İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

Nine West Group Inc. ve Park Bravo Dış Ticaret A.Ş. arasında yapılan "Dağıtım ve Lisans Anlaşması"na menfi…

Menfi Tespit ve Muafiyet04-69/989-244Karar tarihi: 27.10.2004Yayımlanma tarihi: 21.12.2004

Nine West Group Inc. ve Park Bravo Dış Ticaret A.Ş. arasında yapılan "Dağıtım ve Lisans Anlaşması"na menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.

Karar bilgileri

Karar sayısı
04-69/989-244
Karar tarihi
27.10.2004
Yayımlanma tarihi
21.12.2004
Karar türü
Menfi Tespit ve Muafiyet

Karar metni

12 sayfa · 29.490 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: D3/1/KÜ-04/6(Muafiyet)
Karar Sayısı: 04-69/989-244
Karar Tarihi: 27.10.2004

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R.Müfit

SONBAY, Murat GENCER, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr.

Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.

Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN

B. RAPORTÖR: Kürşat ÜNLÜSOY

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Nine West Group Inc.

Temsilcisi Av. Serdar PAKSOY

B.Giz Plaza, Meydan Sok. No:28 Kat:10 80670

Maslak/İstanbul

D. TARAFLAR: Nine West Group Inc.

1129 Westchester Avenue, White Plains, New

York 10604-3529 USA

Park Bravo Dış Ticaret A.Ş.

Talatpaşa Cad. No: 108/1 80640 Gültepe/İstanbul E. DOSYA KONUSU: Nine West Group Inc. ve Park Bravo Dış Ticaret A.Ş. arasında yapılan “Dağıtım ve Lisans Anlaşması”na menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.7.1999 tarih ve 2149 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4., 5. ve 8. maddeleri ile 1997/2 sayılı Anlaşmaların, Uyumlu Eylemler ve Teşebbüs Birliği Kararlarının Kanun’un 10. Maddesine Göre Bildiriminin Usul ve Esasları Hakkında Rekabet Kurulu Tebliği’nin ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 22.10.2004 tarih ve D3/1/KÜ-04/6 sayılı Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu 26.10.2004 tarih ve REK.0.07.00.00/224 sayılı Başkanlık Önergesi ile 04-69 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- başvuru konusu anlaşmaya, münhasırlık ve rekabet etmeme yükümlülüğü gibi 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında rekabeti sınırlayıcı hükümler içermesi nedeniyle menfi tespit belgesi verilemeyeceği,

Sayfa 2

- bireysel muafiyet açısından değerlendirildiğinde, anlaşmanın 12.6. maddesi ile anlaşma bitiminden sonraki döneme ilişkin olarak getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün coğrafi olarak kapsamının Park Bravo Dış Ticaret A.Ş.’nin anlaşma süresince faaliyette bulunduğu tesisler ile sınırlandırılmamış olması nedeniyle anılan anlaşmaya bireysel muafiyet tanınamayacağı,

- Anlaşmanın, 12.6. maddesinde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğünün coğrafi olarak kapsamının Park Bravo Dış Ticaret A.Ş.’nin anlaşma süresince faaliyette bulunduğu tesisler ile sınırlandırılması durumunda 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nden yararlanabileceği sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Bildirim formunda başvuru konusu sözleşme kapsamında yer alan ürünlerin “ayakkabı, terlik, çanta ve bayan giyimi tamamlayıcısı olarak kullanılan her türlü aksesuar” olduğu belirtilmiştir.

1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca ilgili ürün pazarının tespitinde; tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal ve hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmakta, tespit edilen pazarı etkileyebilecek diğer unsurlar da değerlendirilebilmektedir. Tebliğ’de sıralanan unsurlar ve anlaşma konusu ürünler göz önünde bulundurularak, ilgili ürün pazarlarının işbu dosya bakımından ayakkabı, terlik, çanta ve bayan giyimi tamamlayıcısı olarak kullanılan her türlü aksesuar pazarları olarak tespit edilmiştir.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri alanın, rekabet koşullarının yeterli derecede homojen ve özellikle komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olması; ilgili coğrafi pazarın tespitinde büyük bir önem taşımakta ve belirleyici olmaktadır.

İlgili coğrafi pazar dosya konusu ürünlere ilişkin faaliyetlerin ülke genelini kapsayacak ölçüde öngörülmesi dikkate alınarak “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

H.2. Taraflar

H.2.1. Nine West Group Inc. (NWG)

NWG, bayan giyimi ve aksesuarları alanında dünya çapında faaliyet gösteren ve ABD yasaları uyarınca kurulmuş bir şirkettir. Bünyesinde bir çok şirketi barındıran NWG dünyada 2075'in üzerinde ayakkabı mağazası ve 700 aksesuar konsept mağazası işletmektedir.

Sayfa 3

Grup, zamanla yaşam tarzı koleksiyonlarına dahil olan el çantası, cüzdanlar, çorap, güneş gözlükleri, bijuteri ve hazır giyim ile yayılarak tam anlamıyla bir aksesuar firması haline gelmiştir. Dünyada 42 ülkenin üzerinde toptan satışı bulunan NWG, Türkiye’de 1997’den itibaren 9 bağımsız Nine West mağazası ve Park Bravo mağazalarında bulunan “corner”lar aracılığıyla faaliyet göstermektedir.

Mevcut bilgilerden 1.1.2003 tarihinde yapılan konsolidasyon sonucu NWG ile Jones Apparel Group Holdings Inc.’nin Jones Apparel Group Holdings Inc. çatısı altında birleştikleri ve feshedilen NWG’nin faaliyetlerinin Nine West Footwear Corporation ve Nine West Development Corporation unvanlı iki şirkete devredildiği anlaşılmaktadır.

NWG’nin Yönetim Kurulu üyeleri 1999 yılı itibarıyla; Jerome Fisher, Vincent Camuto, C.Gerald Goldsmith, Henry W. Pascarella, Salvatore M. Salibello’dan oluşmaktadır.

NWG’nin 1998 yılı toplam cirosu (…..) milyar ABD Doları tutarındadır. Grubun dünya ayakkabı endüstrisindeki pazar payının ise % (…..) oranında olduğu tahmin edilmektedir.

H.2.2. Park Bravo Dış Ticaret A.Ş. (Park Bravo)

Park Bravo, 1984 yılında kurulan ve merkezi İstanbul’da bulunan bir şirkettir. Şirket ağırlıklı olarak bayan hazır giyim ve aksesuarları perakende satışı alanında faaliyet göstermektedir. Söz konusu ürünlerin satışı yurt çapında 15 ilde bulunan toplam 33 mağaza ve bayi aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Park Bravo’ya bağlı şirketler ise Folk Giyim San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Z.A. Giyim San. ve İmalat Tic. Ltd. Şti.’dir.

Park Bravo’nun ortaklık yapısına Tablo-1'de yer verilmiştir.

Tablo 1- Park Bravo’nun Ortaklık Yapısı

Pay Sahibinin Adı/Unvanı Pay Oranı (%)

Kamil Özçoban 45

Ayşe Semin Özçoban40
Mehmet Çetin Unkan0.5
Fatma Zeynep Özçoban9.5
Aslı Özçoban5

Toplam 100.0 Şirket Yönetim Kurulu üyeleri Kamil Özçoban, Ayşe Semin Özçoban, Fatma Zeynep Özçoban’dan oluşmaktadır.

Şirketin 1996-1998 yıllarına ilişkin toplam cirolarına Tablo 2'de yer verilmiştir. Tablo 2: Park Bravo’nun 1996-1998 Yılı Ciroları

Yıllar 1996 1997 1998

Ciro (TL) (……………….) (……………….) (……………..)

Sayfa 4

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Başvurunun konusu, NWG ile Park Bravo teşebbüsleri arasında 8.6.1999 tarihinde akdedilen “Dağıtım ve Lisans Sözleşmesi”ne menfi tespit verilmesi bunun reddedilmesi halinde başvurunun muafiyet bildirimi olarak değerlendirilmesi talebidir. 8.6.1999 tarihinde akdedilen anlaşmaya dair bildirim, Rekabet Kurumu kayıtlarına 8.7.1999 tarihinde intikal ettiğinden süresi içinde yapılmış bir bildirimdir. Ancak değerlendirmede anlaşma metninde değişiklikler olması üzerine gönderilen 17.8.1999 tarih ve 2659 sayılı yazı ekinde yer alan “Dağıtım ve Lisans Sözleşmesi” esas alınmıştır. Diğer yandan NWG temsilcisi tarafından gönderilen 15.7.2003 tarih ve 3230 sayılı yazıda NWG’nin feshedilmesine ilişkin işlem sonrasında da tüm distribütörlere anlaşmaların yürürlükte olduğu ve bu anlaşmalar altında daha önce NWG tarafından yerine getirilen yükümlülüklerin Nine West Footwear Corporation ve Nine West Development Corporation tarafından yerine getirileceği ifade edilmektedir. Ayrıca 27.4.2004 tarih ve 2092 sayılı yazıda ise söz konusu anlaşmanın taraflarca 31.12.2008 tarihine kadar geçerli olmak üzere uzatıldığı belirtilmiştir.

Başvuru konusu anlaşma uyarınca NWG Park Bravo’ya ilgili ürünlerin Türkiye’de (bölge) satış ve dağıtımı konusunda anlaşmada tanımlanan münhasır lisanslı ürünlere ilişkin olarak münhasır bir yetki ve lisans, münhasır olmayan ayakkabı ürünleri ve ayakkabı dışındaki ürünlere ilişkin olarak ise münhasır olmayan bir yetki ve lisans vermektedir.

H.3.1. Menfi Tespit Değerlendirmesi

4054 sayılı Kanun’un 8. maddesinde menfi tespit ile ilgili düzenlemelere yer verilerek, teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine, Kurul’un elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, eylemin veya birleşme ve devralmanın Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırı olmadığını gösteren menfi tespit belgesi verebileceği hükmü yer almaktadır.

Ancak, başvuru konusu anlaşmanın belli ürünlerin dağıtım ve satışı konusunda münhasır haklar verilmesi ve rekabet etmeme yükümlülükleri getirilmesi gibi 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı hükümler içermesi nedeniyle anılan sözleşmeye menfi tespit verilmesi mümkün değildir.

H.3.2. Muafiyet Değerlendirmesi

Başvuruda, ilgili anlaşmanın tek elden dağıtım anlaşmalarının tipik özelliklerini taşıyan bir anlaşma olması nedeniyle 1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Muafiyet Tebliği kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek bunun mümkün olmaması halinde başvurunun bireysel muafiyet bildirimi olarak değerlendirilmesi talep edilmektedir.

Rekabet Kurulu, belirli şartları sağlayan anlaşma türlerinin Kanun’un 4. maddesinin uygulanmasından muaf tutulmasına yönelik tebliğler çıkarabilmektedir. Söz konusu başvuruda belirtilen 1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği, 2002/2 sayılı Dikey

Sayfa 5

Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin yayımlanmasıyla birlikte yürürlükten kaldırılmıştır. Dolayısıyla, bildirim konusu anlaşmanın 2002/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Anılan anlaşmanın iki teşebbüs arasında yapılması, tarafların her birinin anlaşmanın amaçları bakımından üretim ya da dağıtım zincirinin farklı bir seviyesinde faaliyet gösteriyor olmaları, taraflarının (sağlayıcı ve alıcı) hangi koşullar altında mal ve hizmetlerin alımını, satımını ve yeniden satımını yapacaklarını düzenlemesi nedeniyle 2002/2 sayılı Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesi anlamında “dikey anlaşma” niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Bu noktada NWG ve Park Bravo arasında akdedilen “Dağıtım ve Lisans Sözleşmesi”nin bazı hükümlerinin 2002/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde ele alınması gerekmektedir. İlgili hükümler ve bunlara ilişkin değerlendirmeler aşağıda sunulmaktadır.

Sözleşmenin “Tanımlar” başlıklı 1. bölümünün alt maddelerinde yer verilen bazı önemli kavramlar şu şekildedir:

“1.5 Yetkili Kaynak: Park Bravo’ya zaman zaman yapılacak ürün satışı konusunda NWG tarafından yazılı olarak yetki verilen herhangi bir İştirak, lisans alan veya dağıtıcı anlamına gelir.

1.12 Bölüm: Park Bravo’nun (veya tamamen sahip olduğu İştirakinin) finansal rapor verme ve işlemler, perakende satış yerlerinin seçimi ve inşa edilmesi, perakende satış işlemleri, mal alımı-satımı, sergileme, reklam ve tanıtım işleri de dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere, Bölgede yalnızca Ürünlerin satış ve dağıtımı işiyle uğraşan bölümü anlamına gelir.

1.14 Yürürlük Tarihi: 25 Ocak 1999 anlamına gelir.

1.15 Münhasır Lisanslı Ürünler: Park Bravo tarafından NWG veya Yetkili Kaynak’tan satın alınan ve her durumda Markalardan herhangi birini taşıyan, kadın ayakkabıları, çantaları ve küçük deri mallar anlamına gelir.

1.19 Başlangıç Dönemi: Bölüm 12 veya Bölüm 13’e göre daha önce feshedilmediği takdirde, Yürürlük Tarihinden 31 Aralık 2003 tarihine kadar olan süredir.

1.28 Münhasır Olmayan Ayakkabı Ürünleri: Park Bravo tarafından NWG veya bir Yetkili Kaynak’tan satın alınan ve Diğer Marka’lardan herhangi birini taşıyan ayakkabı anlamına gelir.

1.29 Münhasır Olmayan Ayakkabı Dışındaki Ürünler: (a) Park Bravo’nun NWG’den veya bir Yetkili Kaynak’tan satın aldığı ve bir Diğer Markayı taşıyan çantalar ve ufak deri mamulleri, ve (b) Park Bravo tarafından NWG’den veya bir Yetkili Kaynak’tan satın alınan bir Markayı veya bir Diğer Markayı taşıyan aksesuarlar, dış giyim ve diğer mallar anlamına gelir.

1.32 Diğer Marka: Bölge’de herhangi bir ülkede tescil edilmiş olsun veya olmasın NWG’nin sahip olduğu Markalar dışındaki herhangi bir marka, hizmet markası, ticari isim, slogan, sembol veya arma anlamına gelir.

Sayfa 6

1.38 Ürünler: Münhasır Lisanslı Ürünler, Münhasır Olmayan Ayakkabı Ürünleri ve Münhasır Olmayan Ayakkabı Dışındaki Ürünler anlamına gelir.

1.42 Perakende Mağazaları: Büyük alışveriş merkezlerinde veya tek başına faaliyet gösteren mağazalar ile büyük mağaza veya diğer perakende satış mağazaları içinde Park Bravo’ya ait veya Park Bravo’nun kiraladığı mağaza içi dükkanlar, tezgahlar ve reyonlarda sadece Ürünlerin halka perakende satışı için işbu Sözleşmeye göre, Park Bravo tarafından Bölgede işletilen ve Markalardan herhangi birini taşıyan, ayakkabı ve aksesuar perakende satış mağazalarıdır.

1.46 Sonraki Dönem: Bölüm 12 veya 13’e göre feshedilmediği takdirde, 1 Ocak 2004 - 31 Aralık 2008 arasındaki dönemdir.

1.48 Dönem: Başlangıç Dönemi ve Sonraki Dönemdir.

1.49 Bölge: Türkiye Cumhuriyeti’dir”

Anlaşmanın “Dağıtıcının Seçimi” başlıklı 1. bölümünün 2.1. maddesinde öngörülen hükümler şu şekildedir:

“İşbu Sözleşme’nin hükümlerine ve şartlarına uygun olarak Bölüm 3.3’e göre (NWG’nin sahip olduğu veya NWG’nin menfaatine olan diğer hakları da kapsamak üzere), (a) Bölge’de, Münhasır Lisanslı Ürünlerin Perakende Satış Mağazaları aracılığı ile perakende dağıtılmasında münhasır yetkili olarak ve (b) Münhasır Olmayan Ayakkabı Ürünlerinin ve Münhasır Olmayan Ayakkabı Dışındaki Ürünlerin Perakende Satış Mağazaları aracılığı ile perakende dağıtımı konusunda münhasır olmayan yetkili tayin etmiştir ve Park Bravo bu görevlerle ilgili olarak buradaki hüküm ve şartlara uygun hareket etmeyi kabul eder, şu kadar ki işbu Sözleşme Dönemi boyunca buradaki Bölüm 6.7’ye uygun olarak ürünleri Bölge’de satabilir veya diğer türlü kullanabilir”.

Bu maddeye göre Park Bravo’ya bazı ürünler için münhasır bazıları için de münhasır olmayan yetkiler verilerek söz konusu ürünlerin perakende dağıtımının düzenlendiği görülmektedir. Park Bravo’ya münhasır bir bölge tanınması kural olarak rekabeti kısıtlayıcı olmakla birlikte bu tür kayıtları içeren anlaşmalara olumlu etkileri nedeniyle muafiyet tanınmaktadır. Nitekim alıcının münhasır bir bölge verilmesi suretiyle korunması 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanabilmektedir. Dolayısıyla başvuru konusu anlaşmanın “NWG’nin Yükümlülükleri” başlıklı 6. bölümde 6.5 ve 6.7. maddelerinde yer alan Park Bravo’ya tanınan münhasırlığın korunmasına yönelik hükümler de aynı yönde değerlendirilmiştir.

Anlaşmanın “Lisans” başlıklı 3. bölümünde NWG tarafından Park Bravo’ya tanınan hakları düzenleyen maddeler aşağıda sunulmaktadır:

“3.1.1 Özellikle Münhasır Lisanslı ürünlerin satışı, pazarlanması, dağıtımı, Reklamı, promosyonu ve perakende satışta ithalatı ile bağlantılı olarak, Bölge’de Mülkiyet Haklarını kullanma konusunda kişisel, devredilmeyen (aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa) münhasır bir hak;

Sayfa 7

3.1.2 Özellikle Münhasır Olmayan Ayakkabı Ürünleri ve Münhasır Olmayan Ayakkabı Dışındaki Ürünlerin satışı, pazarlanması, dağıtımı, Reklamı, promosyonu ve perakende satışta ithalatı ile bağlantılı olarak, Bölge’de Mülkiyet Haklarını kullanma konusunda kişisel, devredilmeyen, temellük edilmeyen (aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa) münhasır olmayan bir hak; 3.1.3 Bölge’de bulunan Perakende Satış Mağazalarını tanımlamak amacıyla, Sözleşmenin yürürlükte kaldığı süre boyunca ve NWG tarafından onaylandığı şekli ile, Markaların kullanımı konusunda kişisel, devredilmeyen, temellük edilmeyen (aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa) münhasır bir hak;

yukarıdaki her durum işbu Sözleşme’nin hüküm ve şartlarına tabi olacaktır. 3.2 Bölüm 19.5’de belirtilen haricinde, (a) Park Bravo, ne işbu Sözleşmeyi veya burada verilen Lisansı devir veya temlik edecek ne de Mülkiyet Hakları ile ilgili alt lisans, imtiyaz, hak veya öncelik verecektir; (b) işbu sözleşme ve burada verilen Lisans doğrudan veya kanun gereği temlik edilemeyecektir; ve (c) İşbu Sözleşme veya burada verilen Lisans ile ilgili herhangi bir temlik girişimi veya devri işbu Lisansı otomatik olarak ve geri alınamaz bir şekilde sona erdirecektir.

3.4 …Park Bravo işbu Sözleşme süresince veya sonrasında: ...

3.4.6 Marka veya Diğer Markaları taşıyan malları üretmeyecek veya imal etmeyecek veya işbu Sözleşmenin izin verdiği haller dışında Markayı veya diğer markayı kullanmayacaktır ...

3.7 Mülkiyet Haklarını korumak ve Sözleşme’nin şartlarına uymak için, Park Bravo, olağandışı, normal olmayan, usulsüz ve/veya Bölge dışına ihracat girişimi olan siparişleri inceleyecek ve gerektiği takdirde bu siparişleri kabul etmeyecektir. Park Bravo işbu kararı verirken makul ölçülerde davranacaktır.” Yukarıda yer verilen hükümlerle sözleşme konusu ürünlere ilişkin yürütülecek faaliyetler konusunda Park Bravo’ya inhisari ve inhisari olmayan haklar tanınmakta ve markanın kullanımına ilişkin bir takım sınırlamalar getirilmektedir. 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin ikinci fıkrasında; mal ve hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımına ilişkin düzenlemelerle birlikte fikri hakların alıcıya devri veya alıcı tarafından kullanımıyla ilgili hükümler içeren dikey anlaşmalar da, söz konusu fikri hakların anlaşmanın asli konusunu oluşturan mal veya hizmetlerin alıcı veya alıcının müşterileri tarafından kullanımı, satımı ve yeniden satımı ile doğrudan ilgili olması ve bu fikri hakların devri veya kullanımının anlaşmanın esas amacını oluşturmaması kaydıyla aynı Tebliğ’de öngörülen muafiyetten yararlanacağı belirtilerek bu muafiyetin anlaşma konusu mallarla veya hizmetlerle ilgili olarak, söz konusu haklara ilişkin hükümlerin Tebliğ ile muaf tutulmayan dikey sınırlamalarla aynı amaç ve etkilere sahip rekabet sınırlamaları içermemesi şartıyla uygulanacağı öngörülmektedir.

Bu çerçevede anlaşma ile ilgili ürünlerin yeniden satımının amaçlandığı göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu hakların anlaşmanın asli konusunu oluşturan ürünlerin yeniden satımı ile doğrudan ilgili olduğu ve bu hakların

Sayfa 8

devri ve kullanımının anlaşmanın esas amacını oluşturmadığı görülmüştür. Buna ek olarak yukarıda yer verilen hükümlerin 2002/2 sayılı Tebliğ ile muaf tutulmayan yeniden fiyat tespiti, bölge veya müşteri kısıtlaması ve rekabet etmeme gibi sınırlamalarla aynı amaç ve etkiye sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Söz konusu hükümlerden bazılarının lisansın inhisari olmasının doğal bir sonucu olduğu ve bazı hükümlerin ise fikri haklarının kötüye kullanımının engellenebilmesi açısından makul karşılanabileceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla yukarıda yer verilen hükümler anlaşmanın grup muafiyetinden yararlanmasına engel teşkil etmemektedir.

Bu noktada başvuru konusu anlaşmanın ilgili hükümlerinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkaran sınırlamalar ve rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin maddeleri kapsamında ele alınması gerekmektedir.

Anlaşmanın 5.15. maddesi ile anlaşma süresi boyunca Park Bravo’ya getirilen yükümlülük şu şekildedir:

“Ürünlerin satış fiyatını belirlerken, Markaların (veya Diğer Markaların) imajını itibarını ve prestijini ve Ürünlerin dünya çapında pazarlama tutarlılığını olumsuz yönde etkileyecek şekilde çok düşük veya çok yüksek olmayan bir fiyat belirleyecektir”

Anlaşmanın 6.6. maddesi ile anlaşma süresi boyunca NWG’ye getirilen yükümlülük şu şekilde düzenlenmiştir:

“Tüm ürünler için, Park Bravo’ya Markaların (ve Diğer Markaların) görünümüne ve prestijine ve ürünlerin kalitesine uygun olan perakende satış fiyatlarını (normal fiyatlar ve tüm indirimli fiyatlar da dahil) önerecektir”

Öncelikle 5.15. madde ile getirilen yükümlülük anlaşma konusu ürünler gibi ürün ve markanın imaj ve prestijinin tüketici gözünde önemli olduğu ürünlerde makul kabul edilebilecek bir sınırlamadır. Diğer yandan 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4 (a) maddesi uyarınca sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi ya da satış fiyatını tavsiye etmesinin mümkün olması nedeniyle yukarıda yer alan hükümlerin anlaşmayı grup muafiyeti kapsamına çıkarmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anlaşmanın 5.20. maddesi ve alt maddeleri ile anlaşma süresi boyunca Park Bravo’ya doğrudan veya dolaylı olarak NWG’nin ön yazılı iznini almaksızın yapamayacağı edimler yüklenmiştir. Bunlardan bölge ve müşteri kısıtlamasına ilişkin olarak 2002/2 sayılı Tebliğ bakımından ele alınması gereken hükümler aşağıda sunulmaktadır:

“5.20.2 Bölge dışında ikamet eden veya işyeri olan Kişi’den ürün siparişi alamaz veya Bölge dışına Ürünleri satamaz;

5.20.3 Ürünleri (yetkili Kaynaklardan satın alınan Münhasır Olmayan Ayakkabı Dışındaki Ürünler ile sınırlı olmamakla), Bölge’de ikamet etmeyen veya işyeri bölgede olmayan Kişi’ye (diğer dağıtıcılarla veya satıcılarla sınırlı olmamakla) veya Park Bravo tarafından bu ürünleri Bölge dışında (veya ürünlerin tekrar

Sayfa 9

satış için Bölge dışından satın alındığı durumlarda) satması muhtemel olduğuna inanılan (veya inandırıcı nedenlerin olduğu) Kişiye satamaz;”

5.20.2 ve 5.20.3. maddelerde aktif ve pasif satış ayrımı yapılmaksızın bölge dışına yapılacak satışlar NWG’nin yazılı iznine bağlanmaktadır. Bilindiği üzere 2002 sayılı Tebliğ ile alıcıya yalnızca aktif satış yasağı getirilebileceği öngörülmüştür. Ancak burada bölgenin Türkiye Cumhuriyeti olduğu dikkate alındığında yukarıdaki hükümlerin ihraç yasağı niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Bu yasakla, ilgili ürün pazarının rekabetçi yapısı da göz önünde bulundurularak, Türkiye Cumhuriyeti pazarının etkilenmesinin söz konusu olmadığını söylemek mümkündür. Ayrıca NWG’nin izin vermesi durumunda Park Bravo’nun söz konusu ürünlerin bölge dışına ihracatını ya da satışını gerçekleştirebilme imkanı bulunmaktadır. Bu açıklamalar doğrultusunda ilgili hükümlerin grup muafiyetinden yararlanmasında herhangi bir sakınca olmadığı kanaatine varılmıştır.

Anlaşmanın 2002/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde değerlendirilmesi gereken rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin maddeleri aşağıda sunulmaktadır:

“5.20. Doğrudan ve dolaylı olarak, NWG’nin ön yazılı iznini almaksızın:

5.20.1 NWG’den (veya, NWG’nin ön yazılı izni ile, Yetkili Kaynaklardan) satın alınmayan herhangi bir malı (ürünler ile sınırlı olmamakla) tekrar satış için (Perakende Satış Mağazalarında olsun olmasın) arz edemez (veya Bölüm’ün arzına izin veremez); NINE WEST mallarının satılmaması kaydıyla ZA Limited ve Folk Limited Satışları işbu maddeden etkilenmeyecektir;”

“12.6 İşbu sözleşme süresince ve Sözleşme’nin herhangi bir sebeple son bulması veya feshedilmesinden itibaren bir (1) sene boyunca, gerek Park Bravo gerekse şubeleri, NWG’nin yazılı onayı olmaksızın doğrudan veya dolaylı olarak, (a) Bölge’de rekabet halinde bulunan ayakkabı,aksesuar veya giyim eşyası gibi ürünlerin (NWG tarafından uygun bir şekilde tayin edilecek) görevli, müdür, işçi, malik, danışman, serbest müteahhit, ortak, müşavir, acente, hissedar (halka açık bir şirketin hisselerine %5 ten az olmak kaydıyla yatırım amaçlı sahip olunması haricinde) sıfatları altında üretilmesi, dağıtımı, satışı veya reklamı ile meşgul olamayacaklardır; (b) bu maddenin (a) bendinde gerçekleştirilmesi yasaklanmış konularda Bölge içerisinde diğer kişilere yardım etmeyeceklerdir; (c) NWG personelinden ya da iştiraklerinden herhangi birini, yasaklanan bu fiillerde bulunmaya ya da sözleşmelerini feshetmeye teşvik etmeyecekler, NWG çalışanlarına veya iştiraklerine iş vermeyecekler, ya da bu hususta girişimlerde bulunmayacaklardır.... Bu hususlarla bağlı olmaksızın, işbu Sözleşme müddetince ve Sözleşme’nin feshi ve sona ermesi halinde Park Bravo ve Şubeleri, işbu Sözleşme tarihinde yürüttükleri ticari faaliyetlerinin icrasına devam edebileceklerdir.”

Yukarıda yer verilen hükümlerden 5.20.1. maddedeki sınırlamanın herhangi bir mal için getirilmesi dolayısıyla rakip ürünleri de kapsadığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar bu hüküm malların uygun sergilenmesi ve ürünün imajının zedelenmemesi açısından NWG’nin getirmiş olduğu bir yükümlülük olarak anlaşılsa da anlaşma süresince Park Bravo’ya getirilen bir rekabet etmeme yükümlülüğü olarak da uygulanabilecektir. 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında

Sayfa 10

grup muafiyetinden yararlanılması bakımından anlaşma süresince geçerli olan böyle bir yükümlülüğün süresinin kural olarak belirsiz süreli olmaması ya da beş yılı aşmaması gerekmektedir.

Bu noktada anlaşmanın süresi önem kazanmaktadır. Anlaşmanın 4.1. maddesi ile anlaşmanın yürürlük tarihi olan 25 Ocak 1999 tarihinde başlayacağı 1 Ocak 2004 tarihinde sona ereceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca, anlaşmanın 4.2. maddesinde Park Bravo’nun anlaşmayı 1 Ocak 2004 tarihinden 31 Aralık 2008 tarihine kadar bir 5 yıl daha uzatma yönünde tercih hakkı olacağı öngörülmüştür. Nitekim NWG temsilcisi tarafından gönderilen 27.4.2004 tarih ve 2092 sayılı yazıda söz konusu anlaşmanın taraflarca 31.12.2008 tarihine kadar geçerli olmak üzere uzatıldığı belirtilmiştir. Bu bakımdan NWG tarafından zamanında Rekabet Kurulu’na bildirilen anlaşmanın grup muafiyetinden yararlanıp yararlanamayacağı hususunu anlaşmanın kalan süresi bakımından değerlendirmek yerinde olacaktır. Bu bakımdan rekabet etmeme yükümlülüğünün süresinin 2002/2 sayılı Tebliğ ile izin verilen süreyi aşmadığı söylenilebilir. Diğer yandan anlaşmanın dolayısıyla rekabet etmeme yükümlülüğünün tarafların iradesine bırakılması nedeniyle her halükarda anlaşma süresince getirilen rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin hükümler grup muafiyetinden yararlanacak niteliktedir. Dolayısıyla anlaşmanın 5.20.1. maddesinin tümü ve 12.6. maddesinin anlaşma süresince rekabet etmeme yükümlülüğü getiren kısmı 2002/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde grup muafiyetinden yararlanabilmektedir. Diğer yandan, 12.6. maddede anlaşmanın sona ermesinden sonraki döneme ilişkin olarak bir yıllık rekabet etmeme yükümlülüğü getirildiği görülmektedir.

2002/2 sayılı Tebliğ’in 5 (b) maddesi uyarınca ilke olarak anlaşmanın sona ermesinden sonraki dönem için alıcıya rekabet etmeme yükümlülüğü getirmek mümkün değildir. Ancak, aynı maddeye göre yasaklamanın, anlaşma konusu mal ya da hizmetlerle rekabet halindeki mal ve hizmetlere ilişkin olması, anlaşma süresince alıcının faaliyette bulunduğu tesis ya da arazi ile sınırlı olması ve sağlayıcı tarafından alıcıya devredilen know-how’ı korumak için zorunlu olması koşullarıyla, alıcıya, anlaşmanın sona ermesinden itibaren bir yılı aşmamak kaydıyla rekabet etmeme yükümlülüğü getirilebilmektedir.

Bu çerçevede 12.6. madde ile getirilen bir yıllık rekabet yasağının anlaşma konusu ürünlerle rekabet halindeki ürünlere ilişkin olması ve devredilen know- how’ı korumak için zorunlu olması koşullarını karşıladığı görülmüştür. Mevcut bilgilerden perakende satış mağazalarının tasarımı ve işletilmesi konusunda NWG’nin bir know-how’a sahip olduğu ve bundan Park Bravo’nun yararlanmasını sağlayacağı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda NWG’nin sağladığı know-how’ın rakip ürünlerde kullanılmaması konusundaki menfaatinin gözetilmesi açısından söz konusu rekabet yasağının zorunlu olduğunu söylemek mümkündür.

Diğer yandan söz konusu madde ile getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü sadece faaliyette bulunulan tesis ya da arazi ile sınırlandırılmamış, tüm Türkiye için getirilmiştir. Dolayısıyla, bu haliyle anılan maddenin 2002/2 sayılı Tebliğ bakımından grup muafiyeti kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Söz konusu maddenin anlaşmanın “Fesih; Feshin Etkileri; Rekabet

Sayfa 11

Yasağı” başlıklı 12. bölümünde fesih nedenleri arasında öngörülmüş olması da göz önünde bulundurularak bu hükmün anlaşmanın diğer hükümlerinden ayrılmasının güç olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Bu nedenle başvuru konusu anlaşmanın tamamının grup muafiyetinden yararlanması için ilgili hükümde yer alan rekabet yasağının faaliyette bulunulan tesislerle sınırlandırılması gerekmektedir.

Tebliğ kapsamında olmayan anılan düzenlemenin bireysel muafiyet alması da mümkün değildir. Zira, rekabet etmeme yükümlülüğünün sadece faaliyette bulunulan tesisler ile sınırlı olması durumunda dahi başvuru konusu anlaşmadan beklenen faydaların elde edileceği kanaatine varılmıştır. Anılan anlaşmada olduğu gibi tüm Türkiye’yi kapsayacak şekilde getirilen bir rekabet etmeme yükümlülüğü rekabetin gereğinden fazla sınırlandırılması anlamına gelmektedir. Özetle; getirilen rekabet yasağının 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (d) bendinde öngörülen rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanmaması koşulunu karşılamadığı dikkate alınırsa söz konusu anlaşmaya bu haliyle bireysel muafiyet tanınması imkanı bulunmamaktadır. Sonuç olarak; başvuru konusu anlaşmaya, içerdiği rekabeti sınırlayıcı hükümler nedeniyle menfi tespit belgesi verilemeyeceği; ancak 12.6. maddede yer alan rekabet etmeme yükümlülüğünün coğrafi olarak kapsamının Park Bravo’nun anlaşma süresince faaliyette bulunduğu tesisler ile sınırlandırılması durumunda anlaşmanın 2002/2 sayılı Grup Muafiyeti Tebliği’nden yararlanabileceği ve anılan hüküm dolayısıyla anlaşmaya bu haliyle bireysel muafiyet tanınması imkanı bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

İ. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. Başvuru konusu anlaşmaya, münhasırlık ve rekabet etmeme yükümlülüğü

gibi 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında rekabeti sınırlayıcı

hükümler içermesi nedeniyle menfi tespit belgesi verilemeyeceğine,

2. Bireysel muafiyet açısından değerlendirildiğinde, anlaşmanın 12.6.

maddesi ile anlaşma bitiminden sonraki döneme ilişkin olarak getirilen

rekabet etmeme yükümlülüğünün coğrafi olarak kapsamının Park Bravo

Dış Ticaret A.Ş.’nin anlaşma süresince faaliyette bulunduğu tesisler ile

sınırlandırılmamış olması nedeniyle anılan anlaşmaya bireysel muafiyet

tanınamayacağına,

3. Anlaşmanın, 12.6. maddesinde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğünün

coğrafi olarak kapsamının Park Bravo Dış Ticaret A.Ş.’nin anlaşma

süresince faaliyette bulunduğu tesisler ile sınırlandırılması durumunda

2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nden

yararlanabileceğine,

4. Anlaşmanın grup muafiyetinden yararlanabilmesini mümkün kılacak

değişikliklerin 60 gün içerisinde yapılarak Rekabet Kurumu’na bildirilmesi;

Kurulumuzca gerekli görülen düzeltmeler yapılmadan uygulamaya devam

Sayfa 12

edilmesi halinde haklarında soruşturma açılacağının ve aynı Kanun’un 16

ve 17. maddeleri uyarınca işlem yapılacağının taraflara bildirilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.

Aynı toplantıda alınan kararlar

Bu toplantının tüm kararları

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.