I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
(6) Mevcut dosya kapsamında şikayet konusu incelenirken, hakim durum tespitine ihtiyaç duyulmaksızın kötüye kullanmanın varlığı araştırılarak sonuca ulaşılmıştır. Bu nedenle, “İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un 20. maddesi doğrultusunda pazar tanımı yapılmamıştır.
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
I.2.1. Bölge Paylaşımı İddialarına İlişkin Değerlendirme
(7) Dosya kapsamında incelenen iddialardan ilki, Kabataş-Çınarcık hattında yapılmakta olan İDO deniz otobüsü seferlerinin kaldırıldığı, Çınarcık’a gitmek isteyen yolcuların Yenikapı veya Bostancı kalkışlı hatları kullanmak yahut Kabataş iskelesinden kalkan konforsuz ve güvenlik sorunu bulunan Turyol araçlarına binmek zorunda bırakıldıkları, söz konusu uygulamanın İDO ve Turyol arasındaki bir anlaşmadan kaynaklandığı hususlarına ilişkindir.
(8) Önaraştırma kapsamında İDO ve Turyol’da raportörlerce yapılan yerinde incelemelerde adı geçen teşebbüsler arasında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 4. maddesi ile yasaklanmış pazar paylaşımı anlaşması yapıldığına dair herhangi bir tespit yapılmamıştır. Ayrıca, İDO’da yapılan yerinde incelemede tespit edilen iç yazışmalarda;
- Yeni başlayan İDOBUS (deniz otobüsü ve otobüsü içeren kombine taşımacılık yöntemi) projesi sebebiyle taşıtların bir bölümünün söz konusu projeye aktarıldığı ve bu sebeple diğer hatlarda filo yetersizliğinin ortaya çıktığı,
-Kabataş-Çınarcık hattında doluluk oranlarının düşük, hattan elde edilen gelirin ise maliyetin altında olduğu,
- Bahsi geçen hattaki seferlerin tarifeden çıkarılması sonrasında gerek tüketicilerden gerekse belediye başkanlığından şikayetler alındığı, söz konusu başvurular ve talepler üzerine İDO yönetiminin konuya ilişkin yeniden değerlendirme yaptığı,
- Ancak hattın zarar etmesi ve filo yetersizliği sebebiyle seferlerin yeniden başlatılamadığı hususlarına ilişkin ifadelerin yer aldığı tespit edilmiştir.
(9) Söz konusu iç yazışmalara paralel olarak, Kabataş-Çınarcık hattının kaldırıldığı tarih ve kaldırılma gerekçesine ilişkin bilgi taleplerine cevaben İDO tarafından gönderilen yazıda da, Kabataş-Bursa hattında başlatılan İDOBUS projesi için 5 adet deniz otobüsüne ihtiyaç duyulduğu, söz konusu araçların iç hatlardan transfer edilemediği ve Kabataş-Çınarcık hattında sefer yapan deniz otobüslerinin bu hatta kullanılmaya başlandığı, söz konusu ihtiyacı karşılamak üzere İDO tarafından alternatif seferlerin (Bostancı-Yenikapı-Çınarcık-Esenköy) de yapıldığı dikkate alınarak Kabataş-Çınarcık hattının tarifeden çıkarıldığı belirtilmiştir.
(10) Yukarıdaki bilgilere ek olarak, Kabataş-Çınarcık hattının faaliyette olduğu döneme ilişkin gelir- gider dengesi bilgileri incelendiğinde, talebin maksimum seviyeye ulaştığı Temmuz ve Ağustos ayları haricinde İDO’nun belirtilen hatta zarar ettiği ve iki ayda elde edilen kârın diğer aylarda katlanılan zararı, teşebbüs yetkilileri tarafından verilen bilgilere paralel şekilde, karşılamadığı görülmektedir.
(11) Dosya konusu şikayet başvurusunda, İDO tarafından Kabataş-Çınarcık hattının kaldırılması sebebiyle yolcuların Çınarcık varışlı güzergah için Turyol’un Kabataş İskelesi’nden kalkan hatlarını kullanmak zorunda bırakıldığının ileri sürülmesi sebebiyle, Turyol’dan da faaliyet gösterdiği hatlara ilişkin bilgi talep edilmiştir. Bu kapsamda şirket yetkilileri ile yapılan görüşmelerde, Turyol’un faaliyete başladığı tarihten itibaren Kabataş İskelesi kalkışlı yahut varışlı herhangi bir sefer yapmadığı öğrenilmiştir. Benzer şekilde Turyol’un faaliyet gösterdiği hatlara ilişkin teşebbüsten elde edilen tarifelerde de Turyol’un Çınarcık kalkışlı/varışlı