Oyak Düzce Beton bayii Şahin İnşaat'ın, İnter-As'ın kendisine olan borcu nedeniyle İnter-As'a mal vermediği ve bölgedeki diğer beton bayilerinin de vermelerini engellediği iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
(1) E. DOSYA KONUSU: Oyak Düzce Beton bayii Şahin İnşaat'ın, İnter-As'ın kendisine olan borcu nedeniyle İnter-As'a mal vermediği ve bölgedeki diğer beton bayilerinin de vermelerini engellediği iddiası.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 26.03.2012 tarih ve 2641 sayı ile intikal eden başvuru üzerine hazırlanan 30.03.2012 tarih ve 2012-5-30/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu Rekabet Kurulunun 06.04.2012 tarihli toplantısında görüşülerek 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti amacıyla önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 21.05.2012 tarih ve 2012-5-30/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
(3) İnter-As İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. (İNTER-AS)’ın 4734 sayılı Kanun kapsamında kazandığı ihale ile Düzce ilinde PTT Toplama Merkezi inşaatı işini üstlendiği ve söz konusu işte kullanmak için Oyak Beton’un Düzce bayii Şahin İnşaat Malzemeleri Boya (ŞAHİN İNŞAAT)’dan beton aldığı, ancak İNTER-AS şirketinin iflas sürecinde olması nedeniyle ŞAHİN İNŞAAT’a olan borcunu ödeyemediği bu nedenle de söz konusu bayiden beton alamadığı,
(4) ŞAHİN İNŞAAT’ın bölgedeki diğer beton bayileri ile görüştüğü ve bayilerin İNTER-AS’a beton vermeleri halinde buna karşı çıkacağını belirttiği, bu nedenle de İNTER-AS’ın Düzce’deki beton bayilerinden üç aydır beton alamadığı,
(5) İNTER-AS’ın daha sonra Düzce’de hazır beton santrali bulunan Nuh Beton A.Ş (NUH BETON) ile görüşmeler yaptığı, beton alımı konusunda anlaştığı ve almak istediği betonun parasını peşin ödediği, buna rağmen NUH BETON’un betonu dökmediği,
(6) Söz konusu işin yapılan ihale ile kazanılan bir iş olması nedeniyle belli bir süre sınırının olduğu bu nedenle mal vermeyen şirketler tarafından şirketlerinin mağdur edildiği ifade edilmiştir.
Sayfa 2
12-27/813-236
(7) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I.İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(8) Dosya konusu başvuru esas olarak, borcunu ödemeyen bir şirkete alacaklı tarafından mal verilmemesinden kaynaklanan ticari bir ilişki niteliğindedir. Şikâyetin bu bölümü rekabet hukukundan ziyade borçlar hukukunun kapsamı içinde yer almaktadır. Bununla birlikte, alacaklı şirket olan ŞAHİN İNŞAAT’ın Düzce’deki diğer beton bayileri ile İNTER- AS’a beton vermemeleri konusunda anlaştığı iddialarının rekabet hukuku kapsamında incelenmesi gerekmiştir.
(9) İNTER-AS tarafından, şikayete konu iddialara dayanak olarak gönderilen belgelerde Şahin Ticaret’ten beton alamayan İNTER-AS’ın Düzce’de faaliyet gösteren diğer beton üreticileri olan Koç Beton A.Ş, Aykut Hazır Beton İnş.San.Tic.Ltd.Şti., Yiğitler Beton A.Ş ve Uğurtaş Beton Ürünleri Çevre Düzenleme gibi firmalardan beton istediği, ancak paralarını peşin vereceğini taahhüt ettiği halde sayılan beton bayilerinin iş yoğunluklarını gerekçe gösterip İNTER-AS’a beton vermedikleri belirtilmiştir. Burada dikkat çekici olan nokta, İNTER-AS’ın peşin para teklifine rağmen hazır betoncuların ona mal vermemeleridir. Bu durum, ilgili teşebbüslerin aralarında anlaşarak İNTER-AS’a mal vermemeyi kararlaştırmış olmaları şüphesini uyandırmıştır. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde “belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar” yasaklanmış ve aynı maddenin ikinci fıkrasında ise tahdidi olmamak üzere yasaklanan hallere ilişkin örneklere yer verilmiştir. Söz konusu fıkranın (b) bendinde “Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü” yasaklanan hallerden sayılmıştır.
(10) Dosya konusu iddiaları araştırmak üzere ŞAHİN İNŞAAT’ta yapılan görüşmede teşebbüs sahibi Aysun ŞAHİN; İNTER-AS’ın Düzce PTT Dağıtım Binasının beton tedarikini kendilerinden sağladığını, Ocak 2012’ye kadar İNTER-AS’a beton tedarik ettiklerini ancak İNTER-AS tarafından verilen çeklerin karşılıksız çıkması ertesinde İNTER-AS’a beton vermeyi kestiklerini, alacaklarını tahsil etmek amacıyla firmayı icraya verdiklerini fakat firmanın 25.01.2012 tarihinde iflas erteleme kararı alması nedeniyle alacaklarının tahsilinin iflas süreci sonrasına kaldığını ifade etmiştir. Görüşmede ayrıca, İNTER-AS’ın Düzce’de esnaflık yapan çeşitli sektörlerdeki firmalar ve çalışanlarda yol açtığı mağduriyet nedeniyle mağdurların toplanarak Düzce Valisine çıktıklarını ve sorunu Vali’ye de intikal ettirdiklerini ifade etmiştir. Düzce Valisi Vasip ŞAHİN de bu durumu bizzat teyit etmiştir.
(11) Dosya konusu olayda irdelenen bir diğer iddia ise İNTER-AS’ın beton tedariki amacıyla Nuh Beton’a peşin para yatırdığı halde NUH BETON’un beton dökmeyerek parayı iade etmesidir. Bu durum ŞAHİN İNŞAAT ile NUH BETON arasında müşteri paylaşımına yönelik bir anlaşma olabileceği ihtimalini akla getirmiş ve 4054 sayılı Kanun kapsamında incelenmiştir. Konu ile ilgili olarak görüşülen Nuh Beton Düzce Pazarlama Satış Temsilcisi Serdar KARTAL, İNTER-AS’ın kendilerinden beton almak istediğini ve bunun karşılığında malın bedelini peşin olarak hesaplarına yatırdıklarını kendilerinin ise İNTER- AS’a beton vermediklerini ve hesaplarına yatan parayı iade ettiklerini doğrulayarak, beton vermeme işleminin İNTER-AS’tan alacaklı olan işçiler, hafriyatçılar, yalıtımcılar, inşaat malzemeleri satan bayiler tarafından İNTER-AS’a mal vermemeleri hususunda aranmaları ve işçilerin eğer mal verilirse şirket araçlarına zarar vereceklerini dile getirmeleri sonucu olduğunu, yöre halkının mağduriyeti ve bu kadar çok insanı karşılarına almak istememeleri sebebiyle hesaplarına yatan parayı iade edip İNTER-
Sayfa 3
12-27/813-236
AS’a beton vermeme kararı aldıklarını ayrıca bu kararın alınmasında olayın Valiliğe kadar ulaşmasının da etkili olduğunu belirtmiştir.
(12) Yapılan görüşmeler ve incelemeler kapsamında elde edilen bilgi, belge ve bulgular kapsamında, İNTER-AS’ın iflas sürecinde olan bir şirket olduğu, Düzce’de yapılan PTT Dağıtım Binası inşaatında kullanmak üzere beton tedarik etmesi gerektiği ancak çeklerinin karşılıksız çıkması ve Düzce esnafı ile yaşadığı ticari ihtilaf nedeniyle Düzce’de faaliyet gösteren ilgili beton bayilerinin İNTER-AS’a beton vermekten imtina ettiği, bu sebeplerle başvuru konusu şikâyetin adli yargıda çözülebilecek bir ihtilaf olduğu, bu bakımdan ilgili şikâyetin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir ihlal niteliği taşımadığı kanaatine ulaşılmıştır.
J.SONUÇ
(13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.