H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; Milangaz’ın bayileri ile imzaladığı tip sözleşmelerin şikayete konu 3/b maddesinin 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen muafiyet kapsamında olduğu; buna karşın 3/d maddesinde yer alan hükmün anılan Tebliğ kapsamında olmadığı; İlgili Bilgi Notu’nda ise;
- Şikayete konu 3/b maddesi hükmünün, lâfzen üçüncü kişiler üzerine rekabet
etmeme yükümlülüğü öngörmekle birlikte, gerçekte bizzat sözleşme tarafı olan
bayiye getirilen ve bu haliyle taraflar arasındaki özel hukuk ilişkisinden kaynaklanan
bir yükümlülük olduğu,
- Bununla birlikte dağıtım şirketlerince sözleşmede bu tür bir düzenlemeye yer
verilmesinin, bayinin üçüncü kişiler aracılığıyla gerçekleştireceği muvazaalı işlemler
yoluyla daha önce imzalamış olduğu bayilik sözleşmesi ile üzerine yüklenen rekabet
etmeme yükümlülüğünü ihlal etmesi halinde, dağıtım şirketinin muvazaa iddiasını
ispatlama zorunluluğunu kaldırmadığı,
- Bu bakımdan esasen sözleşmede şikâyete konu hükümlere yer verildiği ve
verilmediği durumlar arasında dağıtım şirketinin bayi aleyhine yargı yoluna
başvurma hakkı ve bu tür bir dava halinde yine dağıtım şirketinin muvazaayı ispat
yükü bakımından herhangi bir farklılık arz etmediği,
- Milangaz’ın bayileriyle yapmış olduğu tüplü LPG bayilik sözleşmelerinde yer verilen
şikayete konu benzer sözleşme hükümlerinin, Kurul tarafından daha önce
değerlendirilmiş ve 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı bulunarak, sözleşmelerden
çıkarılmasına karar verilmiş olması da dikkate alındığında, şikayete konu sözleşme
hükümleriyle ilgili olarak, mezkur kararlarda ulaşılan sonuçlardan bir farklılığa
gidilmesine ihtiyaç bulunmadığı,
görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Dosya kapsamında Milangaz’ın bayileriyle imzaladığı sözleşmelerde iki maddenin değerlendirilmesi gerekmektedir. Birincisi, sözleşmenin rekabet yasağı hükmünü düzenleyen 3/b maddesi, diğeri ise anlaşmadan sonra bayiye getirilen rekabet yasağına ilişkin 3/d maddesidir.
I.1. Üçüncü Kişilere Getirilen Rekabet Yasağına İlişkin Değerlendirme
Şikayet dilekçesinde, Milangaz’ın bayisi Çakır Ticaret ile imzaladığı sözleşme ile bayi dışında üçüncü kişilere rekabet yasağı getirildiği; bayi dışındaki üçüncü kişilerin diğer tüplü gaz şirketlerinin bayiliğini almasının ve genel olarak sözleşme yapma hürriyetinin önüne geçildiği iddia edilmiştir. Anılan sözleşmenin şikayete konu olan 3/b maddesi şu şekildedir:
“Bayi sözleşme süresince, muvazaa oluşturacak biçimde eşi ile 3.dereceye kadar kan ve sıhri ve hısımları sair LPG şirketlerinin bayiliğini, tali bayiliğini, veya tali satıcılığını deruhte edemez, aracı ve temsilci acenteliğini, komisyonculuğunu ve nakliyeciliğini yapamaz. Bayi hükmi şahıs ise bu hüküm ortakları için geçerlidir.”
Rekabet Kurulu daha önce önüne gelen benzer konudaki dosyalara ilişkin
1
kararlarında, söz konusu düzenlemeleri üçüncü kişiler aleyhine getirilen rekabet yasağı şeklinde yorumlamış ve anılan düzenlemelerin 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı olduğundan bahisle, inceleme konusu maddelerin tadil edilerek sözleşmelerin Tebliğ’e uygun hale getirilmesi gerektiği sonucuna varmıştır.
Kurulun yukarıda yer verilen kararlarının ve işbu dosyanın birlikte değerlendirilmesinden, tüplü LPG pazarında faaliyet gösteren dağıtım şirketlerinin 1 Rekabet Kurulunun 31.07.2008 tarih, 08-49/702-27 sayılı ve 14.07.2011 tarih, 11-43/953-307 sayılı kararları.