Nortel Networks International Finance B.V. (Nortel)'in Nortel Networks Netaş Telekomünikasyon…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,

İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,

Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Arif Ogün SARI, Can TANERİ

C. BİLDİRİMDE: - One Equity Partners IV L.P.

BULUNAN - OEP Rhea Turkey Tech B.V.

Temsilcileri: Av. Melike ALPAY, Av. Togan TURAN

Sun Plaza, Bilim Sokak, No:24, Kat:14, 34398

Maslak/İstanbul

D. TARAFLAR: - OEP Rhea Turkey Tech B.V.

Strawinskylaan 1135 WTC TB 11e, Amsterdam,

HOLLANDA

- Nortel Networks International Finance Holding & B.V.

Siriusdreef 42-72, 2130 GE Hoofddrop HOLLANDA

Kayyum: Ernst&Young LLP, Chris HİLL

Ernst&Young LLP, 1 More Londan Place Londra SE 12 AF,

İNGİLTERE

E. DOSYA KONUSU: Nortel Networks International Finance B.V. (Nortel)’in Nortel Networks Netaş Telekomünikasyon A.Ş.(Netaş)’deki %(……..) oranındaki hisselerinin, tamamı JP Morgan Chase Group (JP Morgan) tarafından kontrol edilen One Equity Partners IV L.P.(OEP)’nin iştiraki olan OEP Rhea Turkey Tech B.V. (OEP Rhea) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.10.2010 tarih ve 7974 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri 09.12.2010 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 10.12.2010 tarih ve 2010-2-254/Öİ-10-266.AOS sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 14.12.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-120/609 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-78 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin; 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 2. maddesi kapsamında bir devralma

işlemi olduğu, Netaş’ın “İşletme İletişim Çözümleri” pazarındaki cirosunun ve pazar payının, “Kablosuz GSM-R” pazarındaki payının aynı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen eşikleri aşması nedeniyle söz konusu işlemin izne tabi bir devralma işlemi olduğu, bildirime konu işlem sonucunda “İşletme İletişim Çözümleri” ve “Kablosuz GSM-R” pazarlarında 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında herhangi bir hakim durum yaratılmadığı veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmediği ve bu suretle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun söz konusu olmadığı, bu nedenle dosya konusu devralma işlemine izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İşlemin Kapsamı

Bildirim konusu işlem; Nortel’in Netaş’da sahip olduğu %(……..) oranındaki hisselerinin, tamamı JP Morgan tarafından kontrol edilen OEP’in iştiraki olan OEP Rhea tarafından devralınmasına ilişkindir. İşlem, bahse konu hisselerin el değiştirmesine ek olarak halihazırda Nortel tarafından kontrol edilen Netaş’ın, tek başına kontrolünün OEP’e geçmesini de içermektedir.

Bildirime konu devralma işlemine ilişkin şart ve koşullar ile işlemin çerçevesi, taraflar arasında 13.10.2010 tarihinde imzalanmış olan Hisse Devir Sözleşmesi ile belirlenmiştir. OEP’in dolayısıyla da nihai olarak JP Morgan’ın kontrolünde bulunan OEP Rhea, Netaş’taki hisselerin satın alınması amacıyla kurulmuş bir iştirak ve özel amaçlı şirkettir. Tasarlanan işlem sonrasında, OEP Rhea, Netaş’ın halihazırda Nortel’e ait olan %(……..) oranındaki hisselerini devralacak, ayrıca şirketin tek başına kontrolünü elde edecektir. Dolayısıyla işlem öncesinde Nortel tarafından tek başına kontrol edilen Netaş’ın kontrolü dolaylı olarak JP Morgan’a geçecektir. Buna göre, Netaş’ın diğer hissedarları ve bu hissedarların şirketin kontrolüne ilişkin konumları değişmeyecektir. İşlem hisse devri sonucunda oluşan kontrol devri niteliğindedir.

14 Ocak 2009 tarihinde Nortel Grubu şirketlerinde başlatılan uluslararası alanda yeniden yapılandırma çalışmaları kapsamında Nortel’in faaliyetlerinin yönetilmesi için kayyum atanmıştır. Kayyumlar Nortel’in hisselerini satmak/elden çıkarmak yetkisine haiz olup mevcut işlem bu yetki çerçevesinde gerçekleştirilmektedir.

H.2. Taraflar

H.2.1 Devralan Taraf: OEP Rhea

%99’u OEP tarafından kontrol edilen OEP Rhea, Netaş’taki hisselerin satın alınması amacıyla kurulmuş bir iştirak/özel amaçlı şirkettir. Dolayısıyla hiçbir faaliyeti bulunmamaktadır.

Uluslararası özel bir sermaye şirketi olan ABD menşeli OEP, yatırım faaliyetleri endüstriyel konsolidasyon alanında yoğunlaşmaktadır. OEP, stratejik değişiklikler yoluyla sürdürülebilir katma değer yaratmak amacıyla çeşitli kurumlar ve orta ölçekli şirketler ile uzun vadeli ortaklıklar kurmakta ve 2001 yılında kurulan One Equity Partners’ın dördüncü fonunu oluşturmaktadır.

OEP’in %50’sinden fazlasına sahip olduğu 17 şirketin yedisinin Türkiye’de faaliyetinin olduğu ifade edilmiştir. İlgili şirketlerin hiçbiri ilgili ürün pazarında faaliyet göstermemektedir. OEP’in Türkiye’deki ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti dolayısıyla pazar payı veya cirosu bulunmamaktadır.

OEP’in %(……..) uluslararası çapta bankacılık, tröst ve portföy yönetimi sunan, finansal servis hizmetleri sağlayan ABD merkezli JP Morgan tarafından kontrol edilmektedir. JP Morgan’ın faaliyetleri; yatırım bankacılığı, hazine ve güvenlik hizmetleri, portföy ve varlık yönetimi, perakende finansal hizmetleri, kart hizmetleri ve ticari bankacılık olmak üzere altı sektörü kapsamaktadır. JP Morgan’ın Türkiye’deki yatırım bankacılığı faaliyetleri JP Morgan Chase İstanbul Şubesi aracılığıyla yürütülmektedir. Bu işletme, menkul kıymetler ve borç sermaye piyasası, birleşme ve devralmalarla ilgili işlemlere ve hazineye ilişkin hizmetler sunmaktadır.

JP Morgan’ın %50’sinden fazlasına sahip olduğu şirketlerin hiçbirinin ilgili pazarda faaliyeti olmadığı ifade edilmiştir. Bildirim Formu’nda sunulmayan ancak Türkiye’de faaliyet gösteren ve JP Morgan’ın “Nery Bath” işine ait tek şirketin “Henry Bath Ardiye Hizmetleri Ltd. Şti.” olduğu ve bu şirketin metal ticareti alanında faaliyet gösterdiği belirtilmiştir. JP Morgan’ın Türkiye’deki ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti dolayısıyla pazar payı veya cirosu bulunmamaktadır.

H.2.2. Devreden Taraf: Nortel

Nortel Networks Corporation, merkezi Toronto, Kanada’da bulunan uluslararası telekomünikasyon ekipmanları üreticisi olup, birçok ülkede faaliyetlerini yürütmektedir. Grubun faaliyetleri; CDMA, GSM ve UTMS’yi de içeren devre ve pakete dayalı hareketlilik ağı çözümleri olan Nakliye Ağı, devre ve pakete dayalı ses, veri, güvenlik, multimedya mesaj hizmeti, konferans ve çağrı merkezlerini içeren İşletme Çözümleri, nakliye ve işletme müşterileri için optik ve metropolitan bölge ağı çözümlerini içeren Metro Ethernet Ağı, ağ uygulaması, ağ desteği, ağ yönetimi ve web hizmetleri dahil ağ uygulamalarını içeren Global Hizmetler olarak dört ana alana ayrılabilir. Nortel Networks grubunun büyük kısmı 14 Ocak 2009 tarihinde resmi olarak yeniden yapılandırma sürecine girmiştir. Bu kapsamda yer alan şirketler, Nortel Networks Corporation dahil olmak üzere Nortel Networks grubundaki Kanada şirketleri, Nortel Networks Limited, Nortel Networks grubundaki Amerika Birleşik Devletleri şirketleri, Nortel Networks UK Limited ve Nortel dahil olmak üzere Avrupa, Orta Doğu ve Afrika’daki Nortel Networks grubu şirketleridir. Nortel Grubu şirketlerinde başlatılan uluslararası alanda yeniden yapılandırma çalışmaları kapsamında Ernst&Young LLP çalışanları, 14 Ocak 2009 tarihinde İngiltere ve Galler Yüksek Adalet Mahkemesi tarafından Nortel’in faaliyetlerini yürütmek için kayyum olarak atanmışlardır. Atanmadan itibaren geçen süre içinde, işletme sağlamlaştırılmış, müşteri ve tedarikçi ilişkileri ve ticarete devam edilmiş, gerekli olan hallerde bazı işletmelerde yeniden yapılandırma planları uygulamaya konulmuştur. Nortel Networks grubunun tamamının yeniden yapılandırılmasının mümkün olmadığının bu sürecin başında anlaşıldığı ve bu nedenle grubu oluşturan işletmelerin (Netaş’taki hissedarlık dahil) satılması üstlenilmiştir. Kayyumların, Nortel’in Netaş’ta kontrol ettiği hisseleri satmak/elden çıkarmak yetkisine sahip olduğu belirtilmiştir.

Netaş’ı da içeren Nortel Networks grubuna ait faaliyetlerin satış süreci halihazırda devam etmektedir. Gruba ait olan ve bugüne kadar satılmış olan işletmeler şunlardır:

1

CDMA ve LTE varlıkları Ericsson’a, Kurumsal Çözümler faaliyetleri Avaya’ya, Metro Ethernet Ağları ünitesi Ciena Corporation’a, GSM faaliyetleri açık artırma ile Ericsson ve Kapsch’ye, Carrier VoIP ve Uygulama Çözümleri (CVAS) üniteleri Genband’a satılmıştır.

1

Rekabet Kurulu’nun 09.12.2009 tarihli ve 09-58/1400-366 sayılı kararı ile söz konusu işleme izin verilmiştir.

H.2.3. Devredilen: Nortel’in Netaş’daki %(……..) oranındaki hisseleri

İşlem kapsamında hisseleri devredilen Netaş, Türkiye’nin iletişim gereksinimini yerli üretimle karşılamak amacıyla 1967’de Türk PTT ve Kanada’nın Northern Electric Company Ltd. (halihazırda Nortel) ortaklığıyla kurulmuştur. Netaş, yenilikçi servisler ve sistem entegrasyonu çözümleri sunmaktadır. Bu bağlamda, özellikle ses, veri, optik, kablolu ve kablosuz ağlarda küresel boyutta çözüm üretmekte olup, kablosuz, Metro Ethernet ve optik ağ hizmetleri sunmaktadır. Bununla beraber, Netaş otuzdan fazla küresel operatöre yazılım çözümleri geliştirmektedir. Netaş ayrıca Türk Silahlı Kuvvetleri’nin ihtiyaçlarını karşılamak için “Bespoke” sistemleri ve ilgili diğer ürünleri geliştirerek askeri iletişim ağının modernizasyonunda da önemli role sahiptir. Geniş bilgi ve tecrübeye sahip teknoloji grubuyla, Netaş’ın Ar-Ge birimi, servis sağlayıcılara ve kurumsal müşterilerine, çoğul ortam ve ses hizmetlerini destekleyebilmeleri için kablosuz ve kablolu ağlar, kurumsal ağlar ve optik ağlarla donatılmış iletişim altyapısı, ağ ve iletişim çözümleri sunmaktadır.

Netaş’ın %31,87 oranındaki hisseleri İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem görmektedir. Geriye kalan hisselerden, %(……..) Nortel’in, %(……..) ise Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı’nın elinde bulunmaktadır.

Netaş, Nortel tarafından kontrol edilmektedir. Nortel’in tamamı ise, %(……..) Nortel Networks Limited Kanada’ya ait olan Nortel Networks UK Limited tarafından kontrol edilmektedir.

H.3. İlgili Pazar

H.3.1. İlgili Ürün Pazarı

İlgili ürün pazarının tanımlanabilmesi için, öncelikle devralınan tarafın faaliyet gösterdiği alan incelenmelidir. Bildirim konusu işlemin özelliği gereği, hem Nortel’in hem de Netaş’ın faaliyetlerinin bu bağlamda göz önüne alınması gerekmektedir. Netaş, yenilikçi hizmetler ve sistem entegrasyonu çözümleri ile veri, ses, optik, kablosuz teknoloji gibi küresel boyutta çözüm üreten ve kablosuz, Metro Ethernet ve optik ağ hizmetleri ile, servis sağlayıcılara ve kurumsal müşterilere ses, veri ve görüntü bazlı iletişim sistemi altyapı ve ağ servisleri sunmaktadır. Nortel ise, CDMA, GSM ve UTMS’yi de içeren devre ve pakete dayalı hareketlilik ağı çözümleri olan Nakliye Ağı, devre ve pakete dayalı ses, veri, güvenlik, multimedya mesaj hizmeti, konferans ve çağrı merkezlerini içeren İşletme Çözümleri, nakliye ve işletme müşterileri için optik ve metropolitan bölge ağı çözümlerini içeren Metro Ethernet Ağı, ağ uygulaması, ağ desteği, ağ yönetimi ve web hizmetleri dahil ağ uygulamalarını içeren Global Hizmetler olmak üzere dört ana alanda faaliyet göstermektedir. Ancak yeniden yapılandırma sürecinde Nortel’in CDMA ve LTE varlıkları Ericsson’a,

2

Kurumsal Çözümler faaliyetleri Avaya’ya, Metro Ethernet Ağları ünitesi Ciena Corporation’a, GSM faaliyetleri açık artırma ile Ericsson ve Kapsch’ye, Carrier VoIP ve Uygulama Çözümleri (CVAS) üniteleri Genband’a satılmıştır. Dolayısıyla halihazırda Nortel, ana faaliyet alanlarının çoğu elden çıkarılmış olduğu için çok sınırlı alanda faaliyet göstermeye devam etmektedir.

Bununla birlikte, Netaş’ın faaliyet alanları temel alınmakla beraber, Nortel’in de faaliyetleri dikkate alındığında, tarafların esas olarak, İşletme İletişim Çözümleri, Metro Ethernet Şebekeleri, Kablosuz GSM-R pazarlarında faaliyet gösterdikleri 2

Rekabet Kurulu’nun 09.12.2009 tarihli ve 09-58/1400-366 sayılı kararı ile söz konusu işleme izin verilmiştir.

anlaşılmaktadır. Söz konusu pazarlar kendi içlerinde daha alt pazarlara ayrılabilmekle beraber dosya konusu işlemin özellikleri çerçevesinde ilgili pazarların dar anlamda “İşletme İletişim Çözümleri”, “Metro Ethernet Şebekeleri” ve “Kablosuz GSM-R” pazarları olarak tanımlanabileceği ancak pazarın farklı kriterler kullanılarak daha alt pazarlara ayrılmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır.

Taraflar, işlemin özellikleri gereğince pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığının düşünüldüğünü ifade etmiş, ancak tanım yapma zorunluluğu duyulması halinde ürün pazarının 09.12.2009 tarihli ve 09-58/1400-366 sayılı Rekabet Kurulu kararında olduğu gibi bilişim ve iletişim teknolojileri pazarı olarak tanımlanabileceğini belirtmişlerdir. Ancak, söz konusu kararda herhangi bir pazar tanımı yapılmamış, özellikle, “bilişim ve iletişim teknolojileri pazarı” şeklinde bir tanıma yer verilmemiş, bu tanımın taraflarca ileri sürülen bir öneri olduğu belirtilmiştir. İlgili kararda, tarafların faaliyet gösterdikleri pazarlar ayrı ayrı değerlendirilmiş, daha üst ve kapsayıcı bir pazar tanımı yapılması amacı güdülmemiştir. Mevcut dosyada da benzer bir görüş benimsenmiştir.

Alıcı tarafında yer alan OEP Rhea ile üst şirketi konumundaki JP Morgan’ın ve JP Morgan’ın %50’sinden fazlasına sahip olduğu ve/veya Türkiye’de faaliyet gösteren şirketlerinin hiçbiri ilgili ürün pazarlarında faaliyet göstermemekte, dolayısıyla işlem tarafları bakımından ilgili pazarlarda bir örtüşme yaşanmamaktadır.

Ayrıca işlem sonucunda piyasadan oyuncu çıkışının olmasının ya da yoğunlaşma artışı yaşanmasının beklenmemesi gibi kararın değerlendirme kısmında yer verilecek hususlar da göz önüne alındığında dosya konusu devralma işleminin değerlendirilmesi kapsamında, kesin bir ilgili ürün pazarı tanımlanmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, Nortel ve Netaş’ın faaliyetleri göz önünde tutularak, işlemin etkilerinin değerlendirilebilmesi amacıyla dosya kapsamında “İşletme İletişim Çözümleri”, “Metro Ethernet Şebekeleri” ve “Kablosuz GSM-R” pazarları göz önünde bulundurulmuş ve işleme ilişkin değerlendirmeler bu kapsamda yapılmıştır.

H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

Tarafların faaliyetleri açısından bölge ayrımı yapılmasını gerektirecek herhangi bir unsurun bulunmaması nedeniyle dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

H.4. Değerlendirme

H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in (1997/1 sayılı Tebliğ) 2(b) maddesine göre “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir.

Taraflarca sunulan bilgilere göre, işlem, Nortel’in Netaş’da sahip olduğu %(……..) oranındaki hisselerinin tamamının JP Morgan tarafından kontrol edilen OEP’in iştiraki olan OEP Rhea tarafından devralınmasına ilişkindir. Dolayısıyla işlem sonucunda, Nortel tarafından kontrol edilen Netaş’ın tek başına kontrolü OEP’e geçecektir.

Bu bilgiler doğrultusunda başvuru konusu işlemin; bir teşebbüsün ortaklık paylarının bir kısmının ve yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçların başka teşebbüslere devredilmesi niteliğinde bir işlem olması nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna varılmaktadır.

H.4.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi " Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon TL’yi aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" demek suretiyle hangi tür birleşme ya da devralma işlemlerinin Rekabet Kurulu'nun iznine tabi olduğunu belirlemektedir.

İşlemin alıcı tarafında yer alan OEP Rhea, Netaş’taki Nortel hisselerinin satın alınması amacıyla kurulmuş bir iştirak/özel amaçlı şirkettir. Dolayısıyla devralan tarafın Türkiye sınırları içinde ilgili ürün pazarından elde ettiği bir ciro ve pazar payı bulunmamaktadır.

OEP Rhea’nın kontrolünü elinde bulunduran OEP’in %50’sinden fazlasına sahip olduğu on yedi şirketin yedisi Türkiye’de faaliyette bulunmakta ancak söz konusu şirketlerin hiçbiri ilgili ürün pazarında faaliyet göstermemektedir. Bu nedenle, OEP’in Türkiye sınırları içinde ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti, dolayısıyla pazar payı ve cirosu bulunmamaktadır. Aynı şekilde OEP’in kontrolünü elinde bulunduran JP Morgan’ın %50’den fazlasına sahip olduğu şirketlerin hiçbiri ilgili pazarda faaliyet göstermemektedir. Gönderilen ek bilgi yazısında, Türkiye’de faaliyet gösteren ve JP Morgan’ın “Nery Bath” işine ait tek şirketin “Henry Bath Ardiye Hizmetleri Ltd. Şti.” olduğu ve bu şirketin metal ticareti alanında faaliyet gösterdiği belirtilmiştir. JP Morgan’ın Türkiye sınırları içinde ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti veya pazar payı bulunmamakta ve ciro elde etmemektedir. Bu bilgiler ışığında alıcı tarafa ilişkin olarak esas alınacak bir ciro bilgisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İşlem taraflarından Netaş’ın ise, Türkiye’de ilgili ürün pazarlarında 2009 yılında elde ettiği ciro “İşletme İletişim Çözümleri” pazarında (……..) TL, “Metro Ethernet Şebekeleri” pazarında (……..) TL, “Kablosuz GSM-R” pazarında (……..) TL olarak gerçekleşmiştir. Netaş’ın “İşletme İletişim Çözümleri” pazarındaki ilgili cirosu, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen ciro eşiğini aşmaktadır.

Tablo 1: Tarafların ilgili pazarlardaki 2009 yılı tahmini pazar payları

İşletme İletişim Metro Ethernet Kablosuz GSM-R

Şirket

Çözümleri Pazarı (%) Şebekeleri Pazarı (%) Pazarı (%)

Netaş’ın Türkiye’de ilgili ürün pazarlarındaki pazar payı “İşletme İletişim Çözümleri” pazarı için %(……..), “Metro Ethernet Şebekeleri” pazarı için %(……..), “Kablosuz GSM-R” pazarı için %(……..) olup, Netaş’ın “Metro Ethernet Pazarı” ndaki pazar payı

1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen pazar payı eşiğini aşmamakta diğer pazarlar olan “İşletme İletişim Çözümleri” ve “Kablosuz GSM-R” pazarlarındaki pazar payı ise öngörülen eşikleri aşmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında, “İşletme İletişim Çözümleri” pazarının hem ciro hem de pazar payı eşiğini, “Kablosuz GSM-R” pazarının ise pazar payı eşiğini aşması nedeniyle işlemin bu pazarlar bakımından izne tabi olduğu sonucuna varılmaktadır. H.4.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır” demek suretiyle hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmaları yasaklamaktadır.

Birleşme ve devralmaların değerlendirilmesinde temel endişe, bu işlemin yatay seviyede olumsuz etkiler yaratmasıdır. İşlemin dikey seviyede olumsuz etkiler doğurması yönünde bir endişe taşınması da normal olmakla beraber bu durum daha nadir olarak gerçekleşir. Bu nedenle işlemin pazarı hangi yönde etkileyeceğinin tespiti öncelikli olarak yapılmalı, işlemle ilgili değerlendirmeler bu tespit ışığında yürütülmelidir. İşlem, aynı ürün pazarı ve coğrafi pazarda bulunan mevcut veya potansiyel rakipler arasında ve üretim ile dağıtımın aynı seviyesinde faaliyet gösteren oyuncular arasında gerçekleştiği takdirde yatay bir işlem olarak kabul edilir. Yatay bir devralma işlemi, pazar gücünün artırılmasına, pazardaki oyuncu sayısının azalmasına yol açması ve benzeri olası sonuçları nedeniyle dikey birleşmelere oranla daha detaylı bir incelemeye tabi tutulmaktadırlar. Mevcut dosyada, örtüşen ilgili ürün pazarında veya fonksiyonel bir dikey ilişki içinde faaliyet göstermeyen iki şirket arasında gerçekleşen bir devralma işlemi olması ve teşebbüslerin hali hazırda rakip ürünler üretmemeleri nedeniyle işlem, çapraz bir işlem olarak kabul edilmiştir.

Çapraz birleşmeler, bir şirketin faaliyette bulunduğu iş kolundan farklı iş kolunda çalışan şirketlerle birleşmesi olarak ifade edilmesi nedeniyle mevcut veya potansiyel bir rakibin piyasadan çıkarılması veya dikey ilişkiye sahip firmaların bir araya gelmesi gibi rekabet üzerinde olumsuz etkilere neden olmadıkları kanaati yaygındır.

Devralma işlemlerinin değerlendirilmesi ve işlemin etkilerinin rekabet üzerinde nasıl sonuç doğuracağının tespiti bakımından ilk önce tarafların pazar payları göz önünde bulundurularak bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Tablo 1’de görüldüğü üzere, alıcı tarafta yer alan teşebbüs olan OEP Rhea ile bu teşebbüsün kontrolünü doğrudan ve dolaylı olarak elde tutan teşebbüsler olan OEP ve JP Morgan’ın ilgili ürün pazarlarında faaliyetlerinin bulunmaması nedeniyle sahip oldukları pazar payı ve ciro bulunmamaktadır. Esasen OEP Rhea, ilgili devralma işleminin gerçekleştirilmesi amacıyla kurulmuş bir şirket niteliği taşımaktadır. Netaş’ın ilgili pazarlardaki payı “İşletme İletişim Çözümleri” pazarı için %(……..), “Metro Ethernet Şebekeleri” pazarı için %(……..), “Kablosuz GSM-R” pazarı için %(……..) olup, işlem sonunda pazardaki oyuncuların ve işlem taraflarının pazar paylarında değişiklik olması beklenmemektedir. Bu çerçevede işlem sonucunda

taraflar arasında sadece bir hisse değişimi gerçekleşecek olmakla beraber, bu değişim kontrolde de değişime yol açacaktır. Ancak söz konusu değişimin pazarda herhangi bir yoğunlaşma artışı doğurması beklenmemektedir. Ayrıca, pazardaki aktör sayısında bir değişim ve/veya azalma meydana gelmeyecektir. Buna ek olarak, pazarda yüksek pazar payına sahip pek çok başka teşebbüsün olduğu, bu teşebbüslerin çoğunun gerek global anlamda gerekse Türkiye sınırları dahilinde büyük ve güçlü teşebbüsler oldukları anlaşılmaktadır.

Yüksek pazar payı aynı derecede yüksek bir pazar gücünün göstergesi olmayabilir. Zira pazarın yapısını etkileyen bir takım başka unsurlar, yüksek pazar payına sahip teşebbüsün hakim duruma gelmesini engelleyebilir. Mevcut işlem kapsamında pazar paylarında herhangi bir artışın yaşanmayacak olması, alıcı tarafın pazarda faaliyetinin bulunmaması gibi nedenlerle mevcut işlemin piyasada hakim durumdaki oyuncuyu veya bu oyuncunun pazardaki konumunu değiştirme riski taşımaması nedeniyle, işlemin bu kapsamda analiz edilmesine gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Pazar payına ilişkin verilerin, rakiplerce alınan ihalelere göre tahmini olarak bildirilmesine rağmen yapılan incelemede bu değerlerin pazarın mevcut durumdaki yapısını ortaya koyduğu görülmüştür.

Pazarların, pazardaki oyuncuların pazar payları bakımından da incelenmesi gerekirse; Netaş’ın hiçbir pazarda pazarın lider oyuncusu olmadığı, tüm pazarlarda pazarın lideri olan oyuncular ile arasında oldukça büyük bir fark olduğu anlaşılmaktadır. Bu bakımdan, aşağıda da belirtileceği üzere, yaşadığı maddi zorluklar nedeniyle Netaş üzerinde yeterince yatırım yapamayan, Nortel’in Netaş’taki varlığının ortadan kalkması ve yerine yeni, dinamik, finansal gücü yerinde bir teşebbüsün gelmesi, Nortel’in yatırımlarının ve pazardaki faaliyetlerinin hız kazanmasına sebep olabilecek, Netaş’ın rakiplerinin karşısına daha güçlü bir oyuncu olarak çıkmasını sağlayabilecek, pazardaki rekabeti olumlu yönde etkileyebilecektir. İşlemin gerçekleşmekte olduğu pazarlar, oldukça dinamik ve teknolojik gelişmeler çerçevesinde sürekli değişen bir yapıya sahip pazarlardır. Bu tür pazarlarda yer alan oyuncuların konumu, piyasaya sunulacak yeni bir teknolojinin kullanımı, eski bir teknolojinin kullanımının sona ermesi gibi temel değişimler sonucunda değişme potansiyeli taşımaktadır. Buna göre, yeni teknolojilere adapte olamayan eski ancak büyük oyuncuların bu yapılarını kaybettikleri, bunun yerine yeni teknolojileri benimsemiş firmaların pazarda öncü konumuna geldikleri görülmektedir. Bu durum bu tür pazarlarda, teknolojinin günümüz koşulları altındaki hızlı gelişimleri karşısında sıklıkla yaşanmaktadır. Bahse konu hususlar, ilgili pazarların günümüzde gittikçe daha da rekabetçi bir yapı kazanmasına neden olmuştur. Tablo 1 kapsamında pazarın mevcut durumuna da bakıldığında Türkiye’de faaliyet gösteren pek çok firma olduğu, piyasada yer alan oyuncuların kendilerine pazarda belli bir yer edindikleri ve pazarda birçok küçük oyuncunun değil, birçok büyük ve birçok küçük oyuncunun yer aldığı anlaşılmaktadır. Bu niteliği dahi, pazarın rekabetçi olma potansiyelini ortaya koymaktadır.

Tarafların son beş yıl içinde piyasaya giriş yapan firma olup olmadığı hususunda bir bilgiye sahip olmadıkları ancak halihazırda, Türkiye’deki pazarda çok sayıda rakip firmanın hizmet veriyor olmasının Türkiye’de tanımlanan pazarın rekabetçi olduğunu gösterdiği ileri sürülmektedir. Aynı şekilde, pazara giriş yapmak için belirgin herhangi bir hukuki veya diğer giriş engeli bulunmadığı, yürürlükteki mevzuat uyarınca yerli veya yabancı herhangi bir kişi ya da işletmenin, bir işletme kurabileceği veya halihazırdaki işletmelere katılabileceği ifade edilmiştir. Bu çerçevede, pazarın

yapısına ilişkin özellikler de göz önünde tutulduğunda, oldukça dinamik bu tür pazarların, herhangi bir giriş engeli de taşımadığı hallerde, birçok yeni firmanın pazara girişine, pazardaki dinamik değişimlerle sürekli bir rekabetin yaşanmasına, oyuncuların konumlarındaki değişime sahne olacağı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde, bildirim konusu işlem neticesinde “İşletme İletişim Çözümleri” ve “Kablosuz GSM-R” pazarlarında hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı sonucuna varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.