İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

Pompa otomasyonu yazılımı alanında faaliyet gösteren Asis Akaryakıt Servis İstasyon Sistemleri ve İnş. Ltd.

Rekabet İhlali11-57/1469-526Karar tarihi: 17.11.2011Yayımlanma tarihi: 17.01.2012

Pompa otomasyonu yazılımı alanında faaliyet gösteren Asis Akaryakıt Servis İstasyon Sistemleri ve İnş. Ltd. Şti. ve TURPAK Elektromanyetik Yakıt İkmal Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. tarafından, akaryakıt istasyonlarına yönelik arka ofis yazılımları sağlayan teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırıldığı iddiası.

Karar bilgileri

Karar sayısı
11-57/1469-526
Karar tarihi
17.11.2011
Yayımlanma tarihi
17.01.2012
Karar türü
Rekabet İhlali

Karar metni

7 sayfa · 21.140 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2011-2-403(Önaraştırma)
Karar Sayısı: 11-57/1469-526
Karar Tarihi: 17.11.2011

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,

Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,

Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK

B. RAPORTÖRLER: Evrim Özgül KAZAK, Mücteba ALTUN

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Miron Yazılım ve Bilgi İşlem Teknolojileri Ticaret Ltd. Şti.

Temsilcisi: Av. Seyfettin UZUNÇAKMAK

Büklüm Sokak No: 5/9 Kavaklıdere/Ankara

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILANLAR: - Asis Akaryakıt Servis İstasyon Sistemleri ve İnş. Ltd. Şti.

Yukarı Dudulu Mah. Tatlı Su Mevkii Akif İnan Sok. No:20

Ümraniye-İstanbul

- TURPAK Elektromanyetik Yakıt İkmal Sistemleri San. ve Tic. A.Ş.

Vatan Cad. Ortadoğu İş Merkezi No:2 Kat:4

Çağlayan 34403 İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Pompa otomasyonu yazılımı alanında faaliyet gösteren Asis Akaryakıt Servis İstasyon Sistemleri ve İnş. Ltd. Şti. ve TURPAK Elektromanyetik Yakıt İkmal Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. tarafından, akaryakıt istasyonlarına yönelik arka ofis yazılımları sağlayan teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırıldığı iddiası. F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Turpak Elektromanyetik Yakıt İkmal Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. (Turpak) ve Asis Akaryakıt Servis İstasyon Sistemleri ve İnş. Ltd. Şti. (Asis)’nin otomasyon bilgisayarı verilerinin arka ofis yazılım firmalarına verilmesinde problem yaratmak suretiyle pompa otomasyon yazılımı alanındaki hâkim durumlarının avantajını kullandıkları ve arka ofis yazılım alanında rekabeti bozmayı amaçladıkları, ayrıca Turpak’ın otomasyon sistemlerini entegre ederken, arka ofis yazılımlarını da sistemin içinde akaryakıt istasyonuna bedelsiz olarak sunduğu iddia edilmiştir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 06.09.2011 tarih, 6265 sayı ve 17.01.2011 tarih ve 470 sayı ile intikal eden başvurular üzerine düzenlenen 3.3.2011 tarih, 2011-2- 23/İİ-11-374.EÖK sayılı İlk İnceleme Raporu 10.03.2011 tarihli ve 11-15 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek, Asis ve Turpak hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiş ve yapılan önaraştırma sonucunda, Rekabet Kurulu 21.04.2011 tarih ve 11- 25/478-147 sayıyla inceleme konusu teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığına karar vermiştir.

Sayfa 2

Ancak, şikayetçi tarafından yeni belge ve bilgiler sunulması üzerine, hazırlanan 21.09.2011 tarih ve 2011-2-403/İİ-11-374.EÖK sayılı İlk İnceleme Raporu 29.09.2011 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 11-50/1263-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 01.11.2011 tarih ve 2011-2- 403/ÖA-11-374.EÖK sayılı Önaraştırma Raporu, 04.11.2011 tarih ve REK.0.16.00.00- 110.02.02/656 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-57 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Asis Akaryakıt Servis İstasyon Sistemleri ve İnş. Ltd. Şti. ve Turpak Elektromanyetik Yakıt İkmal Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. hakkında Kanun’un 41. maddesi gereğince soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Teşebbüsler

I.1.1. Asis

Hisselerinin %50’sine Yusuf Kaya’nın, %50’sine ise Salih Güçbilmez’in sahip olduğu Asis’in ana faaliyet alanı pompa otomasyon sistemleridir.

I.1.2. Turpak

Turpak’ın ana faaliyet konusu pompa otomasyon ve tank otomasyon sistemleridir. Bunun yanında Turpak akaryakıt istasyonlarının faaliyetlerine özel olarak yazılımlar da geliştirmektedir. Teşebbüsün sağladığı yazılım programlarının adları aşağıda belirtilmektedir:

– PumpOmat yazılımı: Pompa otomasyonu,

– TankOmat yazılımı: Tank otomasyonu,

– PetrOmat yazılımı: Market otomasyonu,

– FuelOmat yazılımı: Taşıt tanıma sistemi,

– TankerOmat yazılımı: Tanker otomasyonu,

– CentrOmat yazılımı: Petrol şirketi merkezi yönetim programları,

– Trackteck yazılımı: Turpak araç takip sistemleri.

1999 yılında, Türk girişimciler ile Hollandalı yatırımcıların ortaklığı ile kurulan Turpak’ın hisselerinin %60,01’i Trp Systems B.V.’nin, %19,99’u Tamer Şengönül’ün, %19,98’i Mediha Feyhan Şengönül’ün ve %0,01’lik iki hissesi Adil Anjel ile Ömür Anjel’in kontrolündedir.

I.2. Pazara İlişkin Genel Bilgiler

Petrolün kullanıcılara sunumuna ilişkin piyasa faaliyetleri 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve ilgili ikincil mevzuatla düzenlenmektedir. 5015 sayılı Kanun’un 2. maddesinde dağıtım, serbest kullanıcılara akaryakıt toptan satışı ve ikmali dâhil bayilere akaryakıt satış ve ikmal faaliyetlerinin bütünü olarak tanımlanmış, akaryakıt dağıtım yetkisi olan firmalara ise dağıtıcı adı verilmiştir. Bu anlamda Petrol Ofisi, Opet gibi firmalar birer dağıtıcıdır.

Dağıtıcılar akaryakıt dağıtım faaliyetlerini bayilikler aracılığıyla sürdürmektedir. 5015 sayılı Kanun’un 2. maddesine göre bayilik, karşılıklı yükümlülüklerin ekinde fizibilite olan bir sözleşmeye bağlanarak akaryakıt dağıtım şirketleri tarafından gerçek ve tüzel kişilere

Sayfa 3

akaryakıtın kullanıcılara ikmali yetkisi verilmesi işlemini, bayi ise bayilik faaliyeti için gerekli donanıma sahip gerçek ve tüzel kişileri ifade etmektedir. Bayiler istasyonlu ya da istasyonsuz olabilmektedir. Büyük dağıtım şirketleri genellikle istasyonlu bayilik sistemiyle çalışmaktadır. Dolayısıyla, başvuru dilekçesinde yer verilen akaryakıt istasyonu kavramıyla istasyonlu bayiler kastedilmektedir.

Akaryakıt satışlarının takibi bayiler ve dağıtıcılar için oldukça önemlidir. Zira dağıtıcı, 5015 sayılı Kanun’un 8. maddesiyle getirilen kendisiyle sözleşme yapan bayilerin kendisi dışındaki dağıtıcılar veya onların bayilerinden akaryakıt almamasının temin edilmesi hükmünün yerine getirilip getirilmediğini takip etmek, bayii ise akaryakıt tüketimini ve satışlarını kontrol etmek istemektedir.

İstasyonlardaki pompalardan yapılan akaryakıt satışları, depodaki akaryakıt miktarı gibi verilerin bilgisayar ortamına aktarılarak izlenmesine ve denetlenmesine imkân tanıyan sistemlere pompa otomasyon sistemleri adı verilmektedir.

Akaryakıt bayi ve dağıtıcıları, pompa otomasyon sistemleriyle, pompalardan ikmal edilen tüm yakıt ikmal bilgilerini (pompa numarası, tabanca numarası, verilen litre, ikmal tarihi ve saati, ürün cinsi, birim fiyatı ve tutarı), tanklardaki yakıtın envanter bilgilerini (tankın içerisindeki yakıt yüksekliği ve hacmi (brüt ve net olarak), su yüksekliği ve hacmi, yakıtın sıcaklığı) ve tankta oluşan alarm durumlarını (düşük yakıt, aşırı dolum, yüksek su) takip edebilmektedir. Söz konusu bilgiler, otomasyon bilgisayarına aktarılarak, denetimi ve takibi yapılmaktadır.

Bayilerde kurulacak otomasyon sistemleri dağıtım firmaları tarafından belirlenmekte, bu otomasyon firması/firmaları, dağıtım firması tarafından uygun görülen bayilere sistem kurulumunu gerçekleştirmektedir.

Akaryakıt istasyonlarında bulunan marketlerin yönetimi, istasyonun genel yönetimi ve akaryakıt satışlarının muhasebeleştirilmesi gibi uygulamalar için ise özel olarak tasarlanmış yazılım programları kullanılmakta ve bunlara arka ofis (back office) yazılımları adı verilmektedir. Bu yazılımlar tarafından kullanılan ve işlenen bilgiler otomasyon bilgisayarından alınmaktadır. Söz konusu yazılımlarla; istasyonların uzaktan yönetilmesi, istasyon verilerinin cep telefonlarından görüntülenmesi, istasyon satışlarının raporlanması ve çeşitli kriterler bakımından analizi ile bu rapor ve analizlere internet ortamından ulaşılması mümkün olmaktadır.

Arka ofis yazılım firmaları ürünlerini doğrudan bayilere pazarlamaktadır. İstasyonlarında arka ofis yazılımı kullanmak isteyen bayiler, bu konuda herhangi bir düzenleme veya mevzuatla getirilmiş bir yükümlülük/zorunluluk bulunmaması nedeniyle yazılım satın alacakları firmayı kendi tercihlerine göre ve dağıtıcılardan bağımsız olarak belirlemektedir.

Pompa otomasyon sistemleri pazarında faaliyet gösteren başlıca teşebbüsler Turpak, Asis ve Mepsan Petrol Cihazları A.Ş. (Mepsan)’dir. Anılan bu teşebbüslerin yanı sıra IFS Otomasyon ve Danışmanlık Ltd. Şti., TT, Startech Otomasyon ve Çelikarme İnşaat Akaryakıt Otomasyon San. Tic. Ltd. Şti. de pompa otomasyon sistemleri pazarında faaliyet göstermektedir.

Faaliyet konuları arasında pompa, yağ makinası, elektronik hava saati, yazarkasa ve hava kompresörleri imalatı bulunan ve 2006 yılından bu yana pompa otomasyon alanında da faaliyet gösteren Mepsan’ın arka ofis yazılım hizmetleri alanında faaliyeti bulunmamaktadır. Turpak ve Asis ise hem pompa otomasyonu hem de arka ofis yazılımları alanında faaliyet göstermektedir.

Sayfa 4

Arka ofis yazılımları alanında faaliyet gösteren firmaların başlıcaları Miron, Bitakep,

Sibercom, Asis ve Turpak’tır. Miron (1992) ve Bitakep (1988) sektörün en eski ve köklü

firmalarıdır. Asis (2000) ve Turpak’ın (2006) sektöre girişi ise, bu firmalara göre yenidir.

I.3. Değerlendirme

Dosya konusuyla ilgili olarak daha önce intikal eden başvuruda; Turpak ve Asis

tarafından akaryakıt istasyonlarının bilgilerinin şifrelenmesi veya kısıtlı bilgi sunulması

yoluyla yazılım firmalarının faaliyetlerinin zorlaştırıldığı iddia edilmiştir. Söz konusu

başvuru üzerine yapılan önaraştırma sonunda alınan 21.4.2011 tarih ve 11-25/478-147

sayılı Rekabet Kurulu kararında, anılan başvuru, şifreleme uygulaması ve yeterli veri

verilmemesi başlıkları altında ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Verilerin şifrelenmesi

bakımından yapılan analizde;

– 13.02.2007 tarih ve 26433 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5576 sayılı “Petrol Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 7. maddesine eklenen,

“Dağıtıcı lisansı sahipleri, Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak bayilerinde kaçak petrol satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kurar ve uygular.”

hükmüne dayanılarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından 27.06.2007 tarihinde “Petrol Piyasasında Dağıtıcı Lisansı Sahiplerinin Bayi Denetim Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında” 1240 sayılı kararın alındığı, bu karar ile dağıtım firmalarına 30.06.2011 tarihine kadar bütün istasyonlu bayilerinde pompa otomasyon sistemi kurma yükümlülüğünün getirildiği,

– Söz konusu pompa otomasyon sistemlerinin, akaryakıt istasyonlarındaki stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda, günlük olarak izlenebilmesine imkân sağlayacak nitelikte olması gerektiği, bu sorumlulukların, EPDK tarafından dağıtıcılara gönderilen yazılar ile bildirildiği, bu yazılarda ayrıca, pompa otomasyon sistemleri kapsamında bulunması ve EPDK erişimine açılması zorunlu tutulan asgari bilgilerin sıralandığı,

– Bu çerçevede 30.06.2011 tarihinden itibaren tüm dağıtım firmalarının hem akaryakıt istasyonlarının tamamında pompa otomasyonlarının kurulumunu sağlamak, hem de akaryakıt istasyonlarındaki stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda, anlık ve günlük olarak EPDK tarafından izlenebilmesini sağlamakla yükümlü tutulduğu,

– Söz konusu yükümlülüğün sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesi için pompa otomasyon veritabanlarındaki verilerin güvenliğinin önem kazandığı, aksi halde dağıtım firmalarının EPDK’ya eksik veya yanlış bilgi bildirmelerinin söz konusu olabileceği,

– Bu bağlamda, pompa otomasyon veritabanlarına doğrudan erişimin engellenmesinin dağıtım firmaları tarafından talep edildiği, söz konusu engellemenin, pompa otomasyon firmalarınca yapılan şifreleme işlemiyle gerçekleştirildiği

tespitlerine yer verilmiş, pompa otomasyon veritabanlarının, EPDK düzenlemeleri

gereğince dağıtım firmalarının talebiyle şifrelendiği anlaşıldığından, şifreleme

uygulamasıyla ilgili olarak 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiğinin ileri sürülmesinin mümkün

olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anılan Kurul kararında yeterli veri verilmemesi bakımından yapılan değerlendirmede ise;

Sayfa 5

– Arka ofis yazılım firmalarının yazılımlarını oluşturmak ve bayiye hizmet sunabilmek

için pompa otomasyon veritabanlarında toplanan verilere ihtiyaç duyduğu, öte yandan,

ilgili EPDK düzenlemeleri ertesinde dağıtım firmaları tarafından, pompa otomasyon

veritabanlarına erişimin engellenmesinin talep edildiği ve pompa otomasyon firmaları

tarafından veritabanlarına erişimin engellendiği,

– Söz konusu engelleme ertesinde, pompa otomasyon verilerinin başka bir sanal ortama

aktarılarak (text, ftb formatında vb.) arka ofis yazılım firmalarına sunulması

uygulamasına başlandığı, böylelikle hem veritabanının güvenliğinin sağlanacağı hem

de arka ofis yazılım firmalarına veri sunulabileceği,

– Her bir bayide tek bir pompa otomasyon sisteminin kurulduğu ve dolayısıyla tek bir

otomasyon veritabanının olduğu dikkate alındığında, arka ofis yazılım firmalarının

gerek faaliyetlerine başlayabilmek gerekse faaliyetlerini sürdürebilmek bakımından bu

bilgisayarda toplanan verilere erişebilmesinin şart olduğu, bununla birlikte verilerin

şifrelenmesinden ziyade, bu verilerin yeteri kadar verilmemesi vb. uygulamaların arka

ofis yazılım firmalarının faaliyetlerini zorlaştıracağı

ifadelerine yer verilmiş, pompa otomasyon firmaları tarafından yazılım firmalarının faaliyetlerinin zorlaştırılması amacıyla verilerin verilmediğine veya zamanlamada problemler yaratıldığına ilişkin olarak yeterli bilgi ve belgeye ulaşılamaması nedeniyle Asis ve Turpak hakkında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bir arka ofis yazılım firması olan Miron tarafından yapılan dosya konusu başvuruda ise özetle, arka ofis yazılımı alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin,

– anlık veri elde etmek bakımından engelleme ile karşılaştıkları,

– Turpak ve Asis’in inisiyatifinde geç ve eksik oluşturulan vardiya dosyalarını kullanmak

zorunda bırakıldıkları,

– tüm bu nedenlerle müşterileri nezdinde verimli bir yazılım üretemedikleri

ileri sürülmüş, Turpak’ın otomasyon sistemlerini entegre ederken arka ofis yazılımlarını da sistemin içinde akaryakıt istasyonuna bedelsiz olarak sunduğu ifade edilmiştir.

Bayilerin alım satım bilgileri, stok durumu gibi bayi faaliyetine yönelik temel bilgilerin tamamı pompa otomasyon veritabanlarında toplanmaktadır. Bu çerçevede, ister en basit/temel, ister en gelişmiş şekliyle olsun herhangi bir arka ofis yazılım programının oluşturulması ve bayiye pazarlanabilmesi için bu verilere ulaşılması bir zorunluluk olarak ortaya çıkmaktadır. Her bir bayide tek bir pompa otomasyon sisteminin kurulduğu dikkate alındığında, arka ofis yazılım firmalarının faaliyetlerine başlayabilmek veya sürdürebilmek bakımından bu bilgisayarda toplanan verilere erişebilmesinin şart olduğu açıktır.

EPDK düzenlemeleri neticesinde oluşan veri güvenliği tereddütleri karşısında pompa otomasyon veritabanlarına doğrudan erişim engellendikten sonra, söz konusu bilgilerin arka ofis yazılım firmaları veya bayilere verilmemesinin herhangi bir hukuki gerekçesi olmayacaktır. Söz konusu bilgiler, bayinin istasyonunda oluşan ve tamamıyla bayiye ait bilgilerdir. Dağıtım firmalarının ilgili mevzuat uyarınca bu bilgilerin güvenliğinin sağlanmasını talep etme hakkı bulunmakla birlikte, bu bilgilerin bir yazılım firması tarafından kullanılıp kullanılmayacağı ve bir yazılım hizmetinin alınıp alınmayacağı kararı bayinin tasarrufundadır.

Öte yandan, pompa otomasyon firmalarının, ilgili bilgilerin bazılarını verip bazılarını vermemesi, faaliyetine başlaması ve sürdürmesi bu bilgilere bağlı olan yazılım

Sayfa 6

firmalarının faaliyetlerini zorlaştıracak ve engelleyecektir. Bu nedenle tüm otomasyon firmalarının; dağıtım firmasına ait ticari sır niteliğindeki bilgiler haricinde pompa otomasyon veritabanlarında toplanan bilgilerin tamamını yazılım firmalarının erişimi için belirlenmiş alanlara bırakması gerekmektedir.

Bu çerçevede, verilerin verilmesi ile ilgili olarak hakkında önaraştırma yürütülen Turpak ve Asis’te raportörlerce yapılan yerinde incelemelerde, bu firmalar tarafından arka ofis yazılım firmalarına yeterli bilginin verilmediği, verilmesinde birtakım zorluklar yaşatıldığına ilişkin herhangi bir bulguya rastlanılmamıştır. Buna ek olarak yapılan görüşmelerde, hem Turpak hem de Asis tarafından, arka ofis yazılım firmalarının ihtiyaç duydukları bilgilerin dışarıya okunabilir şekilde sunulduğu, başka birtakım bilgilerin talep edilmesi halinde de bu bilgilerin söz konusu firmalara sunulacağı ifade edilmiştir.

Şikâyet dilekçesinde ayrıca, Turpak ve Asis firmalarının kendi arka ofis yazılımlarını çalıştırırken pompa otomasyon veritabanından hiçbir kısıtlama olmaksızın doğrudan faydalandıkları ifadelerine yer verilmektedir. Bu durumun ortaya konulabilmesi için Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından hazırlattırılan bilirkişi raporu da şikâyet dilekçesinin bir eki olarak sunulmaktadır. Söz konusu bilirkişi raporunda Muğla ili Fethiye ilçesinde faaliyet gösteren bir bayide Turpak’ın arka ofis yazılımının doğrudan otomasyon veritabanından veri aldığı, bununla birlikte Miron’un arka ofis yazılımının direk otomasyon veritabanından veri alamadığı tespitlerine yer verilmektedir.

Turpak ile yapılan görüşmede ise, söz konusu firma yetkilileri tarafından, firmalarına ait arka ofis yazılımlarının (Petromat), diğer arka ofis yazılımlarının olduğu gibi, hiçbir suretle pompa otomasyon veritabanına ulaşmadığı ifade edilmiştir.

Yukarıda da belirtildiği üzere, arka ofis yazılım firmalarının faaliyetlerine başlayabilmek ve sürdürebilmek bakımından pompa otomasyon veritabanıyla sağlanan verilere erişebilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, söz konusu bilgilerin kullanılması için doğrudan pompa otomasyon veritabanlarına erişilmesi zorunlu değildir. Pompa otomasyon veritabanında toplanan verilerin, sağlıklı ve sürekli olarak aktarıldığı diğer sanal ortamlardan da bu veriler alınabilecek ve arka ofis yazılım firmaları tarafından kullanılabilecektir. Bu çerçevede, pompa otomasyon bilgisayarı veritabanına doğrudan ulaşılması/ulaşılamamasından ziyade, bu verilerin yeteri kadar verilmemesi arka ofis yazılım firmalarının faaliyetlerini zorlaştıracak/engelleyecektir. Arka ofis yazılım firmalarına Turpak ve Asis tarafından yeterli bilginin verilmediğine ilişkin olarak ise önaraştırma sürecinde herhangi bir bilgi veya bulguya ulaşılamamıştır.

Başvuru dilekçesinde yer verilen bir diğer husus ise, Turpak’ın otomasyon sistemlerini entegre ederken arka ofis yazılımlarını da sistemin içinde akaryakıt istasyonuna bedelsiz olarak sunduğu yönünde duyumlar alındığıdır.

Anılan şikâyet ile ilgili yapılacak incelemenin rekabet hukuku literatüründe ürünlerin birlikte satılması yoluyla rekabetin engellenmesi bakımından ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Söz konusu eylemleri bağlama (tying), paket satış (pure bundling) ve karma paket satış (mixed bundling) olarak sıralamak mümkündür.

Birlikte satış uygulamalarında alıcı tarafından esas olarak talep edilen birinci ürüne “bağlayıcı ya da bağlayan ürün”, bu ürünle birlikte alımı istenen ikinci ürüne ise “bağlanan ya da bağlı ürün” adı verilmektedir.

Bağlama (tying); bağlayıcı ürünün (ürün A) satın alınmasının ancak bağlanan ürünün, bağlayıcı ürün ile birlikte (ürün B) satın alınması koşuluyla mümkün olması durumunu ifade etmektedir. Bağlama uygulamasında ürün A’nın tek başına satın alınması mümkün olmazken, ürün B’nin tek başına satın alınması imkân dâhilindedir. Paket satış (pure

Sayfa 7

bundling) uygulamasında ise iki ürünün bağlanması dolayısıyla yalnızca bir arada satışı söz konusudur. Bu tür bir satış stratejisinde ürünlerden herhangi birisinin tek başına satın alınabilmesi söz konusu değildir. Karma paket satış (mixed bundling) uygulamasında ise; ürünlerin hem tek tek hem de bir paket olarak satın alınabilmesi mümkün olmaktadır. Ancak bu uygulamada ürünlerin paket fiyatı, ürünlerin ayrı ayrı satın alınması halinden daha ucuz bir fiyatla gerçekleşmektedir.

Başvuru dilekçesinde bağlama uygulamasına tabi olduğu öne sürülen ürünler pompa otomasyon sistemleri ile arka ofis yazılımlarıdır. EPDK’nın dosya konusuyla ilgili düzenlemeleri çerçevesinde, pompa otomasyon sistemlerinin alıcısı dağıtım firmaları, arka ofis yazılımlarının müşterileri ise bayilerdir. Dolayısıyla anılan ürünlerin bayilere birlikte satılması söz konusu değildir. Konu ile ilgili olarak Turpak’tan gelen bilgi yazısında, firmalarının arka ofis ürününün pompa otomasyon ürününden ayrı olarak satıldığı ve bu ürünlerin birlikte paket olarak satılmadığı ifade edilmiştir. Asis’ten gelen bilgilerde de firmaları tarafından söz konusu ürünlerin birlikte satılmasına ilişkin herhangi bir uygulamanın yürütülmediği ifadelerine yer verilmiştir. Bu bilgiler çerçevesinde, birlikte satışa konu iki ürünün varlığının söz konusu olmadığı göz önüne alındığında, anılan iddiaya yönelik olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, Asis ve Turpak’ın, pompa otomasyon veritabanlarında toplanan bilgilerin arka ofis yazılım firmalarına sunulması bakımından 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiklerini gösterecek yeterli delil veya bulguya ulaşılamaması nedeniyle, dosya mevcudu bilgi ve belgeler çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.

Yargı süreci

1 dava

  • Miron Yazılım ve Bilgi Teknolojileri Tic. Ltd. Şti.

    Danıştay 13. Daire · Esas No: 2012/388

    Dava kabul edildi — Kurul kararı iptal

    Safahat

    1. 22.06.2015Dava kabul edildi — Kurul kararı iptal· Danıştay 13. Daire· 2012/388
    2. 03.02.2014Yürütmeyi durdurma reddi· Dan. İdari Dava Dai. Gn. Krl.· 2013/691

Dava ve safahat bilgileri Rekabet Kurumu'nun yayımladığı kayıtlardan alınmıştır. Bağlayıcı olan mahkeme kararlarının kendisidir.

Aynı toplantıda alınan kararlar

Bu toplantının tüm kararları

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.