Opet Petrolcülük A.Ş.’nin yapmış olduğu dikey anlaşma ve çeşitli uygulamalar yolu ile 4054 sayılı Kanun’u…

Rekabet Kurumu Başkanlığından;

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,

Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ

B. RAPORTÖRLER : Çağlar Deniz ATA, Muhammed Safa UYGUR

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Rasim GÖZAÇAN

Cumhuriyet Mah. Sahil Cad. No: 19 Beşikdüzü Trabzon

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILAN: - Opet Petrolcülük A.Ş.

Kısıklı Mahallesi Sarıgazi Caddesi. No: 65 34696 Üsküdar İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: Opet Petrolcülük A.Ş.’nin yapmış olduğu dikey anlaşma ve çeşitli uygulamalar yolu ile 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda; istasyonlarında Opet Petrolcülük A.Ş. (Opet) lehine tesis edilen intifa hakkının Opet tarafından terkin edilmeyerek, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin ihlal edildiği iddia edilmektedir.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 4.9.2013 tarih, 6261 sayı ile intikal eden başvuru üzerine hazırlanan 26.9.2013 tarih ve 2013-1-88/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 3.10.2013 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 13-56/789-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 6.11.2013 tarih ve 2013-1-88/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(4) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; inceleme konusu dikey anlaşmanın 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında 31.03.2016 tarihine kadar grup muafiyetinden yararlandığı, bu nedenle başvuru konusu dikey ilişki ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı, şikâyetin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Taraflar Arasındaki Dikey İlişkiye Yönelik Bulgular

(5) Rasim Gözaçan tarafından yapılan başvuruda özetle;

– 50 yıl süre ile Mobil ve Poaş bayiliği yaptıktan sonra 14.11.2005 tarihinde Opet’e 15 yıl süreli intifa hakkı tanıdıkları,

– Rekabet Kurulu’nun 6.3.2009 tarihli kararı gereği intifa hakkının süresi kaç yıl belirlenmiş olursa olsun 5 yılını doldurduğunda kalan süresinin geçersiz hale geleceği,

– Bu çerçevede Opet’e intifanın kaldırılması taleplerini iletmelerine rağmen intifanın kaldırılmadığı, 11.6.2013 tarihinde 31.3.2011 tarihli bayilik sözleşmesini feshettiklerini bildirdikleri, bunun üzerine bayilik demirbaşlarının sökülerek teslim alındığı, buna rağmen intifa hakkının kaldırılmadığı

13-63/883-377

iddia edilmektedir.

(6) Dosya kapsamında Opet tarafından gönderilen yazıda ise; Rasim Gözaçan ile aralarında 23.09.2005 tarihli bir protokol imzalandığı ve 14.11.2005 tarihinde tapu siciline 15 yıllık intifa hakkı tescil edilmiş olduğu, 2010 yılından sonra bayi ile aralarında kısa süreli bayilik anlaşmaları yapıldığı ve 31.03.2011 tarihinde beş yıl süreli bayilik sözleşmesi ile bu tarihten itibaren geçerli olacağı kararlaştırılan 21.06.2011 tarihli bir protokol imzalanmış olduğu, fakat intifa şerhi ile ilgili tapudaki çeşitli kısıtlamalar nedeniyle işlem yapılamadığı, bahse konu dikey ilişkinin irade yenilemesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ifade edilerek, yenilenen dikey ilişkinin 31.03.2016 tarihine kadar grup muafiyetinden yararlandığına karar verilmesi talep edilmektedir.

I.2. Değerlendirme

(7) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde Opet ile Rasim Gözaçan arasında kurulan dikey ilişkinin; malik ile bayinin bağlantılı olması nedeniyle 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin 5. maddesinde öngörülen istisna hükmü kapsamında olmadığı, ayrıca yeni bir istasyon niteliği de taşımaması nedeniyle Rekabet Kurulu kararlarında açıklanan bireysel muafiyetin şartlarını taşımadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan, taraflar arasında 2005 yılından bu yana süregelen bir ilişki bulunmakla birlikte, 31.3.2011 tarihinden itibaren geçerli olan yeni bir bayilik sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.

(8) Kurul’un geçmiş tarihli kararlarında da belirtildiği üzere, uzun süreden beri devam eden dikey ilişkilerde, taraflar arasındaki dikey ilişkiye esas teşkil eden sözleşmelerin, imzalanan yeni sözleşmeler yoluyla yenilenmesi yeni bir irade beyanı olarak değerlendirilmekte ve bu şekilde taraflar arasında yeni bir dikey anlaşmanın yapıldığı kabul edilmektedir.

(9) Opet ve Rasim Gözaçan arasında 31.3.2011 tarihinden itibaren geçerli olan yeni bir bayilik sözleşmesi imzalandığı dikkate alındığında, bu sözleşme yoluyla yeni bir dikey anlaşma kurmak yönünde tarafların iradelerinin yenilendiği görülmektedir.

(10) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, taraflar arasında mevcut bulunan dikey ilişkinin irade yenilemesi kapsamında yeniden kurulduğu, bahse konu dikey ilişkinin yenilenmiş olduğu tarihten itibaren 5 yıl süreyle 31.03.2016 tarihine kadar grup muafiyetinden yararlanacağı, bu tarihten sonra dikey ilişkinin devamı konusunda tarafların yeniden anlaşamadığı takdirde, intifa, kira şerhi gibi ayni hakların dikey anlaşmanın sona erdiği tarihte, yeni bir Kurul kararına gerek olmaksızın kaldırılması gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

(11) Bu hususlar ışığında dosya konusuna ilişkin olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

J. SONUÇ

(12) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

- Opet Petrolcülük A.Ş. ile Rasim Gözaçan arasındaki anlaşmanın 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında 31.03.2016 tarihine kadar grup muafiyetinden yararlandığına,

- Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

13-63/883-377