(12) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesi;
“Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü
hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla
teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin:
a) Defterlerini, her türlü evrak ve belgelerini inceleyebilir ve gerekirse suretlerini
alabilir,
b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,
c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir.
İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar
incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi
verilmesi halinde idarî para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi
bulundururlar.
(Ek: 01.08.2003-4971/ 25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair
vasıtaların suretlerini vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin engellenmesi
veya engellenme olasılığının bulunması durumunda sulh ceza hakimi kararı ile
yerinde inceleme yapılır.”
hükmünü amirdir. 4054 sayılı Kanun’un “İdari Para Cezası” başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, “yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması” halinde gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında teşebbüslere idarî para cezası verileceği düzenlenmektedir. Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise yerinde incelemenin mahkeme kararı ile gerçekleştirilmesinin, yerinde incelemenin engellenmesi ve zorlaştırılmasına ilişkin olarak Kanun’da öngörülen idarî para cezasının uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmektedir.
(13) Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, raportörler tarafından teşebbüse ilk gidildiğinde teşebbüs çalışanı (…..) yerinde incelemenin usulünün ve kapsamının anlatıldığı, bunun üzerine (…..) tarafından o esnada teşebbüste bulunmayan (…..) ile teşebbüs avukatına telefonla ulaşıldığı anlaşılmaktadır. Yine raportörler tarafından, mahkeme kararı olmadan yerinde inceleme yapılmayacağını belirten (…..), karşılaşabilecekleri idari para cezası konusunda bilgilendirmek üzere ulaşılmak istenmiş ancak olumlu yanıt alınamamıştır. Bütün bunlara ilave olarak, kendisine telefonla ulaşılan teşebbüs avukatına da yerinde incelemenin usulü, kapsamı, (…..) tutumu, bu davranışların neticesinde idari para cezası uygulanabileceği ve konuya ilişkin mahkeme kararlarının bulunduğu anlatılmış fakat benzer bir tutum sergilenerek yerinde incelemenin gerçekleştirilmesi için mahkeme kararının gerekli olduğu ifade edilmiştir. Akabinde telefonda (…..) tarafından çalışanına, raportörlerin teşebbüsü derhal terketmesi söylenmiştir. Teşebbüs çalışanına bu davranışların sonucunda ciddi idari para cezasıyla karşı karşıya kalınabileceği tekrar hatırlatılmış, avukata ya da (…..) tekrar ulaşılmasında yarar olacağı belirtilmiş ancak raportörlerin teşebbüsü derhal terk etmesi konusundaki ısrarlı tutum sürmüştür.