(17) Esnaf ve Sanatkârlar Odalarına bağlı esnaf niteliğindeki işletmeler 5362 sayılı Esnaf ve
Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun (5362 sayılı Kanun) 62. maddesine göre
belirlenen azami fiyatlara uymak durumundadır. Ekmeğin azami satış fiyatının tespitini
düzenleyen ilgili madde şu şekildedir:
“MADDE 62. - Bu Kanuna tabi esnaf ve sanatkârlarca üretilen mal ve hizmetlerin fiyat tarifeleri, bağlı bulundukları odalarca hazırlanır ve odanın mensubu olduğu birlik yönetim kurulu tarafından fiyat tarifesinin sunulmasından sonra otuz gün içinde onaylanır veya reddedilir. Onaylanan fiyat tarifesi belediye, mülki amirlik ve ilgili odaya yedi gün içerisinde bildirilir ve bu andan itibaren yürürlüğe girer. Fiyat tarifeleri, uygulanacak azami hadleri gösterir.
Belediyeler veya o yerin en büyük mülki amiri tespit edilen bu tarifeleri uygun bulmadıkları takdirde esnaf teşekkülü ile anlaşmaya varamazlarsa on beş gün içinde o yerin mülki amirinin ya da görevlendireceği yardımcısının başkanlığında, ticaret ve sanayi veya ticaret odasından bir temsilci ile esnaf ve sanatkârlar odaları birliği temsilcisinden teşekkül edecek bir komisyonda görüşülüp karar verilmesini isteyebilirler. Komisyon kararları salt çoğunlukla alınır. Komisyon, tarifeleri uygun bulmadığı takdirde tarife yürürlükten kalkar. Komisyon kararına karşı, ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren on gün içinde ticari davaları görmeye yetkili mahkeme nezdinde itirazda bulunabilirler. Bu mahkemenin kararı kesindir.”
(18) Ticaret ve sanayi odalarına kayıtlı tacir ve sanayici niteliğindeki işletmeler ise, 5174 sayılı
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun (5174 sayılı Kanun)
12. maddesi ve bu maddeye dayanarak çıkarılan “Tacir ve Sanayiciler Tarafından Üretilen
Mal ve Hizmetlerin Azami Fiyat Tarifelerinin Düzenlenmesi Hakkında Yönetmelik”
hükümleri çerçevesinde belirlenen azami satış fiyat tarifesine uymak durumundadır.
Tarifenin belirlenmesi, tarifeye nasıl itiraz edileceği gibi diğer hususlar, Esnaf Odalarına
kayıtlı fırıncı esnafı için geçerli olan mevzuata paralel bir şekilde düzenlenmiştir. 5174 sayılı
Kanun’un “Odaların Görevleri” başlıklı 12. maddesinin (ı) bendinde şu ifade yer almaktadır: “Odaların görevleri şunlardır:
…
(ı) Gerektiğinde 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu’nun 125 inci maddesinde sayılan mal ve hizmetlerin azamî fiyat tarifelerini, kendi üyeleri için, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliğe uygun olarak tespit etmek ve onaylamak.”
(19) 5174 sayılı Kanun’a dayanılarak, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından çıkarılan Tacir ve
Sanayiciler Tarafından Üretilen Mal ve Hizmetlerin Azami Fiyat Tarifelerinin Düzenlenmesi
Hakkında Yönetmelik’in “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1. maddesi de şu şekildedir:
“5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununa tâbi odalarca, üyeleri tarafından üretilen ve 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanununa tâbi esnaf ve sanatkârlar odaları tarafından belirlenmiş tarifelere konu mal ve hizmetlerin azami fiyat tarifelerinin kendi üyeleri için düzenlenmesi, uygulamaya konulması ve denetimi ile diğer usul ve esaslar bu Yönetmelikle düzenlenmiştir.“
(20) İlgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulduğunda odaların görevlerinin yalnızca ilgili
azami fiyat tarifelerini hazırlamak olduğu ve söz konusu mevzuat kapsamında azami fiyat
altında satış yapmanın önünde herhangi bir engel olmadığı görülmektedir.
I.3.2. Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(21) Kurum kayıtlarına 07.11.2014 tarih ve 6279 sayı, 12.02.2015 tarih ve 779 sayı ile intikal
eden başvurularda özetle; ODA tarafından Kayseri’de ekmek satışı alanında faaliyet
gösteren teşebbüslerin ekmek satış fiyatlarına müdahale edildiği, 50 kuruş olan ekmeğin
azami fiyatının Eylül ayında ODA kararıyla 85 kuruşa yükseltildiği, belirlenen bu fiyat altında
satış yapan fırıncıların ODA tarafından hem sözlü hem de basın yoluyla tehdit edildiği ifade
edilerek, 4054 sayılı Kanun kapsamında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir.