Otoyol Sanayi A.Ş. (Otoyol)'nin Detay Oto Servis Hizmetleri ve Ticaret Ltd. Şti.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN,

Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,

Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER : Esin AYGÜN

C. BAŞVURUDA

BULUNANLAR: Detay Oto Servis Hizmetleri ve Ticaret Ltd. Şti.

Merkez Mh. Koca Sinan Sanayi Sit. C1 BLK. No:11-12

Bahçelievler/İstanbul

D. HAKKINDA İLK İNCELEME

YAPILAN: Otoyol Sanayi A.Ş.

Ankara Asfaltı Yanı Tiryaki Hasan Paşa Sk. No:5 Soğanlık

Kartal/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Otoyol Sanayi A.Ş. (Otoyol)’nin Detay Oto Servis Hizmetleri ve Ticaret Ltd. Şti. (Detay) ile yaptığı yetkili servis sözleşmesini, 2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne aykırı olarak feshettiği ve yetkili servis standartlarının karşılanmasına rağmen adı geçen şirketle yeniden sözleşme yapmadığı iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde, Otoyol’un şikayetçi ile yaptığı yetkili servis sözleşmesini, 2005/4 sayılı Tebliğ’e aykırı olarak feshettiği, istenilen standartların Detay tarafından yerine getirilmesine rağmen sözleşmeyi yenilemediği, standartları yerine getirmeyen bayilerin sözleşmelerinin feshedilmediği ve bu yolla rekabetin engellendiği belirtilerek adı geçen teşebbüs hakkında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 9.4.2008 tarih, 2200 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 7.5.2008 tarih, 2008-4-85/İİ-08-EA sayılı İlk İnceleme Raporu, 9.5.2008 tarih, REK.0.08.00.00-110/122 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-33 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, şikâyet konusuna ilişkin olarak, 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı görüşüne yer verilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Otoyol Tarafından Gönderilen Yazı

Otoyol tarafından şikayetçiye gönderilen yetkili servis sözleşmesinin feshine ilişkin 21.12.2005 tarihli yazı şikayet dilekçesine ek olarak sunulmuştur.

Yazının konu hakkındaki kısmı aşağıdaki şekildedir:

“1.1.2006 tarihinde otomotiv sektöründe dikey ilişkileri düzenleyen 2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin yürürlüğe girmesiyle birlikte, otomotiv sektöründeki dağıtım ve servis anlaşmalarını düzenleyen ve de ticari ilişkimizi düzenleyen 1998/3 sayılı Grup Muafiyeti Tebliği yürürlükten kalkacaktır. 2005/4 sayılı Tebliğ’in otomotiv sektöründe dikey ilişkilere getireceği değişiklikler ve yenilikler nedeniyle firmamızın dağıtım ve satış sonrası hizmet ağının yeniden yapılanması gereksinimi doğmaktadır. Bu yeniden yapılanma sebebiyle ticari ilişkimizin 1998/3 sayılı Tebliğ’in öngördüğü şekilde bir yıllık feshi ihbar süresi ile feshedilmesi gerekmektedir.

Bu sebeple ticari ilişkimizin; mevcut sözleşmeler de dahil olmak üzere yazılı ve sözlü her türlü mutabakatımızın; 31.12.2005 tarihinden itibaren bir yıl süre sonunda başkaca bir ihbar veya ihtara gerek olmaksızın tarafımızca 1998/3 sayılı Tebliğ gereği feshedildiğini tarafınıza bildiririz. Feshi ihbar süresinin sonu olan 31.12.2006 tarihine kadar aramızdaki ticari ilişki 2005/4 sayılı Tebliğ’in 1 yıllık uyum süresi için öngördüğü şekilde yürürlükten kalkan mevzuata tabi olarak sürecektir.”

I.2. Elektronik Posta Mesajları

Şikâyet dilekçesinin eklerinde Detay ile Otoyol arasında yapılan yazışmalara da yer verilmiştir. 30.1.2007 tarihinde Detay tarafından Otoyol’a gönderilen elektronik posta mesajında, 2006 yılı Mayıs ayı itibarıyla standartlara uyum sağlanması için yeni bir adrese taşındıkları, bu yerin görülmeye gelinmediği, 29.1.2007 tarihinde yapılan toplantıya çağırılmadıkları bildirilmiştir. Özbayraktar, Esenyurt ve Bayraktaroğlu Otomotiv firmalarının ise toplantıya katıldığı ifade edilerek, çifte standart yapılıp yapılmadığı sorulmaktadır. 7.2.2008 tarihinde Otoyol tarafından Detay’a gönderilen elektronik posta mesajında ise, yeni tesisin 5.1.2008 tarihinde incelendiği ve tesisin mevcut standartları sağlamadığı bildirilmiştir. Son olarak, 6.3.2008 tarihinde Otoyol’un yapmış olduğu bir iç yazışmada, Detay ile 29.2.2008 tarihinde toplantı yapıldığı, toplantıyı takiben tesisin ziyaret edilip ölçüm yapıldığı ve durumun değerlendirilmesi sonucunda standartların sağlanmadığı sonucuna varıldığı, dolayısıyla Detay’ın yetkili servis olarak hizmet veremeyeceği ifade edilmektedir. I.3. Değerlendirme

Şikâyet, Otoyol ile Detay arasındaki yetkili servis sözleşmesinin 2005/4 sayılı Tebliğ hükümlerine aykırı olarak haksız bir şekilde feshedildiği ve yetkili servis standartlarının karşılanmasına rağmen yeniden sözleşme yapılmadığı iddialarından ibarettir.

2005/4 sayılı Tebliğ’in konuya ilişkin 4. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi şöyledir:

“c) sağlayıcı ile dağıtıcı veya yetkili servis arasında yapılan anlaşmanın,

1) en az beş yıl süreli olması ve anlaşmada yer alacak olan yenilememe isteğini anlaşmanın sona ermesinden asgari altı ay önce bildirmeyi her iki tarafın da kabul etmesi veya,

2) belirsiz bir süre için yapılması halinde feshi ihbar süresinin her iki taraf için de en az iki yıl olması ancak bu sürenin; sağlayıcının anlaşmaya son vermesi durumunda kanundan veya anlaşmadan dolayı uygun bir tazminat ödemek zorunda olduğu veya dağıtım sisteminin önemli bir kısmını ya da tamamını yeniden düzenlemesinin zorunlu olması nedeniyle sağlayıcının anlaşmayı sona erdirmesi hallerinde en az bir yıla indirilmesi,

koşullarıyla uygulanır. Ancak bu durum, taraflardan birinin ana yükümlülüklerinden birini yerine getirmemesi nedeniyle diğer tarafın anlaşmaya son verme hakkını etkilemez.”

Buna göre, Tebliğ belirsiz süreli sözleşmelerin feshedilmesi için 2 yıllık bir ihbar süresini öngörmekte, ancak dağıtım ağının önemli bir kısmının veya tamamının yeniden düzenlenmesinin söz konusu olması halinde bu sürenin bir yıla inebileceği hükmünü getirmektedir.

Şikâyet konusu husus da Otoyol tarafından yukarıda değinilen hükme istinaden yetkili servis sözleşmesinin feshedilmiş olmasıdır. Konu bu yönüyle, sözleşmede düzenlenmiş olan bir hukuki duruma ilişkindir. Dağıtım ağının önemli bir kısmının veya tamamının yeniden organizasyonunun söz konusu olup olmadığı ve bu bağlamda da Otoyol’un sözleşmeyi feshinin haklı olup olmadığı yetkili ve görevli mahkemelerce halli gereken bir hukuki uyuşmazlıktır.

Bir diğer iddia, yetkili servis standartlarının karşılanmasına rağmen sözleşme yapılmamasına ilişkindir. Başvuru dilekçesinin ekinde, IVECO hafif, orta, ağır ticari araç ve midibüs gamında yer alan araçların satış sonrası hizmetlerinin verilebilmesi için yerine getirilmesi ve sürdürülmesi gerekli olan standartlara yer verilmiştir. Bu standartlar arasında fiziksel standartlar, ekipmanlara ve servis hizmetine ilişkin açıklamalar, organizasyon hakkında verilen bilgiler ve finansal unsurlar yer almaktadır. Fiziksel standartlar içerisinde minimum fiziki ölçüler bulunmaktadır ve aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

Mekanik alan (….) m²

Mekanik alan min. tavan yüksekliği (….) mt

(kanal ile)

Mekanik alan min. tavan yüksekliği (lift (….) mt

ile)

Dilekçeye ekli elektronik posta mesajlarından anlaşıldığı üzere; Otoyol tarafından yapılan incelemeler sonucunda metrekare ve kot farkı sorunlarının bulunduğu, açık alan ve kapalı alandaki ihtiyacı sağlamadaki zorluklar nedeniyle tesiste servis hizmetinin verilemeyeceği, (….) metrekareye ilişkin standardın sağlanamadığı,

standartları sağlayan bir tesiste yetkili servis faaliyetinin sürdürülmesinin mümkün olacağı Detay’a bildirilmiştir.

Dolayısıyla, standartların yerine getirilip getirilmediğine ilişkin olarak incelemenin yapıldığı, bunun sağlanamaması üzerine Detay’a yazı gönderildiği anlaşıldığından, bu aşamada konuya ilişkin olarak herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; başvuru konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına ve şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.