Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Harun ULU, Harun GÜNDÜZ
C. ŞİKAYET EDEN: Kadıköy Cihaz ve Oto Tic. A.Ş. ortağı Rafet DİKİCİ
Mektep Sok. No:4 D:3 Moda/Kadıköy/İstanbul
D. HAKKINDA İLK İNCELEME
YAPILAN: BP Petrolleri A.Ş.
K2 Plaza Sarıkanarya Sok. No:14 Kozyatağı/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: BP Petrolleri A.Ş. ile Kadıköy Cihaz Oto Tic. A.Ş. ortağı Rafet DİKİCİ arasında düzenlenen tapuya şerhli kira sözleşmesinin sonlandırılması talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.02.2010 tarih ve 1478 sayı ile intikal eden şikâyet başvurusunda öne sürülen iddiaların 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde incelenmesi sonucu düzenlenen 17.03.2010 tarih ve 2010-1-45/İİ-10-HU sayılı İlk İnceleme Raporu, 19.03.2010 tarih ve REK.0.05.00.00- 110/67 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-26 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet başvurusunda özetle;
- 1994 yılında İstanbul Üsküdar’da bulunan taşınmaz üzerine akaryakıt istasyonu
kurularak o tarihte faaliyetlerine devam etmekte olan Mobil Oil türk A.Ş. (Mobil)
lehine 2007 yılına kadar sürecek tapuya şerhli kira sözleşmesi yapıldığı,
- 1998 yılında Mobil’in BP Petrolleri A.Ş. (BP) ile birleşmesi nedeniyle tapuya şerhli
kira sözleşmesinin 5 yıl daha uzatılarak BP’ye devredildiği,
- 2004 yılında mal sahipleri ile işleticisi ve BP arasında yapılan ek protokol ile söz
konusu istasyonun işletme hakkının BP’ye devredildiği ve aylık kira bedelinin
yeniden tespit edildiği,
ifade edilerek, taraflar arasında düzenlenen uzun süreli kira sözleşmesinin sonlandırılması talep edilmektedir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak yapılan ve esasını BP ile yapılan kira sözleşmesinin oluşturduğu dikey anlaşmanın 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Grup Muafiyeti Tebliği’nde tanınan muafiyetten yararlandığı görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Rekabet Kurulunun konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu kararlar çerçevesinde, bayilik sözleşmeleri ile bu sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğü
Sayfa 2
10-26/359-130
süresine etki eden intifa sözleşmeleri ve kira sözleşmelerinin tamamı tek bir dikey anlaşma olarak kabul edilmektedir. Bu dikey anlaşmalar ile bayiye 5 yıldan uzun süreli rekabet yasağı getirilmesi söz konusu dikey ilişkiyi grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır.
Başvuruda yer alan bilgilere göre, Şikâyetçi ile BP arasındaki dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen beş yıllık süreyi aşar nitelikte rekabet etmeme yükümlülüğü içerdiği görülmektedir. Şöyle ki, şikâyete konu olan istasyonun bulunduğu gayrimenkul üzerinde 1994 yılında (uzatmalarla birlikte) 2012 yılına kadar sürecek tapuya şerhli bir kira sözleşmesi imzalanmıştır. Bununla birlikte, Rekabet Kurulunun akaryakıt sektörüne yönelik olarak daha önce almış olduğu kararlar çerçevesinde, 18.09.2005 tarihinden önce yapılmış olan ve bu tarih itibarıyla kalan süreleri beş yılı aşan anlaşmaların, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve uygulama süresi bulunmaktadır.
Öte yandan, başvurudaki bilgi ve belgelerden, istasyonun işletmesinin malikler tarafından 2004 yılında BP’ye devredildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle bildirilen dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’de yer alan istisna kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususu gündeme gelmektedir. Şikâyete konu dikey ilişkinin başlangıcı malikler ve dağıtım şirketi arasındaki bayilik ve kira sözleşmesine dayandığından, geçmiş Kurul kararları doğrultusunda, ilgili ilişkinin istisna hükmünden yararlanamayacağı değerlendirilmektedir.
Bu bağlamda, taraflar arasındaki dikey ilişkiye esas teşkil eden intifa sözleşmesinin 18.09.2005 tarihi itibarıyla kalan süresi 5 yılı aştığından, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ’de belirtilen kapsamda olduğu ve grup muafiyetinden yararlandığı anlaşılmaktadır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre, başvuru konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak yapılan bayilik ve kira sözleşmelerinden oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
2
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.