Rekabet Kurulunun 30.09.2021 tarih ve 21-46/669-334 sayılı kararı ile DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ,

Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK

B. RAPORTÖRLER: Cemile YÜKSEK, Betül AYHAN, Merve BİROĞLU,

İbrahim ŞAHİN, Muhammet Murat KARAKAYA, Selçuk YILMAZ,

Talha ALPAY, Şeyda EROL Nadire Büşra EKİNCİ,

Derya ERMİŞ

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Tic. AŞ

Temsilcisi: Av. Mahmut Zeki ÇAĞLAR

Bağdat Caddesi, Vezir Sokak, Ünsal Apartmanı, No:4, D:11,

Caddebostan, Kadıköy/İSTANBUL

(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 30.09.2021 tarih ve 21-46/669-334 sayılı kararı ile DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Tic. AŞ’nin çok kategorili çevrim içi pazaryerleri pazarındaki uygulamalarına ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 9. maddesi kapsamında geçici tedbir uygulanmasına yönelik Rekabet Kurumunun internet sayfasında yayımlanan gerekçeli karardaki gizlilik ve ticari sır içeren bilgilerin kapatılması talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Ticaret AŞ’nin (TRENDYOL), 30.09.2021 tarih ve 21-46/669-334 sayılı Rekabet Kurulu (Kurul) kararının 11.10.2021 tarihinde Rekabet Kurumu (Kurum) internet sitesinde yayımlanan gerekçeli metninde gizlilik ve ticari sır içeren bilgilerin kapatılması talebini ihtiva eden 13.10.2021 tarih ve 22019 sayılı dilekçesi üzerine düzenlenen 20.10.2021 tarih ve 2021-1-025/BN-02 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle;

 11.10.2021 tarihinde Kurum internet sayfasında yayımlanan 30.09.2021 tarih ve

21-46/669-334 sayılı Kurul kararında yer alan Şekil-1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 14

numaralı belgelerde karartılmayan ve kamuya açık bir şekilde yayımlanan

kısımların; rakiplere, üçüncü kişilere ve kamuya açıklanması halinde

TRENDYOL’un ciddi zarar görme ihtimaline yol açmayacağı, bu sebeple ilgili

kısımların ticari sır olarak değerlendirilemeyeceği ve ilgili belgelerin tamamının

kapatılmasına gerek bulunmadığı,

 TRENDYOL’un 13.10.2021 tarih ve 22019 sayılı dilekçesinde ileri sürülen; Kurum

internet sayfasında yayımlanan söz konusu Kurul kararında yer alan Şekil-1, 2,

3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 14 başlıklı belgelerin ticari sır niteliğinde gizli bilgiler içerdiğine

ilişkin genel bir ifadeyi içeren talebinin, belgelere ilişkin ticari sır taleplerinin ayrı

ayrı belirtilmemesi ve gerekçelendirilmemesi sebebiyle, 2010/3 sayılı Dosyaya

Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ’in

(2010/3 sayılı Tebliğ) 13. maddesinin beşinci fıkrası anlamında kabul görmemesi

gerektiği

ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) TRENDYOL’un haksız sözleşme hükümlerine ve ayrımcılığa dayanan uygulamaları ile

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u (4054 sayılı Kanun) ihlal ettiği

iddiası üzerine düzenlenen 2021-1-25/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet

Kurulunun (Kurul) 29.07.2021 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 21-36/487-M sayılı

karar ile dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin

birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Önaraştırma

sonucunda, 23.09.2021 tarih ve 21-44/650-M sayılı Kurul kararı ile TRENDYOL ve aynı

ekonomik bütünlük içinde yer alan diğer teşebbüsler hakkında Kanun’un 41. maddesi

uyarınca soruşturma açılmıştır.

(5) Diğer taraftan Kurul 30.09.2021 tarih ve 21-46/669-334 sayı ile;

a. “4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca DSM Grup

Danışmanlık İletişim ve Satış Ticaret AŞ’nin;

1. Pazaryeri faaliyeti kapsamında, kendi ekonomik bütünlüğü altında yer alan diğer ürün ve hizmetlerine yönelik, rakiplerine karşı avantaj sağlayacak nitelikte, algoritma ve kodlama aracılığıyla yapılan müdahaleler de dâhil olmak üzere her tür eylem davranış ve uygulamalarına son vermesi ve soruşturma sürecinin devamında da bu davranışlardan kaçınmasına,

2. Pazaryeri faaliyetinden elde edilen ve üretilen her türlü verinin, kendi ekonomik bütünlüğü altında yer alan diğer ürün ve hizmetleri için paylaşımını ve kullanımını durdurması ve soruşturma sürecinin devamında da bu davranışlardan kaçınmasına,

3. Pazaryerinde satış yapan satıcılar arasında ayrımcılık doğuracak nitelikte algoritma ve kodlama aracılığıyla yapılan müdahaleler de dâhil olmak üzere her tür eylem davranış ve uygulamalarına son vermesi ve soruşturma sürecinin devamında da bu davranışlardan kaçınmasına,

4. Yukarıda yer verilen tedbir kararlarının denetlenebilirliğini teminen gerekli her türlü teknik, idari ve organizasyonel tedbirleri almasına,

5. DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Ticaret AŞ bünyesinde; ürün arama, satıcı listeleme, satıcı puanı hesaplama vb. amaçlarla kullanılan tüm algoritma modelleri üzerinde yapılan parametrik ve yapısal değişiklikleri versiyonlu ve doğruluğu inkâr edilemez şekilde en az 8 (sekiz) yıl süreyle saklamasına,

6. DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Ticaret AŞ bünyesinde kullanılmak amacıyla özel olarak geliştirilen tüm yazılımlara ait kaynak kodlarını versiyonlu ve doğruluğu inkâr edilemez şekilde en az 8 (sekiz) yıl süreyle saklamasına,

7. DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Ticaret AŞ bünyesinde iş süreçlerinin yürütülmesi kapsamında kullanılan tüm yazılımlara ilişkin kullanıcı erişim ve yetkilendirme kayıtları ile yönetici denetim kayıtlarını doğruluğu inkâr edilemez şekilde en az 8 (sekiz) yıl süreyle saklamasına,

b. 1, 2, 3, 5, 6 ve 7 numaralı yükümlülüklerin gerekçeli kararın teşebbüse

tebliğinden itibaren 30 gün içinde yerine getirilmesine, 4 numaralı yükümlülüğe

ilişkin eylem planının gerekçeli kararın teşebbüse tebliğinden itibaren 30 gün içinde Kuruma sunulmasına,

c. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesi uyarınca teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına”

karar vermiştir.

(6) TRENDYOL’un, bu kararın 11.10.2021 tarihinde Kurum internet sitesinde yayımlanan

gerekçeli metninde gizlilik ve ticari sır içeren bilgilerin kapatılması talebini ihtiva eden

dilekçesi 13.10.2021 tarih ve 22019 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz

konusu dilekçede özetle;

 Kurulun geçici tedbir kararına konu olan belgelerin önaraştırma sürecinde TRENDYOL’da iki farklı tarihte gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen belgelere dayandığı,

 Bunlardan ilkinin 26.08.2021 tarihinde TRENDYOL’un şirket merkezinde ve Kocaeli’ndeki operasyon biriminde gerçekleştirildiği ve 2010/3 sayılı Tebliğ’in 13.3. maddesi uyarınca ticari sır değerlendirmelerinin Kurum kayıtlarına 03.09.2021 tarih, 20846 sayı ve 07.09.2021 tarih, 20918 sayı ile intikal ettiği,

 İkinci yerinde incelemenin ise TRENDYOL’un merkezinde 22-23.09.2021 tarihlerinde gerçekleştirildiği ve 2010/3 sayılı Tebliğ’in aynı hükümleri doğrultusundaki ticari sır değerlendirmelerinin 30.09.2021 tarih ve 21642 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal ettiği,

 Buna karşın 11.10.2021 tarihinde Kurum internet sitesinde yayımlanan gerekçeli kararda, gizli ve kamuya açıklanması durumunda TRENDYOL’un meşru ticari çıkarlarına zarar verecek nitelikteki birtakım belgelerin kamuya açık bir şekilde yayımlandığı,

 Nitekim Şekil-1, Şekil-2, Şekil-3, Şekil-4, Şekil-5, Şekil-6, Şekil-7, Şekil-8, Şekil- 9 ve Şekil-14’ün bu nitelikte olduğu ve Jira adlı uygulamadan elde edilen bu ekran görüntülerinin iş süreçlerindeki projelere ve algoritmanın işleyişine ilişkin detayları haiz olduğu,

 Ayrıca iddiaların soruşturma neticesinde henüz kesinleşmemiş olması sebebiyle satıcılar ve kullanıcılar nezdinde TRENDYOL’un ticari itibarını zedeleyebileceği

hususları belirtilmiş; 11.10.2021 tarihinde Kurum internet sayfasında yayımlanan

gerekçeli kararda kamuya açık bir şekilde yer alan Şekil-1, Şekil-2, Şekil-3, Şekil-4,

Şekil-5, Şekil-6, Şekil-7, Şekil-8, Şekil-9 ve Şekil-14’ün, TRENDYOL’un meşru ticari

çıkarlarına ve itibarına zarar verecek olması nedeniyle, 2010/3 sayılı Tebliğ

kapsamında ticari sır kabul edilmesi ve ivedilikle üçüncü taraflara kapatılması talep

edilmiştir.

(7) 4054 sayılı Kanun’un 53. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Kurul kararları tarafların

ticari sırlarını ifşa etmeyecek şekilde Kurum internet sayfasında yayımlanır.” şeklindeki

hükmü uyarınca, 30.09.2021 tarih ve 21-46/669-334 sayılı Kurul kararının gerekçeli

metninin ticari sırlardan arındırılmış versiyonu, 11.10.2021 tarihinde Kurum internet

sayfasında yayımlanmıştır. Bu bakımdan, Kurum internet sayfasında yayımlanan

gerekçeli kararda, TRENDYOL’un işaret ettiği Şekil-1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 14 başlıklı

belgeler teşebbüsün ticari sır işaretlemelerinin değerlendirilmesi suretiyle [1] 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ (2010/3 sayılı Tebliğ) uyarınca ticari sırlardan arındırılarak kamuoyu ile paylaşılmıştır.

(8) Ancak TRENDYOL, ilgili belgelerin tamamının ticari sır içerdiğini belirterek belgenin tümden kapatılmasını talep etmektedir. Hâlbuki 2010/3 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin beşinci fıkrası; “Gizlilik talebinde bulunan teşebbüsler, ilgili belgelerde yer alan ticari sırları ayrı ayrı belirtir. Haklarında gizlilik talep edilen belgelerin tümünün ticari sır niteliğinde olduğu yönündeki beyanlar kabul edilmez.” hükmünü amirdir. Bu bağlamda, belgeler ve belgelerde yer alan bilgiler özelinde detaylandırmaya gidilmeksizin, tüm belgenin ticari sır içerdiğine ilişkin beyanların, dolayısıyla, TRENDYOL’un, Kurum internet sayfasında yayımlanan söz konusu Kurul kararında yer alan Şekil-1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 14 başlıklı belgelerin ticari sır niteliğinde gizli bilgiler içerdiğine ilişkin genel bir ifadeyi içeren talebinin, kabul görmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

(9) Bunun yanında, gerekçeli karardaki haliyle ilgili belgelerin karartılmamış kısımları için tekrar ticari sır değerlendirmesi yapıldığında 2010/3 sayılı Tebliğ’e aykırı bir durumun olmadığı kanaatine varılmaktadır. 2010/3 sayılı Tebliğ’in 12. maddesinin birinci fıkrasında ticari sır; “Teşebbüslerin faaliyet alanları ile ilgili olan ve gizli tutma iradesine sahip oldukları, yalnızca belirli ve kısıtlı bir kesim tarafından bilinen ve elde edilebilen, başta rakipleri olmak üzere üçüncü kişilere ve kamuya açıklanması halinde ilgili teşebbüsün ciddi zarar görme ihtimali bulunan her türlü bilgi ve belgedir.” şeklinde tanımlanmıştır. Bu bakımdan, herhangi bir bilgi ve belgenin ticari sır niteliğini haiz olup olmadığı değerlendirilirken, ilgili bilgi veya belgenin; i) teşebbüslerin faaliyet alanı ile ilgili olması, ii) teşebbüsün söz konusu bilgi veya belgeyi gizli tutma iradesine sahip olması, iii) söz konusu bilgi veya belgenin belirli ve kısıtlı bir kesim tarafından bilinmesi ve elde edilebilmesi ve iv) söz konusu bilgi veya belgenin rakiplere, üçüncü kişilere ve kamuya açıklanması halinde ilgili teşebbüsün ciddi zarar görme ihtimalinin bulunması şartlarının kümülatif olarak sağlanıp sağlanmadığı irdelenmelidir. Dolayısıyla, ilgili teşebbüsün değerlendirmeye konu bilgi veya belge hakkında gizli tutma iradesinin varlığı veyahut söz konusu bilgi veya belgenin yalnızca belirli bir kesim tarafından biliniyor olması, bahsi geçen bilgi veya belgenin ticari sır olarak addedilebilmesi için tek başına yeterli olmayacaktır. Ayrıca, 2010/3 sayılı Tebliğ’in 12. maddesinin ikinci fıkrasında; “Olayın ve teşebbüsün özelliklerine göre, teşebbüslerin iç kuruluş yapısı ve organizasyonu, malî, iktisadî, kredi ve nakit durumu, araştırma ve geliştirme çalışmaları, faaliyet stratejisi, hammadde kaynakları, üretim ve imalata ilişkin teknik bilgiler, fiyatlandırma politikaları, pazarlama taktikleri ve masrafları, pazar payları, toptancı ve perakendeci müşteri potansiyeli ve ağları, izne tâbi veya tâbi olmayan sözleşme bağlantıları gibi bilgi ve belgeler ticari sır olarak kabul edilebilir.” hükmüne yer verilmek suretiyle, ticari sır olarak kabul edilebilecek bilgi ve belgeler tahdidi 1 Nitekim 22.09.2021 tarihinde TRENDYOL’da gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen belgelere ilişkin TRENDYOL’un ticari sır değerlendirmelerini içerir dilekçesini 30.09.2021 tarihine kadar iletmesi talep edilmiş, TRENDYOL’un buna istinaden göndermiş olduğu yazısı 30.09.2021 tarih ve 21642 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Anılan dilekçe incelendiğinde elde edilen belgelere ilişkin yalnızca ticari sır işaretlemelerine yer verildiği, bu işaretlemelerin gerekçesinin belirtilmediği, birçok belgenin bütünüyle karartıldığı görülmektedir. Bu sebeple kararda, TRENDYOL’un ticari sır işaretlemeleri dikkate alınmak suretiyle gerekli olan ticari sır değerlendirmesi yeniden yapılarak ilgili belgelerin sırlardan arındırılmış versiyonuna yer verilmiştir.

olmaksızın sayılmıştır.

(10) TRENDYOL’un talebi bu hükümler dikkate alınarak incelendiğinde, tümden kapatılması talep edilen Jira belgelerinde, şirket çalışanlarının birimiyle ilgili bir işin yürütülmesi için muhatap başka bir çalışana yöneltilmiş kayıtlar açtığı, bu kayıtlar aracılığı ile ilgili iş akışının başlatılmasını veya değiştirilmesini talep ettiği görülmektedir. Söz konusu Jira belgelerinin gerekçeli kararda yer alan versiyonlarında, Jira kaydının ne zaman oluşturulduğu, güncellendiği ve sonlandırıldığı, işin tanımına ilişkin özet başlık gibi teşebbüsün ticari faaliyetine dair stratejik nitelikte olmayan bilgiler kamuoyuna açık bırakılmış; öte yandan, Jira kaydının kim tarafından açıldığı bilgisi, teşebbüsün iktisadi durumunu gösteren sayısal veriler, algoritmasının tasarımına ilişkin açıklamalar, proje ismi gibi detaylar ticari sır niteliğinde olduğu gerekçesiyle kapatılmıştır. Dolayısıyla, gerekçeli karardaki haliyle ilgili belgelerdeki karartılmamış kısımların, teşebbüsün ticari faaliyetine zarar verebilecek nitelikte olmadığı, bu sebeple bu bölümlerin kapatılmasına yer olmadığı kanaatine varılmaktadır.

(11) Bununla birlikte, gerekçeli kararda kamuya açık olarak yer verilen kısımların niteliği ve yayımlanmasındaki sebep de dikkate alınmalıdır. Şöyle ki, Jira belgelerindeki özellikle başlıklar olmak üzere açık kalan ifadeler/kısımlar, Kurulun kararında ulaştığı sonuç bakımından esaslı ispat vasıtalarıdır. Bu sebeple, elde edilen belgenin ispat gücü ile ticari sır niteliği bakımından bir değerlendirme yapılarak menfaat dengesi kurulması gerekmektedir. Yukarıdaki, gerekçeli karardaki haliyle ilgili belgelerdeki karartılmamış kısımların teşebbüsün ticari faaliyetine zarar verebilecek nitelikte olmadığı yönündeki değerlendirme dikkate alındığında ilgili belgelerin ispat gücü vasıtası öncelikli konuma gelmektedir. Dolayısıyla ilgili belgelerin gerekçeli karardaki haliyle kamuoyuna açıklanması hukuki belirlilik ilkesine uygundur. Nitekim 4054 sayılı Kanun’un 52. maddesinin birinci fıkrasında, Kurul kararlarının hangi hususları ihtiva edeceği bentler halinde sayılmaktadır. Buna göre, Kurul kararlarında; bahsi geçen maddenin (g) bendi uyarınca ileri sürülen bütün delillerin ve savunmaların değerlendirmesinin ve (h) bendi uyarınca gerekçe ve kararın hukuki dayanağının bulunması gerektiği düzenlenmektedir. Özetle; ilgili belgelerin TRENDYOL’un talep ettiği gibi tümden kapatılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

H. SONUÇ

(12) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Kurum kayıtlarına 13.10.2021 tarihinde 22019 sayı ile giren başvuruda yer alan DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Tic. AŞ’nin çok kategorili çevrim içi pazaryerleri pazarındaki uygulamalarına ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 9. maddesi kapsamında geçici tedbir uygulanmasına yönelik Rekabet Kurulunun 30.09.2021 tarih ve 21-46/669-334 sayılı kararının Rekabet Kurumunun internet sayfasında yayımlanan gerekçeli versiyonundaki gizlilik ve ticari sır içeren bilgilerin kapatılması talebine ilişkin olarak;

 11.10.2021 tarihinde Kurum internet sayfasında yayımlanan 30.09.2021 tarih ve 21-

46/669-334 sayılı Kurul kararında yer alan Şekil-1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 14 numaralı

belgelerde karartılmayan ve kamuya açık bir şekilde yayımlanan kısımların;

rakiplere, üçüncü kişilere ve kamuya açıklanması halinde DSM Grup Danışmanlık

İletişim ve Satış Tic. AŞ’nin ciddi zarar görme ihtimaline yol açmayacağı, bu sebeple

ilgili kısımların ticari sır olarak değerlendirilemeyeceğine ve ilgili belgelerin

tamamının kapatılmasına yer olmadığına,

 DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Tic. AŞ’nin 13.10.2021 tarih ve 22019 sayılı

dilekçesinde ileri sürülen; Kurum internet sayfasında yayımlanan söz konusu Kurul

kararında yer alan Şekil-1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 14 başlıklı belgelerin ticari sır niteliğinde gizli bilgiler içerdiğine ilişkin genel bir ifadeyi içeren talebinin, belgelere ilişkin ticari sır taleplerinin ayrı ayrı belirtilmemesi ve gerekçelendirilmemesi sebebiyle, 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ’in 13. maddesinin beşinci fıkrası anlamında kabul edilemeyeceğine

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı

yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.