Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
B. RAPORTÖRLER: Hasan ADIYAMAN, Esma AKSU, Ali GEZBELİ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN: - BDY Group Yatırım A.Ş.
Temsilcisi: Av. Osman Ertürk ÖZEL
Kazım Özalp Mah. Hafta Sok. No:19/5 G.O.P. Çankaya/Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: PETGAZ A.Ş.'nin tek kontrolünün BDY Group Yatırım A.Ş. tarafından devralınması işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 13.08.2020 tarih, 8508 sayı ile giren ve 27.08.2020 tarih, 9150 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 03.09.2020 tarih ve 2020-1-053/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda; PETGAZ A.Ş.'nin (PETGAZ) tüm hisse ve malvarlığının BDY Group Yatırım A.Ş. (BDY) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.
(5) Bildirim konusu devralma işleminin temelini, taraflar arasında 24.07.2020 tarihinde imzalanan Mutabakat Anlaşması oluşturmaktadır. İşlem sonucunda BDY, PETGAZ’ın hisselerinin tamamını satın alarak devre konu şirketin tek kontrolünü devralacaktır. Planlanan işlem ile devre konu şirketin kontrol yapısında kalıcı olarak değişiklik meydana geleceğinden bildirim konusu işlem, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır. Öte yandan tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlemin izne tabi olduğu anlaşılmıştır.
(6) Dosyadaki bilgilere göre tarafların faaliyetleri incelendiğinde, Türkiye dışında hiçbir ülkede faaliyeti bulunmayan PETGAZ, temel olarak LPG toptan dağıtım pazarında faaliyet göstermekle birlikte LPG’nin depolanması alanında da iştigal etmektedir. PETGAZ, Hollanda menşeili PETGAZ TURKEY B.V.’nin [1] (PETGAZ TURKEY) iştirakidir. Türkiye dışındaki hiçbir ülkede ticari faaliyeti bulunmayan PETGAZ TURKEY’in tek varlık amacı PETGAZ’ın tüm hisselerine ve kontrolüne sahip olmaktır. 1 PETGAZ TURKEY’in tüm hisse ve tek kontrolünü nihai olarak elinde bulunduran Infracis Group Limited (INFRACIS); petrol, petrol ürünleri, LPG, kömür, cevher ve gübre ihracatı için demiryolu, depolama ve gemilere aktarma alanlarında faaliyet göstermektedir. Bununla birlikte INFRACIS, çeşitli Rus yan kuruluşları aracılığıyla Karadeniz, Krasnodar bölgesi ve Rusya’daki emtialar için Taman Limanı’nın geliştirilmesi, tasarımı, inşası ve işletilmesi alanlarında da faaliyet göstermektedir.
Sayfa 2
Diğer bir deyişle PETGAZ TURKEY’in faaliyet alanı PETGAZ’ın Türkiye’de yürüttüğü faaliyetlerden ibarettir. PETGAZ, 2020 yılı Nisan ayından itibaren (…..) tonluk kömür ticareti de gerçekleştirmiştir [2].
(7) Öte yandan devralan BDY ise, yatırım faaliyetleri yürütmekte olup hâlihazırda gayrimenkul ve madencilik sektörlerinde faaliyet göstermektedir. BDY, bünyesinde BDR BZY Alçı ve Madencilik A.Ş. (BDR) ile Baday Lojistik Uluslararası Tas. Pet. İnş. Mad. İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti.’yi (BADAY) barındırmakla birlikte temelde bir yatırım şirketidir. BDR, hâlihazı rda ticari faaliyet yürütme mekte olup herhangi bir cirosu bulunmamaktadır. Söz konusu şirket Konya Ereğli’de alçı madeni ruhsatı sahibi olup ilgili ruhsatı işletmek üzere kurulmuştur. Şirket 2021 yılı içerisinde alçı fabrikası kurmak için çalışmalar yapmak tadır. İlgili şirketin hisseleri %(…..) oranında BDY’ye %(…..) oranında (…..)’e, %(…..) oranında ise (…..)’ya aittir. Anılan şahısların başkaca hiçbir şirkette hissedarlığı bulunmamaktadır. BADAY ise yurt içerisinde bulunan LPG dağıtım firmalarının lojisti k işlerini yapmaktadır [3]. İlgili şirketin hisselerinin tamamı (…..) [4] isimli şahsa aittir.
(8) BDY’nin yurtiçi ve yurtdışı olmak üzere yaklaşık olarak (…..) m² çeşitlendirilmiş gayrimenkul portföyü bulunmaktadır. Son yıllarda yaptığı yatırımlar ile madencilik sektöründe de faaliyet göstermeye başlayan BDY, (…..) alınmasını hedeflemektedir. Yine aynı bölgede yapımına başlanan alçı üretim fabrikası ile başta perli tli ve saten alçı, sonrasında da plaka alçı ürün gruplarında üretime başlamayı amaçlamaktadır. Söz konusu şirket ayrıca saha kazanım faaliyetleri de sürdürmektedir. BDY’nin tek hissedarı (…..) isimli şahıs olup başka bir hissedarı bulunmamaktadır.
(9) LPG toptan dağıtım pazarında faaliyet gösteren İstanbul Likit Gaz Enerji ve Petrol A.Ş.’nin (İSTANBUL LİKİTGAZ) tek hissedarı olan (…..)’in (…..)’ın dama dı olmasından kaynaklanan ailevi bağdan dolayı, İSTANBUL LİKİTGAZ ile BDY’n in aynı ekonomik bütünlük içerisinde olup olmadıklarının incelenmesi gerekli görülmüştür. Zira İSTANBUL LİKİTGAZ, devre konu teşebbüsle aynı pazarda faaliyet göstermekte olup BDY ile İSTANBUL LİKİTGAZ’ın faaliyetlerini yürütürken aralarında fi ili olarak ortaya çıkacak ilişki, başv uru konusu işleme ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) çerçevesinde yapılacak değe rlendirmeleri etkileyebilecek niteliktedir.
G.1. BDY ile İSTANBUL LİKİTGAZ Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi
(10) Dosya kapsamında edinilen bilgilerden, İSTANBUL LİKİTGAZ’ın sahibi-yöneticisi (…..) ile BDY’nin sahibi-yöneticisi (…..)’ın aralarındaki akrabalık ilişkisinden dolayı, (…..)’ın, İSTANBUL LİKİTGAZ’ın işleyişinde ve ekonomik kararlarında etki sahibi olduğu, ilgili sektörde durumun alenen bilindiği, taraflar arasında ailesel bağların yanı sıra ekonomik bağların da bulunduğu anlaşılmıştır. Ayrıca taraflarca (…..) de ifade edilmiştir.
(11) BDY ile İSTANBUL LİKİTGAZ’ın çıkar birliği içinde oldukları ve dolayısıyla tek bir ekonomik bütünlük içinde yer aldıkları, bu sebeple dosya konusu devralma işleminin devralan tarafını oluşturan teşebbüsün yalnız BDY olmadığı, BDY-İSTANBUL LİKİTGAZ tüzel kişiliklerinin oluşturduğu ekonomik bütünlük olduğu sonucuna ulaşılmış ve başvuru konusu işleme ilişkin değerlendirmeler bu çerçevede yapılmıştır.
2 (…..) tonluk kömür Rusya’dan alınmış, depolanmadan doğrudan Ocean Energy FZE isimli Birleşik Arap Emirliği menşeili firmaya satılmıştır. Hâlihazırda (…..) tonluk kömürün daha satılması planlanmaktadır. 3 BADAY, 2019 yılında (…..) TL ciro elde etmiştir.
4 (…..), BDY’nin tek hissedarı olan (…..)’ın kardeşidir. Bu ve (…..)’ın şirket üzerinde ekonomik etkisinin bulunması sebepleriyle BADAY, BDY’nin kontrolündedir.
Sayfa 3
G.2. Değerlendirme
(12) Yukarıda da yer verildiği üzere, işlem taraflarının faaliyetleri incelendiğinde devralan taraf olan BDY, ülkemizde yatırım faaliyetleri yürütmekte ve hâlihazırda gayrimenkul ve madencilik sektörlerinde faaliyet göstermektedir. BDY ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde bulunduğu tespit edilen İSTANBUL LİKİTGAZ ise LPG’nin toptan satışı alanında faaliyet göstermekte olup kısıtlı olarak ticari amaç gütmeksizin kendi LPG’sinin depolanmasından ibaret olan depolama faaliyetleri de yürütmektedir. Bununla birlikte devre konu teşebbüs konumunda bulunan PETGAZ ise LPG toptan dağıtım pazarında faaliyet gösterip LPG depolama alanında da faaliyetleri bulunmaktadır.
(13) Türkiye LPG pazarı dört farklı alt pazardan oluşmaktadır. Söz konusu pazarlar LPG üretim, toptan dağıtım, perakende ve depolama pazarlarıdır. Toptan dağıtım pazarı ise, kendi içerisinde tüplü LPG, dökme LPG ve otogaz LPG olarak üç ayrı alt pazara ayrılmaktadır. Aşağıda tarafların söz konusu pazarlardaki pazar payı ve satış miktarlarına yer verilmiştir.
Tablo 1: Etkilenen Pazarlar ve Pazar Payları (2019)
Etkilenen
Coğrafi
(Yatay/
Pazar Payı (%)
Pazar
Pazar
Dikey)
BDY (İSTANBUL LİKİTGAZ) PETGAZ Toplam
LPG toptan
dağıtım
Türkiye
Yatay
5,76
5,64
11,4
-Tüplü
0,17
8,79
8,96
-Dökme - - -
-Otogaz LPG 5,98 5,63 11,61
LPG
Türkiye Yatay 0,055 8,58 8,63
depolama
Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı
Tablo 2: Tarafların Türkiye’de LPG Toptan Dağıtım Pazarına İlişkin Satış Miktarı ve Pazar Payları
2017
2018
2019
Ton
Pazar payı (%)
Ton
Pazar payı (%)
Ton
Pazar payı (%)
PETGAZ 151.006 4,61 133.447 4,85 153.020 5,64
BDY - - - - - -
İSTANBUL 119.934 3,64 93.055 3,39 156.043 5,76
LİKİTGAZ
Toplam 270.940 8,25 226.502 8,24 309.063 11,40
Kaynak: Bildirim Formu ve EPDK 2019 yılı Sektör Raporu
(14) Bu çerçevede işlem taraflarının faaliyet alanları incelendiğinde, devralan BDY/İSTANBUL LİKİTGAZ ile devre konu PETGAZ’ın faaliyetleri arasında LPG toptan dağıtımı ve depolama pazarlarında yatay örtüşme bulunduğu görülmektedir. Tablo 1 ve Tablo 2’de görüldüğü üzere 2019 yılında LPG toptan dağıtım pazarında İSTANBUL LİKİTGAZ %5,76’lık pazar payına sahipken, PETGAZ %5,64’lük bir pazar payını elinde bulundurmaktadır. İşlem sonrasında BDY-İSTANBUL LİKİTGAZ’ın anılan pazardaki pazar payı %11,4 olacaktır. İşlem alt pazarlar açısından değerlendirildiğinde ise tüplü LPG pazarında İSTANBUL LİKİTGAZ %0,17; PETGAZ %8,79’luk pazar payına sahipken otogaz LPG pazarında ise İSTANBUL LİKİTGAZ %5,98; PETGAZ ise %5,63’lük bir pazar payına sahiptir. İşlem sonrası tüplü LPG pazarındaki toplam pazar payı %8,96 olurken; otogaz LPG’de ise %11,61 olacaktır.
5 BDY’nin pazar paylarına, aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer aldığı değerlendirilen İSTANBUL LİKİTGAZ’ın faaliyetleri de dâhil edilmiştir.
Sayfa 4
Tablo 3: 2019 Yılı Türkiye’de LPG Toptan Dağıtım Pazarına İlişkin Satış Miktarı ve Pazar Payları (%)
Tüplü Dökme Otogaz Toplam
Teşebbüs Ton Pazar Ton Pazar Ton Pazar Ton Pazar
Payı
Payı
Payı
Payı
YURTPET
10.690
15,1
1.492
4,4 390.313
14,9
402.494
14,8
AYGAZ A.Ş.
16.171
22,8
3.223
9,6 320.139
12,2
339.534
12,5
MİLANGAZ
0
0
4.956
14,8 306.382
11,7
311.338
11,4
DOLUGAZ
0
0
0
0 199.514
7,6
199.514
7,3
İPRAGAZ A.Ş.
7.187
10,1
5.226
15,6 160.278
6,1
172.691
6,3
GASRALL LPG
165.853
6,1
1.222 1,7 0 0 164.631 6,3
PETROL A.Ş.
PETROL OFİSİ 18 0,03 0 0 160.146 6,1 160.165 5,9
A.Ş.
Kaynak: Bildirim Formu ve EPDK 2019 yılı Sektör Raporu
(15) Yukarıda yer alan tabloda görüldüğü üzere Türkiye’de LPG toptan dağıtım pazarında çok sayıda rakip bulunmakla birlikte YURTPET (%14,8), AYGAZ A.Ş. (%12,5) ve MİLANGAZ (%11,4) gibi görece güçlü rakipler de pazarda yer almaktadır.
Tablo 4: 2019 Yılı Türkiye’de LPG Depolama Pazarına İlişkin Pazar Payları (%)
Teşebbüs Depolama Miktarı (metreküp) Pazar Payı (%)
AYGAZ A.Ş. 178.368 23,85
LİKİTGAZ
103.362
13,82
İPRAGAZ A.Ş.
83.815
11,21
AYTEMİZ AKARYAKIT DAĞ. A.Ş.
56.051
7,49
SOCAR TURKEY PETROL
6,02
45.019
ENERJİ DAĞ. SAN. ve TİC. A.Ş.
BDY 0 0
PETGAZ 64.150 8,58
İSTANBUL LİKİTGAZ 451 0,055
Kaynak: Bildirim Formu ve EPDK 2019 yılı Sektör Raporu
(16) Bununla birlikte bir diğer etkilenen pazar olan LPG depolama pazarında ise PETGAZ’ın %8,58’lik payı, İSTANBUL LİKİTGAZ’ın depolama pazarındaki faaliyetlerinin yalnızca kendi ürününün barındırılmasına ilişkin olduğu ve bu payın toplam LPG depolama pazarının %0,055’ine denk geldiği göz önüne alındığında işlemin söz konusu pazarda herhangi bir rekabetçi endişeye yol açmayacağı değerlendirilmektedir. Çok sayıda rakibin bulunduğu pazarda %23,85, %13,82 ve %11,21’lik paylara sahip AYGAZ A.Ş., LİKİTGAZ, İPRAGAZ A.Ş. gibi güçlü firmalar faaliyet göstermektedir.
(17) Öte yandan, tarafların küresel çapta yürüttüğü faaliyetler irdelendiğinde ise BDY- İSTANBUL LİKİTGAZ ve PETGAZ’ın LPG toptan dağıtım pazarına ilişkin faaliyetleri arasında yatay bir örtüşmenin meydana geleceği görülmektedir. Bu kapsamda 2019 yılında, İSTANBUL LİKİTGAZ’ın küresel pazar payı yaklaşık %0,00049 olup PETGAZ’ın payı ise yaklaşık %0,00048’dir. Bu kapsamda işlem sonrası birleşik teşebbüsün LPG toptan dağıtımı pazarındaki küresel bazda elde edeceği yaklaşık %0,00097 oranındaki pazar payının göz ardı edilebilir bir seviyede olduğu değerlendirilmektedir. LPG depolama pazarına ilişkin ise küresel seviyede pazar paylarına ilişkin kamuya açık herhangi bir bilgiye ulaşılamasa da Türkiye pazarına ilişkin verilerden küresel bazdaki pazar payı verilerinin oldukça düşük seviyelerde kalacağı anlaşılmaktadır.
8 Dolugaz Depolama Lpg Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
9 Likitgaz Dağıtım ve Endüstri A.Ş.
Sayfa 5
Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda, bildirime konu işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.