Iğdır ilinde ve çevre illerde beyaz et ve yumurta dağıtımı alanında faaliyet gösteren Aktaş Hayvancılık…

Rekabet Kurumu Başkanlığından;

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan) Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER: Ömer Volkan YAZAR, Bilge EMİNOĞLU,

Muhammet Cuma KÜRKÇÜ, Mert SÖNMEZ, Burcu AYKOL

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - İhbar

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILAN: - Aktaş Hayvancılık Turizm ve Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.

Adres: Tespit edilememiştir.

- Ali SİNAY Sinaylar Gıda

Adres: Güneşli Mah. Atatürk Cad. No:230 Melekli Beldesi

Merkez/Iğdır

- Alkan İnşaat Uluslar Arası Taşımacılık Gıda Turizm Hayvancılık

Hizmet Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

Adres: Söğütlü Mah. Şamil Cad. Cemalettin Güneş İş Merkezi

Kat:2 No:13 Merkez/Iğdır

- Barulay Gıda Nakliyat Tekstil İnşaat Hayvancılık Zirai Ürünler

Petrol Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

Adres: Bağlar Mah. Nurhat Tek Sokak No:7 Merkez/Iğdır

- Bekbaş Gıda Sanayi Ticaret AŞ

Adres: Güneşli Mah. Atatürk Cad. No:230 Melekli Beldesi

Merkez/Iğdır

- Beysan Hayvancılık Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

Adres:14 Kasım Mah. 2047. Sok. No:2 Merkez/Iğdır

- Iğdır Banvit Sanayi Ticaret Ltd. Şti.

Adres: 14 Kasım Mah. Sanayi Sokak No:15 Merkez/Iğdır

(1) E. DOSYA KONUSU: Iğdır ilinde ve çevre illerde beyaz et ve yumurta dağıtımı alanında faaliyet gösteren Aktaş Hayvancılık Turizm ve Taşımacılık Tic. Ltd. Şti., Ali SİNAY Sinaylar Gıda, Alkan İnşaat Uluslar Arası Taşımacılık Gıda Turizm Hayvancılık Hizmet Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Barulay Gıda Nakliyat Tekstil İnşaat Hayvancılık Zirai Ürünler Petrol Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Bekbaş Gıda Sanayi Ticaret AŞ, Beysan Hayvancılık Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Iğdır Banvit Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettikleri iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 23.01.2023 tarih ve 34967 sayı ile intikal eden ihbarda [1] özetle;

[1] Söz konusu ihbar, 2012/2 sayılı Rekabet İhlallerine İlişkin Başvuru Usulüne Dair Tebliğ’in 5. maddesinin ikinci fıkrasındaki şekil şartlarını sağlamamasına rağmen, başvurunun içeriği incelendiğinde iddiaların ciddi olduğu ve başvurunun ihbar kabul edilerek başvuru hakkında resen işlem başlatılmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir.

- Abalıoğlu Yem-Soya ve Tekstil Sanayi AŞ’nin [2] (ABALIOĞLU) bayisi olan Alkan İnşaat Uluslar Arası Taşımacılık Gıda Turizm Hayvancılık Hizmet Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin (ALKAN), As Ofis Damızlık Yumurta Yem Gıda San. ve Tic. AŞ’nin (ASPİLİÇ) bayisi olan Aktaş Hayvancılık Turizm ve Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.’nin (AKTAŞ), Banvit Bandırma Vitaminli Yem San. AŞ’nin (BANVİT) bayisi olan Iğdır Banvit Sanayi Ticaret Ltd. Şti. (IĞDIR BANVİT), Beypi Beypazarı Tarımsal Üretim Paz. San. ve Tic. AŞ’nin (BEYPİLİÇ) bayisi olan Beysan Hayvancılık Gıda Sanayi veTicaret Ltd. Şti.nin [3] (BEYSAN), Er Piliç Ent. Tav. Ort. Paz. ve Tic. AŞ’nin (ERPİLİÇ) bayisi olan Ali SİNAY Sinaylar Gıdanın (SİNAYLAR) Iğdır ilinde ve çevresinde beyaz et ve yumurta dağıtımı alanında faaliyet gösteren teşebbüsler olduğu,

- AKTAŞ, ALKAN, BEYSAN, IĞDIR BANVİT ve SİNAYLAR teşebbüslerini temsil eden gerçek kişiler tarafından Bekbaş Gıda Sanayi Tic. AŞ (BEKBAŞ) [4] ünvanlı teşebbüsün kurulduğu,

- Anılan altı teşebbüs tarafından bayisi oldukları teşebbüslerin ürünlerinin Iğdır ilinde bulunan bir depoda bir araya getirildiği ve bu ürünlerin yalnızca BEKBAŞ adına pazara sunulduğu,

- AKTAŞ, ALKAN, BEYSAN, IĞDIR BANVİT ve SİNAYLAR tarafından beyaz et ve yumurta dağıtım ve pazarlama faaliyetlerinin BEKBAŞ altında ortaklaştırılarak bu ürünlerin dağıtımında tek fiyat belirlendiği,

- AKTAŞ, ALKAN, BEYSAN, BEKBAŞ, IĞDIR BANVİT ve SİNAYLAR tarafından tek fiyat belirlenmesi sebebiyle hâlihazırda pazarda bulunan diğer teşebbüslerin faaliyetlerinin çeşitli fiyatlama davranışlarıyla zorlaştırıldığı ve pazara yeni girecek olan teşebbüslerin pazara girişlerinin engellendiği,

- ABALIOĞLU'nun, ASPİLİÇ'in, BANVİT'in, BEYPİLİÇ'in, ERPİLİÇ'in ve GEDİK’in anılan altı teşebbüsün eylemlerinden haberdar olduğu ancak yukarıda anılan bayilere herhangi bir müdahalede bulunmadığı

ifade edilerek AKTAŞ, ALKAN, BEYSAN, BEKBAŞ, IĞDIR BANVİT ve SİNAYLAR

hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)

kapsamında gereğinin yapılması talep edilmiştir.

(3) Kurum kayıtlarına 01.02.2023 tarih ve 35341 sayı ile intikal eden ve farklı bir kişi

tarafından yapılan ihbarda ise özetle;

- İhbar sahibinin (.....) ilinde ve çevre illerde beyaz et ve yumurta dağıtımı alanında faaliyet gösterdiği,

- 2020 yılında Iğdır ilinde (.....),

İhbarda, ALKAN’ın Iğdır ilinde ve çevresinde Lezita markalı ürünlerin bayiliğini yaptığı ifade edilmekle

birlikte Lezita markası ABALIOĞLU’na ait bir markadır.

İhbarda, Iğdır ilinde BEYPİLİÇ’in bayisi olarak BEYSAN’ın faaliyet gösterdiği ifade edilmiştir. Ancak, ilk

inceleme döneminde açık kaynaklardan yapılan aramalar sonucunda Iğdır ilinde BEYPİLİÇ’in bayisi

olarak BEYSAN’ın değil Barulay Gıda Nakliyat Tekstil İnşaat Hayvancılık Zirai Ürünler Petrol Sanayi ve

Ticaret Ltd. Şti.nin (BARULAY) faaliyet gösterdiği görüldüğünden BARULAY hakkında önaraştırma

yapılmasına karar verilmiştir. Bununla birlikte önaraştırma döneminde elde edilen bilgiler ve belgeler

çerçevesinde hâlihazırda Iğdır ilinde BEYPİLİÇ’in bayisinin BEYSAN olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle

dosya kapsamında, Iğdır ilinde ve çevre illerde faaliyet gösteren BEYPİLİÇ bayisi olarak BEYSAN kabul

edilmiştir.

İhbarda BEKBAŞ’ın Gedik Tavukçuluk ve Tarım Ürünleri Ticaret Sanayi AŞ (GEDİK) ve Kozlu Gıda

İmalat Sanayi Ticaret ve Taşımacılık AŞ’nin (KOZLU) bayisi olarak Iğdır ilinde ve çevre illerde faaliyet

gösterdiği ifade edilmiştir. Dosya kapsamında elde edilen bilgiler ve belgeler kapsamında BEKBAŞ’ın

GEDİK ile ASPİLİÇ’in bayisi olarak Iğdır ilinde ve çevre illerde faaliyet gösterdiği tespit edilmiş ancak

BEKBAŞ’ın KOZLU’nun bayisi olduğuna dair herhangi bir bilgiye ulaşılamamıştır.

- Bu durum üzerine AKTAŞ, ALKAN, BEYSAN, BEKBAŞ, IĞDIR BANVİT ve SİNAYLAR tarafından ihbar sahibi (…..),

- İhbar sahibi tarafından (.....),

- Söz konusu altı teşebbüsün bahsi geçen eylemleri sebebiyle ihbar sahibinin beyaz et ve yumurta dağıtımı alanındaki faaliyetlerinin zarar gördüğü

ifade edilmiş ve 4054 sayılı Kanun kapsamında gereğinin yapılması talep edilmiştir.

(4) 01.02.2023 tarih ve 35341 sayı ile Kurum kaydına giren ihbarda yer alan bu iddialar

çerçevesinde, ihbar sahibi ile 03.02.2023 tarihinde saat 11.45'te BEKBAŞ'ın ihbar

konusu faaliyetleri hakkında bir telefon görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Söz konusu

görüşmede ihbar sahibi tarafından;

- İhbara konu BEKBAŞ'ın Iğdır ilinde ve çevre illerde beyaz et ve yumurta dağıtımı alanında faaliyet gösterdiği,

- BEKBAŞ'ın Diyarbakır, Van, Ağrı ve Hakkâri illerinde de satışlarının bulunduğu,

- BEKBAŞ'ın bazı bölgelerde beyaz et ve yumurta dağıtımı alanında maliyet altı fiyatlama yaptığı ve bu sebeple Iğdır ilinde ve çevre illerde beyaz et ve yumurta dağıtımı ile iştigal eden bazı teşebbüslerin faaliyetlerini sonlandırdığı,

- İhbar sahibinin de BEKBAŞ'ın (.....) fiyatlama davranışlarından zarar gördüğü,

- BEKBAŞ ve kurucusu olan beş teşebbüs tarafından beyaz et ve yumurta alanındaki dağıtım ve pazarlama faaliyetlerinin ortaklaştırılması sebebiyle pazarda büyük bir pazarlık gücünün elde edildiği,

- ABALIOĞLU, ASPİLİÇ, BANVİT, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK ve KOZLU tarafından, BEKBAŞ'ın beyaz et ve yumurta dağıtımı pazarındaki rakiplerin faaliyetlerini zorlaştıran eylemlerinin bilindiği ancak anılan üretici teşebbüslerin bu eylemlere herhangi bir müdahalede bulunmadığı,

- Ayrıca BEKBAŞ'ın beyaz et ve yumurta alanındaki dağıtım ve pazarlama faaliyetlerini ortaklaştırarak rakip teşebbüslerin faaliyetlerini zorlaştıran eylemlerinin Şenpiliç Gıda Sanayi AŞ (ŞENPİLİÇ) tarafından öğrenildiği, akabinde ŞENPİLİÇ'in BEKBAŞ'ın bu davranışlarının 4054 sayılı Kanun'a aykırı olduğunu söyleyerek BEKBAŞ'a ve kurucusu olan beş teşebbüse ürün vermeyi durduğu,

- Hem ihbar sahibinin hem de beyaz et ve yumurta dağıtımı alanındaki diğer teşebbüslerin pazarda BEKBAŞ'ın ve kurucusu olan beş teşebbüsün eylemleri ile mücadele edebilecek güçlerinin olmadığı,

- İhbar sahibinin hâlihazırda (.....), (.....),

- BEKBAŞ'ın ve kurucusu olan beş teşebbüsün baskıları sebebiyle ihbar sahibinin (.....) yumurta taleplerini reddetmek zorunda kaldığı,

- BEKBAŞ'ın tahmini cirosunun günlük en az (.....) Türk lirası olduğu

ifade edilmiştir.

G. DOSYA EVRELERİ:

(5) Yukarıda yer verilen iddialara istinaden hazırlanan 27.02.2023 tarihli ve 2023-2-012/İİ

sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 02.03.2023 tarihli toplantısında

görüşülmüş ve 23-12/193-M sayılı kararla Iğdır ilinde ve çevresinde beyaz et ve

yumurta dağıtımı alanında faaliyet gösteren AKTAŞ, ALKAN, BARULAY, BEKBAŞ,

IĞDIR BANVİT ve SİNAYLAR hakkında, anılan teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal

ettikleri iddiası ile ilgili olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma

yapılmasına karar verilmiştir. Ayrıca 05.07.2023 tarihli ve 23-29/571-M sayılı Kurul

kararıyla BEYSAN hakkında önaraştırma yapılmasına ve yapılacak önaraştırmanın

02.03.2023 tarihli ve 23-12/193-M sayılı karar uyarınca başlatılacak önaraştırma ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

(6) Söz konusu karar uyarınca hazırlanan 08.08.2023 tarihli ve 2023-2-012/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 17.08.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 23- 39/733-M sayılı karar ile ek çalışma yapılmak üzere dosya konusunun Kurul gündeminde incelemeye alınmasına karar verilmiştir.

(7) Yapılan ek çalışma sonunda hazırlanan 09.10.2023 tarihli ve 2023-2-012/BN-02 sayılı Bilgi Notu ile 08.08.2023 tarihli ve 2023-2-012/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 12.10.2023 tarihli toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

(8) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: Taraflar hakkında soruşturma açılmasına yer olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Teşebbüsler

I.1.1. Aktaş Hayvancılık Turizm ve Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. (AKTAŞ)

(9) Önaraştırma sürecinde edinilen bilgiler çerçevesinde AKTAŞ’ın faaliyetlerine son verdiği anlaşılmıştır. Dosya kapsamında, ihbar sahibi tarafından AKTAŞ’ın, bayisi olduğu iddia edilen ASPİLİÇ’ten ve “AKTAŞ” soyadına sahip BEKBAŞ hissedarı (.....)’tan konuya ilişkin bilgi talep edilmiştir. ASPİLİÇ, bahsi geçen teşebbüsün hiçbir dönemde bayileri olmadığını, BEKBAŞ hissedarı (.....) ise AKTAŞ hissedarları ile akrabalık ilişkisinin bulunmadığını belirtmiştir. Bu nedenle hakkında önaraştırma yürütülen AKTAŞ hakkında teşebbüsü tanıtıcı herhangi bir bilgiye ulaşılamamıştır [5]. I.1.2. Ali SİNAY Sinaylar Gıda (SİNAYLAR)

(10) SİNAYLAR, 02.04.2008 tarihinde (.....) tarafından Iğdır’da kurulan ve ERPİLİÇ bayisi olarak faaliyete başlayan bir şahıs işletmesidir.

(11) Hâlihazırda SİNAYLAR’ın beyaz et ve yumurta tedarik ettiği üreticiler arasında en çok alım yaptığı tedarikçi ERPİLİÇ’tir. 2022 yılında SİNAYLAR’ın cirosunun %(.....)’i ERPİLİÇ’ten aldığı ürünlerin satışından elde edilmiştir.

(12) SİNAYLAR’ın tek müşterisi BEKBAŞ’tır. SİNAYLAR ile BEKBAŞ arasında herhangi bir yazılı sözleşmenin mevcut olmadığı belirtilmiştir.

I.1.3. Alkan İnşaat Uluslar Arası Taşımacılık Gıda Turizm Hayvancılık Hizmet Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (ALKAN)

(13) ALKAN, 04.10.2010 tarihinde beyaz et ve yumurta alanında Lezita markalı ürünlerin satışı ve dağıtımı faaliyetini yürütmek üzere ABALIOĞLU bayisi olarak Iğdır’da faaliyetine başlamıştır.

(14) Hâlihazırda ALKAN’ın beyaz et ve yumurta ürünlerinde tek tedarikçisi ABALIOĞLU’dur. 2022 yılında ALKAN’ın cirosunun %(.....)’ü ABALIOĞLU’ndan aldığı ürünlerin satışından elde edilmiştir.

5 29.01.1991 tarihli ve 2704 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nden AKTAŞ’ın yalnızca kuruluşuna ilişkin ilana ulaşılabilmiştir. Bunun dışında farklı bir ilan bulunamamış olup, AKTAŞ hakkında başka bir bilgi edinilememiştir.

(15) ALKAN’ın tek müşterisi BEKBAŞ’tır. ALKAN ile BEKBAŞ arasında herhangi bir yazılı sözleşmenin mevcut olmadığı belirtilmiştir.

I.1.4. Barulay Gıda Nakliyat Tekstil İnşaat Hayvancılık Zırai Ürünler Petrol Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (BARULAY)

(16) 30.12.2008 tarihinde Iğdır’da kurulan BARULAY, toptan gıda, temizlik ve tütün ürünleri satışı alanında faaliyet göstermektedir.

(17) BARULAY, 28.02.2014 tarihinde BEYPİLİÇ ile beyaz et ve yumurta ürünlerine ilişkin bayilik sözleşmesi imzalamıştır. BARULAY’dan gelen cevabi yazıda 2023 yılı Mayıs ayı itibarıyla bu sözleşmenin sona erdiği ve BEYPİLİÇ’in yeni bayisinin BEYSAN olduğu belirtilmiştir. Hâlihazırda BARULAY’ın beyaz et ve yumurta ürünlerine ilişkin bayiliği bulunmamaktadır.

(18) 2022 yılında BARULAY’ın beyaz et ve yumurta tedarik ettiği üreticiler arasında en çok alım yaptığı tedarikçi BEYPİLİÇ olup, BARULAY’ın kendisine ait şarküteri mağazasında satmak için ürün aldığı tedarikçiler ise IĞDIR BANVİT ve Faruk Gıda’dır İnşaat Temizlik Hayvancılık Zırai Ürünler Maden Tekstil Nakliyat Ticaret Limited Şirketi (FARUK GIDA). 2022 yılında BARULAY’ın cirosunun %(.....)’i bu üç tedarikçiden aldığı ürünlerin satışından elde edinilmiştir.

(19) BARULAY tarafından gönderilen cevabi yazıda, BARULAY’ın beyaz et ve yumurta kategorisinde hâlihazırda faaliyeti bulunmadığı belirtilmiş olup bu alandaki müşteri bilgisine yer verilmemiştir.

(20) Önaraştırma döneminde BARULAY’ın bayiliğinin 2023 yılının Mayıs ayında sonlandırıldığı ve BEYPİLİÇ’in yeni bayisinin (.....)’a ait BEYSAN olduğu anlaşılmıştır. BEKBAŞ hissedarı ve Yönetim Kurulu Başkanı (.....)’ın kardeşi (.....)’ın tek hissedarı olduğu BARULAY’ın BEYPİLİÇ bayiliğini yaptığı dönemde BEKBAŞ ile arasında diğer önaraştırma taraflarının ilişkisine benzer bir ilişkinin varlığı konusunda herhangi bir bilgi ve belge elde edilememiştir.

I.1.5. Bekbaş Gıda Sanayi Ticaret AŞ (BEKBAŞ)

(21) BEKBAŞ, 07.01.2015 tarihinde kümes hayvanları ve av hayvanları etlerinin toptan ticareti, pazarlaması ve dağıtımı alanlarında faaliyet göstermek amacıyla Iğdır’da kurulmuştur.

(22) 2022 yılında BEKBAŞ, beyaz et ve yumurta ürünlerini ASPİLİÇ, ALKAN, BEYSAN, GEDİK, IĞDIR BANVİT ve SİNAYLAR’dan tedarik etmiştir. BEKBAŞ’ın müşteri portföyü Iğdır’da ve çevre illerde toptan ve perakende tavuk ve tavuk ürünleri satışı yapan müşterilerden oluşmaktadır. BEKBAŞ, müşterileri ile arasında herhangi bir yazılı sözleşmenin mevcut olmadığını belirtmiştir. BEKBAŞ’tan edinilen bilgilere göre, ürünlerin dağıtımı BEKBAŞ’ın kendi araçlarıyla yapılmaktadır. BEKBAŞ’ın hâlihazırda beyaz et ve yumurta ürünlerinin de satıldığı 15 adet perakende satış noktası mevcuttur. Söz konusu perakende satış noktalarında satışı gerçekleştirilen beyaz et ürünlerinin markaları; “Aspiliç”, “Bakpi”, “Banvit”, “Beypiliç”, “Beyza”, “Bolca”, “Erpiliç”, “Gedik”, “Lezita”, “Şahin”, “Yelpi”, “Benli” ve “Karakoç” tur. BEKBAŞ’a ait perakende satış noktalarında ayrıca Et ve Süt Kurumunun ürünleri de satılmaktadır. BEKBAŞ, ürünlerini kendisine ait soğuk hava deposunda depolamaktadır.

I.1.6. Beysan Hayvancılık Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (BEYSAN)

(23) BEYSAN, 07.10.2021 tarihinde Iğdır’da BEYPİLİÇ bayisi olarak kümes hayvanları ve av hayvanları etlerinin toptan ticareti faaliyetlerine başlamıştır.

(24) Teşebbüsün beyaz et ve yumurta tedarik ettiği en büyük tedarikçisi BEYPİLİÇ’tir. 2022 yılında BEYSAN’ın cirosunun %(.....)’ü BEYPİLİÇ ürünlerinin satışından oluşmaktadır.

(25) Ürünlerin dağıtımı BEYSAN’ın kendi servis araçları ile yapılmaktadır. Ayrıca ürünler (.....)’dan kiralanan ve 14 Kasım Mahallesi, Sanayi Sokak Merkez/Iğdır adresinde bulunan soğuk hava deposunda depolanmaktadır.

I.1.7. Iğdır Banvit Sanayi Ticaret Ltd. Şti. (IĞDIR BANVİT)

(26) IĞDIR BANVİT, 29.02.2000 tarihinden itibaren Iğdır ilinde BANVİT bayisi olarak Banvit markalı ürünlerin satışını ve dağıtımını yürütmektedir.

(27) Hâlihazırda IĞDIR BANVİT, beyaz et ve yumurta ürünlerini BANVİT’ten ve Baytar Tavukçuluk Gıda Paz. Tic. ve Mak. Ltd. Şti’den tedarik etmektedir. 2022 yılında IĞDIR BANVİT’in cirosunun %(.....)’u BANVİT, %(.....)’i ise Baytar Tavukçuluk Gıda Paz. Tic. ve Mak. Ltd. Şti. ürünlerinin satışından oluşmaktadır.

(28) 2022 yılında IĞDIR BANVİT’in en büyük müşterisi, BANVİT’ten aldığı beyaz et ve yumurta ürünlerinin %(.....)’ini sattığı BEKBAŞ’tır. IĞDIR BANVİT tarafından, kendisi ile BEKBAŞ arasında herhangi bir yazılı sözleşmenin mevcut olmadığı belirtilmiştir.

(29) IĞDIR BANVİT, Iğdır ili dışında herhangi bir bölgeye satış yapmamakta ve ürünlerini ALKAN’dan kiraladığı soğuk hava deposunda muhafaza etmektedir.

I.2. Önaraştırma Döneminde Elde Edilen Belge ve Yapılan Ek Çalışmalar

(30) 12.07.2023 ve 13.07.2023 tarihlerinde hakkında önaraştırma yürütülen teşebbüslerde yerinde incelemeler gerçekleştirilmiş olup bu incelemeler sonucunda BEKBAŞ’tan elde edilen belgenin içeriğine aşağıda yer verilmektedir.

(31) Delil 1- BEKBAŞ Şirket Ortağı (.....)’a ait bilgisayarda LEDEntegre.net isimli ön muhasebe programının kullanıldığı görülmüştür. Söz konusu program ile ürün satış süreçlerinin takip edilebildiği, üreticiler ile çevrim içi/çevrim dışı bilgi alışverişi yapılabildiği, irsaliye, fatura gibi dokümanların, tahsilat ve sipariş bilgilerinin kayıt edilebildiği ve takibinin yapılabildiği anlaşılmıştır. BEKBAŞ Şirket Ortağı (.....)’ın kullanmış olduğu bilgisayarda kurulu olduğu tespit edilen LEDEntegre.net isimli programda GEDİK’in bayiliğini yapan BEKBAŞ’ın yanı sıra BEYPİLİÇ’in bayiliğini yapan BEYSAN’a ve BANVİT’in bayiliğini yapan IĞDIR BANVİT’e ait kullanıcı hesaplarına dair bilgilerin bulunduğu görülmüştür. Aşağıda bu durumu gösteren ekran görüntülerine yer verilmektedir:

(32) Dosya kapsamında rekabetçi açıdan endişe doğurabileceği değerlendirilen davranış, BEKBAŞ hissedarları ile çıkar birlikteliği bulunan ALKAN, BEYSAN ve IĞDIR BANVİT’e ek olarak sahibi aynı zamanda BEKBAŞ hissedarı olan SİNAYLAR’ın da BEKBAŞ aracılığıyla satış, pazarlama ve dağıtım yapmasıdır. Önaraştırma döneminde incelenen teşebbüsler tarafından olası rekabet sorunlarını ortadan kaldırmaya yönelik çalışmaların halihazırda yürütülmekte olduğu ifade edilmiştir. Tarafların yürüttüğü çalışmaların Kuruma sunulması için önaraştırma sürecinin yetersiz kalmasından dolayı hakkında önaraştırma yürütülen teşebbüslerin bu çalışmalarını tamamlaması ve çalışmaların sonucundan Kurumu bilgilendirmeleri için Kurul ek çalışma yapılması yönünde karar almıştır.

(33) Bu çerçevede önaraştırma sürecinde gündeme gelen olası rekabetçi sorunların çözümüne ilişkin olarak üreticiler ve bayiler tarafından gönderilen ve hem bayinin hem de üreticinin imzası ile sunulan yazıların ilgili kısımlarına aşağıda yer verilmiştir.

(34) ERPİLİÇ ve bayisi SİNAYLAR tarafından imzalanarak gönderilen ve Kurum kayıtlarına 04.10.2023 tarih, 43193 sayı ile intikal eden yazıda;

 “Sinaylar, aldığı ürünlerin yeniden pazarlanması için Bekbaş Gıda Sanayi

ve Ticaret AŞ.’ye (“Bekbaş”) satılması şeklinde bir yöntem uygulamayacak

ve bahse konu satış ve pazarlama faaliyetlerini rekabetçi bir yapı içerisinde

kendi bünyesinde sürdürecektir.

 Bekbaş, perakende satış noktalarında satmak amacıyla diğer bayilerden

ürün alımına devam edebilecektir.

 Hakkında önaraştırma yürütülen bayilerden olan Sinaylar, Bekbaş’a

gerçekleştirdiği toptan satışları (Bekbaş’ın perakende satış noktalarında

satılmak üzere yapılan satışlar hariç olacak şekilde) sona erdirecek ve

kendi satış ve pazarlama faaliyetlerini yürütecektir.

Önaraştırma konusu eylemlere ilişkin rekabetçi endişelerin giderilmesi adına

Bayi yukarıda belirtilen hususları gerçekleştirecektir ve yukarıdaki belirtildiği

şekilde hareket edecektir. Burada belirtilen hususlara uygun davranmak

Bayi’nin sorumluluğu altındadır.

Üretici Erpiliç, rekabet hukuku başta olmak üzere tüm hukuk kurallarına

uygun davranılması yönünde kurumsal hukuka uyum politikalarına sahiptir.

Her ne kadar bayiler bağımsız teşebbüsler olarak kendi ticari kararlarını

almakta ise de; Erpiliç ticaret ağında yer alan tüm yeniden satıcıların

rekabet hukukuna ve tüm kanunlara uygun davranmasını beklemektedir. Bu

itibarla, Sinaylar’ın da bayilik sözleşmesine ve hukuk kurallarına uygun

davranması beklenmektedir. Bayilerin hukuka ve uygulamadaki mevzuata

aykırı davranışları ise Erpiliç ile aralarındaki bayilik sözleşmesinin de ihlaline

ve gerektiğinde feshine de neden olabilecektir. Bu kapsamda, Sinaylar’ın

işbu yazıda belirtildiği üzere rekabet hukukuna aykırı davranması Erpiliç ile

arasındaki bayilik sözleşmesinin ilgili hükümlerine de aykırılık teşkil

edecektir.”

ifadelerine yer verilmiştir.

(35) ABALIOĞLU ve bayisi ALKAN tarafından imzalanarak gönderilen ve Kurum kayıtlarına

02.10.2023 tarih, 43119 sayı ile intikal eden yazıda;

“Abalıoğlu Lezita Gıda San. A.Ş. olarak bayimiz Alkan İnş. Ulus. Taş. Gıda Hayv. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.'nin, Bekbaş Gıda San. Tic. A.Ş.'ye toptan mal satışı ve pazarlaması yapmaması noktasında uyarıda bulunduğumuzu, böyle bir durumun tespiti halinde sözleşme hükümleri çerçevesinde ticari ilişkimizi ve sözleşmemizi sonlandıracağımızı, şirketimizin zarar -ziyanı olması halinde hukuki yollara başvurabileceğimizi;

Abalıoğlu Lezita Gıda San. A.Ş. bayisi Alkan İnş. Ulus. Tas. Gıda Hayv. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. olarak önaraştırmaya konu edilen Bekbaş Gıda San. Tic. A.Ş.'ye toptan mal satışını ve pazarlamasını sonlandırdığımızı, Bekbaş Gıda San. Tic. A.Ş.'ye perakende satış noktaları dışında toptan mal satışını yapmayacağımızı, Abalıoğlu Lezita Gıda San. A.Ş. Bayisi olarak ürün satış ve pazarlama faaliyetlerini kendi bünyemizde gerçekleştireceğimizi;

Kabul ve beyan ediyoruz.”

ifadelerine yer verilmiştir.

(36) ASPİLİÇ ve bayisi BEKBAŞ tarafından imzalanarak gönderilen ve Kurum kayıtlarına

02.10.2023 tarih, 43120 sayı ile intikal eden yazıda;

“Ön araştırma yürütülen bayilerin firmamıza gerçekleştirdikleri toptan satışları sona erdireceğimizi, bayi olarak sadece kendi ürünlerimizin satış ve pazarlama faaliyetlerini yürüteceğimizi, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanuna uygun davranacağımızı ve muhalif eylemlerden kaçınacağımızı işbu metin ile birlikte kabul ettiğimizi bildiririz 30/09/2023

Bekbaş Gıda San. Tic. A.Ş.

Bayinin yukarıda belirtilen metin kapsamında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine uygun davranması hususunda, şirketimizde bayiye karşı belirli periyotlarda makul denetimlerin yapılmaya çalışılacağını, herhangi bir sorumluluk almamak üzere beyan ederiz.”

ifadeleri bulunmaktadır.

(37) GEDİK tarafından imzalanarak gönderilen ve Kurum kayıtlarına 02.10.2023 tarih,

43098 sayı ile intikal eden yazıda [6];

Müvekkil Şirketin önaraştırma konusu iddialar hakkında bir bilgisi olmayıp Bekbaş’ın bölgedeki diğer üreticilerin bayileri ile gerçekleştirdiği toptan ticaretin gerek taraf olduğu bayilik sözleşmesine gerekse Müvekkil Şirketin iş yapış şekline ve ticari anlayışına uygun olmadığı değerlendirilmiştir. Bu sebeple Müvekkil Şirket, Bekbaş ile bayilik ilişkisini 30.09.2023 tarihi itibarıyla sonlandırma kararı almış, bu durum 28.09.2023 tarihli ihtarname ile Bekbaş’a bildirilmiştir. Bayilik sözleşmesinin feshine dair ihtarname yazımız ekinde sunulmaktadır. Müvekkil Şirket, bayilik sözleşmesinin feshi ertesinde Bekbaş’ın sorumluluk bölgesinde (Iğdır ili ve civarı) görevlendireceği yeni bayiye önaraştırma konusu rekabet hukuku endişelerini aktararak, bu endişelere yol açabilecek davranışlardan kaçınması ve rekabet kurallarına azami özen göstermesi konusunda uyarıda bulunacaktır.”

ifadelerine yer verilmiştir.

(38) BEYPİLİÇ ve bayisi BEYSAN tarafından imzalanarak gönderilen ve Kurum kayıtlarına

06.10.2023 tarih, 43334 sayı ile intikal eden yazıda;

“•Önaraştırma konusu bayiler arasındaki ortak satış anlaşması neticesinde ortaya çıkma ihtimali bulunan rekabet karşıtı sonuçların giderilmesi amacıyla, Beysan, aldığı ürünlerin yeniden pazarlanması için Bekbaş Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ.’ye (“Bekbaş”) satılması şeklinde bir yöntem uygulamayacak ve bahse konu satış ve pazarlama faaliyetlerini rekabetçi bir yapı içerisinde kendi bünyesinde sürdürecektir.

•Bekbaş, perakende satış noktalarında satmak amacıyla diğer bayilerden ürün alımına devam edebilecektir.

•Hakkında önaraştırma yürütülen bayilerden olan Beysan, Bekbaş’a gerçekleştirdiği toptan satışları (Bekbaş’ın perakende satış noktalarında satılmak üzere yapılan satışlar hariç olacak şekilde) sona erdirecek ve kendi satış ve pazarlama faaliyetlerini yürütecektir.

Önaraştırma konusu eylemlere ilişkin rekabetçi endişelerin giderilmesi adına Bayi yukarıda belirtilen hususları gerçekleştirecektir ve yukarıdaki belirtildiği şekilde hareket edecektir. Burada belirtilen hususlara uygun davranmak Bayi’nin sorumluluğu altındadır.

Bu itibarla Beypiliç, Beysan’ın bayilik sözleşmesine ve hukuk kurallarına uygun davranmasını beklemektedir. Bayilerin hukuka ve uygulamadaki mevzuata aykırı davranışları ise Beypiliç ile aralarındaki bayilik sözleşmesinin de ihlaline ve gerektiğinde feshine de neden olabilecektir. Bu kapsamda, Beysan’ın işbu yazıda belirtildiği üzere rekabet hukukuna aykırı davranması Beypiliç ile arasındaki bayilik sözleşmesinin ilgili hükümlerine de aykırılık teşkil edecektir.”

ifadeleri bulunmaktadır.

(39) BANVİT ve bayisi IĞDIR BANVİT tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına

02.10.2023 tarih, 43095 sayı ile intikal eden yazıda;

Söz konusu yazı, GEDİK’in bayisi BEKBAŞ ile aralarındaki sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmesi

nedeniyle sadece GEDİK tarafından imzalanarak Kuruma iletilmiştir.

“Iğdır Bayi Ek-1 kapsamındaki yazıyı imzalamıştır.

EK-1

Iğdır Bayi;

— Banvit’ten satın aldığı ürünlerin toptan satışı amacıyla ya da fiili alt

bayilik ilişkisi doğuracak şekilde Bekbaş’a satış gerçekleştirmeyeceğini,

— Iğdır ilinde mevcut durumda faaliyet gösteren ve gösterecek olan

diğer bayiler ile rekabetçi bir yapı içerisinde satış ve pazarlama faaliyetleri

yürüteceğini,

— Yalnızca Bekbaş’ın perakende satış noktalarında satılması

amacıyla Bekbaş’a beyaz et ürünü satacağını ve perakende ihtiyacının

ötesine geçecek herhangi bir ürün satmayacağını ve

— genel olarak 4054 Sayılı Kanun’un tüm kurallarına uyumlu

davranacağını

belirtmektedir. Iğdır Bayi her ne kadar Banvit’ten bağımsız olarak faaliyet

gösteren bir teşebbüs olsa ve hangi müşterilere / hangi fiyattan satış

yaptığını takip edilmese dahi, Iğdır Bayi’nin işbu metnini imzalaması

akabinde işbu yazıda belirtilen hususlara aykırılıkta bulunması ya da sair

bir rekabet hukuku ihlaline taraf olması halinde Banvit ile arasındaki

bayilik sözleşmesinin feshedileceğinin de farkında olduğunu

belirtmektedir.”

ifadeleri yer almaktadır.

I.3. Değerlendirme

(40) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi belirli bir mal veya hizmet piyasasında rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaları, uyumlu eylemleri ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerini yasaklamaktadır. Dosya mevcudu bilgilerden olası rekabet sorununun kaynağı, BEKBAŞ ile BEKBAŞ hissedarlarıyla çıkar birlikteliği bulunduğu anlaşılan ALKAN, BEYSAN, IĞDIR BANVİT hissedarlarına ek olarak SİNAYLAR’ın sahibinin de BEKBAŞ bünyesinde bir araya gelerek bayiliğini yaptıkları üreticilerden aldıkları beyaz et ürünlerinin büyük bölümünü BEKBAŞ’a satmaları olarak görülmüştür. Önaraştırma Raporu’nda, ALKAN, BEYSAN, IĞDIR BANVİT ve SİNAYLAR’ın BEKBAŞ’a olan ürün satışlarının, söz konusu ürünlerin BEKBAŞ’ın perakende satış noktalarında satılmasını aşacak şekilde ürünlerin yeniden satımını, pazarlanmasını ve dağıtımını amaçlayan toplu satışlar olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu durumun da tüketicilerin ve piyasada faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin zarar görmelerine ve böylece 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlali şüphesini gündeme getirebilecek rekabetçi sorunların ortaya çıkma ihtimaline yol açabileceği değerlendirmesi yapılmıştır.

(41) Önaraştırma döneminde ALKAN, BEYSAN, IĞDIR BANVİT, SİNAYLAR ve BEKBAŞ tarafından faaliyetlerini ortaklaştırmalarının rekabet hukuku açısından sorun yaratma olasılığının bulunduğu anlaşılmış ve olası sorunları bertaraf etmek adına çalışmalar yapıldığı belirtilmiştir. Bu bağlamda, gündeme gelen olası rekabet sorunlarının çözümüne ilişkin olarak ek çalışma döneminde bayiler ve üreticiler tarafından imzalanan yazılar Kuruma sunulmuştur.

(42) ALKAN ile ABALIOĞLU, BEYSAN ile BEYPİLİÇ, IĞDIR BANVİT ile BANVİT, SİNAYLAR ile ERPİLİÇ ve BEKBAŞ ile ASPİLİÇ tarafından gönderilen ve bayiler ile üreticilerin ortak imzasını taşıyan söz konusu yazıların içerikleri incelendiğinde, Önaraştırma Raporu’nda gündeme getirilen ve rekabet hukuku çerçevesinde sorunlu olabileceği değerlendirilen uygulamaların sona erdirileceğinin ve ALKAN, BEYSAN, IĞDIR BANVİT ve SİNAYLAR tarafından bayiliklerini yaptıkları üreticilerden aldıkları ürünleri toptan bir şekilde BEKBAŞ’a satma ve BEKBAŞ aracılığıyla pazarlama uygulamasından vazgeçileceğinin belirtildiği görülmektedir.

(43) Öte yandan yazılarda rekabet hukuku açısından sorun olarak görülen söz konusu uygulamaların üreticiler ve bayiler arasında imzalanan bayilik sözleşmelerine de aykırı olduğu, bayilik sözleşmeleri gereğince bayiler tarafından alt bayilik kurulmasının veya ürünlerin başka teşebbüsler tarafından pazarlanmasının yasak olduğu, üreticiler tarafından bayilik sözleşmelerine uygun davranmaları için bayilerin uyarıldığı ve bundan sonraki süreçte de bayilerin rekabet hukukuna uyum göstermeleri için hassasiyet gösterileceği de belirtilmiştir. Ayrıca BEKBAŞ tarafından yalnızca kendi perakende satış noktalarında satılmak üzere diğer bayilerden ürün alınacağı, bunun haricinde başka bayilerin ürünlerinin yeniden pazarlanması boyutuna varan uygulamalara son verileceği vurgulanmıştır.

(44) Ek olarak BEKBAŞ’ın bayiliğini yaptığı GEDİK tarafından Kuruma iletilen yazıda GEDİK’in, rekabet hukukuna aykırılık şüphesi oluşturan uygulamaları sebebiyle BEKBAŞ’ın bayiliğine 30.09.2023 tarihi itibarıyla son verdiği [7], Iğdır ilinde yeni bir teşebbüs ile bayilik sözleşmesi imzalanması durumunda benzer sorunların yaşanmaması için yeni seçilen bayiye rekabet hukuku endişeleri aktarılarak bu endişelere yol açabilecek davranışlardan kaçınması ve rekabet kurallarına azami özen göstermesi konusunda uyarıda bulunulacağı belirtilmiştir.

(45) Sonuç olarak üreticiler ve bayiler tarafından Kuruma gönderilen yazılar dikkate alındığında ALKAN, BEKBAŞ, BEYSAN, IĞDIR BANVİT ve SİNAYLAR’ın üreticilerden aldıkları ürünlerin satışını, dağıtımını ve pazarlanmasını rekabet hukuku bilinci içerisinde ve piyasayı bozucu uygulamalardan kaçınarak yapacakları, rekabet sorunlarına yol açabileceği tespit edilen uygulamaların bayilik sözleşmelerine de aykırı olması sebebiyle bu uygulamaların sonlandırıldığı ve tekrarlanmaması için gerekli özenin gösterileceği ve önlemlerin alınacağı değerlendirilmiştir.

(46) Dolayısıyla ALKAN, BEKBAŞ, BEYSAN, IĞDIR BANVİT ve SİNAYLAR hakkında Önaraştırma Raporu’nda tespit edilen 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlali şüphesini gündeme getiren davranışların bu aşamada sona erdirilmesi sebebiyle, AKTAŞ ve BARULAY hakkında ise 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine yönelik şüphe oluşturacak herhangi bir bulguya rastlanmamış olması nedeniyle soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

J. SONUÇ

(47) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikâyetin reddi ile soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

7 Söz konusu husus, bayilik sözleşmesinin feshini konu edinen ve Kurum kayıtlarına 02.10.2023 tarih, 43098 sayı ile intikal eden yazı ekinde sunulan ihtarnameden anlaşılmaktadır.