Termopet Akaryakıt Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan dikey anlaşmalar ve çeşitli uygulamalar yoluyla 4054 sayılı Kanun'un ve 2002/2 sayılı Tebliğ'in ihlal edildiği iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER : İsmail Atalay YOLCU, Harun ULU, Mehmet Mete BAŞBUĞ
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR: - Fahrullah TEKMAN
Temsilcisi: Av. Nevin ÖZTABAK YILDIRIM
Atatürk Cad. Kasımpaşa Mah. No:6 Gelen Apt.
K:2 D:3 Menemen/İzmir
- Altundal Petrol Ürünleri İnş. Taah. Gıda Hayvancılık Nakliyat
İth. İhr. San. Tic. Tur. Ltd. Şti.
Gündoğdu Mah. Çerikli Yolu TMO karşısı Keskin/Kırıkkale
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILAN: Termopet Akaryakıt Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.
Mutlukent Mah. Angora Bulv. 2689 Sok. No:13 Çankaya/Ankara E. DOSYA KONUSU: Termopet Akaryakıt Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan dikey anlaşmalar ve çeşitli uygulamalar yoluyla 4054 sayılı Kanun’un ve 2002/2 sayılı Tebliğ’in ihlal edildiği iddiası.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına intikal eden ve aşağıda yer verilen şikayetler ile ilgili olarak hazırlanan 20.10.2011 tarih ve 2011-1-119/İİ-11-139.İAY sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun 27.10.2011 tarih ve 11-54/1410-M sayılı toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca ilgili şirketler hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine, 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 29.11.2011 tarih ve 2011-1-208/ÖA-11-139.İAY sayılı Önaraştırma Raporu 05.12.2011 tarih, REK.0.15.00.00-110/328 sayılı Başkanlık Önergesi ile Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Y apılan başvurularda özetle; Termopet Akaryakıt Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. (Termopet)’nin şikâyetçiler ile yaptığı dikey anlaşmaların ve çeşitli uygulamaların 4054 sayılı Kanun ile 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı olduğu iddia edilmektedir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Fahrullah TEKMAN tarafından yapılan başvuru bakımından; daha önce herhangi bir
akaryakıt istasyonu işletilmemiş olan arazi veya arsalar üzerinde ilk kez bir akaryakıt
istasyonunun kurulmuş olması nedeniyle akaryakıt istasyonlarına özgü yatırımların
dağıtıcı tarafından üstleniliyor olması dikkate alınarak, bayilerin beşinci yılın
sonunda, dağıtım firması tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan
Sayfa 2
süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmaları sona erdirebilmeleri konusunda
tarafların anlaşmaları koşuluyla, taraflara 10 yıla kadar 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesi kapsamında bireysel muafiyet tanınabileceği,
tarafından yapılan başvuru bakımından; şikâyet konusu dikey ilişkinin süresinin
26.06.2011 tarihinde sona erdiği, ilgili intifanın terkinin gerektiği, bununla birlikte
intifanın terkini için yatırılacak harcın kim tarafından yatırılacağının taraflar arasında
Harçlar Kanunu’na göre çözümlenmesi gerektiği,
görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Termopet Akaryakıt Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. (Termopet)
Termopet, petrol ürünlerinin depolaması ile toptan ve perakende satışının yanı sıra, madeni yağ ve jet yakıtı ikmali alanlarında da faaliyet göstermektedir. Mevcut durumda Termopet markası altında faaliyet gösteren toplam istasyon sayısı 517’dir.
I.2. Genel Değerlendirme
Akaryakıt sektöründeki dağıtım şirketlerinin bayileriyle yaptıkları dikey anlaşmalar ve bunlara ilişkin uygulamalar hakkında, Kurum kayıtlarına muhtelif tarihlerde intikal eden başvurular işbu dosya kapsamında değerlendirmeye alınmış olup, aşağıda açıklanacağı üzere, şikâyetler genel olarak, ilgili dağıtım şirketi ile bayisi arasındaki dikey anlaşmaların 4054 sayılı Kanun ile 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı olduğu iddialarını içermekte ve bu konuda gerekli işlemlerin yapılması talep edilmektedir.
Bilindiği üzere Total-Akdağ kararının Danıştay 13. Dairesi tarafından iptal edilmesi üzerine, 30.10.2008 tarihinde kararın Rekabet Kurulu tarafından yeniden tesis edilmesiyle bayilik sözleşmeleri ile bağlantılı ve onlarla birlikte değerlendirilen intifa, tapuya şerh edilmiş kira ve benzeri uzun süreli sözleşmelerin sürelerinin beş yıllık üst sınıra uygun hale getirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, 05.03.2009 tarihli Barbaros-Altınbaş Petrol ve Polpet-Bölünmez Petrolcülük kararlarında uygulamaların esasları belirlenmiş, izleyen süreçte gerek bireysel muafiyet başvuruları gerekse şikâyet başvuruları kapsamında birçok başvuru karara bağlanmıştır. Önaraştırmaya konu iddialar akaryakıt sektöründe çeşitli şekillerde kurulan dikey anlaşmaların farklı türlerine ilişkin olmakla birlikte, tamamı benzer şekillerde daha önce gerek şikâyet gerekse bireysel muafiyet başvurular şeklinde Rekabet Kurulunun önüne gelerek değerlendirilmiş ve benzer nitelikteki dikey ilişki çeşitleri bakımından içtihat birliği sağlanmıştır.
Söz konusu kararlar ve sektörle yapılan görüş alışverişi neticesinde Kuruma yapılan başvurular çerçevesinde, akaryakıt sektöründe çok çeşitli şekillerde kurulan dikey anlaşmalarla karşılaşılmıştır. Bunlardan en yaygın olarak görülen anlaşma türünde, akaryakıt istasyonu ya da istasyon inşasına elverişli arsa/arazi maliki bayi adayı ile dağıtıcı arasında bayilik ilişkisinin kurulmasına esas teşkil eden bir protokol yapılmakta, söz konusu protokolde yüklenilen taahhüde istinaden, malik tarafından dağıtıcı lehine ilgili taşınmaz üzerinde uzun süreli kira ya da intifa hakkı tanınmasını müteakiben taraflar arasında ayrıca bayilik sözleşmesi yapılmaktadır.
Bir başka anlaşma türünde ise bayilik faaliyeti yürütmek isteyen ancak akaryakıt istasyonu sahibi olmayan kişiler, malik ile anlaşarak taşınmaz üzerinde kira hakkı elde etmekte, söz konusu kira hakkına istinaden herhangi bir dağıtıcı ile bayilik ilişkisi kurulmaktadır. Bu süreçte, dağıtıcı ile prensipte anlaşılmasının ardından; dağıtıcı, bayi adayı ve malik arasında üçlü bir protokol yapılmakta veya protokol yapılmaksızın; malik tarafından ilgili taşınmaz üzerinde dağıtıcı lehine intifa hakkı tanınmakta,
Sayfa 3
nihayetinde dağıtıcı ile taşınmaz üzerinde kira hakkını elinde bulunduran bayi arasında da bayilik sözleşmesi imzalanmaktadır.
Yine sektörde yaygın olarak görülen bir başka anlaşma türünde ise daha önce dağıtıcı lehine ilgili taşınmaz üzerinde kira ya da intifa hakkı tanıyan malik ile dağıtıcı arasında bayilik sözleşmesi yapılmakta ve istasyon bir müddet malik tarafından bayi sıfatıyla işletilmektedir. Daha sonra malik ile dağıtıcı arasındaki sözleşme herhangi bir sebeple sona erdiğinde, malik tarafından bulunan ve dağıtıcı tarafından onaylanan üçüncü bir kişi bayilik faaliyetini devralmakta ya da işletme hakkı doğrudan dağıtıcı tarafından üçüncü bir kişiye kullandırılmaktadır.
Kuşkusuz, sektörde yukarıda sayılanlar dışında da çeşitli şekillerde kurulan ve sürdürülen dikey ilişkiler bulunmakla birlikte, işbu karar kapsamında gerek yukarıda sayılan anlaşma türlerine uyan gerekse de daha farklı nitelikteki anlaşmaların 4054 sayılı Kanun’a ve ilgili mevzuata uygunlukları değerlendirilmiştir.
I.2.1. Konu ile İlgili Mevzuat Hükümleri, Danıştay ve Rekabet Kurulu Kararları 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar “dikey anlaşma” olarak tanımlanmaktadır. Tebliğ’in 3. maddesinde rekabet etmeme yükümlülüğü “alıcının anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmesini, satın almasını, satmasını ya da yeniden satmasını engelleyen doğrudan veya dolaylı her türlü yükümlülük” olarak ifade edilmiştir. Tebliğ’in 5(a) maddesinde ise, Tebliğ ile tanınan muafiyetin anlaşmalarda alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır.
Rekabet Kurulunun konuya ilişkin olarak daha önce almış olduğu kararlar uyarınca, 18.09.2005 tarihinden önce yapılan ve bu tarih itibarıyla kalan süresi beş yılı aşan dikey anlaşmaların, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma olanağı bulunmaktadır. 18.09.2005 tarihinden sonra yapılan dikey anlaşmalar ise yapıldıkları tarihten itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen grup muafiyeti kapsamındadır.
Bunun yanında 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde, anlaşmalardaki rekabet etmeme yükümlülüklerine veya bu yükümlülüğün anlaşmanın asli bir parçası olduğu hallerde anlaşmanın tamamına yönelik olarak getirilen beş yıllık grup muafiyeti sınırına ilişkin olarak bir istisnai durum düzenlenmiştir. Söz konusu hüküm, “Alıcının anlaşmaya dayalı faaliyetlerini sürdürürken kullanacağı tesisin mülkiyeti arazi ile birlikte veya alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir üst hakkı çerçevesinde sağlayıcıya ait ise yahut alıcı bu faaliyetini sağlayıcının alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden elde ettiği bir ayni veya şahsi kullanım hakkının konusu olan bir tesiste sürdürecekse, alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü, söz konusu tesisin alıcı tarafından kullanıldığı süreye bağlanabilir; şu kadar ki, rekabet etmeme yükümlülüğü, bu sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından, sadece alıcının söz konusu tesiste yürüteceği faaliyetini kapsar.” şeklindedir.
2002/2 sayılı Tebliğ’in açıklanmasına ilişkin Kılavuz’un 36. paragrafında ise, Tebliğ’in 5. maddesinde dikey anlaşmalardaki rekabet etmeme yükümlülüklerine yönelik olarak düzenlenen istisna konusunda, “Tebliğ’in 5 inci maddesi ile getirilen bu istisna, “öncelikle ve özellikle” ilişkinin başlangıcından itibaren üçüncü şahıslardan ayni ya da şahsi haklar kapsamında taşınmazın kullanma ve/veya yararlanma hakkının alınması ve bunu müteakiben tesisin bizzat sağlayıcı tarafından işletilmesi ya da kullanma/yararlanma hakkı veren ile hiçbir bağlantısı olmayan şahıslarla bayilik ilişkisinin kurulması ile sınırlıdır. Muafiyet kapsamındaki beş yıllık süre dolmadan;
Sayfa 4
faaliyetlerin sona erdirilmesi, devralma vb. yollarla dikey anlaşmanın taraflarında değişiklik ortaya çıkması halinde muafiyetten yararlanılabilecek sürenin uzaması söz konusu değildir.” şeklinde açıklama yer almaktadır.
Söz konusu hüküm ve açıklamalar dikkatle irdelendiğinde, bahse konu istisnadan yararlanmanın, öncelikle iki koşuldan birinin varlığına bağlı olduğu görülmektedir. Buna göre alıcı (bayi) anlaşmaya dayalı faaliyetini:
- ya doğrudan veya alıcıyla hiçbir bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir
üst hakkı çerçevesinde sağlayıcıya (dağıtıcıya) ait tesis (akaryakıt istasyonu)
üzerinde,
- ya da bizzat sağlayıcı tarafından alıcıyla hiçbir bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden
elde edilen bir ayni veya şahsi kullanım hakkına konu bir tesiste
sürdürmelidir.
Bunun yanı sıra Kılavuzda açıkça belirtildiği gibi, taraflar arasındaki dikey ilişkinin istisna hükmünden yararlanabilmesi için, söz konusu ilişkinin en baştan itibaren yukarıda belirtilen koşullara uygun olarak kurulması gerekmektedir. Nitekim Danıştay’ın TOTAL/Akdağ dosyasında, Rekabet Kurulu kararına karşı Danıştay 13. Dairesi’nin E.2006/1604 esas numarasına kayden açılan dava sonucunda verilen 13.05.2008 tarih ve K.2008/4196 sayılı kararın gerekçesi, bu değerlendirmeyi haklı kılmaktadır. Söz konusu kararda özetle; dağıtıcının bayiyle kurmuş olduğu hukuki ilişkinin yani taraflar arasındaki dikey anlaşmanın temelinin işletme sözleşmesi ve kira sözleşmesi olmak üzere iki sözleşmeye dayandığı belirtildikten sonra, Yüksek Mahkeme’nin, bayilik sözleşmesi de dahil olmak üzere anlaşmanın unsurlarında sonradan oluşacak değişikliklerin değil, anlaşmanın en baştan itibaren 2002/2 sayılı Tebliğ’e uygun olarak kurulup kurulmadığının dikkate alınması ve değerlendirmenin bu çerçevede yapılması gerektiğine işaret ettiği görülmektedir.
Bunun yanında konunun akaryakıt sektörü özelinde ayrı bir önemi de bulunmaktadır. Şöyle ki; akaryakıt sektöründe akaryakıt istasyonu olmaksızın istasyonlu bayilik faaliyeti yürütülememesi nedeniyle, dağıtım firmalarının ve bayilerin yürüttükleri ticari faaliyet ile istasyon arasında sıkı bir ilişki söz konusudur. Bu nedenle, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde sayılan özel durum bir yana bırakılırsa, beş yıllık rekabet yasağı süresinin esasen; “bir dağıtıcının bir istasyonu tek seferde yapacağı sözleşmeler yoluyla diğer dağıtıcıların faaliyetine kapatabileceği üst sınır” olarak yorumlanması gerekmektedir.
Diğer taraftan, Rekabet Kurulunun ve Danıştayın konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu kararlar ile de sabit olduğu üzere, intifa, tapuya şerh edilmiş kira veya benzer etkiye sahip sözleşmeler, bayi üzerindeki rekabet etmeme yükümlülüğünün süresinin 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen beş yıllık üst sınırı fiili olarak aşmasına neden olmaktadır. Bu bakımdan, işbu dosya kapsamında yer alan ve rekabet yasağı içeren bayilik sözleşmeleri ve bunlarla bağlantılı intifa, kira gibi sözleşmelerin, aralarındaki hukuki ve iktisadi ilişki nedeniyle tek bir anlaşma olarak 2002/2 sayılı Tebliğ’e uygunluklarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
I.2.2. Önaraştırmaya Konu Dikey Anlaşmalar Bakımından Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
4054 sayılı Kanun’un “Muafiyet” başlıklı 5. maddesine göre, Rekabet Kurulu, bu maddede belirtilen koşulların tamamının varlığı halinde teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar verebilir: Bu koşullar 5. maddenin birinci fıkrasında aşağıdaki şekilde sayılmıştır:
Sayfa 5
a. Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve
iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,
b. Tüketicinin bundan yarar sağlaması,
c. İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,
d. Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan
fazla sınırlanmaması
Dikey anlaşmalarda yer alan rekabet etmeme yükümlülüklerine Tebliğ ile getirilen beş yıllık sürenin üzerinde bir süre için muafiyet tanınması ancak ve ancak çok istisnai hallerde makul görülebilir. Rekabet Kurulu tarafından akaryakıt sektöründeki dikey anlaşmalara bireysel muafiyet verilebilmesinin şartları 25.02.2010 tarih ve 10-19/229- 87 sayılı Delta ve 18.03.2010 tarih ve 10-24/338-122 sayılı Total kararlarıyla belirlenmiş, söz konusu kararlardan sonraki tarihli muhtelif kararlarda da benzer nitelikteki anlaşmalara bireysel muafiyet tanınmıştır. Anılan kararlarda; dikey anlaşmaların, daha önce üzerinde hiçbir gerçek ve/veya tüzel kişi tarafından akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arsalar/araziler üzerinde kurulmuş yeni akaryakıt istasyonlarına ilişkin olmaları ve akaryakıt istasyonlarına özgü yatırımların dağıtıcı tarafından üstleniliyor olması dikkate alınarak, bayilerin beşinci yılın sonunda, dağıtım firması tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmaları sona erdirebilmeleri konusunda tarafların anlaşmaları koşuluyla, 10 yıla kadar muafiyet tanınmasına karar verilmiştir.
Rekabet Kurulunun yukarıda anılan kararlarında ortaya koymuş olduğu koşulları sağlayan dikey anlaşmalara bireysel muafiyet tanınmış ve söz konusu dikey anlaşmalara ilişkin olarak ilgili bölümlerde ayrıntılı değerlendirme yapılmıştır. İlgili bölümlerde belirtilmeyen diğer anlaşmalar bakımından ise 2002/2 sayılı Tebliğ ile öngörülen sınırı aşan süreler için bireysel muafiyet tanınmasının mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
I.3. Termopet Hakkındaki Şikâyetler, Tespit ve Değerlendirmeler
I.3.1. Fahrullah TEKMAN
Kurum kayıtlarına 11.07.2011 tarih ve 5083 sayı ile giren şikâyet dilekçesinde özetle; şikâyetçiye ait taşınmaz üzerinde 31.07.2006 tarihinde Termopet lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği, 13.01.2007 tarihinde taraflar arasında bir bayilik sözleşmesi imzalandığı, söz konusu intifa hakkının iptali için Aliağa Asliye Hukuk Mahkemesinde 13.07.2009 tarihinde dava açıldığı ve 8.12.2010 tarih 2009/318 E. 2010/489 K. sayılı dosya ile intifa hakkının terkinine karar verildiği ancak Termopet’in davayı temyize götürmesinden bahisle söz konusu intifa hakkını terkin etmediği, dolayısıyla Fahrullah TEKMAN’ın diğer şirketlerle rekabet edemediği bu nedenle Termopet lehine tesis edilmiş olan intifa hakkının terkin edilmesi yolunda karar verilmesi talep edilmektedir. Konuyla ilgili olarak Termopet’den edinilen 21.11.2011 tarihli bilgi yazısında; Fahrullah TEKMAN tarafından başvuruya konu taşınmaz üzerinde akaryakıt istasyonu işletmek üzere Termopet lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesisi edildiği, taraflar arasında 13.01.2007 tarihinde beş yıl süreli bayilik sözleşmesi imzalandığı, taraflar arasındaki bayilik anlaşmasının akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arsalar/araziler üzerinde kurulmuş yeni akaryakıt istasyonlarına ilişkin olması nedeniyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile getirilen beş yıllık grup muafiyeti süresinin 10 yıla kadar uzayabileceği halde şikâyetçinin bayilik anlaşması süresini dahi beklemeden sözleşmeyi feshettiği, bu nedenlerden ötürü hakkında Termopet tarafından açılmış davalar olduğu ifade edilmiştir.
Sayfa 6
Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler çerçevesinde; 2002/2 sayılı Tebliğ ile getirilen beş yıllık grup muafiyetinin süresi istisnai hallerde uzayabilmektedir. Buna göre, üzerinde daha önce herhangi bir akaryakıt istasyonu işletilmemiş olan arazi veya arsalar üzerinde ilk kez bir akaryakıt istasyonunun kurulmuş olması nedeniyle akaryakıt istasyonlarına özgü yatırımların dağıtıcı tarafından üstleniliyor olması dikkate alınarak, bayilerin beşinci yılın sonunda, dağıtım firması tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmaları sona erdirebilmeleri konusunda tarafların anlaşmaları koşuluyla, taraflara 10 yıla kadar 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet tanınabilmektedir. Söz konusu dikey ilişki açısından da her ne kadar Aliağa Asliye Hukuk Mahkemesinin intifanın terkini yönünde kararı olsa da, yukarıda sayılan koşullar yerine getirildiği takdirde Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyetten yararlanabileceği değerlendirilmektedir.
Kurum kayıtlarına 18.08.2011 tarih ve 6039 sayı ile giren ve Altundal tarafından gönderilen şikayet dilekçesinde özetle; Altundal’ın maliki olduğu başvuruya konu taşınmaz üzerinde 26.06.2006 tarihinde Termopet lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği, ancak gerek Rekabet Kurulu kararları gerekse de 2002/2 sayılı Tebliğ uyarınca beş yıl süre ile grup muafiyetinden faydalanan Termopet ile olan sözleşmenin 26.06.2011 tarihinde sona erdiği, bunun sonucunda Termopet’ten söz konusu taşınmaz üzerindeki intifanın terkin ettirilmesi talep edilmesine rağmen bu talebin yerine getirlmediği ifade edilerek, 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı hareket eden Termopet hakkında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmektedir.
Konuyla ilgili olarak Termopet’den edinilen 21.11.2011 tarihli bilgi yazısında; Termopet ile Altundal arasında 26.06.2006 tarihinde beş yıl süreli bayilik anlaşması yapıldığı ve istasyonun kurulacağı taşınmaz üzerinde Termopet lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği, Altundal’ın gönderdiği 21.03.2011 tarihli ihtarname ile sözleşmesini yenilemeyeceğini ve taşınmaz üzerindeki intifa hakkının da terkinini talep ettiği, Termopet’in intifayı terkin etmek için Altundal’dan vekâlet vermek amacıyla yetkili kişilerin bilgilerini istediği fakat bu bilgilerin gönderilmediği, bunun üzerine intifayı terkin için bölge müdürünü görevlendirdiği ancak Altundal’ın intifa terkin harcını ödememesi dolayısıyla söz konusu terkin işleminin gerçekleşemediği, Altundal’ın yetkili isim ve bilgileri göndermesi veya intifa terkin harcını yatırması durumunda söz konusu intifanın terkin edileceği, hâlihazırda da Altundal’ın başka bir dağıtıcı firma ile çalışmasından bahisle rekebet hukuku mevzuatına herhangi bir aykırılık bulunmadığı ifade edilmiştir. Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler çerçevesinde; şikâyet konusu dikey ilişkinin süresinin 26.06.2011 tarihinde sona erdiği ve ilgili intifanın terkini gerektiği, bununla birlikte harç ile ilgili ihtilafın ise 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığı kanaatine varılmıştır.
Sayfa 7
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1- Fahrullah TEKMAN tarafından yapılan başvuru bakımından; daha önce herhangi bir akaryakıt istasyonu işletilmemiş olan arazi veya arsa üzerinde ilk kez bir akaryakıt istasyonunun kurulmuş olması ve akaryakıt istasyonuna özgü yatırımların dağıtıcı tarafından üstlenilmiş olması dikkate alınarak, bayinin beşinci yılın sonunda, dağıtım firması tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmayı sona erdirebilmesi konusunda tarafların anlaşmaları koşuluyla, söz konusu dikey ilişkiye 10 yıla kadar 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet tanınmasına,
2- Altundal Petrol Ürün. İnş. Taah. Gıda Hayv. Nak. Ith. İhr. San. Tic. Tur. Ltd. Şti. tarafından yapılan başvuru bakımından; şikâyet konusu dikey ilişkinin süresinin 26.06.2011 tarihinde sona erdiğine, harç ile ilgili ihtilafın 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığına,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.