Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin alıcılara Lassa ve Bridgestone marka lastikleri tek bir bayiden temin etme zorunluluğu getirdiği iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR: Dr. Hakan BİLİR, Gülçin DERE GÜNGÖR
C. BAŞVURAN: Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN: Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Sabancı Center Kule 2 K:3 4. Levent/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin alıcılara Lassa ve Bridgestone marka lastikleri tek bir bayiden temin etme zorunluluğu getirdiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle, Lassa ve Bridgestone marka lastiklerin üretim ve dağıtımını gerçekleştiren Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Brisa)’nin her bir alıcıyı belli bir bayiye bağladığı, bayilerin bu alıcılar dışındakilere aktif ve pasif satış yapmasının engellendiği iddia edilmekte ve gereğinin yapılması talep edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.07.2012 tarih ve 5900 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 01.08.2012 tarih ve 2012-4-283/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 09.08.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş olup, önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 16.11.2012 tarih ve 2012-4-283/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu iddia ile ilgili olarak soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Başvuru dilekçesi ve şikayetçi ile yapılan görüşmeler çerçevesinde, incelemeye alınan iddialar, Brisa tarafından bayilerin pasif satış yapmalarının engellenmesi, Brisa’nın bayi otomasyon sistemi (BOS) sayesinde bayilerin bölge dışı satışlarıyla rakip üreticilere ait ürünlerin satışlarını izlemesi ve Brisa’nın uyguladığı prim sistemi ile bölge dışına yapılan satışları zorlaştırması olarak sıralanabilir.
(6) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, lastik yenileme pazarı olarak tanımlanan başvuruya konu pazardaki teşebbüslerin payının (…..)’u aşmaması ve pazarın diğer yapısal özellikleri dikkate alındığında, hakim durumda bir oyuncunun varlığından söz edilmesi olanaklı görülmemektedir. Söz konusu oran 2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde yer alan eşiğin de altında kalmaktadır. Ancak, pasif satışların engellenmesi halinde Tebliğ’in sağladığı muafiyet ortadan kalktığı için, Brisa’nın bayilerini bölge dışından gelen talepleri reddetmek yönünde zorlayıp zorlamadığı incelemiştir.
(7) (…..) dağıtım sistemi olarak yapılandırılan Brisa Bayilik Sözleşmesi incelendiğinde bayilere ayrılan münhasır bölgelerin söz konusu olmadığı görülmektedir. Ayrıca Bayilik Sözleşmesi’nin 7.1. maddesinde; “(…..)” ifadeleri yer almaktadır. Yapılan yerinde incelemelerde, bayilerin, herhangi bir bölge sınırlaması olmaksızın satış yapabildikleri ve Brisa dışında diğer üreticilerin lastiklerini satabildikleri görülmüştür. Öte yandan, Brisa’nın
Sayfa 2
12-59/1574-575
söz konusu pasif satışları BOS çerçevesinde kontrol ettiği de iddialar arasındadır. BOS, kullanıcı tabanlı genel bir muhasebe sistemi olup, dosya mevcudu bilgilere göre, bu sistem vasıtasıyla, ürünlere ve müşterilere ait ticari bilgiler (satış fiyatı, ödeme koşulu, ödeme tutarı, vade, borç, alacak v.b.) izlenememektedir. Ayrıca, bayilerin yalnızca kendilerine ait belirli bölgelerde satış yapabildiğini teyit eden yazılı bir sözleşme hükmü bulunmadığı gibi, önaraştırma sürecinde yapılan incelemelerde bu eylemin fiilen uygulandığına dair somut bulgulara da ulaşılmamıştır.
(8) Son olarak, Brisa, lastik yenileme pazarında hakim durumda bulunmamakla birlikte, uyguladığı prim sistemi de önaraştırma çerçevesinde incelenmiştir. (…..) Yapılan incelemelerde, Brisa tarafından uygulanan sistemin, şikayet konusu olan pasif satışların engellenmesini sağlayacak şekilde, satış yapılan bölgeleri dikkate alarak oluşturulmadığı görülmüştür.
(9) Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, başvuru konusu iddialara yönelik olarak Brisa hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır. J. SONUÇ
(10) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
2/2
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.