İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin sadece iki firmanın faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarında tekelleşmek ve kendi şirketi Havataş ile Havaalanları Yer Hizmetleri A.Ş. arasındaki rekabeti önlemek amacıyla Havaş'ın senelik UKOME iznini yenilemeyerek faaliyetlerinin sona ermesine ve böylece tüketiciler açısından hizmette çeşitliliğin azalmasına sebep olduğu iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖR: Serpil YANIK
C. BAŞVURAN: Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN: İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Kemalpaşa Mah. Şehzadebaşı Cad. No:25 34134 Fatih/İstanbul E. DOSYA KONUSU: İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin sadece iki firmanın faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarında tekelleşmek ve kendi şirketi Havataş ile Havaalanları Yer Hizmetleri A.Ş. arasındaki rekabeti önlemek amacıyla Havaş'ın senelik UKOME iznini yenilemeyerek faaliyetlerinin sona ermesine ve böylece tüketiciler açısından hizmette çeşitliliğin azalmasına sebep olduğu iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB)’nin sadece iki firmanın faaliyet gösterdiği ilgili pazarda tekelleşmek ve kendi şirketi Havataş ile Havaalanları Yer Hizmetleri A.Ş. (Havaş) arasındaki rekabeti önlemek amacıyla Havaş'ın senelik Ulaştırma Koordinasyon Merkezi (UKOME) iznini yenilemeyerek faaliyetlerinin sona ermesine ve böylece tüketiciler açısından hizmette çeşitliliğin azalmasına sebep olduğu iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.01.2012 tarih ve 497 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 02.03.2012 tarih ve 2012-4-027/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Havaş’ı pazar dışına çıkaran şikayet konusu UKOME kararının idari bir işlem olduğu, bu kapsamda 4054 sayılı Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca bir önaraştırma yapılmasına gerek olmadığı,
- Ancak şikayet konusu ile ilgisi bulunan, İBB tarafından ihale yolu ile İstanbul havalimanları-şehir merkezi ve aksi yönde toplu taşıma yapmak üzere belirli hatların 10 yıllığına kiralanması işleminin 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ kapsamında bir özelleştirme işlemi olabileceği, bu çerçevede söz konusu işlemin 1998/4 sayılı Tebliğ’e göre Rekabet Kuruluna ön bildirim yapılması ve/veya izin alınması gereken bir işlem olup olmadığının ve ilgili pazarda yaratacağı olası etkilerin Havaş tarafından başlatılmış olan idari yargı süreci takip edilerek sonucuna göre gerekirse Kanun’un 14.
Sayfa 2
12-11/377-111
maddesindeki bilgi isteme yetkileri ile beraber yapılacak bir resen inceleme ile tespit edilmesinin uygun olacağı
görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
Başvurunun niteliği dikkate alınarak ilgili pazar tanımlanmamıştır.
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
I.2.1. Şikayet Konusu UKOME Kararı
İncelemenin konusunu, UKOME’nin güzergah izni vermemesi sonucunda, Havaş’ın şehir merkezi-havalimanı ve aksi yönde yolcu taşımacılığı pazarında Havataş ile rekabet etmesinin engellenmesi iddiası oluşturmaktadır.
Esasen, ulaşım sorunlarına çözüm bulmak amacıyla görevlendirilmiş, düzenleyici ve bağlayıcı kararlar almakla yetkilendirilmiş bir kurum olan UKOME’nin, Havaş’a güzergah izni vermeme yönündeki kararı idari bir işlem olup, bağımsız bir teşebbüs davranışı olarak nitelendirilemez. Bu çerçevede, şikayet konusu UKOME kararına ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun kapsamına herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı neticesine varılmıştır.
I.2.2. 1998/4 sayılı Tebliğ Çerçevesinde Yapılan Değerlendirme
1998/4 sayılı Tebliğ, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 27. maddesinin (f) bendi uyarınca Özelleştirme İdaresi Başkanlığı veya diğer kamu kurum/kuruluşlarınca gerçekleştirilecek devirlerin hukuki geçerlilik kazanabilmeleri için Rekabet Kurumuna yapılacak ön bildirimlerde ve izin başvurularında takip edilecek usul ve esasları belirlemektedir.
Bu doğrultuda, İBB tarafından yapılan ihale ile havaalanı-şehir merkezi ve aksi yönde yolcu taşımacılığı konusunda belirli hatlarda toplu taşıma yapmak üzere söz konusu hatların özel teşebbüse kiralanması işleminin de 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir özelleştirme işlemi olarak değerlendirilebileceği, ancak özellikle aynı Tebliğ kapsamında bir imtiyazın varlığının, dolayısıyla işlemin ön bildirim veya izne tabi olup olmadığının ve pazara etkilerinin tespiti için Havaş tarafından başlatılmış olan idari yargı sürecinin neticesinin beklenmesinin gerektiği kanaatine varılmıştır.
80
Sayfa 3
12-11/377-111
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1- Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına,
2- Ancak şikayet konusu ile ilgisi bulunan İBB tarafından ihale yolu ile İstanbul havalimanları-şehir merkezi ve aksi yönde toplu taşıma yapmak üzere belirli hatların 10 yıllığına kiralanması işleminin 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir özelleştirme işlemi olabileceği, bununla beraber, bu işlemin 1998/4 sayılı Tebliğe göre Rekabet Kuruluna ön bildirim yapılması ve/veya izin alınması gereken bir işlem olup olmadığının ve ilgili pazarda yaratacağı olası etkilerin HAVAŞ tarafından başlatılmış olan idari yargı süreci takip edilerek sonucuna göre gerekirse Kanun'un 14. maddesindeki bilgi isteme yetkileri ile beraber yapılacak bir resen inceleme ile tespit edilmesi hususunda Başkanlığın görevlendirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.