Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
İsmail Hakkı KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Sezin ELÇİN CENGİZ, Gülçin DERE
C. BAŞVURAN: Eşref EVCİL
Eşref Evcil Groupama Sigorta Acenteliği
Ömerbey Mah. Yeni Belediye İş Merkezi No: 4 Mudanya/Bursa
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Mudanya Şubesi
Mustafakemalpaşa Cad. No 44 16940 Mudanya/Bursa
E. DOSYA KONUSU: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. (Ziraat Bankası) Mudanya Şubesi’nin taşıt kredilerine ilişkin sigortalama işlemlerinde, kasko sigortasının banka tarafından belirlenen sigorta şirketine yaptırılması durumunda kredi faiz oranında indirim yaptığı, bu durumun pazardaki diğer sigorta acenteleri aleyhine haksız rekabete yol açtığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyetçi tarafından gönderilen elektronik posta mesajlarında, özetle, başvuru konusu banka şubesinin, taşıt kredisi alanların, aracın kasko sigortasını banka tarafından belirlenen sigorta şirketine yaptırmaları durumunda, krediye indirimli faiz uygulamasının pazardaki diğer sigorta acenteleri aleyhine haksız rekabete yol açtığı iddiasına yer verilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.9.2010 ve 16.9.2010 tarihlerinde, 6959 ve 7188 sayılar ile giren başvuru üzerine hazırlanan 27.9.2010 tarih ve 2010-4-240/İİ-10-344.SEC sayılı İlk İnceleme Raporu, 7.10.2010 tarih ve 10-63 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 10-63/1345-M sayı ile karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 12.10.2010 tarih ve 2010-4-240/ÖA-10-344.SEC sayılı Önaraştırma Raporu aynı tarih ve REK.0.08.00.00-110/420 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-66 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; Ziraat Bankası Mudanya Şubesi’nin dosya konusu uygulamalarının, 4054 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil etmediği, dolayısıyla hakkında soruşturma açılmasına ihtiyaç olmadığı ve başvurunun reddedilmesi gerektiği görüşüne yer verilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
Başvuru konusu banka uygulaması, bireysel bankacılık hizmetleri kapsamında tüketicilere verilen araç kredisine ilişkindir. Bu çerçevede ilgili ürün pazarı “bireysel kredi hizmetleri” olarak belirlenmiştir. Öte yandan, Ziraat Bankası’nın bireysel kredi hizmetleri ülke içinde aynı şekilde gerçekleştirildiğinden, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
Sayfa 2
10-66/1393-515
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
Başvuru konusu uygulamada, Ziraat Bankası Mudanya Şubesi, aynı anda hem sigorta işlemlerini gerçekleştirip hem de kredi vermek suretiyle iki ticari faaliyeti birden yürütmektedir. Esasen, bankalar, acentelik geliri elde etmek ve sermayesine çoğu zaman büyük oranda ortak oldukları sigorta şirketlerinin kârlarından pay alabilmek için, kullandırdıkları kredilere karşılık aldıkları teminatların sigortalanması işleminin, acenteliklerini yaptıkları sigorta şirketi tarafından yapılmasını tercih etmektedirler. Bu uygulama, acentelik ve kâr payı geliri getirmesi, çalışma kolaylığı ve güvence sağlaması nedenleriyle rasyonel ve bankaların ticari çıkarları gereğidir. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerini; 6. maddesi ise bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanmasını yasaklamaktadır.
Dosya konusuna ilişkin olarak yapılan incelemede, Ziraat Bankası’nın hayat dışı ve hayat- emeklilik branşlarında faaliyet gösteren "Ziraat Sigorta A.Ş." ve "Ziraat Hayat ve Emeklilik A.Ş." unvanı ile iki iştirakinin bulunduğu, söz konusu sigorta şirketlerinin Banka’nın Türkiye çapındaki tüm şubelerinde acentelik faaliyetlerinde bulunduğu anlaşılmıştır. Dosya konusunun, Ziraat Sigorta ve Ziraat Bankası’nın aynı ekonomik bütünlük içinde yer alması da göz önünde bulundurularak, 4054 sayılı Kanun’un teşebbüsler arası anlaşma ve uyumlu eylemler ile teşebbüs birliklerinin kararları neticesinde rekabetin sınırlanmasını yasaklayan 4. maddesini ihlal edecek nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır. Ayrıca, Ziraat Bankası’nın 2008 ve 2009 yılları için sırasıyla %... ve %... olan ilgili pazardaki paylarının, hâkim durumun varlığını öne sürmek için yeterli bulunmaması nedeniyle, aynı Kanun’un 6. maddesi anlamında bir ihlalin varlığı mümkün değildir.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
R
2
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.