ESÇİM Eskişehir Çimento Fabrikası T.A.Ş.'nin Standart Çimento Sanayi A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU

Üyeler: Dr. Kemal EROL, Nejdet KARACEHENNEM, A.Ersan GÖKMEN,

R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER,

Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL B- RAPORTÖRLER : H.Gökşin KEKEVİ, İ.Yücel ARDIÇ

C-BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Standart Çimento Sanayi A.Ş.

Temsilcisi: Av. Hayri TATLI ve Av. Tülay ARİFOĞLU

Büyükdere Cad. No:40/7 Mecidiyeköy - İstanbul

D- TARAFLAR: - Standart Çimento Sanayi A.Ş.

Cağaloğlu Dr. Emin Paşa Sok. No:20 Kat:2

Eminönü - İstanbul

- ESÇİM Eskişehir Çimento Fabrikası T.A.Ş.

Merkez Çukurhisar - Eskişehir

E- DOSYA KONUSU: ESÇİM Eskişehir Çimento Fabrikası T.A.Ş.'nin Standart Çimento Sanayi A.Ş. tarafından cebri icra yoluyla devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.11.2002 tarih, 4936 sayı; 17.12.2002 tarih, 5363 sayı ve 20.12.2002 tarih, 5407 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 2.1.2003 tarih 2002-1-124/Öİ-03-HGK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 6.1.2003 tarih, REK.0.05.00.00/144 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-03 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Standart Çimento Sanayi A.Ş.’nin, ESÇİM Eskişehir Çimento Fabrikası T.A.Ş.’yi, cebri icra yoluyla devralması, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem olmakla birlikte, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratmayacağı veya mevcut bir hakim durumu daha da güçlendirerek ilgili pazardaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı, dolayısıyla ilgili işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Standart Çimento Sanayi A.Ş. (Standart Çimento)-Rumeli Çimento Grubu

Henüz herhangi bir ticari faaliyeti olmadığından cirosu bulunmayan Standart Çimento’nun hissedarlık yapısı aşağıda sunulmuştur.

Tablo 1- Standart Çimento’nun Hissedarlık Yapısı

HİSSEDAR ORAN (%)

Kemal Uzan 22

Standart Çimento Yönetim Kurulu Üyeleri; Kemal UZAN (Başkan), Murat Hakan UZAN (Başkan Yardımcısı) ve Yavuz UZAN’dır.

Standart Çimento, Rumeli Grubu içinde yer almakta olup, Grubun Türkiye çimento sektöründe faaliyet gösteren; Ankara Lalahan, Bartın, Edirne Lalapaşa, Ergani, Gaziantep, Gümüşhane, Ladik, Şanlıurfa, Trabzon ve Van fabrikaları bulunmaktadır.

Dosya mevcudu bilgilerden, Rumeli Çimento Grubu bünyesinde bulunan fabrikaların, Betonsan Beton ve Çimento Sanayi İşletmecilik ve Ticaret A.Ş. (Betonsan) tarafından şubeler vasıtasıyla işletildiği ve Betonsan’ın 2001 yılı cirosunun 21.830.784.262.000 TL. olduğu anlaşılmıştır.

H.1.2. ESÇİM Eskişehir Çimento Fabrikası T.A.Ş. (Esçim)

Esçim’in hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir.

Tablo 2 - Esçim’in Hissedarlık Yapısı

HİSSEDAR ORAN (%)

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu 48,66

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu

Eskişehir, Bilecik, Kütahya, Adapazarı, Yalova ve Ankara illerine çimento satan Esçim’in 2001 yılı cirosu 17.632.813.868.930 TL.’dir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Devralma işlemi sonrasında yoğunlaşmanın ortaya çıkacağı ilgili ürün pazarı olarak, çimento üretim ve satışı pazarı belirlenmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Rumeli Çimento Grubu fabrikaları ile Esçim’in satış alanları kesişmemektedir. Rumeli Çimento Grubu bünyesindeki Ankara Lalahan fabrikası, çimento üretim ve satışına Eylül 2002’de başlamış ve 12.9-14.12.2002 tarihleri arasındaki satışı 30.550 ton'dur. Esçim’in Ankara’ya satışları ise 1999 yılında 13.784; 2000’de 27.772; 2001’de ise 32.934 ton olmuştur. Bu satışların Esçim’in toplam satışlarına oranı %8’i geçmemiş olup, düzenli bir nitelik arz etmemektedir. Bu nedenle “Ankara alt pazarı” şeklinde bir tanımlamanın ve bu alt pazara yönelik bir analiz yapılmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır. Ancak çimentonun nakliye maliyetinin üretim maliyetine oranının yüksek olmasına rağmen, fabrika merkezinden 200-300 km uzaklıktaki mesafelere rahatlıkla taşınabilmesi nedeniyle, ilgili coğrafi pazar Rumeli Çimento Grubu’nun Ankara Lalahan, Bartın, Ladik ve Trabzon fabrikaları ile Esçim’in faaliyet alanlarını kapsayacak şekilde belirlenmiştir. Dolayısıyla ilgili coğrafi pazar, İç Anadolu ve Karadeniz bölgesi olarak kabul edilmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Esbank’ın iştiraklerinden olan Esçim’in cebri icra yoluyla satışından önce, bu şekildeki satışın 4054 sayılı Kanun kapsamında olup olmadığına ve izlenecek prosedüre ilişkin bilgi talep eden ve Kurum kayıtlarına 13.9.2002 tarih ve 4036 sayı ile intikal eden OYSA İskenderun Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin başvurusu üzerine Rekabet Kurulu 11.10.2002 tarih, 02-62/786-M sayı ile; - 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere devralması hukuka aykırı ve yasak sayılmış olup cebri icra yoluyla da olsa bir teşebbüsün kontrolünün bir başka teşebbüs tarafından devralınmasının, 4054 sayılı Kanun kapsamında bir devralma işlemi sayılabileceğine,

- söz konusu olayda, Esçim’in gayrimenkullerinin, mütemmim cüz ve teferruatlarının satılması işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesindeki koşulları taşıması halinde, yapılacak ihaleden sonra ve devrin gerçekleşmesinden önce bu işlemin Rekabet Kurulu’na ihaleyi kazanan teşebbüs tarafından bildirilmesi gerektiğinin OYSA İskenderun Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye bildirilmesine,

- ihaleye katılmak isteyen teşebbüslerin bilgilendirilmesi amacıyla konunun Eskişehir 3. İcra Müdürlüğü’ne de ayrıca bildirilmesine,

karar vermiştir.

Anılan karar doğrultusunda; Standart Çimento’nun, Esçim’i, cebri icra yoluyla devralması işlemi, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesi (b) bendi kapsamında kabul edilmiştir.

Aynı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde; “birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmişbeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur” şeklinde düzenleme getirilmiştir. Dolayısıyla, tarafların toplam cirosunun, Tebliğ’de belirlenen 25 trilyon TL.’lik eşiği aşması nedeniyle söz konusu işlem izne tabi bir devralmadır.

Devralma işlemi öncesinde, ilgili pazardaki üretim ve satış miktarları aşağıdaki gibidir:

Tablo 3- İlgili Pazardaki Üretim ve Satış Miktarları

Devralma işlemi sonrasında Rumeli Çimento Grubu’nun pazar payı %…..’e çıkacak, diğer bir ifadeyle oldukça düşük oranda yoğunlaşma gerçekleşecektir. Bu nedenle ilgili devralma işleminin, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratarak veya mevcut bir hakim durumu güçlendirerek ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.

İ- SONUÇ

Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde, Standart Çimento Sanayi A.Ş.’nin, ESÇİM Eskişehir Çimento Fabrikası T.A.Ş.’yi, cebri icra yoluyla devralması işleminin, tarafların toplam ciroları yönüyle 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olmakla birlikte, 4054 sayılı Rekabetin

Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ilgili pazardaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte bir devralma olmadığına, dolayısıyla bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.