Özlem Tarım Ürünleri A.Ş. hisselerinin ilk etapta %15'inin, diğer şartların gerçekleşmesi halinde ise…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: Kürşat ÜNLÜSOY, İmren SEYRANTEPE

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Özlem Tarım Ürünleri A.Ş.

Temsilcisi. Av. Cenk Murat ERSÖZLÜ

Ersözlü Hukuk Bürosu

Şehit Nevres Bulvarı No:1/1 Daire No:5 35220 Alsancak / İzmir

D. TARAFLAR: Meşruke AKİŞ

Talatpaşa Bulvarı Nedret Apt. No:6/4 Alsancak/İzmir Mustafa AKİŞ

Şehitler Mah. 87 Sok. No:61 Salihli/Manisa

Yaman AKİŞ

Şehitler Mah. 87 Sok. No:61 Salihli/Manisa

30

Cihan AKİŞ

Şehitler Mah. 87 Sok. No:61 Salihli/Manisa

Özlem AKİŞ

Talatpaşa Bulvarı Nedret Apt. No:6/4 Alsancak/İzmir Günay Guy PAGY

Erzene Mah. No:21 Bornova/İzmir

Frederic Fatih PAGY

Erzene Mah. No:21 Bornova/İzmir

Giyom Luc Emmanuel PAGY

Erzene Mah. No:30 Bornova/İzmir

Vittorio DESİİ

Vasıfçınar Bulvarı No:29/1 Alsancak/İzmir

Carla SERA

1381. Sok. No:12/13 Alsancak/İzmir

Sanders Participations S.A.S.

Temsilcisi: Av. Didier CAILLIAU

Cailliau & Çolakel Avukatlık Ortaklığı

Halaskargazi Cad. No:182/3 34381 Şişli / İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Özlem Tarım Ürünleri A.Ş. hisselerinin ilk etapta %15’inin, diğer şartların gerçekleşmesi halinde ise %33’ünün Sanders Participations S.A.S tarafından devralınması işlemine izin verilmesi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.6.2010 tarih ve 5077 sayı ile giren ve en son 2.8.2010 tarih ve 6102 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 23.8.2010 tarih ve 2010–3–147/Öİ–10-177.KÜ sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu, 24.8.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-120/350 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-56 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; bildirim konusu Özlem Tarım Ürünleri A.Ş. hisselerinin ilk etapta %15’inin, diğer şartların gerçekleşmesi halinde ise %33’ünün Sanders Participations S.A.S tarafından devralınması işleminin; 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu, bununla birlikte devralma işlemi ile ilgili pazarda 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde yeni bir hâkim durumun yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun rekabeti önemli ölçüde azaltacak düzeyde güçlendirilmesinin söz konusu olmaması nedeniyle anılan devralma işlemine izin verilebileceği, sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1.Taraflar

H.1.1. Sanders Participations S.A.S (Sanders)

Devralan Sanders, Fransa’da hayvan yemi, tarım malzemeleri, genetik ve hayvan sağlığı hizmetleri alanlarında faaliyet gösteren Glon Grubu bünyesinde yer almaktadır. Glon Grubu’nun ana şirketi Glon Sanders Holding’tir. Glon Sanders Holding incelemeye konu işlemin devralan tarafı olan Sanders’ın dolaylı olarak kontrolüne sahiptir.

Glon Grubu’nun biri Türkiye’de olmak üzere dokuzu Fransa dışında kurulu olan 178 bağlı kuruluş ve iştiraki bulunmaktadır. Glon Grubu domuz, piliç, tavuk, tavşan, at ve evcil hayvanlar için hayvan yemi ile yumurta, yumurta ürünleri, domuz eti ve kümes hayvanları ürünleri gibi çeşitli gıda ürünlerinin üretimi, pazarlaması ve ihracatını yürütmekte, bunlara ek olarak hayvan sağlığı hizmetleri sunmaktadır.

Glon Grubu’nun Türkiye’deki faaliyeti …. oranında iştirak ettiği Mistral Gıda Maddeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (Mistral Gıda) ile sınırlıdır. Mistral Gıda, hem şirketin müdürü hem de şirket sermayesinin yarısına sahip olan Jean Paul Fourdan tarafından yönetilmektedir. Mistral Gıda’nın faaliyet alanı mineralli hayvan besinleri, diğer katkı maddesi karışımları ve silolanmış koruyuculardır. Mistral Gıda’nın 2009 yılı toplam cirosu …… TL’dir.

H.1. 2. Özlem Tarım Ürünleri A.Ş. (Özlem Tarım)

Devre konu Özlem Tarım entegre tarım ve hayvancılık alanında faaliyet gösteren bir şirketler topluluğudur. Bu şirketler topluluğunda Özlem Yem markasıyla kanatlı (etlik piliç-broiler, yumurtalık tavuk, damızlık, hindi), büyükbaş (süt, besi) ve küçükbaş (koyun, kuzu) yemleri üretiminin yanı sıra, Özlem Yumurta markasıyla yumurta üretimi, Özlem Süt markasıyla süt inekçiliği ve süt üretimi, Pakiş markasıyla etlik damızlık civciv üretimi ve Özlem Tarım markasıyla mısır, buğday ve sultaniye üzüm üretimi yapılmaktadır. Özlem Tarım’ın hissedarlık yapısı Tablo 1’de sunulmuştur. Tablo 1. Özlem Tarım’ın Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Pay Oranı (%)

Meşruke AKİŞ 10,00

Kaynak: Bildirim Formu

Özlem Tarım’ın yönetim kurulu Mustafa Akiş başkanlığında, Yaman Akiş, Cihan Akiş, Vittorio Desii ve Frederic Fatih Pagy’den oluşmaktadır. Özlem Tarım 19.3.2010 tarihi itibarıyla hissedarları ve hisse oranları tamamen aynı olan Kemal Akiş Varisleri Tarım İşletmeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile birleşmiştir.

Özlem Tarım’ın iştirakleri: ….. oranında hissedar olduğu Akiş Taşımacılık Tic. A.Ş. ile ….. oranında hissedar olduğu Karagüp Tavukçuluk Tic. San. A.Ş.’dir. Özlem Tarım’ın 2009 yılı cirosu ……………. TL’dir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. Sektöre İlişkin Bilgiler

Hayvanların yaşama ve verim ihtiyaçlarını enerji bakımından karşılamak amacıyla belli sınır ve şartlarda yedirildiği zaman hayvan sağlığına zararlı olmayan organik ve inorganik maddeler veya bunların karışımı olarak tanımlanan yem, kaba yem ve karma yem olarak iki temel kategoriye ayrılmaktadır. Kaba yem doğal haliyle hayvana verildiğinde su içeriği % 15-20’den ya da kuru maddede ham selüloz içeriği % 16-18’den daha fazla olan ve yemlemede kullanılabilen her türlü materyali ifade etmektedir. Karma yem ise yapısı evcil hayvanların çok miktarda ve nitelikli ürün verebilmelerini sağlama bakımından garanti edilmiş, ağız yoluyla tüketilen organik ve inorganik maddelerin belirli norm veya standartlara uygun olarak karıştırılması ile elde edilen yemlerdir. Karma yem, insan gıdası olarak tüketilemeyecek olan nişasta, un, yağ, alkol sanayi yan ürünleri ve hububat, baklagil gibi bitkisel ürünler ile hayvansal bazı ürünlerin yem fabrikalarında eleme, kırma, karıştırma işlemlerine tabi tutulması ile elde edilir.

Karma yem pazarının kanatlı hayvan yemleri, büyükbaş ve küçükbaş hayvan yemleri, balık yemleri ve diğer hayvan (kedi, köpek vs.) yemleri olarak dört kategoriye

ayrılması mümkündür. Türkiye’de 2009 yılında toplam 4.127.349 ton kanatlı hayvan yemi, 5.110.492 ton büyükbaş ve küçükbaş hayvan yemi, 181.355 ton ise diğer kategorisine giren yem üretimi gerçekleşmiştir. 2009 yıl sonu itibarıyla 465 adeti faal toplam 692 adet yem fabrikası bulunmaktadır.

Hisseleri devre konu Özlem Tarım kanatlı hayvan yemleri ile büyükbaş ve küçükbaş hayvan yemleri üretimi ve satışı gerçekleştirmektedir. Kanatlı hayvanların yemlerinin üretiminde tahıllar (arpa, buğday, çavdar), yağlı tohum küspeleri (ayçiçeği küspesi, pamuk tohumu, soya, yerfıstığı ve fındık küspeleri), hayvansal kökenli proteinler (balık, et-kemik, kan unları), enerji kaynakları (bitkisel yağlar) ile katkı maddeleri (vitaminler, mineraller, premiksler, ilaçlar) kullanılmaktadır. Büyükbaş ve küçükbaş hayvan yemleri üretiminde ise tahıllar, yağlı tohum küspeleri hayvansal kökenli proteinler ile değirmen artıkları (buğday kırığı, razmol, kepek, pirinç kepeğ), bira fabrika atıkları (malt çimi, malt tozu), selektör altı bakliyat (mercimek, bakla vs kırıkları) ve katkı maddeleri (vitaminler, mineraller, melas, tuz, mermer tozu, kireç taşı ilaçlar) kullanılmaktadır.

H.2.2. İlgili Ürün Pazarı

160

1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar, ilgili ürün pazarının tanımında temel alınmaktadır. Diğer yandan, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında; inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabetçi endişe yaratmıyor ise pazar tanımı yapılmayabileceğini belirtilmiştir.

Karma yem pazarında faaliyet gösteren hisseleri devre konu Özlem Tarım kanatlı havyan yemi ile büyükbaş ve küçükbaş havyan yemi üretmektedir. Yem adlandırması, 767/2009 sayı ve 13.7.2009 tarihli “Hayvan Yemlerinin Piyasaya Sürülmesi ve Kullanılması” hakkındaki AB Direktifi’nin 3. Maddesi uyarınca belirtilen kategorileri kapsamakta ve bunlarla sınırlı tutulmaktadır. Taraflarca Özlem Tarım’ın ürünlerinin söz konusu direktifte yer alan “tam yem” ve “tamamlayıcı yem” kategorilerinde yer aldığı, işlemin devralan tarafı Sanders’ın Türkiye’deki iştiraki olan Mistral Gıda’nın faaliyet alanı olan mineralli hayvan besinleri, diğer katkı maddesi karışımları ve silolanmış koruyucuların ise anılan direktife göre “yem” sayılmadığı belirtilmiştir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden; Mistral Gıda tarafından üretilen ürünlerin Özlem Tarım’ın ürettiği yem ürünleri için tamamlayıcı nitelik taşıdığı anlaşılmaktadır.

Devir işlemi taraflarının faaliyetleri dikkate alındığında işleme ilişkin ilgili ürün pazarının “karma yem pazarı” olarak ya da “kanatlı hayvan yemi pazarı” ile ”büyükbaş ve küçükbaş hayvan yemleri pazarı” olarak ele alınması mümkün gözükmekle birlikte pazar yapısı, tarafların pazar payları gibi faktörler ile tarafların çakışan faaliyetlerinin bulunmaması dikkate alındığında, işlemin olası pazar tanımları çerçevesinde rekabetçi endişe doğurmayacağı görülmektedir. Dolayısıyla, ilgili pazar

tanımının, bu dosya özelinde hukuki değerlendirmeyi etkilemeyeceğinden hareketle, yapılmasına gerek duyulmamıştır.

H.2.3. İlgili Coğrafi Pazar

Karma yem üretimi ve satışı faaliyetinde ülke genelinde rekabet koşullarında bölgeler bazında belirgin farklılıklar, bölgeler arası giriş engellerinin bulunmaması ve arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel farklılıklar göstermemesi dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. İşlemin Niteliği

İşleme ilişkin olarak taraflar arasında 4.5.2010 tarihinde Hisse Alım Sözleşmesi imzalanmıştır. İşlem ilk etapta Özlem Tarım’ın %15 oranında hissesinin Sanders’a devrini içermektedir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmede ayrıca, en geç 31.3.2013 tarihine kadar ilave %18,33 oranında hissenin Sanders’a devri düzenlenmektedir. Hisse Alım Sözleşmesi’nin 5. maddesi uyarınca ilk hisse devrine ilişkin kapanış tarihinde Hissedar Sözleşmesi adlı ikinci bir sözleşme imzalanacak ve yürürlüğe girecektir. Hissedarlar Sözleşmesi’nde genel olarak Özlem Tarım’ın hisse devri sonrası yönetim yapısı, hissedarlara ilişkin rüçhan hakları, imtiyazları, hak ve yükümlülükleri, diğer mali ve idari hususlar ile ikinci hisse devrinin detayları düzenlenmektedir.

Özlem Tarım hisselerinin halihazırda %50’si Akiş Ailesi bireylerine ve diğer % 50’si

1

ise Pagy ve Desii Ailelerine ait olup şirket uzun yıllardır bir çok şirkette ortaklık yapmakta ve beraber çalışmakta olan Pagy ve Desii Aileleri ile Akiş Ailesi’nin ortak kontrolündedir. Tablo 2’de Özlem Tarım’ın mevcut ve %15 oranında hissenin devrini içeren ilk hisse devri sonrasında oluşacak ortaklık yapıları görülmektedir.

Tablo 2: Özlem Tarım’ın Mevcut ve İlk Hisse Devri Sonrası Ortaklık Yapıları

Mevcut Durum İlk Hisse Devri Sonrası Durum

Pay Pay

Frederic Fatih PAGY 10,00

PAGY (B Grubu)

Toplam 100,00

Toplam 100,00

Kaynak: Bildirim Formu

1 Hissedarlardan Carla SERA Vittorio DESİİ’nin kızıdır.

Hissedarlar Sözleşmesi’ndeki düzenlemelere göre ilk hisse devri sonrasında Özlem Tarım’ın yönetim kurulu üyesi sayısı altı (6) olacak ve yönetim kurulu üyelerinin ikisi (2) A Grubu hissedarların (Akiş Ailesi), ikisi (2) B Grubu hissedarların (Pagy ve Desii Aileleri ve ikisi (2) de C Grubu hissedarların (Sanders) çoğunluğu tarafından gösterilen adaylar arasından genel kurul tarafından seçilecektir. Yönetim kurulunun toplantı nisabı en az dört (4) üye olacaktır. Hissedarlar Sözleşmesi’nde “İlk Büyük Kararlar” ve “İkincil Büyük Kararlar” olarak belirtilen ve içerisinde stratejik sayılabilecek kararların da yer aldığı hususlar için özel karar alma mekanizmaları düzenlenmiştir. Bunların haricindeki yönetim kurulu kararları toplantıda mevcut üyelerin salt çoğunluğunun olumlu oyu ile alınacaktır.

“İlk Büyük Kararlar” olarak adlandırılan ve içerisinde 600.000 Euro veya eşdeğeri TL miktarın üzerinde yatırım yapma veya mevcut tesisi kapatma kararı, genel müdürün görev ve sorumluluklarının belirlenmesi, 400.000 Euro ve eşdeğeri TL miktarın üzerinde sabit ve maddi duran varlıkların tasarrufu gibi stratejik karar olarak nitelendirilebilecek hususların da yer aldığı kararların alınabilmesi için her bir hisse grubundan en az bir üyenin olumlu oyunu içeren mevcut en az dört (4) üyenin olumlu oyu gerekmektedir. Şirketin yıllık işletme planının onaylanması, yıllık satış ve pazarlama stratejisinin onaylanması gibi stratejik karar sayılan hususları da içeren “İkincil Büyük Kararlar”ın alınabilmesi için ise karar nisabı mevcut en az dört (4) üyenin olumlu oyudur. Dolayısıyla Hissedarlar Sözleşmesi’nde ikincil büyük kararlar olarak adlandırılan hususlara ilişkin karar mekanizmasında kararlar üç farklı hisse grubunun ikili kombinasyonlarıyla alınabilmektedir. Ancak anılan sözleşmede ilk büyük kararlar olarak belirtilen kararların alınabilmesi için tüm hisse gruplarının olumlu oyunun gerekliliği, her üç hisse grubunun da Özlem Tarım’ın stratejik kararlarının alınması bakımından yönetimde belirleyici etki uygulama olanağına sahip olmasını sağlamaktadır. Dolayısıyla birinci hisse devri sonrası Özlem Tarım’ın üzerinde Desii-Pagy Aileleri, Akiş Ailesi ve Sanders’ın ortak kontrolü olacaktır. İkinci hisse devrinin ise en geç 31.3.2013 tarihine kadar gerçekleşmesi planlanmaktadır. İkinci hisse devri sonrası Özlem Tarım hisselerinin %33,33’ü Akiş Ailesi’ne, %33,33’ü Pagy ve Desii Aileleri’ne ve %33,33’ü ise Sanders’a ait olacaktır. Taraflarca ikinci devrin gerçekleşmesi halinde Özlem Tarım’ın kontrol yapısında ve Sanders’ın hak ve imtiyazlarında bir değişiklik olmayacağı, ilk devir sonucunda sahip olacağı hak ve imtiyazlara sahip olmaya aynen devam edeceği belirtilmiştir. Ancak, Sanders’ın ikinci devir işlemini süresi içerisinde ve belirlenen şartlara uygun bir şekilde gerçekleştirmemesi halinde sahip olduğu hak ve imtiyazların bir kısmını

2

Hissedarlar Sözleşmesi’nin ilgili bölümünde düzenlendiği şekli ile kaybedecektir. Mevcut dosya kapsamında kontrol değişimi açısından yapılan değerlendirme, hisse devri işlemlerinin mevcut Hissedarlar Sözleşmesi doğrultusunda gerçekleşmesi koşuluna bağlı olarak, ikinci hisse devri işlemini de kapsamaktadır. İkinci hisse devrinin birinci hisse devri sonrasında oluşacak kontrol yapısında herhangi bir değişikliğe yol açması halinde tarafların tekrar bildirimde bulunmaları gerekmektedir.

270

[2] İkinci hisse devrinin gerçekleşmemesi halinde Sanders’ın yönetim kuruluna üye atama yetkisi 1 üyeye düşürülecek ve Özlem Tarım’ın yönetim kurulu 5 üyeli hale getirilecektir. Hem ilk büyük kararlar hem de ikinci büyük kararların alınabilmesi için mevcut herhangi 4 üyenin olumlu oyu yeterli olacak ve her bir hisse grubundan en az 1 üyenin olumlu oyunun alınması şartı aranmayacaktır.

H.3.2. İşlemin 1997/1 sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirilmesi

1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesine göre bildirim konusu işlemin, Tebliğ kapsamında bir birleşme veya devralma sayılabilmesi için işleme konu olan teşebbüs üzerindeki kontrolde bir değişiklik meydana getirmesi gereklidir. İncelemeye konu işlem ile hisseleri devre konu Özlem Tarım Pagy ve Desii Aileleri ile Akiş Ailesi’nin ortak kontrolünden Pagy ve Desii Aileleri, Akiş Ailesi ve Sanders’ın ortak kontrolüne geçmektedir. Bu durumda Özlem Tarım üzerinde yeni bir ortak kontrol oluşmaktadır. 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendine göre; “Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve mal varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint venture)” birleşme ve devralma sayılan hallerden kabul edilmektedir. Bu tanım çerçevesinde bir ortak girişimin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında birleşme ve devralma sayılabilmesi için aşağıda sayılan üç unsurun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir:

 Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,

 Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,

 Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki

rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması bir başka deyişle rekabetçi

davranışların koordinasyonuna yol açmaması

Önceki bölümde yer verilen açıklamalar çerçevesinde, işlem sonucu Özlem Tarım üzerinde tarafların ortak kontrolü oluşmakta olduğundan birinci unsur gerçekleşmektedir. Bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkmaya ilişkin ikinci unsurun gerçekleşmesi için Özlem Tarım’ın faaliyet gösterdiği pazarda bağımsız bir aktör olarak davranması, ticari faaliyetlerini sürekli bir biçimde yürütebilmesi için günlük faaliyetlerini sürdüren bir yönetime; mali, personel, taşınır ve taşınmaz malvarlıklarını da içeren yeterli kaynaklara sahip olması gereklidir. Yeni kurulan bir şirket olmayan Özlem Tarım’ın bağımsız bir iktisadi varlık olarak faaliyet göstermesi için gerekli olan tüm bu koşulları halihazırda sağladığı anlaşılmaktadır.

Üçüncü unsurun gerçekleşmesi için ise tarafların Özlem Tarım’ın faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarında aktif olmamaları ya da taraflardan sadece birinin ilgili ürün pazarındaki faaliyetlerine devam etmesi gereklidir. İşlemin devralan tarafı Sanders’ın Türkiye’de Özlem Tarım ile aynı ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamakta olup taraflarca Sanders’ın Türkiye’deki iştiraki Mistral Gıda’nın Özlem Tarım’ın ürünleri için tamamlayıcı nitelikte olan ürünler ürettiği belirtilmiştir. Tarafların ifadelerine göre Özlem Tarım’ın mevcut hissedarları olan Akiş, Pagy ve Desii Aileleri’nin mensuplarınca kontrol edilen Pagysa Pamuk Gıda Yerli Ürünler Ticaret A.Ş., Vertigo Tarım ve Ticaret A.Ş. ve iştirakleri ile Pakiş Ambalaj ve Tavukçuluk Sanayi Ticaret A.Ş.’nin de Özlem Tarım ile aynı ilgili ürün pazarında faaliyetleri bulunmamaktadır. Dolayısıyla incelemeye konu işlemde bağımsız teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonu riskinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla, tarafların ortak kontrolüne geçmesi planlanan Özlem Tarım’ın bu üç unsuru da sağladığı anlaşıldığından, anılan işlem 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir ortak girişim işlemidir.

1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre %25 pazar payı sınırı veya 25 milyon TL ciro eşiğini geçen birleşme ve devralmaların Rekabet Kurumu’na bildirilmesi zorunludur.

Özlem Tarım’ın 2009 yılı karma yem pazarındaki cirosu …………. TL (………….)’dir. Anılan cironun ………….. TL (……) kadarı kanatlı hayvan yemi satışından …………. TL (……) kadarı ise büyükbaş ve küçükbaş hayvan yemleri satışından elde edilmiştir. İşlemin devralan tarafı Sanders’ın ise Türkiye’de karma yem pazarına ilişkin cirosu bulunmamaktadır. Devralma işlemi taraflarının alternatif olarak tanımlanabilecek üç ilgili ürün pazarında da 2009 yılında elde ettikleri ciro 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen ciro eşiğini aşmaktadır. Dolayısıyla söz konusu işlem izne tabi bir devralma işlemidir. H.3.3. İşlemin Rekabetçi Etkilerinin Değerlendirilmesi

Taraflarca Türkiye Yem Sanayicileri Birliği verileri kaynak gösterilerek sunulan Özlem Tarım ve rakiplerinin 2009 yılı üretim miktarına (ton) göre hesaplanmış karma yem pazarındaki pazar paylarına Tablo 3’te yer verilmektedir.

Tablo 3. 2009 Yılı Karma Yem Pazarındaki Pazar Payları

Firma Adı Pazar Payı(%)

CP Standart Gıda.

Abalıoğlu Yem

Banvit

Erpiliç

Beypi

Keskinoğlu

Tarım Kredi Fabrikaları

Matlı Yem

Şeker Piliç

İpek Yem

Toros Yem (Gürsoy)

Çamlı Yem

Özlem Tarım

Diğer

Kaynak: Taraflarca Gönderilen Bilgi Yazısı

Özlem Tarım ve rakiplerinin, kanatlı hayvan yemi pazarı ile büyükbaş ve küçükbaş hayvan yemleri pazarı için ayrıştırılmış pazar paylarına ise Tablo 4’te yer verilmiştir.

Payları

Büyükbaş-Küçükbaş

Kaynak: Taraflarca Gönderilen Bilgi Yazısı

Özlem Tarım’ın karma yem pazarındaki pazar payı %.. olup kanatlı hayvan yemi ve büyükbaş-küçükbaş hayvan yemi şeklinde yapılacak alternatif alt pazar tanımları içerisinde ise bu pay sırasıyla ….. ve ……..’dir. Pazarların tümünde yoğunlaşma oldukça düşük olup “diğer” başlığı altında yer alanlar da dahil olmak üzere çok sayıda üretici %10’un altındaki pazar payları ile faaliyet göstermektedir.

İşlemin devralan tarafı Sanders’ın Türkiye’deki iştiraki Mistral Gıda’nın faaliyet alanının mineralli hayvan besinleri, diğer katkı maddesi karışımları ve silolanmış koruyucular olduğu ve bu ürünlerin yem sayılmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla işlemin devralan tarafının hisseleri devre konu Özlem Tarım ile Türkiye’de çakışan faaliyeti bulunmamaktadır. Taraflar arasında yatay ya da dikey örtüşme ortaya çıkmayacağından inceleme konusu işlem sonucu bir yoğunlaşma meydana gelmeyecektir.

360

H.3.4. Yan Sınırlamalar

Hissedarlar Sözleşmesi’nin 18. maddesinde rekabet etmeme yükümlülüğü düzenlenmiştir. Anılan düzenlemeden, rekabet yükümlülüğünün hem işlemin devralan tarafı Sanders ile bünyesinde bulunduğu Glon Grubu ve Glon Sanders‘a hem de devreden konumundaki Akiş, Pagy ve Desii Aileleri mensupları olan mevcut hissedarlara ve bu kişilerin kontrolündeki Pakiş Ambalaj ve Tavukçuluk Sanayi Ticaret A.Ş.’ye, Özlem Tarım’da hissedar olmaya devam ettikleri sürece ve ellerinde son kalan hisseleri satmalarına müteakip 36 ay süreyle getirildiği anlaşılmaktadır.

370

Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama kavramı çerçevesinde yoğunlaşma işlemi ile birlikte değerlendirilebilmesi için, yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma kriterinin yanı sıra sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık (ortak girişimin faaliyette bulunduğu ürün pazarı, süre ve coğrafi pazarla sınırlı olma gibi) kriterlerini de sağlaması gerekmektedir.

İncelemeye konu rekabet yasağının sadece işlemin taraflarına getirildiği görülmektedir. Ayrıca rekabet yasağının geçerli olduğu coğrafi alanın Türkiye olarak, ilgili ürünün ise Özlem Tarım’ın işiyle rekabet eden bir iş olarak belirlendiği görülmektedir. Bu bağlamda rekabet yasağının ortak girişimin faaliyet gösterdiği ilgili coğrafi pazar ve ürün pazarıyla sınırlı tutulduğu anlaşılmaktadır.

Ortak girişim işlemi bakımından öngörülen rekabet yasağının süresinin ise genel olarak tarafların ortak kontrollerinin devam ettiği müddeti aşmaması gerekmektedir. Taraflarca Özlem Tarım’ın faaliyet gösterdiği pazarların nitelikleri ve yapıları dikkate alındığında söz konusu rekabet etmeme hükmüne ilişkin sürenin makul, objektif ve gerekli bir sınırlama olduğu kanaatine varılmıştır.

İncelemeye konu işlemde rekabet etmeme yükümlülüğünün çok sayıda firmanın faaliyet gösterdiği, piyasaya giriş çıkışların ve ithalatın önünde önemli bir engel bulunmayan bir pazarda düşük paya sahip bir teşebbüsün hissedarlarına getirilmesinden hareketle, söz konusu rekabet etmeme yükümlülüğünün yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma, sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık kriterlerine uygun olduğu, dosya konusu işlemin gerçekleştirilmesi için

gerekli ve rekabeti gereğinden fazla sınırlamayan bir yan sınırlama olduğu kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.