Turkcell ve Research In Motion firmaları tarafından yapılan uygulama ile Blackberry cihazlarının hızlı elektronik posta hizmetinin iptal edilmesi halinde internet erişiminin imkân dışı hale getirildiği iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Arif Ogün SARI, Özgür Can ÖZBEK
C. BAŞVURUDA: - Ali Osman ÖZDİLEK
BULUNAN Valikonağı Caddesi No:117/7 Nişantaşı/ İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN:
- Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.
Turkcell Plaza Meşrutiyet Cad. No: 71 Tepebaşı/ İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Turkcell ve Research In Motion firmaları tarafından yapılan uygulama ile Blackberry cihazlarının hızlı elektronik posta hizmetinin iptal edilmesi halinde internet erişiminin imkân dışı hale getirildiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda, şikâyetçi tarafından 18 ay önce Blackberry Bold marka cep telefonu alındığı, taahhüt süresinin bitiminde elektronik posta kullanımı için ücret ödemek istenmemesi sebebiyle hizmetin kesilmesi için Turkcell İletişim A.Ş.’ye (Turkcell) başvurulduğu ve başvurunun ertesi günü itibariyle bahse konu cihazdan internete erişilemediği belirtilmiştir. Şikâyet dilekçesinde yer alan bilgilere göre durumun aktarıldığı Turkcell müşteri hizmetleri birimi tarafından “internet erişiminin Blackberry cihaz üzerinden sağlanamayacağı, başka bir cihazdan denenmesi gerektiği” ifade edilmiştir. Başvuruda Reseach In Motion ve Turkcell tarafından bu uygulama ile e-posta gönderme alma hizmeti ile internet erişiminin bağlandığı ifade edilerek bir rekabet ihlali doğduğu iddia edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.4.2010 tarih ve 3146 sayı ile intikal eden başvuru üzerine yapılan incelemeler neticesinde hazırlanan 2.8.2010 tarih ve 2010-2-181/İİ-10-266.AOS sayılı İlk İnceleme Raporu 5.8.2010 tarih ve 10-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 12.10.2010 tarih ve 2010-2- 181/ÖA-10-266.AOS sayılı Önaraştırma Raporu 18.10.2010 tarih ve REK.0.06.00.00- 110/499 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-66 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
Sayfa 2
10-66/1404-525
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Turkcell hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Şikâyetin Konusu
Av. Ali Osman Özdilek tarafından yapılan başvuruda şikâyetçi tarafından 18 ay önce Blackberry Bold marka cep telefonu alındığı, taahhüt süresinin bitiminde elektronik posta kullanımı için ücret ödemek istenmemesi sebebiyle hizmetin kesilmesi için Turkcell İletişim A.Ş.’ye (Turkcell) başvurulduğu ve başvurunun ertesi günü itibariyle bahse konu cihazdan internete erişilemediği belirtilmiştir. Şikâyet dilekçesinde yer alan bilgilere göre durumun aktarıldığı Turkcell müşteri hizmetleri birimi tarafından “internet erişiminin Blackberry cihaz üzerinden sağlanamayacağı, başka bir cihazdan denenmesi gerektiği” ifade edilmiştir. Başvuruda Reseach In Motion ve Turkcell tarafından bu uygulama ile e-posta gönderme alma hizmeti ile internet erişiminin bağlandığı ifade edilerek bir rekabet ihlali doğduğu iddia edilmiştir.
Konuyla ilgili olarak 5809 sayılı Kanun’un 7. maddesi gereğince 5.5.2010 tarih ve 2172 sayılı yazı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’ndan görüş talep edilmiş ve ilgili görüş 5.7.2010 tarih ve 5211 sayı ile Rekabet Kurumu kayıtlarına girmiştir. Görüşte “ilgili işletmeciden alınan gerekli açıklamalar ve Kurumumuza yapılan konu ile ilgili bildirimler kapsamında Blackberry Internet Servisi kampanyasına abone olan birinin hızlı elektronik posta hizmetini iptal ettirerek, herhangi bir internet erişim paketine sahip olması durumunda internete bağlanabileceği, bahsi geçen kişinin internet erişiminde yaşanan sorunun cihazdan kaynaklanmış olabileceği belirtilmiş olup, bu kapsamda herhangi bir bağlı ürün uygulaması olmadığı değerlendirilmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.
Konuyla ilgili olarak Kurum kayıtlarına 11.10.2010 tarih ve 7812 sayı ile intikal eden Turkcell tarafından gönderilen yazıda ise yapılan şikâyetin “Blackberry BIS Kampanyası”na ilişkin olduğunun anlaşıldığı, anılan kampanya kapsamında abonelere Blackberry cihazı ve bu cihaz üzerinden e-postalarına ulaşmalarına imkan tanıyan “Turkcell Blackberry İnternet Servisi (BIS)” sunulduğu, bu hizmet kapsamında abonelerin cihazlarına belirli teknik protokolleri destekleyen e-posta adreslerinin kurulumunun yapıldığı ve hızlı elektronik posta hizmeti sunulduğu belirtilmiştir.
Anılan yazıda kampanya kapsamında abonelere, Blackberry cihazları ile “Turkcell Blackberry İnternet Servisi (BIS)” hizmetini birlikte satın alma yönünde bir zorunluluk getirilmediği, Blackberry cihazına sahip abonelerin cihaz üzerinden internete erişim için mutlaka BIS hizmetini satın almaları gerekmediği, Turkcell tarafından sunulan internet hizmetleri aracılığıyla da internete erişim sağlanabileceği, dolayısıyla başvuruda belirtilen hususların gerçeği yansıtmadığı ifade edilmiştir.
I.2. Değerlendirme
Başvuru konusu iddia incelendiğinde Blackberry cihazları ile “Turkcell Blackberry İnternet Servisi (BIS)” hizmetinin rekabet hukuku literatüründe bağlama olarak sınıflanan uygulamaya örnek teşkil edecek şekilde beraber satışa sunuldukları hususu öne çıkmaktadır. BTK’dan gelen kurum görüşünde ve ilgili işletmecinin verdiği bilgilerde ise bu şekilde bir satış yapılmadığı ifade edilmiştir. Bu durum bir an için göz ardı edilse dahi beraber sunulduğu iddia edilen ürünlerin, iki ayrı teşebbüs durumunda olan Research In Motion ve Turkcell’e ait olduğu ve bağlama
Sayfa 3
10-66/1404-525
uygulamaları rekabet hukukunda tek taraflı eylemler kapsamında incelendiği için konunun Kanun’un 6. madde kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.
Bununla birlikte cihaz ve hizmetin satışı bir kampanya dâhilinde yapıldığından başvurunun içeriğinin 28.7.2010 tarihinde yürürlüğe giren Elektronik Haberleşme Sektöründe Tüketici Hakları Yönetmeliği kapsamında ele alınabileceği ve başvuruda geçen “Daha da vahim olan, bunun böyle olduğu tüketiciler cihaz ve ilgili paketler satın alınırken söylenmiyor ve sözleşmelere de yazılmıyor oluşu.” ifadesinin bahse
1
konu yönetmeliğin “Kampanyalar” başlıklı 8. maddesi kapsamında değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
110
1 İlgili madde ile işletmeciler kampanya şartları, süresi, hedef kitlesi ve benzeri hususlar hakkında, tüketicileri açık ve anlaşılabilir bir şekilde ve ayrıntılı olarak bilgilendirmekle yükümlü hale getirilmektedir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.