BP p.l.c.’nin kimyasal iş kolunun, INEOS Styrolution Financing Limited ve INEOS 256 GB Limited aracılığıyla…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2020 - 1 - 048 (Devralma) Karar Sayısı: 20-41/569-254

Karar Tarihi: 10.09.2020

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN

B. RAPORTÖRLER: Dilan TOPRAK ERDAĞI, Hande GÖÇMEN, Yakup GÖKALP C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - INEOS Styrolution Financing Limited

Temsilcileri: Av Togan TURAN, Av. İlayda GÜNEŞ,

Av. Deniz BENLİ

Orjin Maslak Eski Büyükdere Cad. No:27 K:11 34485

Maslak/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: BP p.l.c.’nin kimyasal iş kolunun, INEOS Styrolution Financing Limited ve INEOS 256 GB Limited aracılığıyla INEOS Limited tarafından devralınması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 27.07.2020 tarih ve 7852 sayı ile giren ve 27.08.2020 tarih ve 9145 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 04.09.2020 tarih ve 2020-1-048/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Başvuruda, BP p.l.c.’nin (BP) kimyasal iş kolunun [1] nihai olarak INEOS Grubu’nun ana şirketi olan INEOS Limited’in (INEOS) tek kontrolü altında bulunan INEOS Styrolution Financing Limited (ISFL) ve INEOS 256 GB LIMITED (INEOS 256) aracılığıyla devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.

(5) Bildirim konusu devralma işleminin temelini BP ve INEOS arasında 29.06.2020 tarihinde akdedilen Hisse Alım Sözleşmesi (Sözleşme) oluşturmaktadır. Söz konusu işlemin tamamlanmasının ardından; Sözleşme’de kararlaştırılan hususlar doğrultusunda, birlikte BP Kimyasal’a vücut veren bazı teşebbüsleri ISFL’nin, bazılarını ise INEOS 256’nın devralması planlanmaktadır. 2

(6) Bu çerçevede, bildirim konusu işlem 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır. Ayrıca, tarafların cirolarının anılan Tebliğ’in 7. maddesinde öngörülen eşikleri aşması nedeniyle işlemin izne tabi olduğu anlaşılmıştır.

1 Bundan sonra BP’nin kimyasal işkolu BP Kimyasal olarak anılacaktır.

2 ISFL, INEOS Styrolution Holding Limited’in (İngiltere ve Galler) tamamına sahip bulunduğu bir

iştirakidir ve dolayısıyla INEOS Industries Holding Limited’in doğrudan kontrolü altındadır. INEOS 256

ise, ISFL’nin tek kontrolü altında bulunan iştiraki INEOS 226 Limited’in tek kontrolü altındadır. INEOS

Styrolution Holding Limited ve INEOS Industries Holding Limited; INEOS Grubu’nun holding şirketleri

olarak faaliyet göstermektedir ve hepsi nihai olarak INEOS tarafından kontrol edilmektedir.

(7) Bildirim Formunda, BP Kimyasal’ın Türkiye’de 2019 yılında doğrudan asetik asit ve saf teraftalik asit (PTA) satışlarından, INEOS’un ise doğrudan veya distribütörleri aracılığıyla, butil asetat (BuAc), izopropil asetat (IPAC), etil asetat (EtAc), akrilonitril (ACN), trimellitik anhidrit (TMA) ve doymamış polyester reçinesi (UPR) satışlarından gelir elde ettiği, asetik asitin BuAc, IPAC, EtAc, ACN ve TMA üretiminde kullanılan hammaddelerden biri olduğu, ancak INEOS’un Türkiye’de üretim seviyesinde faaliyet göstermediği ifade edilmektedir. Dolayısıyla planlanan işlem neticesinde BP Kimyasal’ın asetik asit satışı (üst pazar) ile INEOS’un BuAc, IPAC, EtAc, ACN ve TMA satışı (alt pazar) arasında dikey bir ilişkinin meydana geleceği anlaşılmaktadır. Ayrıca BP Kimyasal’ın satışını yaptığı polyester ürünlerin üretiminde hammadde olarak kullanılan PTA (üst pazar) ile lifle güçlendirilmiş kompozitler ve polimer betonu gibi kalıp polimerlerinde kullanılan bir doymamış polyester termoset reçinesi olan ve INEOS’un sattığı UPR (alt pazar) arasında da dikey bir ilişki söz konusudur. Ancak anılan dikey ilişkiler Türkiye pazarını değil küresel pazarı etkileyecek niteliktedir, zira işlem taraflarının Türkiye’de birbirleriyle herhangi bir tedarik ilişkisi bulunmadığı gibi, INEOS Türkiye’de üretim seviyesinde faaliyet göstermemekte ve bunun yanı sıra Türkiye dışındaki BuAc, IPAC, EtAc, ACN, TMA ve UPR üretimi için yine Türkiye dışından asetik asit tedarik etmektedir. Dolayısıyla söz konusu dikey ilişkiler Türkiye pazarını değil küresel pazarı etkilemektedir.

(8) Öte yandan Bildirim Formunda, INEOS’un hâlihazırda asetik asitten üretilen bir hammadde kimyasalı olan vinil asetat monomer (VAM) üretimi bulunmasa da, Hull’da (Birleşik Krallık) 2022 yılında faaliyete başlaması planlanan yeni bir VAM tesisi kurmayı amaçladığı belirtilmektedir. Dolayısıyla BP Kimyasal’ın asetik asit üst pazarındaki faaliyetleri ile INEOS’un 2022 yılında Hull tesisinde başlaması planlanan VAM’a ilişkin alt pazardaki faaliyetleri arasında potansiyel bir dikey ilişki bulunmaktadır.

(9) BP Kimyasal’ın asetik asit satışı ile INEOS’un BuAc, IPAC, EtAc, ACN, TMA ürünlerine dair satış değeri bazında pazar paylarına ilişkin veriler incelendiğinde, gerek üst pazar konumunda bulunan asetik asit gerekse alt pazar konumunda bulunan BuAc, IPAC, EtAc, ACN, TMA ürünlerinin pazar paylarının oldukça düşük seviyelerde olduğu ve bununla birlikte söz konusu pazarların tamamında pazar paylarının oldukça dağınık bir görünüm sergilediği anlaşılmaktadır. Ayrıca, her bir pazarda faaliyet gösteren çok sayıda farklı teşebbüs bulunmaktadır. Diğer taraftan dosya mevcudu bilgilerden, potansiyel alt pazar olarak gösterilen VAM ürününün üretiminin henüz başlamadığı, INEOS 2022 yılında VAM üretimine başlasa dahi kapasitesinin (…..) kiloton olacağı, diğer bir deyişle kapasite bazında pazar payının %(…..) gibi düşük bir seviyede seyredeceği anlaşılmıştır.

(10) Dosya kapsamında dikey örtüşmenin meydana geleceği diğer pazarlar ise PTA (üst pazar) ve UPR’dir (alt pazar). Bildirim Formunda, INEOS’un PTA talebinin oldukça düşük seviyede olduğu, INEOS Bileşikler işkolunun UPR üretimi için küresel seviyede sadece (…..) kt PTA satın aldığı ve INEOS PTA alımlarının küresel talebin yaklaşık %(…..)’üne tekabül ettiği ifade edilmektedir. Ek olarak PTA’nın UPR üretimi için önemli bir girdi olmadığı ve UPR üretim giderlerinin yalnızca %(…..)’sini karşıladığı belirtilmektedir.

(11) Diğer yandan, taraflar arasında küresel seviyede potansiyel yatay örtüşmeler de bulunmaktadır. Bunlardan birincisi EtAc pazarıdır. INEOS’un tahminlerine göre, BP Kimyasal’ın ortak girişimlerinden Çin’de faaliyet gösteren Yangtze Rivers Acetyls Co’dan (YARACO) kaynaklanan %(…..)’den az artış dikkate alındığında, işlem taraflarının küresel EtAc pazarındaki toplam pazar payları kapasite bazında %(…..), satış miktarı bazında ise %(…..) olacaktır. Diğer taraftan BuAc üretimi ve satışında

potansiyel bir yatay örtüşme bulunmaktadır. INEOS’un tahminlerine göre YARACO’dan kaynaklanan %(…..)’lik artış dikkate alındığında işlem taraflarının küresel BuAc pazarındaki toplam pazar payları kapasite bazında %(…..) olacaktır. Kurumun talep ettiği bilgilere ilişkin olarak ilgili tarafça gönderilen yazıda, işlem taraflarının elinde satış miktarı bazında pazar payı verisi bulunmadığı ve Avrupa Ekonomik Alanı özelinde BuAc pazarında sadece INEOS’un faaliyet gösterdiği ve satış miktarı bazında pazar payının %(…..) olduğu ifade edilmektedir. Bununla birlikte VAM üretiminde de potansiyel bir yatay örtüşmenin varlığından söz edilebilecektir. INEOS’un tahminlerine göre Hull’da kurulacak yeni tesisin küresel seviyedeki kapasite bazlı pazar payı %(…..)’ten düşük, tarafların toplam kapasite bazlı pazar payı %(…..) ((…..) kt) [3] olacaktır.

(12) Mevcut dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler neticesinde planlanan işleme ilişkin Türkiye’de etkilenen pazar bulunmamakla birlikte, pazarın küresel seviyesinde yatay ve dikey örtüşmelerin meydana geleceği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, teşebbüslerin pazar payları, etkilenen pazarlardaki güçlü rakiplerin varlığı [4] ve anılan ürünleri ithal etmenin önünde bazı gruplar [5] açısından herhangi maliyet bulunmamakta iken bazı gruplar açısından düşük oranlarda vergi ödenmesi gerektiği hususları göz önünde bulundurulduğunda, planlanan işlem neticesinde pazar kapama (girdi kapama/müşteri kapama) endişesinin işbu dosya bakımından söz konusu olmayacağı ve yatay örtüşmelerin rekabetçi endişe yaratacak seviyede olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

(13) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, bildirime konu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında pazardaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.

[3] INEOS’un tahminlerine göre toplam küresel VAM kapasitesi hâlihazırda (…..) kt’dur. Bu rakam planlanan Hull tesisi de dâhil edildiğinde (…..) kt’a yükselmektedir.

4 Asetik asit pazarında Celanese %(…..), Sopo Chemical %(…..), Yankuang Cathay %(…..), Chang Chun PC %(…..), Shanghai Wujing %(…..); BuAc pazarında BASF %(…..) ve Oxea %(…..); IPAC pazarında Eastman %(…..), Monument %(…..) ve Dow %(…..); EtAc pazarında Jiangmen Handsome Chemical %(…..), Shanghai Wuijung %(…..) ve Jiangsu Sopo %(…..); ACN pazarında Asahi Kasei Corp. %(…..), SINOPEC %(…..), CNPC %(…..) ve SK Capital II %(…..) ve TMA pazarında Zhengdan %(…..) ve BCC %(…..).

5 Sunulan bilgilerden asetik asit, TMA, EtAc, BuAc, IPAC ve ACN ürünlerinin Avrupa Birliği (AB) ve Türkiye gümrük birliği kapsamında olduğu dolayısıyla işlem taraflarının Türkiye’ye ihraç ettiği asetik asit, EtAc, BuAc, IPAC ve ACN’nin gümrük vergisine tabi olmadığı ve AB üyesi olmayan gümrük birliği ülkelerinden Türkiye'ye ACN ihraç etmek için ise 2020 yılı için %6,5 oranında dış gümrük vergisi ödendiği, Rusya, Suudi Arabistan, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri’nden asetik asit ihracatının %5,5 oranında gümrük vergisine tabi olduğu anlaşılmaktadır.

H. SONUÇ

(14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile k arar verilmiştir.