet ve uygulamaların sağlanmasına ilişkin Mobil Uygulama Dağıtım (Distribütörlük) Sözleşmesi (Android), Mobil Hizmetler Dağıtım Sözleşmesi ve Parçalara Ayırmama Sözleşmelerinde yer alan hükümler dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddesini ihlal edebileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığından; 28.12.2015 tarihli Kurul kararının sonuç bölümündeki soruşturma açılmasına gerek olmadığına ilişkin birinci maddesinin ve bu kararın kaldırılması talebinin reddine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu; ihlalin varlığı ancak açılacak bir soruşturma sonucu tespit edilebileceğinden, Kurul kararının soruşturma açılıp rekabet ihlali tespit edilmeden rekabeti önleyici ihlalin kaldırılması yönünde görüş bildirilmesine yönelik kısmının hukuka uygun olmadığı; dava konusu Kurul kararının soruşturma açılmasına yer olmadığına ilişkin kısmı hukuka aykırı bulunduğundan, soruşturma açılması halinde olası ihlalleri önlemek amacıyla 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası gereği geçici tedbirlerin alınması gerekliliği açık olduğundan Kurul kararının bu kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığı dolayısıyla dava konusu Kurul kararının her üç hüküm açısından da iptaline karar verilmiştir.

(14) Bunun üzerine GOOGLE’dan Türkiye pazarında faaliyet gösteren orijinal ekipman üreticileriyle (OEM) imzaladıkları sözleşmelerde 2014 yılından bu yana yapılan tüm değişikliklere ilişkin 08.08.2017 tarih ve 10158 sayı ile bilgi talebinde bulunulmuştur. Cevabi yazı 18.08.2017 tarih ve 5999 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. İlgili yazıda GOOGLE tarafından Kurul’un 28.12.2015 tarihli ve 15-46/766-281 sayılı kararı ile gönderilen görüş yazısının gereklerinin yerine getirildiği;

(…..TİCARİ SIR…..)

hususlarına dayanılarak dile getirilmektedir.

(15) İlgili mahkeme kararlarının gereği Kurul’un 17-06/54-M sayılı kararı ile Google Inc., Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Limited Şirketi hakkında soruşturma açmak suretiyle yerine getirilmiştir. Ayrıca Kurum kayıtlarına 18.08.2017 tarih ve 5999 sayı ile intikal eden bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonucunda, GOOGLE tarafından yapıldığı bildirilen değişiklikler yeterli görülmüştür. Dolayısıyla bu aşamada 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası anlamında geçici tedbir tesisine yer bulunmamaktadır.

I. SONUÇ

(16) Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; Ankara 5. İdare Mahkemesinin 08.03.2017 tarih ve 2016/2675 sayılı kararının, 28.12.2015 tarih, 15-46/766-281 sayılı Kurul kararının sonuç bölümündeki soruşturma açılmasına gerek olmadığına ilişkin 1. maddesinin iptaline ilişkin kısmının gereği; Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesinin 09.11.2016 tarihli ve 2016/134 (YD İtiraz No), 2016/2675 (Asıl Dava Esas No) sayılı yürütmeyi durdurma kararı üzerine, Kurul’un 17-06/54-M sayılı kararı ile Google Inc., Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Limited Şirketi hakkında soruşturma açmak suretiyle yerine getirilmiş olup; Kurum kayıtlarına 18.08.2017 tarih ve 5999 sayı ile intikal eden bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonucunda, Google tarafından yapıldığı bildirilen değişikliklerin yeterli görülmesi nedeniyle bu aşamada 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası anlamında geçici tedbir tesisine yer olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.