TotalEnergies Marketing Services ve The Hydrogen Company tarafından tam işlevsel bir ortak girişim kurulması…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ,

Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER : Emin Cenk GÜLERGÜN, Beyza BAHADIRHAN, Şenol SUAT,

Ayşenur TÜRK KÖROĞLU

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Total Energies Marketing Services

- The Hydrogen Company

Temsilcileri: Av. Arpat Burçak ŞENOCAK,

Av. İklim Gülsün AYTEKİN, Av. Mustafa KARADAŞ,

Av. Ecem Nur AKSOY

Esentepe Mah. Büyükdere Cad. No:175 Ferko Signature (A

Blok) Kat: 16 Şişli/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: TotalEnergies Marketing Services ve The Hydrogen Company tarafından tam işlevsel bir ortak girişim kurulması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 21.11.2023 tarih ve 45130 sayı ile giren ve eksiklikleri 05.01.2024 tarih ve 46948 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 09.01.2024 tarih ve 2023-3-083/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(2) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(3) Yapılan bildirimde, TotalEnergies Marketing Services (TEMS) ve The Hydrogen Company (H2C) tarafından tam işlevsel bir ortak girişim kurulmasına izin verilmesi talep edilmiştir.

(4) Başvuruda, TEMS ve H2C’nin 31.01.2023 tarihinde bir “Başlangıç Anlaşması” imzaladığı ve en kısa sürede mutabık kalındığı şekliyle Ortak Girişim Sözleşmesi (OGS) imzalamayı planladıkları ifade edilmiştir.

(5) Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm uyarınca dosya konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte sağlanması gerekmektedir.

(6) Planlanan işlemin ardından TEMS, OG’nin hisselerinin %(.....), H2C ise (.....) %(.....) sahip olacaktır. OGS uyarınca, OG’nin yönetim kurulunda H2C’nin tamamına sahip olan L’Air Liquide S.A. dan (Air Liquide) (.....) ve TotalEnergies'den (.....) temsilci bulunacağı açıklanmıştır. Yönetim kurulunun yanı sıra OG’de bulunacak olan yönetim komitesi, OG’nin günlük yönetiminden sorumlu olacaktır. Yönetim komitesi üyeleri OG’ye atanacak, ücretleri OG tarafından ödenecek ve tamamen OG’nin günlük faaliyetlerine tahsis edilecektir. Yönetim kurulu üyeleri kendi aralarında dönüşümlü olarak bir başkan belirleyecektir. Başkanın belirleyici oy hakkı olmayacaktır. Yönetim kurulu düzeyinde kararlar, (.....) TotalEnergies ve (.....) Air Liquide temsilcisi olmak üzere en az (.....) yönetim kurulu üyesinden oluşan bir yeter sayıya tabi olacak ve yönetim kurulu üyelerinin (mevcut veya temsil edilen) (.....) gerektirecektir.

(7) Yönetim komitesi, OG’nin yönetim kurulunun sahip olduğu yetkilerinin dışında kalan OG’nin tüm genel meselelerini toplu olarak ele almaktan sorumlu olacaktır. Bu komite bir genel müdür ve en az üç kilit yönetici tarafından yönetilecek ve her bir aday yönetim kurulu tarafından onaylanacaktır. Bu üç yönetici, iş geliştirme ve ticari politikadan sorumlu bir Ticari İşler Müdürü, tedarik ve operasyonlardan sorumlu bir Teknik İşler Müdürü ve bir Mali İşler Müdürü’nden oluşacaktır. Genel Müdür ve Ticari İşler Müdürü TotalEnergies tarafından, Mali İşler Müdürü ve Teknik İşler Müdürü ise Air Liquide tarafından önerilecektir. Taraflardan her biri, her bir pozisyon için diğer tarafça önerilen adayı art arda en fazla (.....) kere veto etme hakkına sahip olacaktır. Geri kalan yönetim komitesi pozisyonları TotalEnergies ve Air Liquide tarafından eşit olarak atanacaktır. Bildirim Formu’nda, TotalEnergies ve Air Liquide’in OG’deki oy haklarını eşit olarak paylaşacakları ve her ikisinin de sırasıyla bütçenin onaylanması ve değiştirilmesi, OG’nin yönetim kadrosunun atanması veya her bir hidrojen istasyonu projesinin onaylanması gibi OG’nin iş politikasını belirleyecek stratejik kararlar üzerinde veto hakkına sahip olacakları belirtilmiştir.

(8) Yukarıda yer verilen düzenlemeler dikkate alındığında, TotalEnergies ve Air Liquide’in, OG’nin stratejik ticari davranışları üzerinde belirleyici etki gösterecekleri ve 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında OG üzerinde ortak kontrol sahibi olacakları anlaşılmaktadır.

(9) Başvuruda OG’nin; hidrojen dağıtımında kullanılacak bir perakende hidrojen istasyonu ağı inşa etmek, sahip olmak, işletmek ve yönetmek amacıyla kendi bağımsız yönetimine ve personeline sahip olacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda OG'nin (.....) kişilik bir personele sahip olmasının öngörüldüğü ve bu personelden (…..) süreyle Air Liquide ve TotalEnergies tarafından görevlendirileceği, (.....) ise OG tarafından doğrudan işe alınacağı ifade edilmiştir. Bununla birlikte (.....) yıla kadar sürecek ilk geçiş dönemi boyunca finansal ve kurumsal personelin yalnızca OG tarafından işe alınacağı belirtilmiştir. Başvuruda Air Liquide ve TotalEnergies tarafından geçici süreyle görevlendirilecek OG personelinin belirli süreli görev sözleşmelerinin yürürlükteki ulusal iş kanunları uyarınca normal ticari koşullar temelinde akdedileceği ifade edilmiş, ilk geçiş döneminden sonra OG'de çalışmaya devam etmeyi tercih eden geçici personelin doğrudan OG ile iş sözleşmesi yapmasının gerekeceği belirtilmiştir. Buna ek olarak, (.....) yılının ikinci yarısından itibaren ana teşebbüslerden OG’ye yeni geçici personel temini yapılmayacağı, bu nedenle herhangi bir yeni personelin doğrudan OG tarafından işe alınacağı ifade edilmiştir. OG’nin ana teşebbüsleriyle çalışma şeklinin üçüncü kişilerle olduğu gibi gerçekleşeceği ve kendi çalışanlarını istihdam etmede serbest olacağı anlaşılmaktadır. Bu bakımdan OG’nin ana teşebbüslerden bağımsız olarak faaliyet gerçekleştirebileceği öngörülmektedir.

(10) Bununla birlikte başvuruda OG’nin, ana şirketlerin faaliyetleri ötesinde kendi faaliyetini göstermek üzere kurulacağı, pazara kendine ait erişiminin ve pazarda kendine ait bir varlığının olacağı belirtilmiştir. OG’nin faaliyetlerinin ekonomik riskini üstleneceği ve müşterilere yönelik satış fiyatını da içeren pazarlama ve ticaret politikasını belirleyeceği, fiyatlandırma politikasından ve müşterilerle sözleşme yapılmasından ve hidrojenin satılmasından bizzat sorumlu olacağı ifade edilmiştir. Buna ek olarak OG’nin faaliyetlerini kalıcı olarak devam ettirecek şekilde belirsiz süreli çalışacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla OG’nin, ürünlerin tedariki, satışı ve pazarlanmasında bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek ve bu nedenle tam işlevsel bir ortak girişim teşkil edeceği anlaşılmaktadır.

(11) Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında, bildirim konusu işlemin, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim kurulması niteliğini taşıdığı ve 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bildirim konusu işlem bakımından tarafların ciro bilgileri dikkate alındığında, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında yer alan ciro eşiklerinin aşılmış olduğu ve bu sebeple bildirim konusu işlemin Kurulun iznine tabi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

(12) Bildirilen işlem kapsamında ortak girişim taraflarından biri olan TEMS’in hisselerinin %(.....) TotalEnergies’e ait bulunmaktadır. TEMS esas olarak TotalEnergies grubundaki belirli iştiraklere ve bağlı şirketlere yönetim hizmetleri sağlamaktadır. TEMS'in ana faaliyetlerini her türlü enerjinin, hidrokarbonların ve türevlerinin, katı, sıvı veya gaz yakıtların, elektriğin, güneş enerjisi ve diğer enerjilerin endüstriyel olarak işlenmesi, ticareti ve tüm kanallar aracılığıyla dağıtımı ve ilgili tüm hizmetlerin üretimi, satışı ile enerji ve mobilite alanıyla ilgili diğer aktiviteler oluşturmaktadır. TEMS ayrıca, petrol bazlı yakıtların üretimi (sıvı yakıtlar, motorin, uçak yakıtı, LPG vb.), petrol bazlı çözeltilerin üretimi (hidrolik fren sıvısı vb.) ve petrol bazlı yağların ve madeni yağların üretimi alanlarında da çalışmalarını sürdürmektedir.

(13) TEMS’in hisselerinin tamamını elinde bulunduran TotalEnergies ise TotalEnergies şirketler grubunun hâkim şirketi konumunda olan Fransız menşeili bir firmadır. TotalEnergies, dünya çapında enerji üretimi ve pazarlaması alanında faaliyet gösteren ve petrol, biyoyakıtlar, doğal gaz ve yeşil gazlar, yenilenebilir enerjiler, elektrik gibi enerji türlerinde faaliyet gösteren bir enerji şirketidir. TotalEnergies 130'dan fazla ülkede faaliyet göstermekte olup özellikle hidrokarbonların araştırılması, geliştirilmesi ve üretiminde; ayrıca rafinaj, petrokimya, özel nitelikli kimyasallar ve enerji ürünlerinin pazarlanması konularında çalışmalarını sürdürmektedir. Türkiye'de havacılık, madeni yağlar ve petrol gibi farklı sektörlerde faaliyet göstermektedir. Bu bağlamda TotalEnergies'in Türkiye'de dört bağlı şirketi bulunmakta olup bu şirketlere ve faaliyet alanlarına aşağıda yer verilmektedir:

TotalEnergies Türkiye Pazarlama AŞ: Madeni yağ ve türevlerinin Türkiye genelinde 12 farklı bölgede yer alan distribütöre (dolaylı kanal) ve otomotiv, sanayi, filo ve atölye birimlerine (doğrudan kanal) satışını yapmaktadır. Ayrıca petrol yağları üretimi alanında faaliyet göstermektedir.

PFW Havacılık Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti: Türkiye'de uçak sektöründe yakıt, su, oksijen, hidrolik sıvı veya hava tahliyesi için boru sistemleri ile basınçlı zeminler, gövde kaplamaları, APU bölmeleri ve destek konstrüksiyonları gibi karmaşık yapısal bileşenlerin ve yakıt tanklarının onarımı ve bakımı alanlarında faaliyet göstermektedir. AS24 Türkiye Pazarlama Ltd. Şti: Yakıt tedariki konusunda uzmanlaşan AS24, Türkiye'de petrol ürünleri satışı ve ilgili hizmetler alanında faaliyet göstermektedir.

Sunpower Mühendislik İnşaat Enerji Üretim ve Ticaret AŞ [1]: İlgili şirket hâlihazırda herhangi bir faaliyet yürütmemektedir.

(14) TotalEnergies, Türkiye'de ayrıca tamamına sahip olduğu bağlı şirketi TEGP aracılığıyla kısa ve uzun vadeli doğal gaz tedarik çözümleri geliştirmekte ve yine tamamına sahip olduğu iştiraki TotalEnergies EP BTC B.V. vasıtasıyla Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Boru Hattı Şirketi'ndeki %(.....)'lik hissesi aracılığıyla Hazar Bölgesi'nden Türkiye'ye ham petrol taşıma işinde faaliyet göstermektedir.

(15) Bildirime konu işlem kapsamında taraflar, TotalEnergies’in Hollanda’da aktif olarak çalışan bir hidrojen üretim tesisine sahip olduğunu, ancak burada üretilen hidrojenin sadece ilgili sahada kendi tüketimi için kullanıldığını, dolayısıyla da TotalEnergies'in hidrojen üretim ve tedariki pazarında ticari olarak aktif olmadığını belirtmiştir.

(16) Ortak girişimin diğer tarafı olan H2C, hidrojen enerjisi alanında stratejik yatırımlar yapılması ve ortaklıklar kurulmasına yönelik bir holding şirketi olarak faaliyet göstermektedir. H2C'nin ana faaliyet konusu, hidrojen enerjisi alanında yapılacak stratejik yatırımlar ve yine bu alanda kurulacak ortaklıklara ilişkin işlemlerin gerçekleştirilmesi ve bağlantılı süreçlerin yürütülmesidir. H2C’nin hisselerinin tamamına sahip olan Air Liquide ise çok uluslu bir gaz üreticisi olup çeşitli endüstriler ve sağlık sektörü için gaz ürünleri, teknolojiler ve ilgili hizmetleri sunmaktadır. Air Liquide, 80 ülkede faaliyet göstermektedir. Şirketin 1902'deki kuruluşundan bugüne kadar faaliyetlerinin merkezinde oksijen, nitrojen ve hidrojen yer almaktadır. Air Liquide’in satış faaliyetleri üç grupta sınıflandırılmaktadır:

a. Gaz ve Hizmetler: Büyük endüstri iş kolu, sanayici tacir iş kolu, sağlık hizmetleri iş

kolu ve elektronik iş kolu olarak ayrılmaktadır. Air Liquide'in küresel satışlarının

%(.....)'ine karşılık gelmektedir.

b. Mühendislik ve İnşaat: Air Liquide'in kendi kullanımı için veya gaz ihtiyaçlarını

içeriden temin etmeyi tercih eden müşterilere satılmak üzere, fizibilite çalışması

aşamasından tüm tesisin kurulumu ve teslimine kadar süreçleri kapsayacak şekilde

gaz üretim üniteleri tasarlamakta ve inşa etmektedir.

c. Küresel Pazarlar ve Teknolojiler: Başta ulaşım, enerji ve atık değerlendirme olmak

üzere enerji dönüşümüyle ilgili pazarların yanı sıra derin teknoloji, uzay

araştırmaları, havacılık ve büyük bilimle ilgili pazarların gelişimini desteklemek için

teknolojik çözümler, moleküller, ekipmanlar ve hizmetler sunmaktadır.

(17) Air Liquide, Türkiye'de hisselerinin tamamı iştiraki Air Liquide Eastern Europe'a ait olan Air Liquide Gaz Sanayi ve Ticaret AŞ (Air Liquide Turkey) aracılığıyla otomotiv, makine, inşaat, metalürji ve demirden, gıda ve içecek, kimya ve çimentoya kadar çok çeşitli sektörlere gaz, ekipman ve ilgili hizmetleri sağlamaktadır. Air Liquide, bağlı ortaklığı Air Liquide Türkiye aracılığıyla Türkiye'deki doğrudan varlığının yanı sıra, aşağıda belirtilen sektörlerdeki Türk olmayan iştirakleri aracılığıyla dolaylı olarak (.....) bir ciro elde etmektedir:

i. Air Liquide Medical Systems: Sağlık (ekipman, özel ürünler-içerikler)

sektöründe faaliyet göstermektedir.

ii. AL Italia, Air Liquide UK, Air Liquide Romania ve Airgas: Endüstriyel gaz üretimi

sektöründe faaliyet göstermektedir.

1 Başvuruda ilgili şirketin tasfiye aşamasında olduğu belirtilmiştir.

iii. Helyum Activity, AL Maritime SAS ve Global Helium UAE: Helyum sektöründe

faaliyet göstermektedir.

iv. AL Advanced Technologies: Küresel pazarlar ve teknolojiler alanında faaliyet

göstermektedir.

v. Cryopal: Kriyoprezervasyon ve sıvı oksijen kaplarının tasarımı ve üretimi

alanında faaliyet göstermektedir.

(18) Bildirim konusu işlem ile üzerinde ortak kontrol kurulacak olan OG’nin faaliyet alanı; Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve Almanya ile OG taraflarının üzerinde mutabık kalacağı diğer herhangi bir Avrupa ülkesinde, tüm “kamusal karayolu taşımacılığı” yapan (kamusal yolları kullanan tüm araçlara) müşterilere hidrojen dağıtımı yapmak amacıyla kullanılacak bir perakende hidrojen ağı oluşturmak, sahip olmak, işletmek ve yönetmek olarak belirlenmiştir. Başvuruda OG’nin 2024-2028 yılları arasındaki ilk aşama hedefinin; Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve Almanya'da, Avrupa koridorları boyunca ve özellikle Avrupa limanlarına ve yoğun yük taşıyan havalimanlarına odaklanarak (.....) ile (.....) tane ağır vasıta istasyonundan oluşan temel bir ağ geliştirmek olduğu belirtilmiştir. Bildirime konu işlem kapsamında aynı zamanda bu istasyonların yakıt ikmal tesislerine bağlanması da hedeflenmektedir.

(19) Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda, ortak girişim tarafı olan ve hidrojen üreten Air Liquide ile piyasadan hidrojen tedarik edip, hidrojen istasyonu inşa edecek ve işletecek olan OG’nin faaliyetleri arasında dikey bir ilişki olduğu değerlendirilmiştir. Burada hidrojen satış ve dağıtım pazarı alt pazarken, bu pazar bakımından girdi olması sebebiyle hidrojen üretimi pazarı üst pazar olarak tanımlanmaktadır. Hidrojen üretimi pazarında faaliyet gösteren başlıca küresel şirketler Air Products, Linde Plc ve Air Liquide olarak kabul edilmektedir. 2022 yılında Air Products küresel düzeyde %(.....) pazar payına sahip olup en büyük hidrojen üreticisi konumunda bulunmakta iken, aynı yıl Linde Plc’nin pazar payı %(.....), Air Liquide’in pazar payı ise %(.....)’tir. Ana teşebbüslerden Air Liquide’in, üst pazarda sahip olduğu düşük pazar payı sebebiyle girdi kısıtlaması imkânına sahip olmadığı değerlendirilmektedir. Bildirime konu işlem kapsamında yeni kurulacak olan OG’nin alt pazarda henüz bir faaliyeti bulunmadığı için müşteri kısıtlamasına ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır. Bununla birlikte başvuruda, OG’nin Türkiye’de faaliyet gösterme planının bulunmadığı belirtilmiştir.

(20) Yukarıda yer alan bilgi ve değerlendirmeler sonucunda, işlemin etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

H. SONUÇ

(21) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.