Türkiye Garanti Bankası A.Ş. ile Türk Ekonomi Bankası A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,

Doç. Dr.Tahir SARAÇ

B. RAPORTÖRLER: Kerem TOMUR, Kasım ŞENGÜL, Abdurrahman TEPELİ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Türkiye Garanti Bankası A.Ş.

Levent Nispetiye Mah. Aytar Cad. No:2 34340 Beşiktaş

İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Türkiye Garanti Bankası A.Ş. ile Türk Ekonomi Bankası A.Ş. arasında akdedilen Bonus Kredi Kartı Program Paylaşımı Sözleşmesi’ne ve taraflar arasında imzalanan ek sözleşmeye menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 07.07.2015 tarihinde giren bildirim üzerine düzenlenen 03.08.2015 tarih ve 2015-4-031/MM sayılı Muafiyet Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- Türkiye Garanti Bankası A.Ş. (GARANTİ) ile Türk Ekonomi Bankası A.Ş. (TEB)

arasında 20.06.2006 tarihinde akdedilen ve 06.04.2011 tarihinde TEB tarafından tek

taraflı olarak uzatılan “Bonus Kredi Kartı Program Paylaşımı Sözleşmesi”ne ve

18.12.2012 tarihinde imzalanan ek sözleşmeye menfi tespit belgesi verilemeyeceği, - GARANTİ ve TEB’in birbirine rakip teşebbüsler olmaları nedeniyle, söz konusu

Sözleşme’nin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2

sayılı Tebliğ) kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacağı,

- 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 5. maddesi

çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda; anılan maddede belirtilen şartların

bulunduğu göz önüne alınarak, taraflar arasında imzalanan “Bonus Kredi Kartı

Program Paylaşımı Sözleşmesi”ne ve ek sözleşmeye 4054 sayılı Kanun’un 5.

maddesi çerçevesinde muafiyet tanınabileceği

görüşüne yer verilmiştir.

G. İNCELEME ve DEĞERLENDİRME

G.1. Bildirimin Konusu

(4) Yapılan bildirimde, GARANTİ ile TEB arasında 20.06.2006 tarihinde akdedilen ve 06.04.2011 tarihinde TEB tarafından tek taraflı olarak uzatılan “Bonus Kredi Kartı

Program Paylaşımı Sözleşmesi”ne ve 18.12.2012 tarihinde imzalanan ek sözleşmeye 1 menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebinde bulunulmaktadır.

(5) Bildirime konu Sözleşme ile GARANTİ'nin uluslararası kart kuruluşları ile imzaladığı lisans sözleşmeleri çerçevesinde çıkarmakta olduğu ve işyerlerinden taksitli mal ve/veya hizmet satın alma, alışverişlerde para yerine kullanılabilen ödül (bonus) kazanma, kazanılan bonusları uygulamaya dâhil işyerlerinde mal ve/veya hizmet satın almak için kullanma imkânları tanıyan, GARANTİ tarafından kurulan ve işletilen Bonus Kredi Kartı Programı’nın ve bu programın parçalarının, TEB tarafından da kullanılabilmesi ve bu kullanım esnasında tarafların hak ve yükümlülüklerinin, uygulama esaslarının, hizmet standartlarının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Yapılan bildirimde belirtildiği üzere, anılan Sözleşme ile TEB;

- Müşterilerine, GARANTİ tarafından çıkarılan, Bonus kart hamillerine sağlanan

avantajlara ve özelliklere sahip kredi kartını, kendi isim ve logosunu kullanmak

suretiyle pazarlayabilecek, basabilecek, operasyonel hizmetlerini vermeye devam

edebilecek,

- GARANTİ ve GARANTİ'nin yetkilendirdiği üçüncü kişilerce [2] oluşturulan ağ içerisindeki

üye işyerleri ile başkaca bir sözleşme imzalamaksızın kendisi tarafından çıkartılan

Bonus kredi kartlarının da taksit yapma, ödül kazanma vb. avantajları sağlayacak

şekilde, ağ içerisinde kabul edilmesi ve işlem görmesi hakkına sahip olacak ve kendi

üye işyeri ağını oluşturmak amacıyla herhangi bir yatırım maliyetine katlanmayacak,

araştırma-geliştirme yatırımlarında bulunmayacak,

- Bonus kartın piyasadaki bilinirliğinin ve mevcut ürün özelliklerinin avantajından

faydalanmaya devam edeceğinden yeni bir ürün yaratmanın getireceği reklam ve

yatırım harcamalarından çok büyük ölçüde tasarruf edecek,

- Üye işyeri ağını genişletmek amacı ile gerekli POS terminali yatırımına

katlanmayacak, POS terminallerinin bonus kazandırma/kullandırma, taksit yapma

imkânına sahip olması için yazılım maliyeti ile karşılaşmayacak,

- Sözleşme süresince GARANTİ'nin gerçekleştireceği kampanya ve bilinirlik amaçlı

reklam maliyetlerine katkı sağlayacak ve kendi kart hamilleri de bu kampanyadan

yararlanmasına rağmen bu kampanyaların duyurumu için yapılacak reklam

maliyetlerinden de tasarruf sağlayacak,

- Sözleşme’de taraflara getirilen, POS terminallerini Uluslararası Kredi Kartı

Kuruluşlarınca belirlenen EMV 2000 standartlarını ve gelecekte belirlenecek EMV

akıllı kart standartlarını destekleme yükümlülüğü neticesinde, her iki taraf POS

terminallerinin standardını yükseltecek ve tüketicilere daha kaliteli ve güvenli hizmet

verebilecektir.

(6) Ayrıca, bildirim formunda belirtildiği üzere, TEB, sağladığı bu tasarruflar ile müşterilerine daha ucuz maliyetli bir hizmet verecek, tüketicilerin karşı karşıya kalabileceği maliyetleri tüketicilere yansıtmayabilecek, dolayısıyla uygulama tüketicilere bu yönü ile de fayda sağlayabilecektir. Diğer taraftan ilgili Sözleşme, Rekabet Kurulunun GARANTİ Bonus Kart Paylaşım Programı ortaklarına ilişkin muafiyet kararlarına [3] konu sözleşmeler ile

Taraflar arasında akdedilen “Bonus Kredi Kartı Program Paylaşımı Sözleşmesi” ve 18.12.2012 tarihinde

imzalanan ek sözleşme, kararın bundan sonraki bölümlerinde bir bütün halinde “Sözleşme” olarak anılacaktır.

Bu bankalar, Şekerbank T.A.Ş., ING Bank A.Ş., Denizbank A.Ş., Burganbank A.Ş., Alternatifbank A.Ş.,

Tekstil Bankası A.Ş., Fibabanka A.Ş. ve Türkiye Finans Katılım Bankası A.Ş. olup bu bankaların her biri

“Platform Bankası” ve hepsi birlikte “Platform Bankaları” olarak anılmaktadır.

Rekabet Kurulunun 22.07.2004 tarih ve 04-48/639-158 sayılı, 14.09.2006 tarih ve 06-63/861-251 sayılı,

18.10.2007 tarih ve 07-79/983-381 sayılı, 24.07.2008 tarih ve 08-47/665-259 sayılı, 13.04.2009 tarih ve 09-

aynı amaçlar doğrultusunda imzalanmış olup, bu sözleşmeler ile paralellik arz etmektedir.

(7) Bildirim formunda inceleme konusu Sözleşme’ye konu uygulamanın, GARANTİ'nin kurmuş olduğu ve ilk olarak 2002 yılında yine Denizbank ile yapılan lisans anlaşması ile bankalar arası bir platform haline geldiği, Denizbank ile gerçekleştirilen işbirliğinin ardından sırasıyla 2006 yılında TEB, 2008 yılında Şekerbank ve ING Bank, 2009 yılında Türkiye Finans Katılım Bankası, 2010 yılında Burganbank, 2011 yılında Alternatifbank, 2012 yılında Tekstilbank ve 2013 yılında da Fibabanka’nın platforma katıldığı, TEB ile imzalanan ve uzatılan Sözleşme'de de, söz konusu programın bütünlüğünün sağlanması ve GARANTİ'nin bugüne kadar oluşturduğu marka standartları ve teknik standartların korunması ve kart hamillerine verilecek hizmetin asgari seviyesinin belirlenmesi amacıyla birtakım ilkelerin düzenlendiği belirtilmiştir. Ayrıca bu düzenlemelerin tarafların ticari özgürlüklerini kısıtlamadığı, tarafların Bonus Kredi Kartı Programı’nın işletimi ile ilgili olarak alacakları kararların ve yapacakları uygulamaların, başta her iki tarafa ait Bonus kart hamilleri arasında ayrım yapılmaması, özellikle tüketici yararı ve mevcut marka standartları ile teknik standartların korunması amacıyla tarafların uygulamalarını belli bir standarda bağlama amacını taşıdığı ifade edilmiştir.

(8) Taraflar, Sözleşme kapsamında gerçekleştirecekleri faaliyetlerle ilgili olarak;

- Kendi Bonus kart hamillerine tanıdıkları avantajları diğer tarafın Bonus kart

hamillerine de tanıma,

- Program kapsamında kullanılacak olan TEB POS Terminallerini minimum standartlara

bağlama,

- Bir tarafça çıkartılan Bonus kartın diğer tarafça veya Platform Üyeleri’nce çıkartılan

Bonus kartlara oranla daha cazip hale getirecek veya bu şekilde olduğu izlenimini

verecek reklam, tanıtım yapmama,

- Gerek web üyeleri gerekse web üyeleri dışındaki işyerlerinden yapılan harcamalarda

kart hamillerine tanınacak minimum avantajları belirleme,

- Marka kullanımını belirli standartlara bağlama

hususlarında mutabık kalmışlardır.

(9) Bildirim formunda söz konusu düzenlemelerin, tarafların Bonus Kredi Kartı Programı’nın işletimi esnasında alacakları ticari kararların bir kısmını Sözleşme ile belirlenmiş kriterlere bağladığı, ancak bu kriterlerin amacının, tarafların ticari karar verme özgürlüğünü kısıtlamak olmayıp, “Bonus” markasını ön plana çıkararak markanın standartlarını ve Bonus Kredi Kartı Programı’nın bütünlüğünü korumak ve GARANTİ tarafından oluşturulan Bonus kredi kartı ile bugüne kadar kart hamillerine tanınmış olan avantajları aynı düzeyde tutarak kart hamillerinin, programın bütünlüğünün ve markanın imajının korunmasını sağlamak olduğu belirtilmiştir.

G.2. İlgili Pazar

G.2.1. İlgili Ürün Pazarı

(10) Bildirim konusu Sözleşme tarafların kredi kartları alanındaki faaliyetlerine ilişkindir. Sözleşme ile TEB, “Bonus” marka ve logolu kart ihraç edebilecek; bu kartlarla müşterilerine mevcut Bonus kart üye işyerlerinde taksitli alışveriş ve ödül kazanma

14/316-80 sayılı, 05.08.2010 tarih ve 10-52/961-336 sayılı, 03.08.2011 tarih ve 11-44/991-337 sayılı,

19.02.2014 tarih ve 14-07/149-64 sayılı, 08.08.2014 tarih ve 13-26/524-232 sayılı, 08.01.2015 tarih ve 15-

02/9-7 sayılı kararları.

imkânı tanıyabilecektir. Ayrıca yapacağı üye işyeri sözleşmeleri ile TEB ve GARANTİ kredi kartlarının kullanılabileceği üye işyeri ağını genişletebilecektir. Bu çerçevede ilgili ürün pazarı “çok markalı kredi kartı ihracı ve üye işyeri edinme pazarı” olarak belirlenmiştir.

G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

(11) Taksitli alışveriş ve ödül biriktirme imkânı sağlayan çok markalı kredi kartlarının yapı ve nitelik itibarı ile tüm ülke sınırları içinde benzerlik gösterdiği, ülke genelinde pazarlandığı ve kullanılabildiği dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir. G.3. Değerlendirme

G.3.1. Sözleşme Hükümlerinin İncelenmesi

(12) Bildirime konu Sözleşme’nin “Amaç ve Kapsam” başlıklı 3. maddesinde sözleşmenin akdedilme amacı, “GARANTİ tarafından kurulan ve işletilen Bonus Kredi Kartı Programı’nın TEB tarafından da kullanılabilmesi ve bu kullanım esnasında tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesi” olarak belirtilmiştir. Bu amaç doğrultusunda TEB, müşterilerine, Garanti Bonus kart hamillerine sağlanan avantajlara ve özelliklere sahip Bonus kredi kartını (Bonus Card, Bonus Plus Card, Bonus Premium Card, Bonus Platinum Card, Bonus Business Card) TEB isim ve logosunu kullanmak suretiyle pazarlamaya, basmaya, operasyonel hizmetler vermeye devam edebilecektir. Sözleşme’nin yürürlüğe girmesi ile birlikte TEB tarafından çıkarılan/çıkartılacak olan Bonus kredi kartları, GARANTİ ve yetkilendirdiği üçüncü kişilerce oluşturulan web dâhilindeki üye işyerleri ile başkaca bir sözleşme imzalamaksızın aynı koşullarla web içerisinde kabul edilecek ve işlem görecektir. Sözleşme’nin 4. maddesi uyarınca Sözleşme, süresinden önce feshedilmedikçe TEB tarafından ilk kartın basımı tarihinden başlamak üzere beş yıl süre ile geçerli olacak ve beş yıllık süreyi takiben aynı şartlarla ilave dört yıl daha uzatılabilecektir.

(13) Sözleşme’nin 5. maddesi ise uygulama esaslarını belirlemektedir. Sözleşme’nin 5.2. maddesi uyarınca taraflar, diğer tarafın ya da platform üyelerinin Bonus kredi kartı hamillerine yönelik kampanyalarında diğer tarafın yazılı ön onayını arayacaklardır. Böyle bir durum kapsamında TEB doğrudan GARANTİ ile temasa geçerek diğer platform üyelerinden yazılı ön onay alınmasını talep edecektir. Yine bu madde uyarınca taraflar, reklam ve ilanlarında kendileri tarafından verilen Bonus kartların diğer tarafça veya platform üyelerinden herhangi biri tarafından verilen Bonus kredi kartlarından daha avantajlı olduğunu belirtmek suretiyle reklam, tanıtım vb. uygulama yapamayacaktır.

(14) Sözleşme’nin 5.2. maddesine göre TEB, GARANTİ tarafından yürütülmekte olan mevcut veya ilerde çıkartılacak kart uygulamalarını (sözünüze bonus, sigorta, hediye kart, üyelik aidatı alınmaması amaçlı harcama sınırı belirleme) gerçekleştirmek istediği takdirde, bu kapsamda alınacak müşteri harcama taahhütlerinin ve karşılığında verilecek bonusların, her ne ad altında olursa olsun alınacak tutarların, GARANTİ veya diğer platform üyelerinden kendisine kart hamili çekecek veya Bonus kredi kartları programını cazip olmaktan çıkaracak nitelikte olmayacağını kabul ve taahhüt etmektedir.

(15) Sözleşmenin 5.3. maddesine göre TEB, kendisi tarafından web üyesi yapılarak Bonus Kredi Kartı Programı’na dâhil edilecek üye işyerlerince verilecek bonus oranlarını belirleme ya da tavsiye etme yetkisine sahiptir. Ancak söz konusu oranlar GARANTİ tarafından verilen ve sektör bazında önerilen oranların altına düşmeyecektir. GARANTİ bu oranları her zaman değiştirmeye yetkili olup, GARANTİ’nin bu oranları değiştirmesi halinde dahi TEB, web üyesi dışında yapılan harcamalar karşılığında, GARANTİ tarafından kendisine bildirilecek olan bonus oranlarını aynen vermekle yükümlüdür.

G.3.2. Menfi Tespit Değerlendirmesi

(16) GARANTİ ve TEB, bankacılık hizmetleri ve ilgili ürün pazarı olarak belirlenen çok markalı kredi kartları ihracı ve üye işyeri edinme pazarlarında birbirlerine rakip durumdadırlar. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi şu şekildedir:

“Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da

kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran veya doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası

anlaşmalar (…) hukuka aykırı ve yasaktır.”

(17) Dolayısıyla aynı piyasada faaliyet gösteren ve birbirine rakip olan iki teşebbüsün kredi kartı programını paylaşmak üzere akdettikleri sözleşmenin rekabeti kısıtlayıcı hükümler içerip içermediği incelenmiştir. Buna göre, Sözleşme’nin kapsamı ve uygulama esaslarını düzenleyen 5. maddesi ile TEB tarafından Bonus kredi kartı hamillerine yönelik yapılacak kampanyalara, reklam ve tanıtım faaliyetlerine getirilen kısıtların, TEB tarafından verilecek bonus oranlarına yönelik kısıtlamaların ve ayrıca kart uygulamalarının, müşterilere verilecek bonusların, sağlanacak avantajların sahip olacağı özelliklerin tespit edilmesinin rekabeti sınırlayıcı nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle ilgili Sözleşme, 4054 sayılı Kanun’un 4. madde yasağına tabi olup, bildirime konu Sözleşme’ye 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilmesi mümkün değildir.

G.3.3. Grup Muafiyeti Değerlendirmesi

(18) GARANTİ ve TEB, bankacılık hizmetleri ve inceleme konusu bakımından ilgili ürün pazarı olarak belirlenen çok markalı kredi kartları ihracı ve üye işyeri edinme pazarında faaliyet yürüten ve birbirlerine rakip durumda bulunan teşebbüslerdir. 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin beşinci fıkrası şu şekildedir:

“Rakip teşebbüsler arasında yapılan dikey anlaşmalar, bu Tebliğ ile tanınan muafiyetten yararlanamaz.

Ancak sağlayıcının anlaşma konusu malların hem üreticisi hem de dağıtıcısı olduğu, alıcının ise bu

mallarla rekabet eden malların üreticisi değil dağıtıcısı olduğu dikey anlaşmalar bu Tebliğ ile tanınan

grup muafiyetinden yararlanır.”

(19) Bu çerçevede, bildirime konu Sözleşme’nin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanması mümkün değildir.

G.3.4. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi

(20) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı olan ve 2002/2 sayılı Tebliğ’in sağladığı muafiyetten de yararlanamadığı tespit edilen Sözleşme’ye bireysel muafiyet tanınabilmesi için Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen iki olumlu iki olumsuz koşulu birlikte sağlaması gerekmektedir. Bu kapsamda anılan Sözleşme, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde belirtilen muafiyet tanınmasına ilişkin koşullar açısından aşağıda değerlendirilmiştir:

a) Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme ve İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması

(21) Bildirime konu Sözleşme ile çok markalı kredi kartlarına yönelik üye işyeri edinme pazarında kapalı ağ olarak faaliyet gösteren Bonus üye işyeri ağı TEB’in kredi kartı kullanıcılarının kullanımına açılmıştır. Bu yolla TEB yeni bir yaygın üye işyeri ağı oluşturmaya gerek kalmaksızın Platform Bankaları’nın oluşturduğu mevcut üye işyeri ağında ihraç ettiği kartları kullandırma imkânına sahip olacaktır. TEB böylelikle yeni üye işyeri anlaşmaları yapmasa dahi mevcut üye işyeri ağından faydalanarak güçlü bir marka ile beraber çok markalı kredi kartları piyasasındaki pazar payını artırma imkânına kavuşacaktır. Bunun yanı sıra genişleyen üye işyeri ağı sayesinde daha kolay müşteri çekebilecek ve üye işyeri pazarındaki cirosunun yanı sıra kart kullanıcılarından elde ettiği ciroyu da artırabilecektir.

(22) Diğer yandan, sözleşmeye taraf bankaların program kullanımına yönelik söz konusu Sözleşme dolaylı olarak çok markalı kredi kartları hizmetinin sunulmasında gelişme ve iyileşme sağlanması amacına da hizmet etmektedir. TEB altyapı yatırımlarını artırmak yerine Bonus’un mevcut geniş ağından faydalanabilecek; yeni POS terminali yatırım, bakım ve onarım maliyeti üstlenmeyecek, bu terminallerin yönetimi için gerekli insan kaynağı maliyetine maruz kalmayacak ve mevcut ağa isterse yeni üye işyerleri eklemek suretiyle faaliyet gösterecektir. Bu anlamda Sözleşme ile birlikte bir bakıma TEB’in ölçek ekonomisinden faydalanması söz konusu olacaktır.

(23) Ayrıca TEB aynı POS cihazını ve terminallerini kullanarak takas komisyonu sonucu ortaya çıkan maliyetten kaçınılabilecektir. Zira bankaların POS cihazı yerleştirmek için katlandıkları maliyetleri bankalar arası işlemlerde uygulanacak takas komisyonuna yansıttıkları bilinmektedir. İhraççı banka tarafından kabulcü bankadan alınan takas komisyonu kabulcünün bunu üye işyerine; üye işyerinin de bunu fiyatlar yoluyla tüketiciye yansıtmasıyla ekonominin bütünü açısından bir maliyet haline gelmektedir. Söz konusu işbirliği bu anlamda taraf bankalara bir maliyet avantajı sunacak ve bankaların kaynaklarını daha etkin bir şekilde kullanmalarına olanak tanıyacaktır.

b) Tüketicinin Bundan Yarar Sağlaması

(24) İnceleme konusu dikkate alındığında, tüketici yararı açısından öncelikle TEB müşterilerinin durumunda meydana gelebilecek olası değişiklikler değerlendirilmelidir. Bu bağlamda incelemeye konu Sözleşme vasıtasıyla kredi kartları pazarında TEB kredi kartı hamillerinin çok markalı kredi kartı hizmetinin sağladığı avantajlardan yararlanması yoluyla tüketicilerin güvenli hizmet almaları ve yaygın bir üye işyeri ağına sahip olan Bonus’un sağladığı ödül/puan uygulamasından faydalanmaları sağlanacaktır. Bu açıdan, TEB müşterilerinin Türkiye’nin en yaygın üye işyeri ağlarından birine dâhil olarak alışveriş yapma imkânına sahip olmaları tüketici yararı açısından dikkate değer bir husustur.

(25) Bunun yanı sıra, TEB müşterileri için ürün çeşitliliği artacak, ürüne daha kolay ulaşabilme imkânı sağlanabilecektir. Ayrıca TEB Sözleşme ile sağladığı yatırım, maliyet, fiyat, insan kaynağı avantajlarını daha iyi hizmet sunabilmek için diğer hizmetlere ayırabilecek ve kart hamilleri bundan etkin hizmet almak ve bu hizmeti, düşen maliyetler sayesinde ucuza almak imkânına sahip olabilecektir.

(26) Diğer taraftan, kredi kartı pazarı çift taraflı pazar özelliğindedir ve bu pazarlarda bir arz edici tarafından sunulan aynı ürüne karşı birbirini etkileyen iki farklı talep söz konusudur. Bunlardan ilki kart kullanıcının talebi, ikincisi ise üye işyerinin talebidir. Kart kullanıcıları bakımından kredi kartı ne kadar çok üye işyerine sahipse karta olan talep o oranda artmaktadır. Aynı şekilde bir kredi kartı ne kadar çok tüketici tarafından kullanılmaktaysa üye işyerlerinin o kredi kartına ait POS cihazını yerleştirme ihtimali artacaktır. Kart kullanıcıları ve üye işyerleri arasındaki bu pozitif dışsallık nedeniyle, tüketici boyutundaki bir fayda artışının diğer bir tüketici grubu olan üye işyerine yansıması söz konusudur. Dolayısıyla birleşme ile gelen pazar payı artışıyla daha fazla tüketicinin fayda görmesi muafiyetin ilgili şartının karşılanması açısından önemlidir.

c) İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması

(27) Bildirime konu Sözleşme ile taraflara, Bonus programının bütünlüğünün ve “Bonus” markası ile verilen hizmetin standardının korunması amacıyla getirilmiş olan tarafların kendi programlarına üye olan program üyeleri, kart hamilleri ve kart uygulamaları hariç olmak üzere, kredi kartı ve üye işyeri pazarlamasında bir sınırlama getirilmemektedir. Aşağıdaki tabloda tarafların 2012, 2013 ve 2014 yıllarına ait kredi kartı ciroları ve üye iş yeri ciroları bazındaki pazar paylarına yer verilmektedir.

Tablo 1: Tarafların Kredi Kartı Ciroları ve Üye İş Yeri Ciroları Bazındaki Pazar Payları

Kredi Kartı Üye İşyeri-ATM

2012 2013 2014 2012 2013 2014

GARANTİ

Kaynak: Bildirim Formu.

(28) Yukarıda yer alan tablodan, GARANTİ ve TEB’in toplam pazar paylarının %(…..)’yı geçmediği ve TEB’in pazar payının görece düşük olduğu görülmektedir. Tarafların 2012- 2014 yılları arasındaki kredi kartı ve üye işyeri-ATM ciroları bazındaki pazar payları incelendiğinde ise önemli değişikliklerin olmadığı görülmektedir. Sözleşmenin yenilenmesinden itibaren, 2012-2014 yılları arasında, GARANTİ’nin kredi kartı cirosu bazındaki pazar payında %(…..)ve üye işyeri-ATM cirosu bazındaki pazar payında ise %(…..)’lik ufak artışlar gerçekleşmiştir. TEB’in kredi kartı cirosu bazındaki pazar payında %(…..) artış ve üye işyeri-ATM cirosu bazındaki pazar payında ise %(…..) azalış gerçekleşmiştir. Bu açıdan pazar paylarındaki değişikliklerin ilgili piyasanın önemli bir bölümündeki rekabeti etkilemeyeceği değerlendirilmektedir.

(29) Aşağıda yer alan tabloda ise Bonus Kredi Kartı Programı çerçevesinde hâlihazırda programa dâhil olan bankaların 2013 ve 2014 yıllarına ait kredi kartı cirosu ve kredi kartı sayısı bazında pazar paylarına yer verilmiştir. Buna göre Bonus Platform bankalarının 2014 yılı itibarıyla toplam pazar payı yaklaşık %(…..)’dur.

Tablo 2: Bonus Platform Bankaları Pazar Payları

2013 yılı 2014 yılı

Platform Üyeleri Kredi Kartı Adedi Ciro Kredi Kartı Adedi Ciro

Bazında (%) Bazında (%) Bazında (%) Bazında (%)

GARANTİ (…..) (…..) (…..) (…..)

Bonus Platform

(…..) (…..) (…..) (…..)

Toplamı

Kaynak: Bildirim Formu.

(30) Öte yandan ilgili pazarda faaliyet gösteren ilk altı bankanın 2013 yılına ait kredi kartı adedi ve ciro bazındaki pazar payları incelendiğinde, özellikle ilk beş bankanın pazar payları arasında ciddi farklar olmadığı, ilk altı bankanın kredi kartı adedi bazındaki toplam pazar payının yaklaşık %(…..), ciro bazındaki toplam pazar payının ise yaklaşık %(…..) olduğu görülmektedir.

(31) İlgili pazarda bildirim konusu Sözleşme’ye benzer anlaşmalar 2002 yılından beri yapılmakta olup hâlihazırda ilgili pazardaki rekabet, irili ufaklı bankaların birbirleriyle olan

rekabetinden çıkıp, pazarda öne çıkan World, Bonus, Axess, Advantage, Maximum gibi kart sistemleri arasındaki rekabete dönüşme sürecini tamamlamaktadır. Küçük ölçekli bankalar ise bu tür anlaşmalar sayesinde bu sürece dâhil olma imkânına kavuşmaktadır. Ayrıca küçük ölçekli bankaların benzer anlaşmalarla, birden çok markalı kartı aynı anda çıkarabildikleri görülmektedir.

(32) Sonuç olarak bildirime konu anlaşma sonucunda ilgili pazarın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmayacağı ve muafiyetin bu koşulunun sağlandığı neticesine ulaşılmıştır.

d) Rekabetin (a) ve (b) Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi İçin Zorunlu Olandan Fazla Sınırlanmaması

(33) Bildirim formunda Sözleşme ile amaçlananın, teşebbüslerin üye işyeri ve kart kullanıcılarının sayısını artırmak ve bu yolla rakipler ile daha etkin rekabet edebilmek olduğu belirtilmektedir. Bunun yanı sıra bildirimde, Sözleşme’de yer alan uygulama esasları, hizmet standartları, iletişim ve marka standartlarına ilişkin hükümlerin GARANTİ’nin marka imajının korunması amacıyla kaleme alındığı, bu hükümlerde yer alan kısıtlamaların ortaya çıkan yararla kıyaslandığında, Sözleşme’nin rekabeti zorunlu olandan fazla kısıtlamadığı değerlendirmesinde bulunulmuştur.

(34) Diğer taraftan kredi kartları pazarında tüketicilerin birden fazla karta sahip oldukları ve taksit oranı ve ödüller açısından en uygun bankanın kredi kartını kullanabildikleri belirtilmiş, bu nedenle rekabetçi yapıya sahip pazarda tüketiciye sağlanan hizmet, iletişim ve marka standartlarının korunmasının büyük önem arz ettiği ifade edilmiştir. Bunun yanı sıra, Sözleşme’de tarafların Bonus kredi kartı programı dışında, müşterilerine sunabilecekleri diğer özel avantajlar konusunda herhangi bir kısıtlamanın bulunmadığı vurgulanmıştır. Bu çerçevede söz konusu Sözleşme’de yer alan kısıtlamaların rekabeti zorunlu olandan fazla sınırlamadığı değerlendirilmektedir.

(35) Bu değerlendirmeler ışığında, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde belirtilen koşulları sağlayan bildirime konu Sözleşme’ye bireysel muafiyet verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(36) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1- Türkiye Garanti Bankası A.Ş. ile Türk Ekonomi Bankası A.Ş. arasında 20.06.2006 tarihinde akdedilen ve 06.04.2011 tarihinde Türk Ekonomi Bankası A.Ş. tarafından tek taraflı olarak uzatılan “Bonus Kredi Kartı Program Paylaşımı Sözleşmesi”ne ve anılan taraflar arasında 18.12.2012 tarihinde imzalanan ek sözleşmeye menfi tespit belgesi verilemeyeceğine,

2- Türkiye Garanti Bankası A.Ş. ve Türk Ekonomi Bankası A.Ş.’nin birbirine rakip teşebbüsler olmaları nedeniyle, “Bonus Kredi Kartı Program Paylaşımı Sözleşmesi”nin ve 18.12.2012 tarihinde imzalanan ek sözleşmenin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacağına,

3- Bununla birlikte, “Bonus Kredi Kartı Program Paylaşımı Sözleşmesi”ne ve 18.12.2012 tarihinde imzalanan ek sözleşmeye, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan şartların tamamını karşılaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınmasına

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.