Rumeli Çimento Grubu şirketlerinden Bartın Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü'nün, TMSF tarafından yapılan…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,

Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN,

Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER: Orçun SENYÜCEL, Özgür BAL

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Çimko Çimento ve Beton San. Tic. A.Ş.

Sani Konukoğlu Bulvarı Üzeri PK: 83

Şehitkamil / Gaziantep

- Maktaş Makina ve Elektrik Ticaret A.Ş.

Kısıklı Caddesi No:34 Altunizade - İstanbul

D. TARAFLAR: - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu

(Bartın Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü)

Büyükdere Caddesi No:143

34394 Esentepe - İstanbul

30

- Çimko Çimento ve Beton San. Tic. A.Ş.

Sani Konukoğlu Bulvarı Üzeri PK: 83

Şehitkamil / Gaziantep

- Maktaş Makina ve Elektrik Ticaret A.Ş.

Kısıklı Caddesi No:34 Altunizade - İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Rumeli Çimento Grubu şirketlerinden Bartın Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün, TMSF tarafından yapılan satış ihalesinde en yüksek iki teklifi veren Çimko Çimento ve Beton San. Tic. A.Ş. ve Maktaş Makina ve Elektrik Ticaret A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.10.2005 tarih, 7195 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” ve 1998/4 sayılı “Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurulu’na Yapılacak Önbildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 6.12.2005 tarih, 2005-1-123/Öİ-05-OS, sayılı Devralma Ön İnceleme

Raporu, 9.12.2005 tarih, REK.0.05.00.00-120/233 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-86 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; TMSF bünyesinde bulunan Bartın Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün (Bartın Çimento) tüm mal, hak ve varlıklarının devredilmesi işleminin, 1998/5 sayılı “Özelleştirmeler Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” ile değişik 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu; bununla birlikte, işlem nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen, hakim durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz konusu olmadığı, bu nedenle işleme izin verilmesinin uygun olacağı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

70

Çimento, temel olarak beyaz çimento ve gri çimento olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Gri çimento, inşaat ve alt yapı sektörünün en büyük girdilerinden biridir. Beyaz çimento ise daha çok yapıştırıcı ve derz dolgu malzemeleri, mimari ve dekoratif betonlar, prefabrik dış cephe panelleri, prekast elemanları üretiminde kullanılmaktadır. Bu bakımdan beyaz çimentonun kullanım alanı ve miktarı gri çimentoya oranla çok azdır.

Beyaz ve gri çimentonun (özellikle bunların girdisi konumundaki klinkerin) üretim süreçleri birbirinden ayrı yürütülmekte olup, bunların arz ve talep bakımından ikame olması söz konusu değildir. Bu bakımından, bu iki çimento türünün ayrı ilgili ürünler olarak ele alınması gerekmektedir.

Bildirilen işlemin tarafları sadece gri çimento üretimi konusunda faaliyette bulunmaktadır. Bu bakımdan, işbu dosya bakımından ilgili ürün pazarı, gri çimento pazarı olarak belirlenmiştir. Ancak kullanım özelliklerine göre gri çimento da kendi içinde çeşitli ürün gruplarına ayrılmaktadır: Portland çimento, katkılı çimento, cüruflu çimento ve bunların alt açılımları (32,5-42,5). Öte yandan, bu ürünler satış şekillerine göre torbalı veya dökme olarak ikiye ayrılmaktadır. Tüm bu ürünlerin arz bakımından birbirinin ikamesi olduğu, başka bir ifade ile gri çimento üreten bir fabrikanın kısa dönemde tüm bu ürünleri de üretebileceği dikkate alındığında, alt pazar tanımları yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Nakliye maliyetleri ve bu maliyetlerin ürünün değeri içindeki payının yüksekliği çimentonun ekonomik olarak pazarlanabileceği bölgeyi sınırlandırmaktadır. Başka bir ifade ile, çimento fabrikaları kuruldukları pazar ve çevresinde yüksek pazar gücüne sahipken, bu pazarlardan uzaklaştıkça pazar gücünü kaybetmektedir. Çimentonun kendi doğal piyasasından ne kadar uzağa satılabileceğini temel olarak ana pazar ve çevre pazarlardaki oyuncu sayısı, bu

pazarlardaki üretim, talep ve fiyat seviyesi ile oyuncuların maliyet yapısı belirlemektedir. Devredilen Bartın Çimento Bartın, Zonguldak, Karabük, Kastamonu, Bolu, Düzce, Adapazarı, İstanbul ve Ankara illerine satış yapmaktadır. TMSF tarafından yapılan ihalede en yüksek teklifi veren Sanko Holding’in çimento sektöründeki faaliyetleri Adıyaman’da kurulu Adıyaman Çimento Fabrikası ile sınırlıdır. Diğer teklif sahibi Maktaş’ın ise çimento piyasasında faaliyeti bulunmamaktadır.

Dolayısıyla, teklif sahipleri ile Bartın Çimento’nun faaliyetleri herhangi bir bölgede kesişmediğinden ve buna bağlı olarak tanımlanabilecek en dar coğrafi pazarda dahi işlem yoğunlaşmayı artırmayacağından, coğrafi pazar tanımı konusunda derinlemesine analiz yapılmasına gerek bulunmamıştır.

H.2. Taraflar

1

H.2.1. Bartın Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü

ÇİTOSAN bünyesindeki hisseleri 1993 yılında özelleştirme kapsamında Rumeli Grubu tarafından satın alınan Bartın Çimento, yıllık (……….) ton klinker, (……….) ton çimento üretim kapasitesine sahiptir. Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği ve Rumeli Holding verilerine göre Bartın Çimento, Karadeniz Bölgesi klinker ve çimento kapasitesinde %(...), çimento üretimde %(…) paya sahiptir. Bartın Çimento’nun son üç yıla ait çimento ve klinker üretim ve satış miktarları ile satış yaptığı iller ve satış rakamları aşağıdaki gibidir:

Klinker Üretim ve Satış Miktarları

 Kaynak: TMSF’nin 28.10.2005, 7528 sayılı yazısı.

*30.9.2005 tarihine kadar alınmıştır.

130

Tablo 2: Bartın Çimento’nun satış yaptığı iller ve satış rakamları

İller 2002 2003 2004 2005*

Bartın (……..) % (…) (……..) % (…) (……..) % (…) (……..) % (…)

*30.9.2005 tarihine kadar alınmıştır.

1

Bu iktisadi bütünlüğün içinde; menkul, gayri menkul, maden işletme ruhsatı ve markalar

bulunmaktadır.

Dosya mevcudu bilgilerden, 2004 yılı satışlarından elde ettiği cirosu (……….) YTL olan Bartın Çimento’nun yönetim kurulunun, adları ve görevleri aşağıda belirtilen 7 kişiden oluştuğu görülmektedir.

Tablo 3: Bartın Çimento’nun Yönetim Kurulu

Üye Görevi

Mehmet ÇALIŞKAN Yönetim Kurulu Başkanı

H.2.2. Sanko Grubu

Sanko Grubu, başta tekstil olmak üzere enerji, finans, otomotiv ve iş makineleri, inşaat, teknoloji, ambalaj, çimento, sağlık, eğitim sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Dosya mevcudundan, Sanko Grubu’nun 2004 yılı cirosunun yaklaşık (……………..) USD olarak gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

Sanko Grubu’nun çimento pazarında faaliyet gösteren 3 iştiraki bulunmaktadır. Bunlar; Adıyaman Çimento Sanayi T.A.Ş. (Adıyaman Çimento), Çimko Çimento San. ve Tic. A.Ş. (Çimko Çimento), Çimko Çimento ve Beton Sanayi Ticaret A.Ş. (Çimko)’dir.

Adıyaman Çimento, 11.8.1995 tarihinde Özelleştirme İdaresi’nden satın alınarak Sanko Grubu bünyesine dahil edilmiştir. Tüm üretim tesisleri ve gayrimenkullerinin Çimko Çimento’ya devredilmesiyle çimento üretim faaliyetlerine son verilen Adıyaman Çimento, çimento nakliyesi işi ile iştigal etmeye başlamıştır. Dosyadaki bilgilerden, Adıyaman Çimento’nun çimento nakliyesinden elde ettiği 2004 yılı cirosunun (………..) YTL olduğu ve Çimko Çimento’nun 2004 yılında herhangi bir ticari faaliyetinin olmadığı için bu yıla ait cirosunun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

1997 yılından 2002 yılına kadar çimento faaliyetlerini yürüten Çimko Çimento’nun tüm üretim tesisleri ve gayrimenkulleri, Sanko Grubu bünyesindeki hazır beton faaliyeti ile çimento üretiminin birleştirilmesi amacıyla, 19.4.2002 tarihinde kurulmuş olan Çimko’ya devredilmiştir. Devir işleminden sonra, Çimko, Sanko Grubu’nun çimento üretim ve pazarlama faaliyetinden sorumlu tek teşebbüsü haline gelmiş, Adıyaman Çimento ve Çimko Çimento’nun çimento üretimi ve pazarlaması ile ilgili herhangi bir faaliyeti kalmamıştır.

170

İşleme konu dosyada yer alan bilgilerden, teklif sahibi olan Çimko’nun 2004 yılında çimento ve hazır beton üretim ve pazarlamasından elde ettiği cirosunun (……………).- YTL olduğu görülmektedir. Çimko’nun ortaklık yapısı ile Yönetim Kurulu üyelerinin adı, soyadı ve görevleri aşağıdaki şekildedir:

Tablo 5: Çimko’nun Yönetim Kurulu

Üye Görevi

Mahmut Tansu TUĞLU Yönetim Kurulu Başkanı

Mehmet Fikri HAMUD Yönetim Kurulu Başkan Vekili

Gürkan TURAL Yönetim Kurulu Üyesi

H.2.3. Maktaş Makina ve Elektrik Ticaret A.Ş.(Maktaş)

12.10.2005 tarihinde TMSF tarafından yapılan ihalede ikinci en yüksek teklifi veren Maktaş, inşaat sektöründe taahhüt alanında faaliyet göstermekte olup, çimento ve hazır beton pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Dosyadaki bilgilerden, Maktaş’ın 2004 yılında inşaat faaliyetlerinden elde ettiği cirosunun (…………..).-YTL olduğu görülmektedir. Şirketin hisse yapısı ve Yönetim Kurulu üyeleri aşağıda gösterilmiştir:

Tablo 6: Maktaş’ın Hisse Yapısı

Hissedar Hisse Oranı (%)

Aziz YILDIRIM 0,9295

Tablo 7: Maktaş’ın Yönetim Kurulu

Üye Görevi

Aziz YILDIRIM Yönetim Kurulu Başkanı

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Bildirim konusu işlem sonucunda, TMSF bünyesinde bulunan ve 5354 sayılı Kanun ile değişik 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun 15. maddesinin 7 numaralı fıkrasının (a) bendi gereğince, Fon Kurulu’nun 6.7.2005 tarih, 271 sayılı kararı ile, Rumeli Çimento Grubu şirketlerinden Bartın Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün haczedilen tüm mal, hak ve varlıkları, 12.10.2005 tarihinde 6183

sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılan ihale sonucunda belirlenen alıcı adaylarından birine devredilecektir. Söz konusu işlem, 1998/5 sayılı “Özelleştirmeler Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” ile değişik 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamındadır. Diğer yandan, Bartın Çimento ve Çimko’nun ilgili ürün pazarındaki faaliyetleri sonucu elde ettiği 2004 yılı ciroları sırasıyla (…………….)-YTL ve (…………….).- YTL olup bunların toplamı (…………….).- YTL’dir. Böylece, 1998/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde belirlenen 25 trilyon TL’lik ciro eşiğinin aşıldığı, dolayısıyla işlemin Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi Çimko’nun, Güney Doğu Anadolu Bölgesi dışında çimento ve hazır beton üretimi bulunmamaktadır. Dolayısıyla, yukarıda da belirtildiği gibi, ihaledeki en yüksek teklifin sahibi olan Çimko ile Bartın Çimento’nun faaliyet alanlarında, daha detaylı bir ilgili coğrafi pazar analizi yapılmasını gerektirecek bir kesişme söz konusu değildir. Bu nedenle, ilgili coğrafi pazar en dar şekli ile Bartın ili olarak tanımlansa dahi, başvuru konusu devir işlemi bu pazardaki yoğunlaşmanın artmasına yol açmayacaktır. Diğer bir deyişle, Çimko’nun Bartın Çimento’yu devralması sonucunda hakim durum yaratılması ya da mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması söz konusu olmayacaktır.

Bartın Çimento’ya verilen en yüksek ikinci teklifin sahibi Maktaş’ın, ilgili pazarda herhangi bir faaliyeti bulunmamakta, söz konusu firma çimento sektörünün girdi sağladığı inşaat sektöründe yer almaktadır. İşlem sonrasında dikey bütünleşme söz konusu olacak olsa da, inşaat sektöründe çok sayıda oyuncu bulunduğundan ve sektörde yoğun rekabet yaşandığından, Bartın Çimento’nun Maktaş tarafından devralınması inşaat sektöründeki rekabet açısından sakınca yaratmayacaktır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde bulunan ve 5354 sayılı Kanun ile değişik 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun 15. maddesinin 7 numaralı fıkrasının (a) bendi gereğince, Fon Kurulu’nun 6.7.2005 tarih, 271 sayılı kararı ile, Rumeli Çimento Grubu şirketlerinden Bartın Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün haczedilen tüm mal, hak ve varlıklarının satılması işleminin,

1. 1998/4 sayılı “Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik

Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurulu’na Yapılacak Önbildirimlerde ve İzin

Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ”

kapsamında izne tabi bir işlem olduğuna;

2. Bartın Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün 12.10.2005 tarihinde

yapılan ihalede; en yüksek iki teklifi veren Çimko Çimento ve Beton

Sanayi Ticaret A.Ş. veya Maktaş Makina ve Elektrik Ticaret A.Ş.’den

herhangi birine devredilmesi işleminin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi

kapsamında hakim durum yaratılması veya mevcut hakim durumun

güçlendirilmesine ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol

açmayacağına, bu nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.