Konya ilinde faaliyet gösteren okul servislerinin aralarında anlaşarak pazar paylaşımı yaptıkları ve bu…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,

Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖR: Sinan BOZKUŞ

C. ŞİKAYET EDEN : Gizlilik talebi bulunmaktadır

D. ŞİKAYET EDİLEN: Konya ilinde faaliyet gösteren okul servisleri

E. DOSYA KONUSU: Konya ilinde faaliyet gösteren okul servislerinin aralarında anlaşarak pazar paylaşımı yaptıkları ve bu suretle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettikleri iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle, Konya’da faaliyet gösteren servis işletmecilerinin aralarında anlaşarak okulları paylaştıkları ve okul ihalelerine başka firmaların girmesini engelledikleri iddia edilmiş ve bu hususun 4054 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil ettiği belirtilerek gereğinin yapılması istenmiştir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.10.2007 tarih ve 6644 sayı ile intikal eden başvuru üzerine düzenlenen 30.10.2007 tarih ve 2007–4–170/BN–07-SB sayılı Bilgi Notu ile bu Bilgi Notu üzerine hazırlanan 14.11.2007 tarih ve 2007–4–170/İİ–07-SB sayılı İlk İnceleme Raporu, Kurulun 22.11.2007 tarihli toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, şikâyet konusunu oluşturan iddialarla ilgili olarak herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

Şikayetin konusu ve şikayet edilenlerin faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “Okul servis hizmetleri pazarı"; ilgili coğrafi pazar ise"Konya İli" olarak belirlenmiştir. I.2. İlgili Mevzuat

Okul servislerinin fiyat tarifeleri, sayıları ve güzergahlarına ilişkin düzenleme ve denetleme yapma yetkisi 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu ile Büyükşehir Belediyelerine ve Büyükşehir belediyelerinin bulunmadığı illerde ise 5316 sayılı Belediye Kanunu ile belediyelere verilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun ilgili maddesi şu şekildedir:

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

07-87 / 1103-428

Büyükşehir Belediyesinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Büyükşehir, ilçe ve ilk kademe belediyelerinin görev ve sorumlulukları

MADDE 7.- Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:

f) Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.

p) Büyükşehir içindeki toplu taşıma hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek, büyükşehir sınırları içindeki kara ve denizde taksi ve servis araçları dahil toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek.

Aynı Kanun’un Ulaşım Hizmetleri başlıklı 9. maddesinde ise verilen bu yetkinin Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) tarafından kullanılacağı belirtilmektedir.

“Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır.”

Okul servislerinin kiralanması ve kullanımına ilişkin esaslar ise Milli Eğitim Bakanlığı tarafından çıkarılan ve 28.08.2007 tarih ve 26627 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Yönetmeliğin ilgili maddesi aşağıdaki şekildedir:

Okul servis araçlarının kiralanması

MADDE 7 – (1) Okul servis araçlarının kiralanması; her yıl okul-aile birliği yönetim kurulu başkanının başkanlığında, okul-aile birliği yönetim kurulunca belirlenecek bir temsilci, okul-aile birliği yönetim kurulunca çocuğu servisle taşınan veliler arasından tespit edilecek dört veli, okul koruma derneği yönetim kurulunca belirlenecek bir temsilci ile varsa okul eğitim vakfı yönetim kurulunca belirlenecek bir temsilcinin katılımlarıyla oluşturulacak komisyon tarafından yapılır.

(2) Gerçek ve tüzel kişiler, birlikte taşıma hizmeti yapabilirler. Ancak, adlarına tescilli taşıtların koltuk sayısı, taşınacak toplam öğrenci sayısının beşte birinden az olamaz. Bu husus kiralanma aşamasında Komisyon tarafından dikkate alınır.

(3) Öğrenci velileri istemeleri halinde, çocuklarını herhangi bir okul servis aracı işleteni ile anlaşarak da taşıtabilirler.

(4) Okul yönetimi ve yukarıda belirtilen komisyon, servis hizmetlerinin sağlıklı, düzenli ve disiplinli bir şekilde yürütülmesine yönelik olarak, aksaklığı tespit edilen hususları, hizmeti sürdüren taşımacının bağlı olduğu meslek odalarına en kısa zamanda bildirirler. Bu odalar kendi mevzuatlarınca disiplin işlemlerini yapar ve sonucu okul yönetimine bildirirler.

07-87 / 1103-428

(5) Bu maddede belirtilen şartlara uymayanların özel izin belgesi, söz konusu belgeyi düzenleyen kurum tarafından iptal edilir.

I.3. Hukuki Değerlendirme

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden okul servislerinin fiyat, tarife ve güzergahlarının Büyükşehir Belediyeleri ve Büyükşehir Belediyesi bulunmayan yerlerde Belediyeler bünyesinde oluşturulan UKOME aracılığı ile belirlenmekte olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca okulların servis ihaleleri bizzat okul idaresi tarafından değil okul aile birliğinin yetkili organları eliyle gerçekleştirilmektedir. Bununla birlikte isteyen velilerin Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliği hükümlerine göre başka okul servisleri ile anlaşma yaparak çocuklarını taşıtma imkanı da bulunmaktadır. Raportör tarafından şikayetçi ile yapılan görüşmede de pazar paylaşımına yönelik herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı yalnızca okul yönetiminin kendilerine bu yönde bir açıklama yaptığı ifade edilmiştir. Ancak bu iddiaların 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesi uyarınca bir önaraştırma yapılmasını veya soruşturma açılmasını gerektirecek nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu şikayet ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.