Türkiye Elektrik İletim A.Ş.'nin açmış olduğu rüzgar enerjisi santrali bağlantı noktası yarışmalarından, Sütlüce Trafo Merkezi bölgesine ilişkin yarışmada rekabet kurallarının ihlal edildiği iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖR: Mert KARAMUSTAFAOĞLU, Selen Yersu GÜLER
C. BAŞVURAN: Sares Elektrik Üretim İletim ve Dağıtım A.Ş.
Temsilcisi: Can İsmet ÜNVER
Gazi Blv. No:30 Aktarhan K:3 Çankaya/İzmir
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN: - Boylam Enerji Yatırım Üretim Ticaret A.Ş.
Turan Güneş Blv. 15. Cad. No:11 Yıldız Çankaya/Ankara
- Uzay Enerji Yatırım Üretim ve Ticaret A.Ş.
Turan Güneş Blv. 15. Cad. No:11 Yıldız Çankaya/Ankara
E. DOSYA KONUSU: Türkiye Elektrik İletim A.Ş.’nin açmış olduğu rüzgar enerjisi santrali bağlantı noktası yarışmalarından, Sütlüce Trafo Merkezi bölgesine ilişkin yarışmada rekabet kurallarının ihlal edildiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) tarafından, 06.09.2011 tarihinde Sütlüce Havzası için yapılan rüzgar enerjisi santrali (RES) bağlantı noktası yarışmasında, kilovat saat başına 0,12 Kuruş RES katkı payı teklifi ile 138 MW kapasitenin Boylam Enerji Yatırım Üretim Ticaret A.Ş. (Boylam Enerji)’ye tahsis edildiği; söz konusu teklifin, aynı bölge için ve diğer bölgeler için verilenlere kıyasla çok düşük olduğu ve bu nedenle TEİAŞ’ın büyük zarara uğrayacağı (20 yıl için yaklaşık 190.400.000 TL) ve Boylam Enerji’nin kardeş şirketi olan Uzay Enerji Yatırım Üretim ve Ticaret A.Ş. (Uzay Enerji)’nin yarışmadan ayrılması sonucunda Boylam Enerji’nin yarışmayı rekabet etmeden kazandığı iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.09.2011 tarih ve 6814 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 04.10.2011 tarih ve 2011-1-181/İİ-11-408.SYG sayılı İlk İnceleme Raporu, 13.10.2011 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 11-52/1325-M sayı ile karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 04.11.2011 tarih ve 2011-1-181/ÖA-11-340.MK sayılı Önaraştırma Raporu, aynı tarih ve REK.0.15.00.00-110/318 sayılı Başkanlık Önergesi ile 17.11.2011 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da, başvuru konusu iddia ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı görüşüne yer verilmiştir.
Sayfa 2
11-57/1504-535
I. TESPİTLER VE DEĞERLENDİRME
RES bağlantı noktası yarışmaları, “Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği” hükümleri çerçevesinde yapılmaktadır. Yönetmeliğin amacı, 1. maddesinde belirtildiği üzere; “… rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılmış lisans başvurularından aynı bölge ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun bulunması durumunda, sisteme bağlanacak olanı/olanları belirlemek için yapılacak yarışmanın ve yarışma sonunda belirlenen RES Katkı Payının ödenmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.”
Yönetmeliğin 4. maddesine göre, aynı bölge, “Coğrafi koordinatlarıyla tanımlanan santral sahalarının birbirleriyle kesiştiği (bir santral sahasının diğer bir santral sahasını kısmen kapsaması ve/veya birbirlerinin türbinlerini etkilemesi hali) veya çakıştığı (bir santral sahasının diğer bir santral sahasının tamamını kapsaması hali) bölgeyi”; aynı trafo merkezi, “Lisans başvurusu aşamasındaki birden fazla üretim tesisinin bağlanması talep edilen trafo merkezini” ifade etmektedir.
RES bağlantı noktası yarışmaları kapalı zarf usulü ile yapılmakta olup, teklif sahibi teşebbüsler kilovat saat başına TEİAŞ’a ödeyecekleri katkı payı üzerinden teklif vermekte ve projeler en yüksek katkı payını teklif eden projeden başlamak üzere sıralanarak, kapasite tahsisleri yapılmaktadır.
TEİAŞ’ın konuya ilişkin yazısına göre, 350 MW’lık bağlanabilir kapasiteye sahip Sütlüce Trafo Merkezi için yapılan yarışmada kapasiteler şu şekilde tahsis edilmiştir: Yarışmada en yüksek teklifi 2,50 Kuruş ile Ayes Enerji San. ve Tic. A.Ş. (Ayes) vermiş olup, 15 MW kurulu güce sahip şirkete 15 MW’lık kapasite tahsis edilmiştir. İkinci en yüksek teklifi 2,26 Kuruş ile Eni Enerji İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. (Eni) yapmış; ancak Ayes ile kesişen türbinleri bulunduğundan, Eni’ye Yeniköy projesi için kapasite tahsisi yapılamamıştır. Üçüncü en yüksek teklifi 2,03 Kuruş ile Or Enerji İnşaat San. ve Tic. A.Ş. (Or) Yeniköy projesi için yapmış, ancak Ayes ile kesişen türbinleri bulunduğundan, Or’a kapasite tahsisi yapılamamıştır. Dördüncü yüksek teklifi 1,57 Kuruş ile Yel Elektrik Üretim Ltd. Şti. (Yel) yapmış; 32 MW’lık kapasite Yel’e tahsis edilmiştir. 1,32 Kuruş teklifle beşinci sırada yer alan Gazires Elektrik Üretim Sanayi ve Tic. A.Ş.’ye 51 MW’lık kapasite tahsisi yapılmıştır. 0,75 Kuruş teklifle altıncı sırada yer alan Or’a Ilgadere projesi için 10 MW’lık kapasite tahsisi yapılmıştır. 0,73 Kuruş teklif ile Maslaktepe projesi ile yedinci sırada yer alan Eni’ye 20 MW kapasite tahsis edilmiştir. 0,59 Kuruş teklif ile sekizinci sırada yer alan Mutlupet Petrol Üretim Nak. Paz. ve San. Tic. Ltd. Şti. (Mutlupet)’nin 51 MW’lık kurulu gücünün 48 MW’ına kapasite tahsisi yapılmıştır. Mutlupet’in, Gelibolu Trafo Merkezi yarışmasında yarışan ve Mutlupet’ten daha yüksek teklif veren Bahar Enerji ile kesişen türbinleri bulunduğundan, Mutlupet’in 3 MW’lık kurulu gücüne kapasite tahsis edilmemiştir. Sütlüce Trafo Merkezi için yapılan yarışmada son sırada yer alan teklifi 0,12 Kuruş ile Boylam Enerji yapmıştır. 350 MW kurulu güce sahip Boylam Enerji’ye, Sütlüce Trafo Merkezi için kalan 174 MW’lık kapasitenin 138 MW’ı tahsis edilebilmiştir. Boylam Enerji’den daha yüksek teklif veren Mutlupet ile 21 MW’lık kapasitenin ve Ayes Enerji ile 15 MW’lık kapasitenin kesişmesi nedeniyle 36 MW’lık kapasite Boylam Enerji’ye tahsis edilememiştir.
Yukarıdaki bilgilere göre, Sütlüce Trafo Merkezi bağlantı noktası yarışmasındaki katkı payı teklifi, aynı bölge için yapılan diğer tekliflere kıyasla düşük olmakla birlikte, Yönetmelik çerçevesinde gerçekleştirilen yarışma sürecinde, daha yüksek teklif veren teşebbüslere kapasite tahsisi yapılmasının ardından, kalan kapasitenin Boylam Enerji’ye tahsis edildiği görülmektedir. Üstelik 350 MW kurulu güç için teklif veren Boylam Enerji’ye, ancak 138 MW’lık bir kapasite tahsis edilebilmiştir. Dolayısıyla, şikâyet dilekçesinde yer verilen, Boylam Enerji’nin yarışmayı rekabet etmeden kazandığı iddiasının temelsiz kaldığı değerlendirilmektedir. Nitekim
Sayfa 3
11-57/1504-535
TEİAŞ’tan gelen yazıda, kapasitesi 350 MW olarak açıklanan Sütlüce Trafo Merkezi için toplamda 1259 MW’lık rüzgar santrali başvurusu yapılmasının, yarışmada rekabetin sağlandığının göstergesi olduğu ve verilen teklifler neticesinde TEİAŞ’ın herhangi bir zarara uğramadığı ifade edilmektedir. Bu bilgilerin ışığında, söz konusu iddiaya ilişkin olarak herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı neticesine varılmıştır.
Bir diğer iddia ise, Boylam Enerji’nin kardeş şirketi olan Uzay Enerji’nin yarışmadan ayrılması nedeniyle rekabetin kısıtlanmasıdır. Esasen, toplam lisans başvurularının iletim kapasitesinin çok üzerinde olduğu, aynı trafo merkezine ilişkin söz konusu kapasite tahsis yarışmasına ekonomik birlik oluşturan iki şirketin katılmasının ve şirketlerden birisinin ayrılmasının rekabeti kısıtlayıcı bir yönü bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, başvuru konusu iddialara ilişkin olarak Boylam Enerji ve Uzay Enerji hakkında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen Rapor’a ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.