Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR,
Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER : İsmail Yücel ARDIÇ, Burak SAĞLAM
C. BAŞVURUDA
BULUNAN: TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Gaziantep Şubesi
Emek Mah. Ali Nadi Ünler Bulvarı Cemil Cahit Güzelbey Cad.
No:34 Şehitkamil/Gaziantep
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR: İnşaat demiri üreticileri
E. DOSYA KONUSU: İnşaat demiri üreticilerinin inşaat faaliyetlerinin yoğun olduğu dönemde keyfi olarak demir fiyatlarını artırdığı iddiası.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 05.08.2011 tarih ve 5694 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 03.10.2011 tarih ve 2011-1-166/İİ-11-267.İYA sayılı İlk İnceleme Raporu, 07.10.2011 tarih ve REK.0.15.00.00-110/285 sayılı Başkanlık önergesi ile 11-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Gaziantep Şube Başkanı tarafından yapılan başvuruda özetle;
- 02.08.2011 tarihli yönetim kurulu toplantısında inşaat demiri fiyatlarındaki artış
konusunun irdelendiği;
- 2011 Ocak ayında 2-10 mm sac 1410 TL/ton iken, inşaat demirinin 1250 TL/ton
olduğu, Ağustos 2011’de ise 2-10 mm sac 1590 TL/ton iken, inşaat demirinin 1550
TL/ton olduğu; buna göre sac fiyatlarındaki artış %12,7 iken, inşaat demirindeki artış
oranının ise %24’ü bulduğu; bu bağlamda inşaat faaliyetlerinin yoğun olduğu
dönemde inşaat demirine yapılan fiyat artışlarının keyfi olduğunu düşündükleri,
- Yaptıkları araştırmada, 14.07.2011 tarihli Rekabet Kurulu toplantısında demir çelik
üreticilerinin aralarında anlaşmak ve arzı kısmak suretiyle fiyatları artırdıkları
iddialarına ilişkin şikâyetlerin hazırlanan önaraştırma raporu kapsamında
reddedildiğini gördükleri
ifade edilmiş ve alınan kararın geçerliliği göz önüne alındığında, fiyat artışlarının sebeplerinin neler olduğunun araştırılarak meslektaşların mağduriyetlerinin giderilmesi, inşaat sektörünün önünün açılması ve inşaat demirindeki spekülatif fiyat artışlarının önlenmesi konusunda gereğinin yapılması talep edilmiştir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusuna ilişkin 4054 sayılı Kanun kapsamında önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Başvuru içeriğinde de yer aldığı üzere, Rekabet Kurulunun 14.07.2011 tarihli ve 11- 43/924-923 sayılı kararında, inşaat demiri üreticilerinin aralarında anlaşmak ve arzı kısmak yoluyla demir fiyatlarını artırdığı iddialarına ilişkin son dönemde Kuruma intikal
Sayfa 2
11-52/1313-464
eden şikâyetler incelenmiş ve reddedilmiştir. Başvuru konusu iddialar da aynı döneme ilişkin şikâyetler çerçevesinde değerlendirilmiş ve ilgili Rekabet Kurulu kararında ulaşılan sonuçların bu başvuru açısından da geçerli olduğu sonucuna varılmıştır.
İlgili Kurul kararında temel olarak, uzun demir-çelik fiyatlarındaki artışların, teşebbüsler arasındaki bir anlaşma ve/veya koordinasyon sonucu meydana gelip gelmediği incelenmiştir. İlgili Kurul kararının dayanağını oluşturan önaraştırma safhasında, uzun demir-çelik üreticisi teşebbüslerde yerinde incelemeler yapılmış, ancak bu incelemelerde, söz konusu iddiaları destekleyen herhangi bir bulguya ulaşılmamıştır. Yine aynı kararda Ekim 2006 ile Mayıs 2011 arasındaki dönemde Türkiye uzun demir- çelik piyasasında gerçekleşen fiyatlar, aynı dönemdeki dünya fiyatları ile karşılaştırılmış ve incelenen teşebbüslerin nervürlü inşaat demiri için uyguladığı fiyatların, dünya fiyatlarıyla büyük ölçüde paralellik gösterdiği tespit edilmiştir. Başta hurda olmak üzere hammadde fiyatları, enerji birim fiyatları, döviz kurları ve üretim teknolojisi gibi maliyet unsurlarının benzerliği, uzun demir-çelik üretiminin yaklaşık yarısının ihracata konu olması ve bunlara bağlı olarak Türkiye demir-çelik sektörünün dünya piyasalarına büyük ölçüde entegre olması bu paralelliğin ardındaki ana sebepler olarak değerlendirilmiştir. Kararın arzın kısıtlandığı iddialarına yönelik bölümünde ise, teşebbüslerin üretimlerinde radikal ve açıklanamayan bir azalış ve buna karşılık stok miktarlarında radikal bir artış olmadığı tespitine yer verilmektedir. Kararda, uzun demir- çelik piyasasında son dönemde yeni girişlerin olması, piyasada katı bir fiyat yapısının söz konusu olmaması ve yeknesaklığı kolaylaştıracak uygulamaların bulunmaması, teşebbüsler arasında rekabeti sınırlayıcı bir anlaşmanın varlığı ihtimalini azaltan unsurlar olarak değerlendirilmiştir. Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde Kurul, uzun demir-çelik piyasasına yönelik şikâyetlerin reddine karar vermiştir.
Sonuç olarak, söz konusu başvurunun da, gerek Kuruma intikal ediş tarihi gerekse içerik olarak yukarıda anılan Kurul kararında ele alınan başvurular kapsamında olduğu düşünüldüğünden ve başvuruya konu hususların Rekabet Kurulunun yukarıda zikredilen kararında değerlendirildiği ve sonuca bağlandığı anlaşıldığından, bu başvuruya ilişkin 4054 sayılı Kanun kapsamında bir önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
2
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.