- Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar Eğt. Tic.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Metin TOPRAK (İkinci Başkan)

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,

Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,

Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Bülent GÖKDEMİR, Esma TEMEL

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Mustafa KAL

Temsilcisi: Av. Ramazan ZEYBEK

Merkez Mah. E-5 Üzeri Lavinyapark Sitesi D Blok No:4 Mimarsinan

Büyükçekmece/İstanbul

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILANLAR: - Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar Eğt. Tic. A.Ş.

Ankara Teknoloji Geliştirme Bölgesi Cyberpark- Cyberplaza B Blok

4. Kat No:B407-B408-409 ve 6. Kat No:B605 Bilkent Çankaya/Ankara

- Netcad Yazılım Bilgisayar Eğitim Hizmetleri Proje Mühendislik

Ticaret A.Ş.

Lise Cad. Pazar Apt. No:40/1 Yozgat

- Ak Mühendislik Bilgisayar Ticaret Ltd. Şti.

Adres tespit edilememiştir.

(1) E. DOSYA KONUSU:

- Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar Eğt. Tic. A.Ş.’nin hâkim

durumunu kötüye kullandığı iddiası.

- Ak Mühendislik Bilgisayar Ticaret Ltd. Şti. ile Netcad Yazılım Bilgisayar Eğitim

Hizmetleri Proje Mühendislik Ticaret A.Ş.’nin Rekabet Kurulu izni olmaksızın

birleştikleri iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;

- Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar Eğt. Tic. A.Ş.’nin (Ulusal Cad)

“NETCAD” adlı, özellikle harita mühendisliği alanında kullanılan, bir bilgisayar

programına sahip olduğu,

- Ulusal Cad’in bu alanda pazar payının % 85’e ulaştığı,

- Anılan programın İstanbul’dakiler başta olmak üzere tüm ülke çapındaki il ve ilçe

belediyeleri ile kadastro müdürlükleri tarafından kullanıldığı,

- Ulusal Cad’in, belediyeler ile kadastro müdürlüklerine söz konusu programı hibe ettiği

ya da bu kurumlara muvazaalı satışlar yaparak program bedelini bu kurumlardan tahsil

etmediği,

- “NETCAD” dışındaki yazılımlar kullanılarak hazırlanan plan, proje, taslak ya da haritaların “NETCAD” yazılımını kullanan kurumlarca, program farklılığı sebebiyle kabul edilmediği,

- Bu bağlamda, harita mühendislerinin, su tesisatı alanındaki makine mühendislerinin, şehir bölge planlamacılarının ve yol tasarımı yapan inşaat mühendislerinin “NETCAD” adlı yazılım programını satın almak zorunda kaldıkları,

- Bahse konu yazılımın muadili “EGHAS” adlı programı üreten şirketin sektöre girmesinin Ulusal Cad tarafından engellendiği,

- Ulusal Cad’in, üniversitelere uygun ödemelerde bulunarak kendi programının ders olarak okutulmasını sağladığı ve bu yolla eşi bulunmaz bir reklam yapma fırsatı bulduğu,

- Bunun dışında, programını lisanssız olarak ürettirerek meslek liseleri ve üniversite çevresinde 1 TL’ye sattırdığı,

- Lisanssız programı alan üniversite öğrencilerinin staj yaptıkları bürolarda programı kurmaya çalışmaları halinde Ulusal Cad tarafından 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu çerçevesinde hukuki ve cezai takibat yoluna başvurulduğu,

- Bir ilçedeki harita mühendisliği bürosuna bu kapsamda yapılan bir baskının ardından çevredeki mühendislerin de baskın tehdidiyle fahiş fiyatlarla söz konusu programı satın almak durumunda kaldıkları,

- Ak Mühendislik Bilgisayar Ticaret Ltd. Şti. (Ak Mühendislik) ile Netcad Yazılım Bilgisayar Eğitim Hizmetleri Proje Mühendislik Ticaret Ltd. Şti. (Netcad Yazılım)’nin 4054 sayılı Kanunun 7. maddesine aykırı şekilde birleşerek Ulusal Cad’i kurdukları

iddia edilmiştir.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.01.2012 tarih ve 281 sayı ile intikal eden

başvuru üzerine hazırlanan 17.02.2012 tarih ve 2012-2-11/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu

02.03.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 11-09/298-M sayı ile önaraştırma

yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan

26.04.2012 tarih ve 2011-2-11/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara

bağlanmıştır.

(4) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Ulusal Cad hakkında 4054 sayılı Kanun’un

41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına yer olmadığı; aynı ekonomik bütünlük içinde

yer aldıkları tespit edilen Ak Mühendislik’in Netcad Yazılım’a ve Netcad Yazılım’ın da

Ulusal Cad’e devredilmesine ilişkin işlemlerin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi

kapsamında teşebbüsler arası devralma işlemleri niteliği taşımadığı görüşüne yer

verilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

I.1.1. Sektöre İlişkin Bilgiler

(5) Ulusal Cad’in NETCAD yazılımı, kent planlaması, harita mühendisliği ve coğrafi bilgi

sistemi alanlarında kullanılmaktadır. Söz konusu yazılım, harita mühendislerinin çalıştığı

ve/veya hizmet sunduğu tapu kadastro müdürlükleri, su, kanalizasyon ve imar işleri için

belediyeler, DSİ, Karayolları Genel Müdürlüğü, elektrik ve doğalgaz dağıtım şirketleri gibi

kurumlarda kullanılmaktadır.

(6) Haritacılık faaliyetlerine yönelik yazılımlar, coğrafi bilgi bazlı yazılımlar ve CAD bazlı

yazılımlar olarak iki grupta incelenmektedir. Veri tabanıyla direk bağlantısı olmayan CAD

bazlı yazılımlar kullanıcılara, belirli ölçekteki büyük harita, plan veya modeli oluşturan ayrı parçalardan her biri olarak ifade edilen pafta çıkartma veya pafta üzerinde değişiklik yapma olanağı sunmaktadır. CAD bazlı sistemler sadece masa üstünde çalışmakta, veri tabanı ile bağlantısı ancak ek bazı cihazlar ile sağlanabilmektedir. Buna karşılık, coğrafi bilgi sistemleri (CBS) CAD’in işlevlerini de içerebilmekle birlikte, coğrafi bilgilere erişimin sağlanması ve bu bilgilerin işlenmesi özelliklerine de sahip bulunmaktadır. Başka bir ifadeyle CBS, coğrafi bilgiye ilişkin (imar bilgisi gibi) bütünleştirme, saklama, değiştirme, analiz, paylaşma, arama gibi fonksiyonları gerçekleştirmeye yarayan çözümler olarak nitelenmektedir. Ayrıca CBS’nin, mobil cihazlar ile doğrudan veri tabanıyla bağlantılı biçimde çalışabilme özelliği de bulunmaktadır.

(7) Türkiye’de haritacılığa yönelik yazılımlarda CAD bazlı sistemlerin ağırlığı bulunmaktadır. Bunun temel nedeni, anılan yazılımların geliştiği son otuz yıl içinde, bu tür hizmetlerin en büyük alıcısı olan kamu kurumlarında, CAD bazlı yazılımların yaygın olarak kullanılması ve zamanla gelişen kullanıcı pratiğine bağlı olarak yerleşiklik kazanmasıdır. Bununla birlikte, gelişen teknolojiye koşut olarak kamusal hizmetlere yönelik talep ve beklentilerdeki değişikliklerin etkisiyle coğrafi bilgi bazlı sistemlerin ağırlığının artacağını ileri sürmek mümkündür.

(8) Ülkemizde CAD bazlı yazılım hizmeti sunan belli başlı teşebbüsler; Ulusal Cad, Borat Harita Bilişim ve Organizasyon Dış Ticaret Ltd. Şti. (Geo CAD), Kartocad Yazılım ve Mühendislik Ticaret Taahhüt Ltd. Şti. (Karto CAD) ve Grafik Bilgisayar Teknolojisi Mühendislik Hizmetleri A.Ş. (EGHAS); CBS bazlı yazılım üreten ve piyasanın talebini büyük ölçüde karşılayan teşebbüsler ise Esri Türkiye, MapInfo ve Intergraph-Hegzagon olarak sıralanmaktadır.

(9) Diğer yandan, kullanıcı alışkanlığına bağlı yerleşikliğin CAD bazlı çalışan, yani aynı işleve sahip farklı yazılımlar için de geçerli olduğu ifade edilmelidir. Diğer bir anlatımla, ağırlıkla kamu görevi ifa eden kullanıcılar, başlangıçta öğrendikleri ve pratik geliştirdikleri yazılım ile çalışmayı sürdürme eğilimi taşımakta, nitelik ve işlevlerini dikkate almadan alternatif yazılımlara direnç gösterebilmektedir.

(10) Esasen rekabetin gelişmesinin önünde doğal bir engel olarak değerlendirilebilecek bu davranış biçimi tüm yazılım hizmetlerinde gözlenmektedir. Ancak, haritacılık faaliyetlerine yönelik yazılım hizmetlerinde en büyük alıcı konumunda bulunan kamuda, özel sektörden farklı olarak yeni sistemlere uyum sağlamaya yönelik motivasyonların sınırlı olması, söz konusu davranış biçiminin rekabet üzerindeki olumsuz etkisini arttırmaktadır. Bununla birlikte, yürürlükte olan bazı hukuki düzenlemeler anılan davranış biçiminin rekabet üzerindeki olumsuz etkisini ortadan kaldırabilecek hükümler ihtiva etmektedir. Bu düzenlemelerden biri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, diğeri ise 23.6.2005 tarih ve 2005/9070 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 15.7.2005 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlük kazanan Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği’dir.

(11) Kamu İhale Kanunu’nun 12. maddesinde; ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilebileceği, belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olabileceği, ancak rekabeti engelleyici hususlar içeremeyeceği ve bütün istekliler için fırsat eşitliğinin sağlanması gerektiği hükme bağlanmıştır.

(12) Aynı madde hükmü kapsamında; teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemelerin yapılacağı, ancak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemeyeceği, belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği, ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin

mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebileceği ifade edilmektedir.

(13) Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği’nin amacı 1. maddesinde; büyük ölçekli coğrafi bilgilerin ve haritaların üretiminde ülke genelinde standardın sağlanması, üretimin tek elden izlenmesi, sektörde hizmet tekrarının önlenmesi ve söz konusu bilgilerin, Yönetmeliğin 2 numaralı ekinde sunulan “Ulusal Veri Değişim Formatı”nda derlenmesi olarak ortaya konulmaktadır.

(14) Anılan düzenlemeler ile haritacılık hizmetlerine yönelik ihale yöntemi ile gerçekleştirilecek kamu alımlarında, ihale şartnamelerinde belirli bir yazılıma işaret edilerek rekabetin sınırlandırılması ihtimalinin ortadan kaldırıldığı görülmektedir. Esasen, Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda yer verilen madde hükmünden anlaşılacağı üzere, şartnamelerde yurtiçi standartlara uyum zorunluluğu da getirilmektedir. Bu çerçevede haritacılık hizmetlerine yönelik kamu alımlarını gerçekleştirmek için düzenlenecek ihale şartnamelerinde, Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği ile tespit olunan Ulusal Veri Değişim Formatı’na yer verilmesi gerekmekle birlikte, sektör temsilcileri ile yapılan görüşmelerde anılan Format’ın kullanılmadığı ifade edilmiştir.

I.1.2. İlgili Ürün Pazarı ve İlgili Coğrafi Pazar

(15) CBS bazlı yazılımlar, CAD’e nispeten, coğrafi bilgiye erişim olanağı sağlaması nedeniyle farklı işlev ve içeriğe sahiptir. Bu açıdan, CBS bazlı yazılımların fiyatları ile CAD bazlı yazılımların fiyatları arasında büyük farklılıklar bulunmaktadır. Dolayısıyla, gerek işlevleri, gerekse fiyatları bakımından ciddi ölçüde farklılaşan CBS bazlı yazılımlar ile CAD bazlı yazılımlar ikame ürünler olarak değerlendirilmemiş, ilgili ürün pazarı “Haritacılık hizmetlerine yönelik CAD bazlı yazılım pazarı” olarak tanımlanmıştır.

(16) Haritacılık hizmetlerinin en büyük müşterisinin kamu olması, ilgili ürün pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin ülke sınırları içindeki tüm kamu kurum ve kuruluşlarına hizmet sunmasının önünde herhangi bir engel bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.

I.2. Değerlendirme

(17) Başvuruda yer verilen Ulusal Cad’e yönelik şikâyetleri iki başlık altında toplamak mümkündür: Ulusal Cad’in ilgili pazarda hâkim duruma gelmesine olanak sağlayan eylemler ile Ulusal Cad’in aşırı fiyatlama yoluyla hakim durumunu kötüye kullandığına yönelik iddialar.

(18) Ulusal Cad’in hakim duruma gelmesine yol açtığı iddia edilen eylemlerin büyük bir kısmı, teşebbüsün pazarlama faaliyetleri ile ilişkilendirilmekte, ayrıca anılan teşebbüsün, Ak Mühendislik ile Netcad Yazılım unvanlı şirketlerin 1 Mayıs 2006 tarihinde, Rekabet Kurulundan izin almadan gerçekleştirdikleri birleşme işlemi sonucunda hakim duruma geldiği de ileri sürülmektedir.

(19) İddia konusu pazarlama faaliyetleri; üretilen yazılımın teşebbüsün piyasaya ilk girdiği yıllarda ücretsiz olarak (veya çok düşük bedellerle) kamu kurumlarına ve çeşitli üniversitelere dağıtılması; piyasaya, üretilen yazılımın şifresi kırılmış, lisanssız (korsan) kopyalarının sürülmesi; korsan ürünleri kullanan ve haritacılık hizmetleri üreten mühendislik bürolarına, fikri mülkiyetin korunmasına ilişkin hukuki düzenlemeler kapsamında baskınlar yapılarak, korkutma yoluyla lisanslı ürün satışı yapılması olarak sıralanmaktadır. Söz konusu davranışlar 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında bulunmamakta olup, bu nedenle değerlendirmeye alınmamıştır.

I.2.1. Devir işlemlerine İlişkin İddiaların Değerlendirilmesi

(20) Yapılan incelemede başvuruda belirtilenden farklı olarak, 01.05.2006 tarih ve 6546 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nin 571. sayfasında, Ak Mühendislik ile Netcad Yazılım’ın birleşmesinin söz konusu olmadığı, Netcad Yazılım’ın Ulusal Cad tarafından devralınmasına ilişkin 18.04.2006 tarihli genel kurul kararı ile onaylanan birleşme sözleşmesinin tescil edildiği görülmüştür.

(21) Önaraştırma kapsamında, Ak Mühendislik’in hâlihazırda faaliyet gösterip göstermediğine, Ulusal Cad tarafından devralınmış olup olmadığına ve ortaklarına ilişkin 29.03.2012 tarih ve 1508 sayılı yazı ile Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü’nden bilgi talep edilmiştir. Kurum kayıtlarına 09.04.2012 tarih ve 3129 sayı ile intikal eden cevabi yazıda, Ak Mühendislik’in 2003 yılında ortaklarının Kemal Sarper AK (%51,05) ve Serdar AK (%48,95) olduğu ve şirketin 2003 yılında Netcad Yazılım’la devir yoluyla birleşmiş olduğu ifade edilmektedir. Netcad Yazılım’ın, Ak Mühendislik’in Netcad Yazılım’a devir tarihi olan 28.02.2003 tarihinde ortakları %50-%50 hisse oranıyla Kemal Sarper AK ve Mehmet Serdar AK’tır. Ak Mühendislik ve Netcad Yazılım’ın devir tarihi itibarıyla ortaklık yapılarının ve yöneticilerinin aynı olduğu görülmektedir. Bu çerçevede, aynı ekonomik bütünlük içinde yer alan söz konusu şirketlerden Ak Mühendislik’in devir işlemi neticesinde kontrol yapısında herhangi bir değişikliğin meydana gelmediği sonucuna ulaşılmıştır.

(22) Netcad Yazılım’ın Ulusal Cad’e devir tarihi olan 18.04.2006 öncesinde, Ulusal Cad’in ortaklarının %48,5 hisse oranıyla Kemal Sarper AK, %48,5 hisse oranıyla Mehmet Serdar AK, %1 hisse oranıyla Afet Seyhan AK, %1 hisse oranıyla Sultan Sibel AK ve %1 hisse oranıyla Kamran ÖZCAN olduğu; Netcad Yazılım’ın ortaklarının ise %48,2 hisse oranıyla Kemal Sarper AK, %48,2 hisse oranıyla Mehmet Serdar AK, %1,8 hisse oranıyla Afet

1

Seyhan AK, %0,9 hisse oranıyla Sultan Sibel AK ve %0,9 hisse oranıyla Ufuk BALCI olduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, Netcad Yazılım ve Ulusal Cad’in devir tarihi itibarıyla ortaklık yapılarına bakıldığında, aynı şahıslar tarafından kontrol edilen ve dolayısıyla aynı ekonomik bütünlük içinde yer alan şirketler olduğu görülmektedir. Bu bakımdan, devir işlemi neticesinde Netcad Yazılım’ın kontrol yapısında herhangi bir değişikliğin meydana gelmediği sonucuna ulaşılmıştır.

(23) Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında, aynı ekonomik bütünlük içinde yer aldıkları tespit edilen Ak Mühendislik’in Netcad Yazılım’a ve Netcad Yazılım’ın da Ulusal Cad’e devredilmesine ilişkin işlemlerin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında teşebbüsler arası devralma işlemleri niteliğinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

I.2.2. Hâkim Durum Değerlendirmesi

(24) Ulusal Cad’in aşırı fiyatlama yoluyla hâkim durumunu kötüye kullandığı iddiasının değerlendirilebilmesi için öncelikle anılan teşebbüsün ilgili ürün pazarında hâkim durumda bulunup bulunmadığı incelenmiştir.

(25) Söz konusu teşebbüsün internet sayfasında, pazar payının %85 seviyesinde bulunduğu bilgisi yer almaktadır. Önaraştırma sürecinde ilgili pazarda faaliyet gösteren aktörler ile yapılan görüşmelerde de, Ulusal Cad’in pazarın çok büyük bir bölümünü elinde tuttuğu vurgulanmıştır.

1

Teşebbüsten gönderilen açıklamada ortaklık yapısı bu şekilde belirtilse de, sunulan ticari sicil kayıtlarına göre 04.01.2006 tarihi itibarıyla Sultan Sibel AK yerine Mehmet Murat TOPOĞLU’nun %0,9 hissenin sahibi olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, 18.04.2006 tarihi itibarıyla Sultan Sibel AK’a söz konusu hissenin devredilmiş olabileceği, esasen söz konusu faklılığın teşebbüs üzerindeki kontrol yapısını değiştirmeyeceği görülmektedir.

Ulusal Cad’in payının net olarak hesaplanabilmesi amacıyla ilgili ürün pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin (Ulusal Cad, EGHAS, Geo CAD) 2009-2011 yılları arasındaki lisanslı yazılım satış verileri incelenmiştir.

(26) Esas itibarıyla, Ulusal Cad ve EGHAS’tan elde edilen veriler içinde ilgili ürün pazarına yönelik modüllerin lisans sayıları mevcutken, Geo CAD’den elde edilen verilerde, söz konusu istatistiklerin tutulmaması nedeniyle tüm modüllere ilişkin satışlar yer almamaktadır. Bu bakımdan net bir pazar payı belirlenememekle birlikte, mevcut veriler esas alındığında Ulusal Cad’in pazarda %(…..)’e yakın payının bulunduğu görülmektedir. Geo CAD’in satış verilerinin ayrıştırılabilmesi durumunda bu pay daha da yükselecektir.

(27) Hakim durum değerlendirmesi bakımından dikkate alınabilecek diğer bir gösterge, Ulusal Cad’e ait yazılım fiyatlarının, ilgili ürün pazarında faaliyet gösteren diğer teşebbüslere nazaran ciddi oranda yüksek olmasıdır. Nitekim, 2011 yılı için haritacılık hizmetlerine yönelik paketin satış bedelleri; Geo CAD için (…..)TL; EGHAS için (…..) ABD Doları (2011 ortalama kuruyla yaklaşık (…..) TL) iken, Ulusal Cad için (…..) TL olmuştur. Bu veriler, teşebbüsün rakiplerinden bağımsız olarak fiyat belirleme gücüne sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bilgiler çerçevesinde, Ulusal Cad’in ilgili ürün pazarında hâkim durumda bulunduğu kanaatine varılmıştır.

I.2.3. Aşırı Fiyatlandırma İddiasına İlişkin Değerlendirme

(28) Ulusal Cad aynı pazarda faaliyet gösteren rakiplerine göre yaklaşık (…..) bedelle yazılım ürünlerini satmaktadır. Bu farkın aşırı fiyat uygulaması olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceğini değerlendirebilmek için aşırı fiyat uygulamasının koşullarını dikkate almak gerekmektedir.

(29) Geçmiş Kurul kararlarında, yüksek giriş engellerinden kaynaklanan güçlü bir hakim durumun varlığı; sektöre özgü fiyat regülasyonunun bulunmaması ve piyasa değerinin üzerinde fiyatlama koşullarının, literatürde aşırı fiyatlama konusundaki ortak görüşü yansıttığı şeklinde ifade edilmiş ve dosya konusu teşebbüse yönelik aşırı fiyatlama değerlendirmesinde bu koşullar dikkate alınmıştır.

(30) Anılan koşullar çerçevesinde Ulusal Cad’in konumu değerlendirildiğinde, ilk ve gerekli koşul olan yüksek giriş engellerinden kaynaklanan güçlü bir hâkim durum koşulunun karşılanmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Ulusal Cad, pazarda hâkim durumda bulunmakla birlikte, söz konusu durumun yüksek giriş engellerinden kaynaklandığını ileri sürmek güçtür. Zira yazılım hizmetleri pazarına yönelik ne doğal ne de hukuki bir giriş engeli bulunmaktadır. Diğer yandan, tekel ya da imtiyaz hakkı gibi hukuki giriş engeli yaratacak herhangi bir düzenleme bulunmadığı gibi, kamu kurumlarının tercihlerinden kaynaklanabilecek giriş engellerini ortadan kaldıracak yasal düzenlemeler de mevcuttur.

(31) Ayrıca, gerek kamu, gerekse özel kullanıcılar bakımından, yazılımların aynı işleve sahip olduğu ve nitelikleri arasında çok ciddi farklar bulunmadığı varsayımı altında, istenildiği takdirde çok daha düşük fiyatlı alternatif yazılımları ikame etmenin önünde herhangi bir sınırlamanın var olmaması nedeniyle kullanıcı alışkanlıklarının yüksek giriş engeli olarak sayılamayacağı da dikkate alınması gereken diğer bir husustur.

(32) Giriş engellerinin varlığı bakımından değerlendirilmesi gereken başka bir konu da, kamu kurumlarının gerçekleştirdiği ihalelerde NETCAD programı şartının bulunması nedeniyle, kamuya haritacılık hizmeti sağlayan mühendislik şirketlerinin alternatif yazılımları satın alamadığı yönündeki iddiadır. Bu iddiayı desteklemek üzere bazı kurumlara ait ihale duyuruları sunulmuştur.

(33) Yukarıda yer verildiği üzere, kamu ihalelerinde belirli bir yazılımın şart koşulması Kamu İhale Kanunu’na aykırılık teşkil etmekte ve itiraz halinde anılan ihalelerin Kamu İhale Kurumu tarafından değerlendirilmesi/iptal edilmesi mümkün olmaktadır. Bu itibarla, anılan

iddia kapsamında kamuya haritacılık hizmeti sağlayan mühendislik şirketlerine yönelik bir giriş engelinin var olduğu savının geçerli olmadığı kanaatine varılmıştır.

(34) Bu çerçevede, Ulusal Cad’in ilgili ürün pazarında güçlü bir biçimde hâkim durumda bulunduğu, rakipleri ile arasında çok yüksek fiyat farkının var olduğu, ancak ilgili ürün pazarında, gerek kamu gerek özel kullanıcıların alternatif yazılımlara yönelmesinin önünde herhangi bir engel bulunmadığı, aksine giriş engellerini ortadan kaldıracak hukuki düzenlemelerin yürürlükte olduğu dikkate alındığında, teşebbüsün hakim durumunun, rekabet hukuku kapsamında aşırı fiyatlama davranışının gerekli koşullarından biri olan yüksek giriş engellerinden kaynaklanmadığı, bu nedenle söz konusu fiyat farkının aşırı fiyatlama olarak nitelendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

J. SONUÇ

(35) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1- Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar Eğitim Tic. A.Ş. hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına,

2- Aynı ekonomik bütünlük içinde yer aldıkları tespit edilen Ak Mühendislik Bilgisayar Ticaret Ltd. Şti.’nin Netcad Yazılım Bilgisayar Eğitim Hizmetleri Proje Mühendislik Ticaret Ltd. Şti.’ye ve Netcad Yazılım Bilgisayar Eğitim Hizmetleri Proje Mühendislik Ticaret A.Ş.’nin de Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar Eğt. Tic. A.Ş.’ye devredilmesine ilişkin işlemlerin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında teşebbüsler arası devralma işlemleri niteliği taşımadığına

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.