Afet riski taşıyan binanın sadece orada mukim müteahhit tarafından yeniden yapılabileceğine ilişkin müteahhitler arasında centilmenlik anlaşması olduğu iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
(1) E. DOSYA KONUSU: Afet riski taşıyan binanın sadece orada mukim müteahhit tarafından yeniden yapılabileceğine ilişkin müteahhitler arasında centilmenlik anlaşması olduğu iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle; İstanbul ili Bostancı semtinde afet riski dolayısıyla yıkılıp yeniden yapılması gereken binalarda mukim bir müteahhit varsa bu işi o müteahhitin yapacağına ilişkin müteahhitler arasında centilmenlik anlaşması olduğu ifade edilerek, kendi binalarındaki müteahhitlik şirketi şikayet edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.07.2013 tarih ve 4555 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 27.08.2013 tarih ve 2013-5-34/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu’nun görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 23.10.2013 tarih ve 2013-5-34/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
Sayfa 2
13-62/868-373
(5) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; 4054 sayılı kanun hükümlerine aykırı herhangi bir emare bulunmaması nedeniyle şikâyetin reddedilmesinin yerinde olacağı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Taraflar
I.1.1. Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB)
(6) TMB bağımsız, kar amaçlı olmayan, dernek statüsünde bir meslek kuruluşudur. 1952 yılında Ankara'da kurulan Birlik, Türk inşaat sektörünün önde gelen firmalarını temsil etmektedir. Üyelerinin iş hacmi Türk inşaat firmalarınca yurt içinde gerçekleştirilmiş olan projelerin %70'ini, yurt dışındaki işlerin ise %90'ını kapsamaktadır. TMB üyesi firmaların %94'ü kalite sistem belgesi ile faaliyet göstermektedir. Yurt içinde ve yurt dışında uluslar arası standartlarda müteahhitlik hizmeti sunan TMB üyelerinin %75 kadarı turizm yatırımcılığı, inşaat malzemeleri üretimi ve mühendislik alanlarında da faaliyet göstermektedir.
I.1.2. Demirli İnşaat
(7) 1969 yılında İnşaat sektöründe faaliyete başlayan Demirli İnşaat, 1981 tarihinden itibaren konut yapımı yanında taahhüt işlerinde de faaliyet göstermektedir. Demirli İnşaat, beş kardeş tarafından kurulmuş bir aile şirketidir. 45 yıldan bu yana lüks konut inşaatından, sanayi tesisleri, spor kompleksleri, okul, hastane gibi taahhüt işlerine kadar çeşitli önemli projeleri tamamlayan Demirli İnşaat’ın bünyesinde üç firma bulunmaktadır. Bunlar;
1. Demirli Kardeşler İnşaat San. ve Tic. A.Ş.
2. Demirli İnşaat Yat. San. ve Tic. A.Ş.
3. Demkar Yapı Turizm Eğitim İnşaat Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’dir.
I.1.3. Demirli Ticaret
(8) Demirli Ticaret’in sermayesi 100.000 TL olup Harun Demirli, Şeref İbrahim Demirli, Mahmut Demirli, Mehmet Erkan Demirli ve Halit Kaya Demirli tarafından edilmektedir.
I.1.4. İstanbul İnşaatçılar ve Müteahhitler Derneği (İİMDER)
(9) İİMDER 1971 yılında inşaatçılar ve müteahhitler tarafından kurulmuş olup, 850’ye yakın üyesi bulunmaktadır.
I.1.5. İstanbul Müteahhitler Derneği (İSMÜDER)
(10) Müteahhitlik mesleğinin çıkarlarını temsil etmek, sektörün geliştirilmesi ve etkinliğini artıracak çabalar göstermek amacıyla kurulan İSMÜDER’in herhangi bir şubesi bulunmamaktadır.
I.2. İlgili Pazar
(11) Mevcut dosya bakımından pazar gücüne dayalı olarak yapılacak bir incelemenin değerlendirmeyi değiştirmeyecek olması nedeniyle, ilgili ürün pazarı ya da ilgili coğrafi pazar bakımından kesin bir pazar tanımının yapılmasına gerek görülmemiştir.
I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
(12) Raportörlerce Demirli İnşaat ve Demirli Ticaret (Demirli Grubu) yazıhanelerinde yapılan yerinde incelemede; rakip bir teşebbüs yahut bir teşebbüs birliği ile yapılan herhangi bir iletişim kaydına rastlanmamıştır. Bu bulguyu destekler nitelikte, Demirli İnşaat tarafından 2010 yılı başından itibaren tamamlanan beş adet konut inşaatında teşebbüs yetkililerinin mukim olmadıkları binaların yapılması işinin söz konusu olduğu görülmüştür
Sayfa 3
13-62/868-373
(13) Haklarında önaraştırma yapılan teşebbüs birliklerinden İİMDER’in internet sitesi ve ticaret sicil gazetesinde yer alan adresine gidilmiş, ancak belirlenen adreste Derneğin bulunmadığı tespit edilmiştir. Demirli Grubu’nda yapılan yerinde incelemelerde söz konusu şikâyetin önaraştırmaya taraf derneklerle ilgili olmadığı; şikâyetçi ile Demirli Grubu arasındaki kişisel ihtilaftan kaynaklandığı görülmüş, ayrıca Demirli Grubu şirketlerinin söz konusu derneklere üye olmadıkları tespit edilmiştir. Bu nedenlerle İSMÜDER’de yerinde inceleme yapılmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.
(14) TMB’nin Ankara merkezinde yapılan yerinde incelemede de iddia konusunu destekler nitelikte bir emareye rastlanmamıştır. Yerinde inceleme tutanağı düzenlenerek alınan Kentsel Dönüşüm Bilgi Notunda, iddia konusunu destekler nitelikte herhangi bir ifadenin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
(15) 16.05.2012 tarih ve 6306 sayılı “Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun” un “Uygulama İşlemleri” başlıklı 6. maddesi uyarınca, afet riski tespit edilen ve yıkımına karar verilen binalar için binada hak sahibi bulunan paydaşların binanın yeniden yapılmasına, payların satışına ve yeniden değerlendirilmesi işlerinin hak sahiplerinin en az üçte iki çoğunluğu ile gerçekleşebileceği hükme bağlanmıştır. Bunun yanında üçte iki çoğunluğa katılmayan hak sahiplerinin payları için ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığının rayiç bedel tespit ettireceği, tespit edilen rayiç bedelli payları ilk önce anlaşma sağlayan paydaşlara teklif edeceği, paydaşların söz konusu payları alamaması durumunda Bakanlığın rayiç bedeli ödeyerek payları tapuda Hazine adına tescil ettireceği, bu durumda ise Bakanlığın anlaşma sağlayan üçte iki çoğunluğun kararına uyacağı ve anlaşma uyarınca belirlenen projeye katılacağı ifade edilmiştir.
(16) Yer verilen bulgu ve değerlendirmelerin yanı sıra Demirli Kardeşler, Demirli Ticaret ve Harun Demirli adlarına altı adet işyeri yahut mesken olduğu görülmektedir. Bu koşullarda; şikâyet edilenlerin, varlığı tespit edilemeyen bir centilmenlik anlaşmasından ziyade, 6306 sayılı Kanun hükümlerinden doğan haklarını kullanarak, inşaat işinin kendi şirketlerince yapılmasını sağlama girişiminde bulundukları sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
(17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.