Termopet Akaryakıt Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.'nin beş yıldan uzun süreli rekabet etmeme yükümlülüğü…

REKABET KURUMU

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)

Üyeler: Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,

Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: Mert KARAMUSTAFAOĞLU, Tuğçe KOYUNCU

C. ŞİKAYET EDEN: Fahrullah TEKMAN

Yalı Mah. 163. Sok. No:8/4 Aliağa/İzmir

D. HAKKINDA İLK İNCELEME

YAPILAN: Termopet Akaryakıt Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.

Cevizlidere Cad. 7/1 Y.Öveçler Çankaya/Akara

E. DOSYA KONUSU: Termopet Akaryakıt Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.’nin beş yıldan uzun süreli rekabet etmeme yükümlülüğü getirmesinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesine uygunluk denetiminin yapılması talebi.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle;

- Başvuru sahibi Fahrullah Tekman’ın maliki olduğu taşınmaz üzerinde,

31.07.2006 tarihli resmi senetle Termopet lehine 15 yıl süre ile intifa hakkı tesis

edildiği ve bunu müteakiben bayilik sözleşmesi imzalandığı,

- İntifa sözleşmesinin süresi 15 yıl olarak belirlense de yasal mevzuat uyarınca

beş yıldan uzun süreli intifa sözleşmesi yapılamayacağından, sözleşmenin

01.08.2011 tarihinde sona ereceği bu nedenle intifa sözleşmesinin 4054 sayılı

Kanun’un 4. maddesine uygunluk denetiminin yapılmasının gerektiği

- Termopet’in bayilik sözleşmesindeki çeşitli hükümleri ihlal ettiği ve asıl amacının

taşınmazı dolaylı yoldan ele geçirmek olduğu,

- İstasyon ruhsatının şikayet sahibi Fahrullah Tekman’da olmasına rağmen

Termopet’in baskıları sonucu istasyonu başkalarına kiraya vermek zorunda

kaldığı ve kendisinin istasyona girmesinin engellendiği,

- Termopet’in kendisine boş taahhütnameler imzalattığı ve şikayetçinin, kiracıların

akaryakıt borcu için ciro ettiği çeklerden dolayı sorumluluğunun bulunduğu,

- Termopet ile yapılan sözleşme uyarınca şikayetçinin cayma tazminatı olarak

(……..) ABD Doları ödemek zorunda kalacağı ve kendisine çeşitli mali

yükümlülükler getirildiği,

belirtilerek Termpoet’e gerekli uyarı ve yaptırımların uygulanması talep edilmiştir.

09-39/953-239

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.6.2009 tarih ve 4127 sayı ile giren bildirim üzerine, yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 13.8.2009 tarih ve 2009-1- 57/İİ-09-MK sayılı İlk İnceleme Raporu, 18.8.2009 tarih, REK.0.05.00.00-110/168 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-39 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- Termopet ile Fahrullah Tekman arasında imzalanmış olan bayilik sözleşmesi ve

bununla bağlantılı 31.7.2006 tarihli intifa sözleşmesinin, 31.7.2011 tarihine kadar

2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyeti kapsamında olduğu,

- 31.7.2011 tarihinden sonra taraflar arasında mevcut olan “rekabet yasağına dayalı

dikey ilişki”nin her iki tarafın açık iradesi olmaksızın uzatılmaya zorlanması ya da bu

süre sonunda rekabet etmeme şartına son verilmesini engelleyen herhangi bir

durum olması halinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde işlem tesis

edilebileceği,

- Rekabet Kurumunun intifa hakkını terkin etme yetkisinin bulunmadığı, bu hususun

Hukuk Mahkemelerinin görev alanı içinde olduğu,

görüşü ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Raportörlerce şikayetçiden taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi talep edilmesine rağmen gönderilmediğinden, mevcut belge ve bilgiler kapsamında değerlendirme yapılmıştır.

Rekabet Kurulunun Total-Akdağ kararı ve sonrasında almış olduğu 5.3.2009 tarihli “Pol-Pet Petrol Ürünleri Tur. Konaklama ve Din. Tesisleri Ltd. Sti.- Bölünmez Petrolcülük A.S.” ve “Barbaros Akaryakıt San Tic. Ltd. Sti.- Altınbas Petrol ve Ticaret A.S.” kararları çerçevesinde, başvuru konusu bayilik sözleşmesi ile intifa sözleşmesinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Yine Rekabet Kurulu, anılan kararlarında, 18.9.2005 tarihinden sonra yapılmış olup süresi beş yılı aşan sözleşmelerin, yapıldıkları tarihten itibaren beş yıl süre ile 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ile tanınan muafiyetten yararlanma ve uygulanma olanağı olduğuna karar vermiştir.

Başvuru konusu intifa sözleşmesi, 15 yıl süreyle geçerli olmak üzere 31.7.2006 tarihinde akdedilmiştir. Başvuru dilekçesinde intifa sözleşmesini müteakiben de bayilik sözleşmesi imzalandığı belirtilmiştir. Dolayısıyla bayilik sözleşmesi ve bununla bağlantılı intifa sözleşmesinden oluşan rekabet yasağına dayalı dikey ilişki, taraflar arasındaki ilk anlaşmanın tarihi dikkate alınarak, 31.07.2011 tarihine kadar grup muafiyeti kapsamındadır. Taraflar, bu tarihe kadar karşılıklı müzakere ederek mevcut sözleşmeleri sonlandırmak suretiyle, beş yılı aşmayacak şekilde yeni bayilik sözleşmesi ve bu süre ile uyumlu olarak yeni intifa sözleşmesi yapabilecektir. Bu tarihten sonra dikey ilişkinin her iki tarafın açık iradesi olmaksızın uzatılmaya zorlanması ya da bu süre sonunda rekabet etmeme şartına son verilmesini engelleyen herhangi bir durum olması halinde, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde işlem tesis edilebilecektir.

09-39/953-239

Bununla birlikte, Termopet’in şikayetçiye boş taahhütnameler imzalattığı ve şikayetçinin, kiracıların akaryakıt borcu için ciro ettiği çeklerden dolayı sorumluluğunun bulunduğu ve kendisine mali yükümlülükler getirildiğine ilişkin iddialar adli yargı tarafından çözüme bağlanması gereken hususlar olduğundan 4054 sayılı Kanun uyarınca yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

1. Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi ve bununla bağlantılı 31.7.2006 tarihli intifa

sözleşmesinin, 31.7.2011 tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin

Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına,

2. 31.7.2011 tarihinden sonra taraflar arasında mevcut olan “rekabet yasağına dayalı

dikey ilişki”nin her iki tarafın açık iradesi olmaksızın uzatılmaya zorlanması ya da

bu süre sonunda rekabet etmeme şartına son verilmesini engelleyen herhangi bir

durum olması halinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde işlem tesis

edileceği hususunun taraflara bildirilmesine,

3. Bununla birlikte intifa hakkının tapudan terkinine karar verme yetkisinin hukuk

mahkemelerine ait olduğu hususunda başvuru sahibinin bilgilendirilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Başkan V.

Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI

Mehmet Akif ERSİN Doç. Dr. Mustafa ATEŞ İsmail Hakkı KARAKELLE

Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY Murat ÇETİNKAYA Reşit GÜRPINAR