Oakley Inc.'in (Oakley) hisselerinin tamamının Luxottica Group S.p.A.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

E. DOSYA KONUSU: Oakley Inc.’in (Oakley) hisselerinin tamamının Luxottica Group S.p.A. (Luxottica) tarafından devralması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 13.8.2007 tarih ve 5467sayı ile giren ve eksiklikleri 3.10.2007 tarihinde tamamlanan başvuru üzerine, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (1997/1 sayılı Tebliğ) çerçevesinde düzenlenen 5.10.2007 tarih, 2007-2-150/Öİ-07-EK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 10.10.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-120/297 sayılı Başkanlık önergesi ile Kurul gündemine alınarak 07-79 sayılı Kurul toplantısında karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- Luxottica’nın tamamına sahip olduğu bağlı ortaklığı Norma Acquisition Corp.

(Norma) aracılığıyla Oakley’in hisselerinin tamamını satın alması işleminin ilgili

pazarlarda 4054 sayılı Kanun kapsamında, bir hâkim durum yaratmaya veya

mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli

ölçüde azaltılması sonucu doğurmayacağı, işleme izin verilmesinde bir

sakınca bulunmadığı,

- Devir sözleşmelerinde yer alan rekabet etmeme yükümlülüklerinin devralma

işleminin gerçekleşmesinde doğrudan ilgili ve gerekli olan yan sınırlamalar

olarak kabul edilebileceği

ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Luxottica Group S.p.A.

Merkezi Milano’da bulunan Luxottica, numaralı gözlük ile güneş gözlüğü çerçeve tasarımı, üretimi, toptan ve perakende satışı alanlarında faaliyet göstermektedir.

Luxottica’nın gözlük marka portföyünde, kendi markaları olan Arnette, Killer Loop, Luxottica, Persol, Ray Ban Revo, Steroflex ve Vogue markalarının yanı sıra lisans altında sattığı Adrienne Vittadini, Anne Klein, Brooks Brothers, Bvlgari, Burberry, Byblos, Chanel, Dolce & Gabbana, DKNY, Donna Karan, Genny, Miu Miu, Polo Ralph Lauren, Prada, Salvatore Ferragamo, Tiffany & Co. ve Versace markaları bulunmaktadır. Bunun dışında, Luxottica, Kuzey Amerika’da LensCrafters and Pearle Vision; Asya-Pasifik’te OPSM ve Laubman & Pank ve dünya çapında da Sunglass Hut gibi perakende marklararın kullanım hakkına sahiptir.

Halka açık bir şirket olan Luxottica’nın hisseleri New York ve Milano borsalarında işlem görmektedir. 30.6.2007 tarihi itibarıyla, Luxottica’nın hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:

Deutsche Bank Trust Company Americas 9,72

Luxottica Türkiye’de bağlı ortaklığı olan Luxottica Gözlük Endüstri ve Ticaret A. Ş. (Luxottica Türkiye) aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Luxottica Türkiye’nin ortaklık yapısı ise şöyledir:

Luxottica , 2006 yılında dünya genelinde (……………) Avro (yaklaşık ………….. YTL) ciro elde etmiştir. Bu cironun (…………..) Avro (Yaklaşık ……………. YTL) tutarındaki kısmı Türkiye’de elde edilmiştir.

H.1.2. Oakley, Inc.

ABD’de yerleşik bir firma olan Oakley, ileri teknolojili güneş gözlüğü, numaralı gözlük, sualtı gözlüğü ve gözlükle birlikte kullanılan elektronik aksesuarların tasarımı, geliştirilmesi, üretimi ve dağıtımı alanlarında faaliyet göstermektedir.

Oakley, kendi markaları olan Oakley, Dragon, Eye Safety Systems, Mosley Tribes, Oliver Proples’in dışında lisanlı markalar olan Fox Racing, Paul Smith markalarının

satışını gerçekleştirmektedir. Bunun dışında, Oakley giysi ayakkabı, saat ve aksesuar üretimi de gerçekleştirmektedir.

Hisseleri New York Borsası’nda işlem gören Oakley’in hissedarlık yapısı aşağıdaki tablodaki gibidir:

Türkiye’de doğrudan faaliyet göstermeyen Oakley, ürünlerini Turkuaz Ltd. Şti adlı distribütör firma aracılığıyla perakendecilere ulaştırmaktadır.

Oakley’in 2006 yılı dünya çapı cirosu (…………….) ABD Dolarıdır (yaklaşık ……………. YTL). Bu rakamın (………….) ABD Dolarlık bölümü (yaklaşık …………….. YTL)Türkiye’de elde edilmiştir.

H.2. İşlemin Kapsamı

Bildirimin konusunu Luxottica’nın bağlı ortaklığı Norma aracılığıyla Oakley’in hisselerinin tamamını satın alması oluşturmaktadır. Buna göre, Norma, Oakley ile birleşecek, işlemin gerçekleşmesinden sonra Norma’nın varlığına son verilecek ve Oakley faaliyetlerine Luxottica’nın bağlı kuruluşu olarak devam edecektir.

H.3. İlgili Pazar

H.3.1. İlgili Ürün Pazarı

İşlemin tarafları olan teşebbüslerin numaralı (optik) gözlük ile güneş gözlüğü çerçeve tasarımı, üretimi ve satışı alanlarında faaliyet gösterdikleri anlaşılmaktadır. Oakley’in, bu faaliyetlerin yanı sıra sualtı gözlüğü ve gözlükle birlikte kullanılan elektronik aksesuarların tasarımı, geliştirilmesi, üretimi ve dağıtımı alanlarında da faaliyet göstermektedir.

Dosya konusu işlem bakımından, ürünlerin kullanım amaçları, nitelikleri ve tüketici tercihleri dikkate alındığında, tüketici açısından farklı amaçlara hitap etmeleri nedeniyle ilgili ürün pazarının “güneş gözlüğü pazarı” ve “optik gözlük pazarı” olarak iki ayrı pazar şeklinde belirlenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

Türkiye sınırları içerisinde ilgili ürünler bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle, ilgili coğrafi pazarın “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

H.4. DEĞERLENDİRME

H.4.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme

Bildirilen işlem yoluyla Oakley’in kontrolünün değişecek olması nedeniyle işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi çerçevesinde bir “devralma” işlemidir.

H.4.2. Bildirim Yükümlülüğü Bakımından Yapılan Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde “Bu tebliğin 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası’nı [yirmi beş milyon Yeni Türk Lirası] aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Luxottica ve Oakley’in pazar paylarının hesaplanması için teşebbüsler tarafından gerçekleştirilen satış rakamları ithalat ve üretim rakamları toplamına bölünmüştür. Buna göre, Luxottica’nın güzeş gözlüğü pazarındaki payı %(…), optik gözlük pazarındaki payı % (….); Oakley’in güneş gözlüğü pazarındaki payı % (…) olarak ortaya çıkmıştır.

Bildirim formunda, Luxottica’nın güneş gözlüğü pazarında miktar bazında %17,03, ciro bazında (….); optik gözlük pazarında ise miktar bazında (…), ciro bazında (….) pazar payı bulunduğu belirtilmektedir. Oakley’in ise her iki pazarda da hem miktar hem de ciro bazında % (…)’den daha az bir pazar payına sahip olduğu ifade edilmektedir.

Görüldüğü üzere, incelemeler sonucunda ulaşılan pazar payı rakamları ile bildirilen pazar payı rakamları arasında uyumsuzluk bulunmaktadır. İhtiyatlı davranarak bildirim formundaki rakamların dikkate alınması durumunda bile işlemin yalnızca güneş gözlüğü pazarında Tebliğ’le belirlenen ciro eşiğini aştığı görülmektedir.

Öte yandan, Luxottica’nın 2006 yılında güneş gözlüğü pazarında (…………) YTL, optik gözlük pazarında ise (…………) YTL ciro elde ettiği anlaşılmaktadır. Türkiye’de Oakley’in 2006 yılı cirosu ise yaklaşık (…………) YTL olarak gerçekleşmiştir. Oakley’in bu cironun tamamını güneş gözlüğü pazarında elde ettiği anlaşılmaktadır. Ciro rakamları dikkate alındığında, yine yalnızca güneş gözlüğü pazarında Tebliğ’le belirlenen eşiğin aşıldığı ve dosya konusu işlemin anılan pazar bakımından Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gereken bir işlem olduğu anlaşılmaktadır.

H.4.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın yasaklanabilmesi için işlemin, hâkim durum yaratarak ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir. Güneş gözlüğü pazarında hâlihazırda en büyük pazar payına sahip teşebbüs olan Luxottica’nın pazar payının, en ihtiyatlı yaklaşımda bile, yaklaşık % (…) olduğu görülmektedir. Gerek bildirim formunda yer alan gerekse yapılan incelemeler sonucunda elde edilen bilgilerden güneş gözlüğü pazarında birbirine yakın pazar payına sahip çok sayıda firmanın faaliyette bulunduğu ve pazardaki yoğunlaşmanın çok düşük olduğu anlaşılmaktadır. Bu denli düşük yoğunlaşmanın bulunduğu bir pazarda devralınan Oakley’in pazar payının da yaklaşık %(…) olduğu dikkate alındığında dosya konusu devralma işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen şekilde hâkim durum yaratarak veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltmayacağı kanaatine varılmıştır.

H.4.4. Yan Sınırlamalar

Bildirim konusu işlemle birlikte taraflar arasında bir “Rekabet Etmeme Anlaşması” düzenlenmektedir. Buna göre, Oakley’in kurucusu ve üst yöneticisi olan James H. Jannard, dosya konusu işlemin kapanışının ardından beş yıl boyunca

- Luxottica’nın ve bağlı ortaklıklarının bulunduğu ve anlaşmada tanımlanan “İş

Alanı”nda doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir şekilde bu firmalara rakip

olmayacak,

- Luxottica ve iştiraklerinin çalışanlarını, müşterilerini ve tedarikçilerini elinden

almaya çalışmayacak ve

- Oakley’in kurucusu olarak anılmaya, ofisini kullanmaya ve mevcut kişisel

yardımcısını bulundurmaya devam edecektir.

Yan sınırlamalar değerlendirilirken, sınırlamaların doğrudan işlemle ilgili ve gerekli olmasına, sadece yoğunlaşmanın tarafları açısından sınırlayıcı hükümler içermesine ve orantılı olmasına dikkat edilmelidir.

Yoğunlaşma ile Doğrudan İlgili Olma ve Gerekli Olma: Bir sınırlamanın yoğunlaşma ile doğrudan ilgili olması onun ana işlemle ekonomik olarak ilgili olmasına ve yoğunlaşma sonucu değişen firma yapısına sorunsuz bir geçişin sağlanmasına yönelik olmasına bağlıdır. Gereklilik ise sınırlamalar olmadan yoğunlaşmanın gerçekleştirilebilmesinin olanaklı olmamasını ya da ancak daha yüksek maliyetlerle, daha uzun bir zamanda, daha belirsiz bir ortamda gerçekleştirebilmesinin olanaklı olmasını ve sınırlamaların el değiştiren varlığın değerinin korunmasına yönelik olmasını ifade etmektedir. İlgili pazarda tasarımın önemi ve Oakley’in kurucusu James H. Jannard’ın şirkete olan en temel katkısının tasarımda olduğu anlaşıldığından James H. Jannard’a yönelik getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olduğu anlaşılmaktadır. Sadece Taraflar Açısından Kısıtlayıcı Olma: Rekabet etmeme yükümlülüğün sadece Oakley’in kurucusuna getirildiği ve üçüncü kişilerin ticari faaliyetlerini sınırlayıcı bir yönü bulunmadığı dikkate alındığında bu kıstasın karşıladığı sonucuna varılmıştır. Orantılılık: Rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul edilmesinde yalnızca kısıtlamanın niteliğinin değil, aynı zamanda kapsamının ve süresinin de işlemin yürütülebilmesi için gerekli olandan fazla sınırlanmış olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Kısıtlamaların kapsamının sadece Oakley’in kurucusuyla sınırlı olmak üzere çok dar belirlendiği dikkate alındığında, işlemin niteliği ve işlemden beklenen ekonomik getirinin sağlanması bakımından kısıtlamaların nitelik olarak orantılı olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, anılan kısıtlamalar beş yıllık bir süre için belirlenmiştir. Bildirim formu ve eklerinden, işlemin know-how devri içerdiği anlaşılmaktadır. Ayrıca, kısıtlamaların yöneldiği James H. Jannard’ın, Oakley markasının yaratıcısı olduğu, işlemin yurtdışında gerçekleştiği ve Türkiye pazarına olan etkisinin sınırlı olduğu dikkate alındığında getirilen beş yıllık rekabet etmeme yükümlülüğünün orantılılık ilkesi ile uyumlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Dolayısıyla, “Rekabet Etmeme Anlaşması” ile getirilen beş yıllık rekabet etmeme koşulunun makul olduğu ve yan sınırlama olarak kabul edilebileceğine karar verilmiştir.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan izin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına,

2. Devir Sözleşmesi’nde yer alan yer alan rekabet etmeme yükümlülüklerinin yan sınırlama sayılarak bildirim konusu işleme izin verilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.