İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

Rekabet Kurulunun 02.10.2025 tarih ve 25-37/891-M kararı uyarınca, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında…

Rekabet İhlali26-23/670-269Karar tarihi: 30.06.2026Yayımlanma tarihi: 17.11.2026

Rekabet Kurulunun 02.10.2025 tarih ve 25-37/891-M kararı uyarınca, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında, soruşturma tarafı Muya Poliüretan Kauçuk Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından sunulan değiştirilmiş taahhütlerin değerlendirilerek soruşturmanın internet satışlarının belirlenmesi uygulamalarına yönelik olarak sonlandırılması.

Karar bilgileri

Karar sayısı
26-23/670-269
Karar tarihi
30.06.2026
Yayımlanma tarihi
17.11.2026
Karar türü
Rekabet İhlali

Karar metni

28 sayfa · 86.774 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2025 - 5 - 056(Soruşturma/Taahhüt)
Karar Sayısı: 26-23/670-269
Karar Tarihi: 30.06.2026

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Rıdvan DURAN,

Ayşe USLU CEVLEK

B. RAPORTÖRLER: Ahmet Ogün KARAGÜLLE, Muhammed Mustafa AÇIKEL

C. İLGİLİ TARAF: - Muya Poliüretan Kauçuk Sanayi ve Ticaret AŞ(MUYA)

Temsilcileri: Av. Meryem Kübra ŞIVGIN

Büyükdere Caddesi Kaynak Apartmanı No: 157/11

Zincirlikuyu/İSTANBUL

D. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Gizlilik talebi bulunmaktadır.

(1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 02.10.2025 tarih ve 25-37/891-M kararı uyarınca, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında, soruşturma tarafı Muya Poliüretan Kauçuk Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından sunulan değiştirilmiş taahhütlerin değerlendirilerek soruşturmanın internet satışlarının belirlenmesi uygulamalarına yönelik olarak sonlandırılması.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Muya Poliüretan Kauçuk Sanayi ve Ticaret AŞ’nin (MUYA) yetkili satıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek ve internet satışlarını yasaklamak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesinin ihlal edildiği iddiası.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 02.10.2025 tarihli ve 25-37/891-M sayılı toplantısında, Muya Poliüretan Kauçuk Sanayi ve Ticaret AŞ’nin (MUYA) yetkili satıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek ve internet satışlarını yasaklamak suretiyle 4054 sayılı 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediği iddiası ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

(4) Soruşturmaya başlandıktan sonra Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 18.12.2025 tarih ve 78214 sayı ve 26.12.2025 tarih ve 78630 sayı ile intikal eden yazılarla MUYA tarafından 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’in (2021/2 sayılı Tebliğ) ile Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik (Uzlaşma Yönetmeliği) kapsamında taahhüt ve uzlaşma usulünün başlatılması talebinde bulunulmuştur. Söz konusu başvuru üzerine hazırlanan Bilgi Notu, Kurulun 15.01.2026 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 26-02/51-M sayılı Kurul kararıyla ilgili teşebbüsün taahhüt ve uzlaşma talepleri kabul edilerek taahhüt ve uzlaşma görüşmelerinin başlatılmasına karar verilmiştir. Devam eden süreçte anılan Kurul kararı üzerine MUYA ile taahhüt görüşmelerine başlanmış olup teşebbüs vekili ve yetkilileri ile 02.10.2025 tarihinde

Sayfa 2

toplantı gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Kurulun 05.03.2026 tarih ve 26-08/257-M sayılı kararıyla soruşturma süresinin üç ay uzatılmasına karar verilmiştir.

(5) MUYA tarafından 22.04.2026 tarih ve 83667 sayı ile nihai taahhüt metni (Taahhüt Metni) Kurum kayıtlarına intikal ettirilmiştir. Söz konusu taahhüt metni üzerine yazılan bilgi notu Kurulun 21.05.2026 tarih ve 26-19/594-M sayılı kararıyla görüşülerek MUYA tarafından sunulan taahhütlerin tespit edilen rekabet sorunlarını bir bütün olarak gideremeyeceğinden bahisle 2021/2 sayılı Tebliğ’in 10. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince taahhütlerin değiştirilerek rekabet endişelerinin giderilmesi amacıyla MUYA’ya 15 gün süre verilmesine karar verilmiştir.

(6) Bu kapsamda MUYA tarafından 19.06.2026 tarih ve 86138 sayılı ile MUYA’ya tanınan 15 günlük süresi içinde değiştirilmiş taahhüt metni (Değiştirilmiş Taahhüt Metni) sunulmuştur.

(7) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 29.06.2026 tarihli ve 2025-5-056/BN- 07 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(8) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle;

- MUYA’nın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet sorunu teşkil

edebilecek yetkili satıcılarının internet satışlarını yasaklamak suretiyle pasif

satışlarını engellemesine yönelik davranışları bakımından 19.06.2026 tarihli ve

86138 sayılı yazısı ile sunduğu değiştirilmiş taahhütlerinin bu davranışlar dolayısıyla

ortaya çıkan rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa

sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir nitelikte olduğu ve bağlayıcı

hale getirilebileceği,

- Böylece MUYA hakkında yürütülmekte olan soruşturmanın, yetkili satıcıların internet

satışlarını yasaklamak suretiyle pasif satışların engellenmesi iddiası bakımından

sonlandırılabileceği

ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İncelenen Taraf Hakkında Bilgi: MUYA

(9) MUYA, 1994 yılında yerli sermaye ile kurulmuş olup kuruluşundan itibaren Bilgiç ve Acar aileleri tarafından idare edilmektedir. Genel olarak ayakkabı ve terlik üretimi alanında faaliyet göstermekte, bu kapsamda erkek ve kadın için terlik, sandalet, ayakkabı, bot gibi farklı segmentlerde üretim gerçekleştirmektedir. İstanbul’da 25.000 m [2]’lik üretim tesisinde, poliüretan, termo ve taban üretim hatlarına sahip olup halihazırda ortalama 160 çalışanı bulunmaktadır. MUYA sahibi olduğu aynı isimli marka altında ayakkabı ve terlik üretimi ve dağıtımı faaliyeti yanında yerel ve küresel markalar için lisanslı üretim de gerçekleştirmektedir. Ayrıca teşebbüsün 2025 yılına ilişkin cirosu (.....) Türk lirası olarak gerçekleşmiştir.

I.2. İlgili Pazar

I.2.1. Sektör Hakkında Bilgi

(10) Soruşturma tarafı MUYA, aslen kendi markası altında ve kısmen üçüncü taraflar için terlik ve ayakkabı üretimi ile dağıtımı faaliyetlerinde bulunmakta olup söz konusu ürünlerin hazır giyim sektörü içinde yer aldığı söylenebilecektir. Hazır giyim sektörü ise genel itibarıyla, dokuma ve örme kumaşlardan üretilen; kadın, erkek ve çocuklara yönelik hem iş hayatında hem de günlük amaçlarla kullanılabilen iç ve dış giyim ürünleri ile bunlara ilişkin aksesuarları kapsamaktadır.

Sayfa 3

(11) Tüketicinin hazır giyime ilişkin tercihlerinde; tüketicinin yaşı, cinsiyeti, yaşadığı yerin coğrafi ve iklimsel özellikleri gibi faktörler etkili olmaktadır. Bunlara ek olarak; kalite ve fiyat dengesi, gelir seviyesi, nüfus ve demografik yapı, tasarım ve modaya uygunluk, ürünün markası, sosyal ve çevresel standartlara uygun üretilmiş olması, performans özellikleri ve fonksiyonları tüketici tercihlerinde rol oynamaktadır.

(12) Ülkemizin hazır giyim sektöründe yüksek üretim kapasitesi, endüstrideki deneyim ve bilgi birikimi, teslimat süresinin kısalığı, kaliteli üretim, uygun maliyet, esnek üretim ve ürün çeşitliliği gibi faktörlerden doğan üstünlükleri olduğu; ayrıca ülkemizde, perakende sektöründe faaliyet gösteren firmaların çeşitlenmesi, sayılarının artması ve faaliyetlerinin genişlemesi ile hazır giyim ürünlerindeki fiyat rekabetinin arttığı söylenebilmektedir.

(13) 1980 yılından itibaren başlayan ihracat hamlesi ile Türk hazır giyim sektörü, büyük bir atılım göstermiş ve bu tarihten itibaren sektöre yapılan yatırımlar artmıştır. Tekstil ve hazır giyim sektörü, gayri safi yurt içi hasıla, imalat sanayi ve sanayi üretimindeki pay, ihracat, ekonomiye sağladığı net döviz girdisi, istihdam, yatırım gibi makro-ekonomik büyüklükler açısından Türkiye’nin önemli sektörlerinden biri olup Türkiye’nin dış ticaretinde önemli paya sahip olmuştur.

(14) Ulusal pazarda faaliyet gösteren hazır giyim perakendecileri başlıca beş grup altında kategorize edilebilmektedir:

− Zincir mağazacılık şeklinde yapılan hızlı moda (fast-fashion) perakendeciliği

− Katlı hazır giyim perakendeciliği

− Klasik moda perakendeciliği

− Spor kıyafetlere yönelik hazır giyim perakendeciliği

− Tekil mağaza (münferit butik, tuhafiyeci tarzı) perakendeciliği

(15) Ayakkabı sektörü özelinde bakıldığında çorap dışında ayağa giyilen iskarpin, bot, çizme ve terlik gibi her tür ayak giysisini ifade eden ayakkabıların, farklı kıstaslar kullanılarak çeşitli sınıflandırmalara tabi olduğu görülmektedir. Ayakkabılar, kullananların cinsiyet ve yaşları yönünden kadın, erkek, genç kız ve genç erkek, çocuk ve bebek ayakkabıları olmak üzere beş sınıfa ayrılırken kullanım yerlerine göre de kapalı alanlar, çalışma salonları, spor salonları, açık alanlara yönelik ayakkabılar olarak dört ayrı şekilde sınıflandırılmaktadır. Diğer sınıflandırmalarda ise ayakkabının yüzünün tabana tutturuluş biçimi, topuk yüksekliği, taban uzunluğu, ayakkabı türleri (bileği örten ayakkabılar, bileği örten botlar, çizmeler, sandaletler, spor ayakkabılar, terlikler vb.) önemli olabilmektedir.

(16) Bir başka sınıflandırmaya göre ise ayakkabı sanayi kapsamında üretilen ürünleri; terlikler, botlar (sanayi, güvenlik ve askeri), çocuk ayakkabıları, kadın ayakkabıları, erkek ayakkabıları ve spor ayakkabıları olarak gruplandırmak mümkündür. Türkiye’de yakın geçmişe kadar bir zanaat görünümü arz eden ayakkabı sektörü 1980’li yıllarla beraber organize bir yapıya bürünmüş ve sektörde iş gücü maliyetlerindeki artışın da etkisiyle makineleşme yoluna gidilmiştir [1].

(17) Ayakkabı ve terlik alanı kullanım alanları bakımından benzeşmekte, bununla birlikte mevsimsellik ve kullanım alanları bakımından tüketici gözünde ayrıştığı kısımlar da bulunabilmektedir. Özellikle ev içi kullanımda, ortalama sıcaklığı yüksek bölgelerde, sahil bölgelerinde, hastane ve askeriye gibi kurumsal alanlarda terlik tercih oranında artış görülmektedir. Üreticiler bakımından ise poliüretan, termo ve taban üretim 1 Kurulun 11.09.2025 tarih ve 25-37/880-518 sayılı kararı.

Sayfa 4

hatlarına sahip üreticiler birden fazla segmentte ürün geliştirebilmekte ve geniş koleksiyonlar sunabilmektedir.

(18) Sektörde faaliyet gösteren oyunculara bakıldığında ise başta MUYA olmak üzere Ceyo, Gezer, Birkenstock, Crocs ve Twigy gibi büyük çoğunlukla terlik üreten ve satan markalar bulunduğu gibi Mammamia, Venüs, Togo ve Greyder gibi ayakkabı alanında daha geniş bir ürün yelpazesi bulunan markalar da bulunmaktadır. Bunun yanında Adidas, Nike ve Skechers gibi spor giyim markaları ile Derimod, Tamer Tanca, Desa, Hotiç ve Pierre Cardin gibi deri ve kumaş hazır giyim markalarının da ayakkabı ve terlik ürünü ürettiği ve dağıttığı bilinmektedir.

I.2.2. İlgili Ürün Pazarı

(19) Ayakkabı ürünleri (ayakkabı, terlik, bot, sandalet vb.) hazır giyim genel kategorisi altında yer almakla birlikte kendine özgü arz ve talep koşulları dikkate alındığında başlı başına ilgili pazar olarak tanımlanabilecek niteliktedir. Nitekim soruşturma tarafı MUYA’nın yalnızca ayakkabı ve terlik üretimi ve dağıtımı gerçekleştirdiği, diğer hazır giyim ürünlerini üretmediği ve satmadığı anlaşılmıştır.

(20) Ayakkabı sektörüne ilişkin geçmiş tarihli Kurul kararları incelendiğinde Kurulun hazır giyim sektörüne ilişkin kararlarında üretim, dağıtım ve satış seviyesinde birçok karar alındığı görülmektedir. Söz konusu kararlarda bir diğer ayrımın ürünlerin markalı veya markasız olmasına göre yapıldığı anlaşılmaktadır. İlgili kararlarda; söz konusu markalı ürünler ile markasız ürünler arasında önemli fiyat farklılıkları bulunması ve bu iki ürün grubunun farklı müşterilere hitap etmesi durumunda ürünlerin birbirinden ayrı pazarlarda değerlendirilebileceğine karar verilmiştir. Diğer bir deyişle hazır giyim ürünlerinin birlikte veya ayrı satılabilir olması ve marka algısının değişken olması nedeniyle farklı ilgili ürün pazarlarının söz konusu olduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede “hazır giyim, ayakkabı, çanta ve aksesuar pazarı” [2], “hazır giyim ve ayakkabı perakende satış pazarı” [3], açık ve kapalı ayakkabılar için “ayakkabı” pazarı” [4], “markalı spor ayakkabı pazarı” ve “markalı spor giyim pazarı ve spor aksesuarları ve malzemeleri pazarı” [5] gibi farklı ilgili ürün pazar tanımları yapılabildiği görülmektedir.

(21) MUYA’nın soruşturma konusu faaliyetlerinin ise MUYA markalı erkek ve kadın için ayakkabı, terlik, sandalet ve bot gibi farklı segmentlerde üretimini gerçekleştirdiği ürünler ile üçüncü taraf markalı ürünlerin üretimi ve dağıtımından ibaret olduğu görülmektedir. Bu çerçevede MUYA’nın faaliyetleri ve dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler dikkate alındığında ilgili ürün pazarının “ayakkabı ve terlik üretimi ve dağıtımı pazarı” olarak belirlenebileceği değerlendirilmektedir.

(22) Bununla birlikte, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında yer alan “İnceleme konusu işlem gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” ifadesinden yola çıkılarak, ilgili ürün pazarı belirlenmesinin ulaşılan sonucu değiştirmeyeceği göz önüne alınmış ve işbu dosya kapsamında herhangi bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmamıştır.

2 Kurulun 28.08.2012 tarih ve 12-42/1278-426 sayılı devralma kararı.

3 Kurulun 20.06.2019 tarih ve 19-22/343-156 sayılı devralma kararı.

4 Kurulun 08.04.2021 tarih ve 21-20/234-98 sayılı devralma kararı.

5 Kurulun 28.08.2024 tarih ve 24-35/856-363 sayılı devralma kararı.

Sayfa 5

I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar

(23) İlgili coğrafi pazarın belirlenmesinde; teşebbüslerin ürün ve hizmetlerin arz ve talebi konusunda faaliyet gösterdikleri bölgeler baz alınmakla birlikte, rekabet koşullarının ilgili bölge içinde homojen olması ile bu koşulların komşu bölgelerden kolayca ayrılabilmesini sağlayacak ölçüde farklı olması şartı da aranmaktadır. Ayakkabı ve terlik ürünlerinin tüm Türkiye’de dağıtım, pazarlama ve satışının yapılabildiği ve ülke genelinde rekabet koşullarında bölgeler bazında belirgin farklılıklar olmadığı göz önüne alındığında, ilgili coğrafi pazarın “Türkiye” olarak belirlenebileceği değerlendirilmiştir.

(24) Bununla birlikte; İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında yer alan, inceleme konusu işlemin olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor olması halinde pazar tanımı yapılmayabileceği ifadesi ışığında mevcut dosya çerçevesinde kesin ilgili coğrafi pazar tayinine yer olmadığı değerlendirilmiştir.

I.3. Değerlendirme

I.3.1. MUYA’nın Yetkili Satıcılık Sistemi ve Yetkili Satıcılık Sözleşmesi

(25) MUYA hakkında başlatılan mevcut dosyanın konusunu MUYA’nın yeniden satıcılarının satış fiyatlarını belirlediği [6] ve internet satışlarını yasakladığı iddiası oluşturmaktadır. Bu kapsamda işbu dosyanın konusu da MUYA’nın yetkili satıcılarına getirilen internet satış yasağı yükümlülüklerinin kaldırılmasına yönelik taahhütlerin değerlendirilmesinden ibarettir. Bu doğrultuda öncelikle MUYA’nın yetkili satıcılık sistemine (dağıtım sistemine) ilişkin kısaca bilgi verilecek, ardından MUYA’nın soruşturma bildirimi tarihi itibarıyla yürürlükte bulunduğu anlaşılan Yetkili Satıcılık Sözleşmesi (SÖZLEŞME) ve bağlantılı İnternet Satış Protokolü’nde (PROTOKOL) yer alan internet satış yasağı içerir nitelikteki hükümlere yer verilecektir.

I.3.1.1. MUYA’nın Yetkili Satıcılık Sistemi

(26) MUYA markalı ve MUYA’nın dağıtımını gerçekleştirdiği ürünlerin [7] satış ve dağıtımı MUYA’nın fabrika satış mağazası, kendi alan adına sahip internet sitesi, e-pazaryerleri ve yetkili satıcıları vasıtasıyla gerçekleşmektedir.

(27) MUYA doğrudan doğruya perakende seviyesinde faaliyet gösteren yetkili satıcılarına ürün sağlamakta, yetkili satıcılık sistemi içinde toptan seviyede ürün sağlayan bir üçüncü taraf satıcı ise bulunmamaktadır. MUYA tarafından 2026 yılı itibarıyla yetkili satıcılarına ait 525 satış noktası bulunduğu ifade edilmiş olup en büyük yetkili satıcıları arasında Nevzat Şahin-Şahin Kundura, Boyner Büyük Mağazacılık AŞ, Çgs Çetinkaya Giyim San. Tic. AŞ, Hikmet Atılgan-Aypa Ayakkabı, Metro Grosmarket Bakırköy Alışveriş Hizm. Tic. Ltd. Şti., Özdilek Avm Tic. ve San. AŞ gibi geleneksel mağazacılık ve büyük mağazacılık faaliyeti yürüten hazır giyim perakendecileri bulunmaktadır.

(28) MUYA markalı ürünlerin nihai tüketiciye satışlarının büyük çoğunluğu [8] yetkili satıcıların satışlarına dayanmaktadır. Söz konusu SÖZLEŞME çerçevesinde yetkili satıcıların hakları ve yükümlülükleri belirlenmiştir. Buna göre yetkili satıcılar MUYA’nın sağladığı ürünleri yalnızca perakende olarak satabilmektedir. Bunun yanında MUYA markalı ürünlerin sergilenmesine veya depolanmasına ilişkin olarak yetkili satıcıların

[6] MUYA’nın yetkili satıcılarının yeniden satış fiyatını belirlediği iddialarına ilişkin uzlaşma süreci yürütülmüş olup teşebbüsün uzlaşma metni 19.06.2026 tarihli ve 86134 sayılı yazı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

7 MUYA tarafından halihazırda “Hush Puppies” markalı ürünlerin dağıtıcılığının yapıldığı beyan edilmiştir. 8 MUYA tarafından toplam satışların yaklaşık %(.....)’sinin yetkili satıcılar tarafından gerçekleştiği beyan edilmiştir.

Sayfa 6

mağazalarına, mağaza çalışanlarına ve depolarına herhangi bir teknik veya kalite koşulu getirilmemiş, yine bu kapsamda satış sonrası hizmetlere ilişkin de bir yükümlülük yüklenmemiştir. Ayrıca, SÖZLEŞME’de herhangi bir münhasırlık ve rekabet etmeme yükümlülüğü de bulunmamaktadır. Bu çerçevede bir yetkili satıcı MUYA’nın rakibi konumundaki üreticilerin ve dağıtıcıların ürünleri tedarik edebilmekte ve gerek fiziki gerekse çevrimiçi mağazalarda satabilmektedir. Bu doğrultuda MUYA’nın nitelikli bir (münhasır ve seçici) dağıtım sistemine sahip olmadığı değerlendirilmektedir.

(29) Yine mevcut SÖZLEŞME gereği yetkili satıcılar temel olarak SÖZLEŞME’de yazılı adreslerinde ve alan adına sahip oldukları internet adreslerinde satış yapabilmekte olup e-pazaryerlerinde satış yapmak isteyen yetkili satıcıların PROTOKOL’ü imzalamaları gerekmektedir. PROTOKOL’ü imzalamış yetkili satıcılar ise izin verilen e- pazaryerlerinde satış yapabilmektedir.

I.3.1.2. MUYA’nın Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ve İnternet Satış Protokolü

(30) MUYA’nın yetkili satıcıları ile akdettiği “Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” başlıklı SÖZLEŞME’nin konusu “MUYA’nın ürünlerinin ve MUYA’nın üretim ve satış hakkına sahip bulunduğu Hush Puppies markalı ürünlerin PSN’nda perakende olarak satılması ile ilgili her iki tarafın karşılıklı olarak hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesidir.” olarak belirlenmiştir. Bu çerçevede marka kullanımı, ürün alım ve sevkiyat koşulları, süre ve fesih, teminat ve cezai şart gibi konularda bağlayıcı hükümler de SÖZLEŞME’de bulunmaktadır. SÖZLEŞME’nin “Tarafların Hak ve Yükümlülükleri” başlıklı 3. maddesinde ise yetkili satıcıların satış koşullarının belirlendiği görülmektedir.

(31) SÖZLEŞME’nin 3.6. maddesinde yetkili satıcıların internet satışlarını yasaklayan hükmüne aşağıda yer verilmiştir:

“3.6. PSN, işbu Sözleşme kapsamında MUYA tarafından satış ve dağıtımını üstleneceği

MUYA ve Hush Puppies markalı ürünlerin münhasıran adına kayıtlı olarak faaliyet

yürüten web siteleri dışında internet ya da E-Ticaret portallarında ve diğer tüm elektronik

mecralarda satışını yapamayacağını, Muya ve Hush Puppies markalı ürünlerin elektronik

mecralarda satış esaslarına ilişkin olarak Taraflar arasında imzalanan İnternet Üzerinden

Satış Sözleşmesi hükümlerinin uygulama alanı bulacağını, ayrıca, MUYA’dan işbu

Sözleşme kapsamında satış ve dağıtımını yapmak üzere temin ettiği ürünleri, üçüncü

gerçek ve tüzel kişilere, işbu hükmü dolanmak amacıyla, satmak suretiyle, ilgili gerçek ve

tüzel kişilere ait web sitelerinde, İnternet ya da e-ticaret portallarında ve diğer tüm

elektronik mecralarda dolaylı olarak satımına sebebiyet vermeyeceğini, bu tür satışlara

engel olacağını ve aksi durumda MUYA ‘nın bu tür satışları engelleme hakkı bulunduğunu

kabul, beyan ve taahhüt eder. Taraflar arasında imzalanan İnternet Üzerinden Satış

Sözleşmesi uyarınca MUYA’nın belirlediği perakende satış fiyatına uymak zorundadır.

Burada amaç, haksız rekabeti önlemek ve fırsat eşitliği oluşturmaktır.”

(32) Yukarıda yer verilen SÖZLEŞME hükmünden de görüleceği üzere, MUYA’nın yetkili satıcılarının internet satışı yapabilmek için PROTOKOL’ü imzalaması gerekmektedir. Bu kapsamda ancak PROTOKOL’ü imzalamış yetkili satıcılar PROTOKOL’de listelenen e-pazaryerlerinde MUYA markalı ve MUYA’nın sağlayıcısı olduğu ürünlerin satışını yapabilecektir. Diğer bir deyişle bir yetkili satıcı PROTOKOL’ü imzalamadığı durumda internet satışı yapamayacak, imzaladığında ise ancak PROTOKOL’de listelenen e-pazaryerlerinde satış yapabilecektir. Aşağıda “İnternet Satış Protokolü” başlıklı PROTOKOL’ün ilgili maddelerine yer verilmektedir:

• “Protokolün Konusu” başlıklı 3 maddesinde “3.1. Bu protokolün konusu, MUYA

‘nın ürettiği ve/veya sattığı ürünlerin SATICI tarafından sadece perakende olarak

Sayfa 7

MUYA’nın belirlediği internet satış pazaryerleri olarak bilinen mecralarda

satışına istinaden düzenlenen şartları içermektedir.” olarak,

• “Tarafların Hak ve Yükümlülükleri” başlıklı 4. maddesinde “4.1 Genel olarak

SATICI, MUYA’nın ürettiği ve/veya sattığı MUYA markalı ürünleri bu protokol

koşullarına uygun olarak, işbu protokolde belirtilen e-ticaret sitelerinde ve

sadece perakende olarak satmayı kabul etmiştir.” ve “4.2 Taraflar, MUYA’nın

ürettiği ve/veya sattığı ürünlerin hangi Pazar yerlerinde satılabileceğinin işbu

Protokol’ün EK-1’de belirtildiğini ve EK-1’in taraflarca karşılıklı olarak

imzalanarak bu protokolün ayrılmaz bir parçası olduğunu kabul, beyan taahhüt

ederler.”

hükümleri bulunmaktadır.

(33) Yukarıda yer verilen SÖZLEŞME’nin 3.6 maddesi ile PROTOKOL’ün 3.1, 4.1 ve 4.2 birlikte değerlendirildiğinde, MUYA’nın yetkili satıcılarının satış yapacağı e-pazaryerleri ve satılacak ürünlerin yeniden satış fiyatı üzerinde doğrudan söz hakkı sahibi olduğu ve söz konusu kısıtlamayı protokolün eki niteliğindeki listeler üzerinden sağladığı anlaşılmaktadır. Nitekim MUYA tarafından istenilen e-pazaryerleri protokolden çıkarılabilecek veya internet satışları tamamen yasaklanabilecektir. Bu doğrultuda, MUYA’nın yetkili satıcılarının internet satışlarını kısıtladığı değerlendirilmektedir.

I.3.2. Alıcıların Satış Kanallarına Getirilen Sınırlamalara İlişkin Teorik Çerçeve

(34) Sağlayıcılar tarafından alıcıların satış kanallarına getirilen sınırlamalar uygulamada çoğunlukla aktif-pasif satışların yasaklanması yahut ürün satışının gerçekleştirildiği mecralara getirilen birtakım koşul ve sınırlamalar (örneğin satış noktası sayısının kısıtlanması, seçici dağıtım sistemi uygulamaları vb.) şeklinde karşımıza çıkmaktadır.

(35) İnternet üzerinden yapılan satışlar, tüketicilerin arama maliyetinin ve işletmelerin dağıtım maliyetinin azalması, işletmelere daha geniş coğrafyaya ve daha fazla tüketiciye ulaşma imkânı sunması ve yeni iş modelleri yaratması nedeniyle dünyada ve ülkemizde giderek yaygınlaşmıştır. İnternetteki alışveriş ve açık artırma siteleri üzerinden satış yapan teşebbüsler, geniş bir müşteri kitlesine ulaşmanın yanında ürünleri kendi depolarından veya sağlayıcının deposundan posta ya da kargo yolu ile göndererek faaliyet gösterebildiklerinden; mağaza kirası, mağaza personeli gibi maliyetlerden de tasarruf etmektedir. Katlanılan maliyetlerde meydana gelen bu azalma, teşebbüslere üretici tarafından tavsiye edilen fiyatlardan daha düşük fiyatlarla satış yapma imkânı tanımaktadır. Bu durum tüketicilere de fayda sağlamakta; zira tüketici bu yolla daha fazla ürüne çok daha kolay bir şekilde ulaşabilmekte, ürünleri kolayca kıyaslayabilmekte ve çok daha ucuza alabilmektedir [9]. Dahası, öncesinde fiziki satış noktalarının ürün bilgilendirme, ürün deneme gibi hizmetlerinden faydalanma şansı bulan müşteriler, söz konusu ürünü uygun fiyatla internetten satın alma yoluna gitmektedirler.

(36) Bu noktada, geleneksel kanallar üzerinden satış yapan teşebbüsler, internet üzerinden satış yapan teşebbüslerin yoğun rekabet baskısından kurtulabilmek adına, ürün bilgilendirme gibi danışmanlık hizmetlerini sınırlayarak maliyetlerini azaltma yahut internet üzerinden ürün satışlarının kısıtlanması (dağıtım sözleşmelerine internet satışlarını kısıtlayıcı hüküm koyma vb.) ve ürünlerin ucuza satılmasının engellenmesine yönelik hususlarda üretici ve sağlayıcılar üzerinde baskı yapma yoluna gidebilmektedir. Sağlayıcılar tarafından alıcıların internet üzerinden yaptığı satışların engellenmesine/yasaklanmasına yönelik getirilen bu türden kısıtlamalar ise AB 9 UZUNALLI, S., Rekabet Hukukuna Göre Dağıtım Anlaşmalarında İnternetten Satış Sınırlamaları.

Sayfa 8

mevzuatında olduğu gibi, Türk rekabet hukuku mevzuatı kapsamında da ağır dikey kısıtlamaların başında gelmektedir.

(37) Nitekim Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliğ’in (2002/2 sayılı Tebliğ) “Anlaşmaları Grup Muafiyeti Kapsamı Dışına Çıkaran Sınırlamalar” başlıklı 4. maddesinin (b) bendine göre, bir sağlayıcı tarafından alıcının sözleşme konusu mal veya hizmetleri satacağı bölge veya müşterilere ilişkin kısıtlamalar getirilmesi, belirli haller dışında, Tebliğ kapsamında muafiyetten yararlanamayan ağır bir sınırlama olarak düzenlenmektedir. Bu durumun istinasını ise, alıcının müşterilerince yapılacak satışları kapsamaması kaydıyla, sağlayıcı tarafından kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır müşteri grubuna yapılacak aktif satışların kısıtlanması oluşturmaktadır.

(38) Başka bir alıcının münhasır bölgesindeki veya münhasır müşteri grubundaki münferit müşterilere mektup veya ziyaret gibi doğrudan pazarlama yöntemleriyle gerçekleştirilen satışlar “aktif satış” olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca, diğer bir alıcının bölgesinde satış yeri veya dağıtım deposu kurmak da aktif satış kapsamındadır. Başka bir alıcıya tahsis edilmiş bölgedeki veya müşteri gruplarındaki müşterileri doğrudan hedefleyen reklamlar veya promosyonlar da diğer aktif satış yöntemleri arasında sayılabilir [10]. Dolayısıyla bu türden aktif satış kısıtlamalarının grup muafiyetinden faydalanmasının önünde bir engel bulunmamaktadır. 2002/2 sayılı Tebliğ’de öngörülen söz konusu istisna hükmü ile özellikle kendi dağıtım ağını kurmak isteyen sağlayıcı teşebbüslerin, kendisine ya da alıcı konumundaki teşebbüslere münhasır satış bölgeleri veya münhasır müşteri grupları vermelerine olanak sağlanmaktadır. Anılan durum kapsamında sağlayıcı teşebbüslerin, münhasır müşteri gruplarını alıcılar arasında aynı anda hem bölgesel hem de müşteri tipi olarak bölmesine de izin verilmektedir [11].

(39) 2002/2 sayılı Tebliğ’in söz konusu hükümleri doğrultusunda, alıcı konumundaki teşebbüslerin anlaşma konusu mal veya hizmetleri satacağı müşterilere ilişkin kısıtlamalar içeren anlaşmaların/uygulamaların, grup muafiyetinden yararlanması için iki temel şart birlikte sağlanmalıdır. Bunlardan ilki, söz konusu sınırlamanın, sağlayıcının kendisine veya bir alıcıya tahsis ettiği münhasır müşteri grubuna özgü olmasıdır. İkincisi ise alıcının sadece aktif satışlarının kısıtlanması, diğer bir deyişle alıcının pasif satışlarının kısıtlanmamış olmasıdır.

(40) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un (Dikey Kılavuz) 21. paragrafında ise belli bir bölgeye veya müşteri grubuna yapılacak pasif satışların kısıtlanmasının anlaşmayı grup muafiyeti dışına çıkaran bir ihlal olarak değerlendirileceği ifade edilmiştir. Pasif satış kavramı, esasında hem AB mevzuatında [12] hem de Türk rekabet hukuku mevzuatında internet üzerinden yapılan satışları ifade etmek amacıyla kullanılmaktadır. Nitekim Dikey Kılavuz’un 25. paragrafında, “bir sağlayıcının, dağıtıcıların/bayilerin/aIıcıların kendi internet siteleri “üzerinden satış yapmalarının kısıtlaması bir tür pasif satış kısıtlaması niteliğindedir.” ifadesi yer almaktadır. Böylece, anılan düzenlemeler uyarınca yetkili dağıtıcıların internet üzerinden satış yapmasının 10 Bkz. Dikey Kılavuz, para.23.

11 Bkz. Dikey Kılavuz, para.21.

[12] Konuya ilişkin mehaz mevzuat niteliğindeki 330/2010 sayılı Grup Muafiyeti Tüzüğü ve bunun uygulanmasına yönelik esasları içeren, Dikey Kısıtlamalara İlişkin Kılavuz’un (AB Kılavuzu), 2002/2 sayılı Tebliğ ve Dikey Kılavuz ile benzer hükümler içerdiği ve internet satış yasaklarını benzer bir yaklaşımla değerlendirdiği görülmektedir. Başka bir deyişle, internet satış yasaklarının pasif satış niteliğinde olduğu ve anlaşmaları grup muafiyeti kapsamına çıkaran ağır sınırlama (hardcore restriction) sayıldığı görülmektedir. AB Kılavuzunda pasif satışın doğrudan engellenmesinin yanı sıra, pasif satışın engellenmesi ile aynı sonucu doğuran uygulamaların da rekabeti kısıtlayacağı değerlendirilmektedir.

Sayfa 9

yasaklanması pasif satış olarak nitelendirilmekte ve ilgili anlaşmayı grup muafiyetinin kapsamı dışına çıkaran bir kısıtlama oluşturmaktadır.

(41) Dikey Kılavuz’un 28. paragrafına göre sağlayıcının fiziki satış noktaları veya reklam ve promosyonların yayınlandığı kataloglar için getirebildiği gibi, satış kanalı olarak internetin kullanımına yönelik bazı koşullar öngörebileceği belirtilmiştir. Örneğin sağlayıcının, ürünlerinin satışa sunulduğu internet sitesine yönelik kalite koşulları getirebileceği, bunun gibi internetten alışveriş yapan tüketicilere belli hizmetlerin sunulması şartını öngörebileceği ifade edilmiştir.

(42) İlaveten “... bu koşulun amacı, sadece internet üzerinden satış yapan oyuncuları pazarın dışına itmek veya satışlarını kısıtlamak olmamalıdır. Bu koşula ek koşulların getirilmesi de mümkün olmakla birlikte önem arz eden husus, bu koşulların amacının doğrudan veya dolaylı olarak dağıtıcının internet satışlarını engellemek olmamasıdır. Getirilen koşulların gerekçesi, dağıtımın niteliği ve kalitesini, marka imajını ve/veya potansiyel etkinliği artırıcı vb. unsurlar bakımından objektif olarak somut, makul ve kabul edilebilir olmalıdır. Benzer şekilde sağlayıcı, alıcının sadece belirli standart ve koşulları karşılayan ‘satış platformları/pazar yerleri’ üzerinden satış yapmasını isteyebilecektir. Ancak getirilen bu kısıtlamanın amacı, dağıtıcının internet üzerinden satışını ve fiyat rekabetini engellemek olmamalıdır. Bunun gibi, nesnel, tek tip ve ürünün kendine has nitelikleri doğrultusunda şartlar ve gerekçeler öne sürmeden genel olarak platformlardan satışın yasaklanması ihlal olarak değerlendirilebilecektir.” ifadelerine yer verilmiştir.

(43) Konu ile ilgili Kurul içtihadında Yatsan, Antis (2008&2013), BSH, Jotun, Yataş, Baymak ve BSH Muafiyet kararları internet satışlarına ilişkin getirilen kısıtlamaların değerlendirildiği önemli kararlar arasında yer almaktadır. Kurulun Yatsan [13] kararında ilk olarak, internetten satış yasağının, pasif satışların engellenmesi bağlamında ağır sınırlama niteliği taşıdığı belirtilmiş; akabinde, bu nitelikteki kısıtlamaya ilişkin kamu güvenliğinin ve sağlığının korunması gibi objektif bir gerekçenin ve yeni bir ürünün pazara sunulması/mevcut markanın yeni bir pazarda ilk defa pazarlanması durumunun var olup olmadığı analiz edilerek olay özelinde bu şartların karşılanmadığı sonucuna varılmıştır. Bireysel muafiyet değerlendirmesinde ise, teşebbüs tarafından yasaklamanın gerekçesi olarak ileri sürülen bedavacılık riski ve marka imajının korunması hususlarının önemli olduğu kabul edilmiş; ancak Komisyonun Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’da benimsediği yaklaşıma dikkat çekilerek, anılan hedeflere ulaşmak açısından daha az kısıtlayıcı önlemlerin mevcut olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca, internetin tüketicilere sağladığı faydalara değinilerek kısıtlamanın tüketici nezdinde fayda doğurmasının muhtemel olmadığı belirtilmiştir.

(44) Antis [14] kararlarında ise, Kurulun konuya olan yaklaşımının farklılaştığı söylenebilecektir. Sağlayıcının yazılı izni olmaksızın internet kanalının kullanılmasının yasaklandığı Antis 2008 kararında; söz konusu uygulamanın, marka içi rekabeti kısıtladığı ve ağır sınırlama niteliği taşıdığı belirtilmiş, sonrasında bireysel muafiyet incelemesine geçilmiştir. Bu çerçevede yapılan değerlendirmede; anılan kısıtlamanın, tüketicinin, cilt yapısına uygun olan ürünü kullanmasını sağladığı, böylece yanlış ürün kullanımına bağlı olarak tüketicilerin gözündeki marka imajı algılamasının zarar görmesinin engellendiği belirtilerek, ilgili yasaklamanın, seçici dağıtım sisteminde hedeflenen tüketici faydası açısından gerekli olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, yetkili dağıtıcılar arasındaki satışlar üzerine herhangi bir kısıtlama getirilmediği sürece, 13 23.09.2010 tarihli ve 10-60/1251-469 sayılı Kurul kararı.

14 08.05.2008 tarihli, 08-32/401-136 sayılı ve 24.10.2013 tarihli, 13-59/831-353 sayılı Kurul kararları.

Sayfa 10

internet üzerinden yapılan satışların yasaklanmasının, marka içi rekabeti önemli oranda etkilemeyeceği ve hâlihazırda da markalar arası rekabetin yeterli seviyede olduğu gerekçelerine istinaden sonuç olarak ilgili sözleşmeye 5 yıl süreyle muafiyet tanınmıştır. Antis 2013 kararında ise, benzer bir değerlendirmeye yer verilmiş ancak bu defa muafiyet süresine ilişkin herhangi bir kısıtlama getirilmemiştir [15].

(45) Benzer şekilde BSH [16] kararında da BSH’nin bayilerinin internet siteleri üzerinden yaptıkları satışları kısıtladığına yönelik iddialar incelenmiştir. Söz konusu kararda, BSH’nin, N11 gibi platformlarda satış yapmakta olan bazı bayileri listelediği ve uyardığı, bayilik sözleşmesinde yer alan ve bayilerin internet satışlarını kısıtlama potansiyeli taşıyan hüküm ile uygulamadaki etkisinin muafiyet incelemesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Kararda ayrıca Komisyonun, “seçici dağıtım sistemini benimsemiş olan üreticinin son kullanıcılara yapılacak aktif/pasif satışları engellemesinin, Komisyon’daki ilgili Tüzük kapsamında belirtilen ağır sınırlamalar arasında olduğu ve ilgili Kılavuzda pasif satışın doğrudan engellenmesinin yanı sıra, pasif satışın engellenmesi ile aynı sonucu doğuran uygulamaların da rekabeti kısıtlayacağı” değerlendirmesine yer verilmiştir. Bu kapsamda gerek AB gerekse ülkemiz mevzuatı açısından BSH’nin bayilerinin internet sitelerinde çevrim içi satış sekmesinde BSH’nin merkezi internet sayfasına yönlendirme yapmasının bir tür pasif satış kısıtlaması niteliğinde olduğu değerlendirilmiştir. BSH ile bayiler arasında akdedilen anlaşmaya 06.10.2015 tarihli ve 15-37/573-195 sayılı Kurul kararı ile 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında sağlanan grup muafiyetinin Kanun’un 13. maddesi uyarınca geri alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

(46) Mezkûr karar bağlamında ayrıca, BSH tarafından geçmişte şikâyetçi bayiye internetten satış konusunda uyarı gönderilmiş olmakla beraber, bu satışı gerçekleştiren bayilere somut bir yaptırım uygulandığını gösterir nitelikte bir belgeye rastlanmadığı, bu noktada, faaliyet gösterdiği ürünler bakımından piyasada önemli rakiplerin varlığı, ürünün niteliği, bayilere çevrim içi satışları nedeniyle somut yaptırım uygulanmamış olması gibi hususlar dikkate alındığında, BSH hakkında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı, bununla birlikte 4054 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil etmemesi bakımından bayilik sözleşmesinin tadil edilmesi suretiyle grup muafiyeti koşullarına uygun hale getirilmesi veya tadili gerçekleştirilmiş sözleşmeye Kurul tarafından bireysel muafiyet tanınması halinde anlaşmanın yürürlüğe alınması ve grup muafiyeti kapsamında bulunan veya bireysel muafiyetten faydalanabileceğine hükmedilen sözleşmeye aykırı uygulamalar ile rekabeti bozucu etki doğuran ya da doğurabilecek davranışlardan kaçınılması gerektiği hususunda, Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında teşebbüse görüş bildirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

(47) Kurulun Jotun [17] kararında; Jotun’un seçici dağıtım sistemi uyguladığı, bayileriyle akdettiği sözleşmesinde “Jotun ürünlerinin internet üzerinden satışı yasaktır.” hükmünün yer aldığı görülmüştür. Yetkili satıcıların internet üzerinden satış yapmalarını mutlak olarak yasaklayan hükmün ilgili mevzuat çerçevesinde dikey anlaşmayı grup muafiyeti kapsamı dışına çıkaran bir dikey sınırlama niteliği taşıdığı değerlendirilmiştir. Bayilere getirilen internet satış yasağının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu ve gerek grup muafiyetinden gerekse en azından Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendini sağlamadığı gerekçesiyle bireysel muafiyetten yararlanamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte; Jotun’un dekoratif boya 15 Yüksek, C., “Seçici Dağıtım Sisteminde İnternetten Satış Yasaklamaları” Rekabet Kurumu Uzmanlık Tezleri Serisi, Ankara 2017, s. 43.44.

16 22.08.2017 tarihli ve 17-27/454-195 sayılı Kurul kararı.

17 15.02.2018 tarihli ve 18-05/74-40 sayılı Kurul kararı.

Sayfa 11

pazarında sahip olduğu gücün kısıtlı olması, diğer bir deyişle uygulamanın pazarın önemli bir kısmında rekabeti kısıtlayıcı etki ortaya koyma ihtimalinin düşük olması nedeniyle soruşturma açılmadan başta yetkili satıcılara getirilen internet yasağı olmak üzere pasif satış yasağı tesis edilmesine ilişkin düzenleme ve uygulamalara son vermesine yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş bildirilmesine hükmedilmiştir.

(48) Jotun kararı ile benzer değerlendirmenin yapıldığı Yataş [18] kararında da Kurul, “Yataş’ın yazılı izni olmaksızın anlaşmaya konu ürünlerin hiçbir mahalde (sanal ortamda satış ve internet üzerinden satış dâhil), geçici sürelerle dahi de olsa hiçbir şekilde pazarlanamayacağı, teşhir edilemeyeceği ve satılamayacağı” hükmünü ele almıştır. Kurul, söz konusu hükmü bayinin internet satışlarının kısıtlanması olarak değerlendirmiş ve grup muafiyetinden yararlanamayacağına karar vermiştir. Bireysel muafiyet değerlendirmesinde ise muafiyetin ilk şartını sağlamadığı, dolayısıyla diğer muafiyet şartlarının değerlendirilmesine lüzum olmadığı gerekçesiyle bireysel muafiyetten yararlanamayacağına; buna karşılık Yataş’ın mobilya pazarındaki payının düşük olması nedeniyle söz konusu kısıtlamanın etkisinin sınırlı olacağı göz önünde bulundurularak uygulamaya son verilmesi yönünde görüş bildirilmesine hükmetmiştir.

(49) Baymak [19] kararında ise Kurul, her ne kadar sözleşmede açıkça internet satışlarının kısıtlanmasına ilişkin bir hüküm bulunmasa da yerinde incelemelerde elde edilen yazışmalardan Baymak’ın, dağıtıcı bayilerinin kendi internet siteleri ve üçüncü taraf platformlar aracılığıyla nihai kullanıcılar ve alt bayi/perakende bayi ayrımı gözetmeksizin internet satışlarının kısıtlandığına, dolayısıyla bahse konu uygulamanın grup muafiyetinden yararlanamayacağına, ek olarak anlaşmaya konu ürünlerin internet üzerinden satışlarının kısıtlanması için haklı bir gerekçenin ileri sürülebileceği ürünlerden olmaması nedeniyle bireysel muafiyetten de yararlanamayacağına hükmetmiştir.

(50) Kurulun BSH Muafiyet [20] kararında BSH Ev Aletleri ve Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ile yetkili bayileri arasında imzalanan bayilik sözleşmelerinin ekindeki sirkülerde yer alan ve BSH Ev Aletleri ve Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’nin yetkili bayilerinin çevrim içi pazar yeri olarak adlandırılan platformlarda satış yapmasının tamamen yasaklanmasını ve ilgili yasağa uymayan yetkili bayilere çeşitli yaptırımlar uygulanmasını öngören düzenlemelerin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyeti kapsamında olmadığı ve 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan şartların hiçbirini sağlayamaması nedeniyle bireysel muafiyetten faydalanamayacağı değerlendirmelerine yer verilmiştir.

(51) İnternet satışlarının kısıtlanmasına yönelik AB rekabet uygulamaları incelendiğinde ise Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın (ABAD) Pierre Fabre [21] kararı, internet satışlarının kısıtlanmasına yönelik içtihadın oluşması bakımından önemli bir yer tutmaktadır. ABAD, kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinin satışını konu edindiği Pierre Fabre kararında, ABİDA’nın 101. maddesi kapsamında yaptığı analizde, internet üzerinden (her tür) satışın yasaklanmasını içeren seçici dağıtım anlaşmasının, yetkili satıcının faaliyet bölgesinin dışında kalan tüketicilere satış yapabilme yeteneğini önemli ölçüde azalttığı ve doğası gereği rekabeti engellediği yönündeki değerlendirmeye dayanarak, ürünün özelliklerinden kaynaklanan bir nesnel gerekçe bulunmadığı sürece, amacı itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı olacağını belirtmiştir.

18 06.02.2020 tarihli ve 20-08/83-50 sayılı Kurul kararı.

19 26.03.2020 tarihli ve 20-16/232-113 sayılı Kurul kararı.

20 16.12.2021 tarihli ve 21-61/859-423 sayılı Kurul kararı.

21 Pierre Fabre, Case C-439/09 [2011].

Sayfa 12

(52) İnternet üzerinden satışların kısıtlanmasının değerlendirildiği bir diğer karar olan Bang et Olufsen [22] kararında ise Fransız Rekabet Otoritesi; internetten satış yasağının marka içi rekabeti sınırlandırdığını ve tüketicilerin daha düşük fiyatlardan istifade etmesinin engellediğini belirterek nesnel olarak haklılığın ortaya konmadığı durumda internet satışlarının yasaklanmasına yönelik anlaşma hükmünün, amacı itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı olacağını değerlendirmiştir.

(53) Guess [23] kararında Komisyon, markaya ait ürünün internet üzerinden satışı için sağlayıcıdan önceden izin alınması gerektiği hükmünü incelemiş ve sağlayıcının, ürünün internet satışına izin verilmesi koşulu için herhangi bir kalite kriteri belirlememiş olmasını, yeniden satıcıların internet satışlarını kısıtlama amacı taşıyan bir hüküm olarak değerlendirmiş ve söz konusu kısıtlamanın amaç bakımından rekabeti kısıtladığına karar vermiştir [24].

(54) Ciba Vision [25] kararında Almanya Federal Rekabet Kurumu (Bundeskartellamt), kontakt lens üreticisi teşebbüs tarafından ürünlerinin internet ve özellikle çevrim içi pazar yeri olan E-bay üzerinden gerçekleştirilen satışını yasaklamasını ele almıştır. Üretici tarafından sağlık ve güvenlik nedeniyle ve yatırımların bedavacılık riskine karşı korunması gerekçeleriyle böyle bir kısıtlamaya gidildiği belirtilmesine karşın Bundeskartellamt, Almanya’da ölçüm ve kontrol hizmetlerinin optik mağazaları tarafından yapıldığı ve ürünün reçetesiz olarak satıldığı, ayrıca yumuşak lenslerin hâlihazırda çok sayıda eczane ve süpermarkette satıldığı gerekçeleriyle sağlık ve güvenlik savunmasını reddetmiştir. Bedavacılık savunmasına yönelik ise sözleşme konusu ürünlerin özel bir yatırım gerektirmediğini değerlendirmiş ve internet satışlarının yasaklanmasıyla hedeflenen faydaların daha az kısıtlayıcı yollarla da elde edebileceğine hükmetmiştir [26].

(55) Benzer yaklaşımını Adidas [27] ve Asics [28] kararlarında da sergileyen Bundeskartellamt, Adidas kararında kısıtlama gerekçesi olarak sunulan bedavacılık sorununu önleme ve marka imajını koruma gerekçelerini kabul etmemiştir. Anılan kararda iddia edilen bedavacılık sorununa karşılık tüketici anketlerine dikkat çekerek bedavacılığın sadece çevrim içi pazar yerlerine özgü bir problem olmadığını, ek olarak hem geleneksel kanalda hem internet satış kanallarında da ortaya çıkabileceğini belirtmiştir. Marka imajının korunmasına ilişkin savunmaya ise, marka imajının hem tüketici hem de üretici menfaati açısından korunmaya değer olduğunun kabul edilebileceği, ancak bu durumun pazar yerlerinin kullanılmasının tamamen yasaklanmasını haklı kılmadığını, marka imajını korumak amacıyla hâlihazırda benimsenmiş olan kriterlerin söz konusu satış kanalına uyarlanabileceğini ifade etmiştir. İlaveten satış platformlarını kullanan çevrim içi dağıtıcıların, bu kanallar aracılığıyla yaptıkları satışların, kendi internet sitelerinden (çevrim içi mağazalarından) yaptıkları satışlardan daha fazla olduğunu gösteren çalışmalara işaret edilerek satış platformlarının, pek çok tüketicinin faydasına olduğunu, öne sürülen iddialar açısından bu kısıtlamanın kaçınılmaz olmadığını ve 22 Autorité de la concurrence, 12th December 2012, Decision n°12-D-23, Bang et Olufsen.

23 Guess, [2019], Case AT.40428.

24 A.g.k. sf. 30.

[25] Bundeskartellamt basın açıklaması, https://www.bundeskartellamt.de/SharedDocs/Meldung/EN/Pressemitteilungen/2009/25_09_2009_Cib a-Vision.html

[26] https://www.oecd.org/competition/VerticalRestraintsForOnlineSales2013.pdf, sf. 115.

27 Adidas, Bundeskartellamt [2014], B3-137/12.

[28] Asics, Bundeskartellamt, [2015], B2-98/11., Basın Açıklaması: https://www.bundeskartellamt.de/SharedDocs/Entscheidung/EN/Fallberichte/Kartellverbot/2016/B2-98- 11.pdf?__blob=publicationFile&v=2

Sayfa 13

öngörülecek olan kalite standartları ile istenilen amaca ulaşılabileceğini değerlendirmiştir. Sonuç itibarıyla otorite marka imajının korunması ve bedavacılığın önlenmesi gibi gerekçeleri pazaryerlerinden satışların yasaklanması için nesnel olarak gerekli kriterler olarak kabul etmemiş ve bu haliyle ilgili davranışın rekabetçi endişeler barındırdığını ifade etmiştir.

(56) Bundeskartellamt, Asics kararında ise tüketicilerin Asics yetkili satıcısının internet sitesine yönlendirmek için üçüncü bir şahsın Asics marka adlarının kullanımına ilişkin getirilen yasak ile uygulamaya özel ara yüzler kurarak fiyat karşılaştırma sitelerinin kullanımının yasaklanması davranışlarını amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı ihlaller olarak nitelendirirken pazar yerlerinden satışların kısıtlanmasının nihai tüketicilerin önemli bir satış kanalına erişimini engellediği gerekçesiyle amaç bakımından bir rekabet ihlali olabileceğini ifade etmiştir. Kararda Asics’in pazar yerlerinden yapılan satışları yasaklamasının ulaşmaya çalıştığı amaç için fazla müdahaleci olduğu ifade edilerek söz konusu kaygıların pazar yerlerini yasaklamaktan daha az müdahaleci yöntemlerle giderilebileceği söylenmiştir.

(57) Alıcıların satış kanallarına getirilen sınırlamaların muafiyetten yararlanabildiği belirli istisnalar da mevcut olup bunların başında seçici dağıtım sistemleri gelmektedir. Seçici dağıtım sistemi, 2002/2 sayılı Tebliğ’de; sağlayıcının, anlaşma konusu malları veya hizmetleri sadece belirlenmiş kriterlere dayanarak seçtiği dağıtıcılara doğrudan veya dolaylı olarak satmayı taahhüt ettiği, bu dağıtıcıların da söz konusu malları veya hizmetleri yetkilendirilmemiş dağıtıcılara satmamayı taahhüt ettiği bir dağıtım sistemi olarak tanımlanmaktadır. Tanımdan da anlaşıldığı üzere sistem iki unsur üzerine kurulmuştur: (i) belirli kriterler çerçevesinde belirlenen yeniden satıcıların sayısını ve (ii) yetkili olmayan yeniden satıcılara sözleşme konusu ürünlerin satışını sınırlamak.

(58) Genellikle markalı ürünlerin dağıtımının konu olduğu seçici dağıtım sistemleri, münhasır dağıtım anlaşmaları gibi yetkili yeniden satıcıların sayısını ve yeniden satış olanaklarını kısıtlarken, münhasır dağıtımdan farklı olarak yeniden satıcılarının sayısının kısıtlanması bölgesel bir sebepten ziyaden ürünün doğasından kaynaklanmaktadır. Dikey Kılavuz’un 170. paragrafında açıklandığı üzere seçici dağıtım sistemlerindeki en önemli unsur ürünün niteliği olmaktadır. Bu sisteme konu olan ürünler genellikle önemli derecede satış öncesi ve sonrası hizmet gerektiren karmaşık ve teknik ürünler (kişisel bilgisayar, televizyon, ses sistemleri, cep telefonları gibi) ile özel bir marka imajı yaratmak için yüksek tanıtım yapılan prestijli bir imaja sahip lüks ürünlerdir (parfüm, kozmetik, saat ve mücevher gibi). Dolayısıyla, seçici dağıtım hemen hemen her zaman markalı nihai ürünlerin dağıtımı için kullanılmaktadır.

(59) Seçici dağıtım sistemleri, nitel ve nicel seçici dağıtım olarak ikiye ayrılmaktadır. Tam anlamıyla nitel seçici dağıtımda dağıtıcılar, satış personelinin eğitilmesi, verilen hizmet, belirli ürün yelpazesinin satılması gibi ürünün niteliği gereği objektif kıstaslara dayalı olarak seçilir. Bu kriterlerin uygulanması dağıtıcıların sayısını doğrudan kısıtlamaz. Saf nitel seçici dağıtım genellikle üç koşulu karşılaması halinde rekabeti kısıtlayıcı etkiler doğurmadığından Kanun’un 4. maddesinin kapsamı dışında kabul edilir. Bunlardan ilki, ilgili ürünün niteliği, kalitenin korunması ve uygun kullanımının temini için, bir seçici dağıtım sisteminin gerekli olması, diğer bir ifade ile ürünün niteliği gereği meşru bir gereklilik durumunun bulunması gerekir. İkincisi, yeniden dağıtıcılar kalite temelli objektif kriterlere göre seçilmelidir. Bu kriterler tüm potansiyel yeniden satıcılar için yeknesak bir şekilde ve ayrımcılıktan uzak olarak uygulanmalıdır. Üçüncüsü, uygulanan kriterler gerekli olandan daha fazla olmamalıdır. Nicel seçici dağıtım ise, örneğin asgari ya da azami satış miktarı şartı ya da satıcıların sayısının doğrudan tespit

Sayfa 14

edilmesi gibi doğrudan satıcıların potansiyel sayısını sınırlayan ilave birtakım kriterlerin kullanıldığı bir sistemi ifade etmektedir.

(60) Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtildiği üzere, seçici dağıtım sistemi üyelerine son kullanıcılara yapılacak satışlar bakımından aktif veya pasif satış yasağı getirilememektedir. Sağlayıcı konumundaki teşebbüs belirli bir bölgede sınırlı sayıda alıcıya mal vereceğini belirtmek suretiyle münhasır bölgeler oluştursa dahi, alıcıların bölge dışındaki son kullanıcılara yapacakları aktif veya pasif satışları engelleyememektedir.

(61) Öte yandan, sistem üyesi bir alıcının faaliyetlerini sürdürdüğü satış noktasının yerini değiştirmesi veya yeni bir satış noktası açması sağlayıcı tarafından engellenebilmektedir. Zira seçici dağıtım sisteminde, satış noktasının fiziki özellikleri dağıtım sisteminin başarısını etkileyen en önemli unsurdur. Ancak, sistem üyesi bir alıcının internet satışları için internet sitesi açması, yeni bir fiziki satış noktası açmak olarak kabul edilmeyecektir. Seçici dağıtım sistemini kısmen de olsa rekabete açan diğer düzenleme Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yapılmıştır. Buna göre, dağıtım sistemi olarak seçici dağıtım sistemini tercih eden teşebbüsler, sistem üyesi alıcılara tek elden satın alma yükümlülüğü getiremez. Başka bir ifadeyle, sistem üyelerinin ürünleri sağlayıcıdan alma zorunlulukları bulunmamaktadır; sistem üyelerinin, ürünleri diğer üye teşebbüslerden alabilmeleri engellenemez. Dolayısıyla bir sağlayıcının seçici dağıtım sistemi gibi özellikli bir dağıtım ağına sahip olması durumunda dahi, alıcıya belirli türden sınırlamalar getiremediği görülmektedir.

(62) Yukarıda yer verilen hususlardan da anlaşılacağı üzere, gerek Türk rekabet hukuku mevzuatı kapsamında gerekse mehaz mevzuat olan AB hukukunda internet satışlarına ilişkin, çevrim içi pazar yerleri de dâhil olmak üzere kesin ve genel bir yasaklamanın marka içi rekabetin kısıtlanması ve pasif satışların engellenmesi bağlamında ağır sınırlama niteliği taşıdığı ve bu doğrultuda muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. Benzer şekilde, özellikli bir dağıtım sisteminin mevcut olmadığı durumlarda da (örneğin münhasırlık, seçici dağıtım sistemi vb.), satış kanallarına getirilecek her türden kısıtlama Tebliğ’de öngörülen istisnai koşulları sağlamadığı müddetçe muafiyetten yararlanamayacaktır.

I.3.3. MUYA’nın Yetkili Satıcılık Sözleşmelerinin Değerlendirilmesi

(63) Sağlayıcının alıcılarına münhasır bir bölge veya müşteri grubu tahsis etmesine imkân tanıyan koruma mutlak bir koruma olmayıp alıcı teşebbüsler kendilerine tahsisli bölgeye veya müşteri grubuna satış yaparken sisteme dâhil diğer alıcıların ancak aktif rekabetinden korunabilmektedirler. Başka bir ifadeyle, sağlayıcı teşebbüs, ancak, kendisine veya başka bir alıcısına tahsis edilmiş münhasır bölgeye ya da müşteri grubuna yapılacak aktif satışları kısıtlayabilmektedir. Öte yandan, münhasır dağıtım sistemleri de dahil olmak üzere sağlayıcı tarafından alıcının pasif satışlarına getirilen kısıtlamalar ise anlaşmayı grup muafiyeti dışına çıkaran hallerden biri olarak değerlendirilmektedir.

(64) Dahası, sağlayıcılar tarafından getirilen bu türden dikey kısıtlamalar yalnızca aktif-pasif satış yasağına ilişkin olmayıp alıcının satış noktasını değiştirmesi yahut yeni bir satış noktası açmasının engellenmesi şeklinde de tezahür edebilmektedir. Bu türden sınırlamaların muafiyetten yararlanabilmesi için ise sağlayıcının söz konusu kısıtlamaları getirmesini meşru kılacak özellikli bir dağıtım sistemine sahip olması beklenmektedir (sağlayıcının seçici dağıtım sistemine sahip olması vb.). Örneğin, Dikey Kılavuz’da seçici dağıtım sisteminde, satış noktasının fiziki özelliklerinin dağıtım sisteminin başarısını etkileyen en önemli unsur olduğundan bahisle, seçici dağıtım

Sayfa 15

sistemine üye bir alıcının faaliyetlerini sürdürdüğü satış noktasının yerini değiştirmesi veya yeni bir fiziki satış noktası açmasının sağlayıcı tarafından engellenebildiği ifade edilmektedir. Ancak bu sınırlama mutlak olmayıp seçici dağıtım sisteminde dahi, sistem üyesi bir alıcının internet satışları için internet sitesi açmasının sağlayıcı tarafından engellenemediği görülmektedir. Her durumda getirilecek sınırlamaların gerekçesi, söz konusu dağıtımın niteliği ve kalitesini, marka imajını ve/veya potansiyel etkinliği arttırıcı vb. unsurlar bakımından objektif olarak somut, makul ve kabul edilebilir olmalıdır.

(65) SÖZLEŞME’nin 3.6 maddesinde, yetkili satıcıların PROTOKOL’ü imzalamış olmak şartıyla, PROTOKOL’ün ekinde yer alan e-pazaryerinde satış yapabileceği hüküm altına alınmıştır. Bu doğrultuda MUYA’nın SÖZLEŞME ve PROTOKOL aracılığıyla yetkili satıcılarının pasif satışlarına müdahale ettiği değerlendirilmektedir.

(66) Teşebbüsün dağıtım sistemi, niteliği bakımından seçici dağıtım gibi özellikli bir yapı arz etmemektedir. Dolayısıyla MUYA’nın yetkili satıcılık sisteminin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasında sayılan istisnai koşullardan herhangi birini karşılamamaktadır. Bu doğrultuda, teşebbüsün yetkili satıcılarına yönelik söz konusu sınırlamalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil ettiği, 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanamadığı ve bireysel muafiyetten de yararlanmasını mümkün kılacak koşulları yerine getirmediği değerlendirilmektedir.

(67) Öte yandan dosya kapsamında elde edilen bulgulardan MUYA’nın internet satışlarını kısıtlamaya yönelik davranışının SÖZLEŞME ile sınırlı kalmadığı ve SÖZLEŞME’ye uymayan yetkili satıcılarını fiilen engellemeye yönelik birtakım uygulamaları olduğu da görülmektedir. Aşağıda, yerinde incelemede elde edilen bulguların değerlendirmesine yer verilmektedir.

I.3.4. Dosya Kapsamında Elde Edilen Bulgular ve Değerlendirmeleri

(68) Dosya kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemelerde; MUYA’nın gerek teşebbüs içi yazışmaları gerekse MUYA ile yetkili satıcıları arasında gerçekleşen çeşitli yazışmalar elde edilmiştir. Söz konusu belgelerde, MUYA’nın fiilen internet satışlarını yasakladığı görülmektedir. Aşağıda ilgili yazışmalara yer verilmiştir:

Bulgu-1:

(69) MUYA’nın Yönetim Kurulu Üyesi (.....)’ın bilgisayarından elde edilen ve 09.10.2020 tarihinde MUYA’nın Satış Müdürü (.....) tarafından MUYA’nın çalışanlarına gönderilen “FW: “Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” ve “2021 Bağlantı Prosedürü” konulu e-posta yazışmasına aşağıda yer verilmektedir .

05.10.2020

Kimden: (.....) ((.....)@(.....).com.tr)

Bilgi: (.....); (.....); (.....); (.....)@(.....).com

Konu: RE: “Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” ve “2021 Bağlantı Prosedürü” Hk. değerlendirme

ricası

(.....) merhaba,

İletmiş olduğunuz Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ile 2021 İlkbahar-Yaz Bağlantı Prosedürü metinlerini inceledim.

Değişiklikleri Word versiyonları üzerine track-change olarak yaptım. Eklemeleri kabul ederek ilerleyebilirsiniz.

Herhangi bir sorunuz olması durumunda bize her zaman ulaşabilirsiniz.

Saygılarımla,

(.....)

Sayfa 16

08.10.2020

Kimden: (.....) ((.....)@muya.com)

Bilgi: (.....)@muya.com

Konu: FW: “Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” ve “2021 Bağlantı Prosedürü”

(.....),

Avukatımızdan gelen düzeltilmiş şekilde “Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” ve “Bağlantı Prosedürü” ektedir.

Saygılarımla,

(.....)

(.....)

09.10.2020

Kimden: (.....) ((.....)@muya.com)

Bilgi: (.....)@muya.com; (.....)@muya.com; (.....)@muya.com; (.....)@muya.com;

(.....)@muya.com; (.....)@muya.com

Konu: FW: “Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” ve “2021 Bağlantı Prosedürü”

Günaydın,

Ekte yetkili satıcılık sözleşmesi ve bağlantı prosedürü hukuk danışmanımız tarafından düzenlenerek güncellenmiştir. Bu sözleşmeyi dikkate almanızı rica ederim.

İyi çalışmalar,

(70) Bulgu-1’deki e-posta silsilesinde bahsi geçen “Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” başlıklı

Word belgesinin içeriğinde yer alan ve internet satış yasağı içeren hükme aşağıda yer

verilmektedir:

…

3.6-) PSN, münhasıran kendi adına kayıtlı olarak faaliyet yürüten web siteleri dışında internet ya da E-Ticaret portallarında ve diğer tüm elektronik mecralarda MUYA ürünlerinin satışını yapamaz. Ayrıca, PSN, MUYA’dan temin ettiği ürünleri, üçüncü gerçek ve tüzel kişilere satmak suretiyle, ilgili gerçek ve tüzel kişilere ait web sitelerinde, internet ya da e-ticaret portallarında ve diğer tüm elektronik mecralarda dolaylı olarak satımına engel olacağını ve aksi durumda MUYA’nın bu tür satışları engelleme hakkı bulunduğunu kabul, beyan ve taahhüt eder. Kendi adlarına kayıtlı sitelerde yapacakları satışlarda, MUYA’nın belirlediği perakende satış fiyatına uymak zorundadır. Burada amaç, haksız rekabeti önlemek ve fırsat eşitliği oluşturmaktır.

…

(71) Söz konusu bulgu içeriğinden MUYA’nın 2021 yılında uygulanacak sözleşmede

internet satış yasağına yer verildiği görülmektedir. Buna göre bir yetkili satıcı ancak

SÖZLEŞME’de yazılı fiziki ve alan adına sahip internet mağazasında satış yapabilecek,

üçüncü taraf internet sitelerinde ve e-pazaryerlerinde satış yapamayacaktır. Ancak

sözleşmenin ilk olarak yürürlüğe konulduğu tarih tespit edilememiştir.

(72) Diğer yandan MUYA tarafından da beyan edildiği üzere, soruşturma bildirimi tarihi

itibarıyla bulguda anılan sözleşme tadil edilmiş ve internet satışlarının tamamen

yasaklanması kararından vazgeçilerek sınırlı bir alanda satışa izin verilmiştir. Söz

konusu durum dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgeden de görülmektedir. Bu

kapsamda soruşturma bildirimi tarihi itibarıyla yürürlükte bulunduğu beyan edilen

SÖZLEŞME’nin yürürlüğe konulmasına ilişkin olduğu değerlendirilen yazışmalara

aşağıda yer verilmektedir.

Sayfa 17

Bulgu-2:

(73) MUYA’nın Satış Müdürü (.....)’ın Whatsapp uygulamasından elde edilen 03.05.2021-

25.06.2024 tarihleri arasında (.....) ile MUYA’nın Yönetim Kurulu Üyesi (.....) arasında

gerçekleşen yazışmalarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır.

03.05.2021

(.....): 2022 İlkbahar - Yaz koleksiyonu değerlendirmesi …

- internet satışlarında belirli şartlar koyularak satışa izin verilebilir satışlarda artışa gidilebilir. (.....) Bey, (.....) beyden gelen yorum.

(.....)

2022 İLKBAHAR-YAZ SEZONU ÖNERİ VE İSTEK YAZISIDIR. …

- Sözleşmeye internet satışı ile ilgili madde eklenerek, internet satışına izin verilmesi... 2022 İLK BAHAR YAZ KOLEKSİYONU İÇİN …

-PSF FİYATLARININ ALTINDA OLMAMASI ŞARTI İLE İNTERNET SATIŞI AÇILMASI (.....) beyden gelen yorum.

19.05.2021

(.....): (E-pazaryeri Ekran Görüntüsü)

(.....) günaydın , (.....) ayakkabı müşterimiz mi

(.....): (.....) merhaba, müşterimiz. Yaklaşık üç hafta dır ürün çıkışı yapmıyorum. Açık hesabını (.....) uzun vade kaptırmış bende kabul etmemiştim. Dün kendi aramızda genel toplantı yaptık ara sıra internete ürününüzü koyuyor. Yarın hesap kapatılacak. Sabo ihalesine girmiş bir bölümü gitti diğer bölümünü göndermedim.

(.....): Yeni sözleşmeyi imzalatalım. Ürün koymaması konusunda da uyaralım. Yeni sözleşmeyi imzalamaz ise mal çıkışı yapmayalım

15.07.2021

(.....): (E-pazaryeri Ekran Görüntüsü)

(.....) , (.....) ayakkabı , (.....) ve (.....) ayakkabı bunlar yeni sözleşmeleri imzaladılar mı (.....): (.....) merhaba, üç firmada eski sözleşmeleri var. Şimdi üç firma uyarılıyor ürünleri kaldırıyoruz. En kısa sürede yeni sözleşme imzalatıp dosyalarına koyacağız. (.....) beyden dönüş bekliyorum. İyi günler dilerim.

(.....): (.....) tüm eski sözleşmeleri eylül sonuna kadar yenileyelim

17.08.2021

(.....): (.....) iyi akşamlar

(.....),

(.....) ,

(.....) ayakkabı

(.....) terlik

(.....)

(.....)

(.....) ayakkabı

(.....) kundura

Yarından itibaren kışlık/yazlık tüm sevkiyatlarını durdurun. Yeni sözleşmeyi imzalamazlar ise mal çıkmayın. Kışlık ödemeleri var ise iade edebilirsiniz. Hala internette mal çıkıyorlar (.....): Tamam (.....), kış sevkiyatlarına henüz başlamadık. Sipariş toplantısı sonrası sevkiyatları yapmayı planlamıştım. Sadece (.....) den bağlantı tahsilatı almıştık. Yarın sabah gerekeni yapıyorum.iyi akşamlar,

Sayfa 18

01.10.2021

(.....): (.....) günaydın, İnternet sözleşmesini gönderiyorum. Bu sözleşme iöe beraber

normal sözleşmeminde imzalanması gereklidir. Bu ana sözleşmenin devamı gibidir. Bide

ek-1 belgesine satış yapıalacak sitelerin yazılması gerekmektedir. Bu sene için en fazla 5

kişi ye yetki vereceğiz bilgin olsun.

11.10.2021

(.....): (.....) günaydın, ilk teminat mektubumuz. (.....) bey ile paylaştım içerik ile alakalı ok

olarak yorumladı. Hepimiz için hayırlı olsun.

(.....): Hayırlısı olsun Abi , yalnız standart sözleşmeyi ve internet sözleşmesini ( her ikisinide

imzalaması lazım)

13.05.2022

(.....): Arkadaşlar, (.....) beyin az önce paylaştığı üzere pazar yerleri satışa açılmıştır. Sizin

haberiniz olmadan internet satışı yapan müşteriler yönetimce tespit edilip, avukat kanalı ile

ihtarname yollanmaktadır. Bu tarz olumsuzluklar teminatlı internet satıcılarını da

etkilemektedir. İleride sorun yaşamamak için müşterilerinizin yakın takibi, internet satışı

yapıyor mu ? vs.. gibi konular maksimum düzeyde takip edilmesi önemlidir. Mevcut internet

müşterilerimiz bizler için önemli olup, tekrar bir kapanma-engelleme vb. gibi durumların

yaşanmaması için fiyat takibi yapılması da önemlidir. Kurunun yanında yaşta yanmasın. !!!

Sözleşme ihlalleri konusunda bugünden sonra uyarıya gerek kalmadan cezai işlemler

başlatılacaktır.

(74) Yukarıdaki 03.05.2021 tarihli yazışmadan görüleceği üzere MUYA’nın yetkili satıcıları tarafından internet satışlarının serbest bırakılması talep edilmektedir. Bu çerçevede Bulgu-1’de gösterilen sözleşmenin yürürlükte olduğu ve yetkili satıcıların e- pazaryerlerinden satış gerçekleştiremediği anlaşılmaktadır. Bulgunun devamında yer alan 19.05.2021, 15.07.2021 ve 17.08.2021 tarihli yazışmaların içeriğinde ise bahsi geçen sözleşmeyi imzalamamış yetkili satıcılara ürün temin edilmemesi yönünde yaptırım kararı alındığı görülmektedir. Buna göre MUYA tarafından internette satış yaptığı tespit edilen (.....),(.....), (.....), (.....), (.....),(.....),(.....), (.....) isimli yetkili satıcıların internete ürün koyduğu ve internet satış yasağı içeren sözleşmeyi imzalamamaları durumunda ürün sevkiyatının durdurulması gerektiği kararı alınmıştır. Bu bakımdan internet satış yasağının bir süre fiilen uygulandığı değerlendirilmektedir.

(75) Öte yandan bulguda yer verilen 01.10.2021 tarihli yazışmada ise internet satışlarına ilişkin PROTOKOL’ün [29] uygulamaya konulması kararının alındığı, bu çerçevede sözleşmenin ilk yılında beş yetkili satıcıya protokolde listelenen internet sitelerinde satış yapma izni verildiği belirtilmiştir. Bu doğrultuda 11.10.2021 tarihi itibarıyla PROTOKOL’ün imzalatılarak uygulamaya konulduğu bilgisi paylaşılmıştır.

(76) Bulguda yer alan son yazışma ise 13.05.2022 tarihinde gerçekleşmiş olup internet satışına izin verilmeyen yetkili satıcıların başta e-pazaryerinden satış yapmalarının önüne geçilmesi adına internet satışlarının kontrol edilmesi talep edilmektedir. Dolayısıyla PROTOKOL’ün uygulamaya alındığı, PROTOKOL’ü imzalamayan yetkili satıcıların ise takip edilmesi gerektiği ve gerekirse cezai işlem yapılmasına ilişkin karar aldığı görülmektedir

(77) Bu çerçevede yukarıda yer verilen yazışmalardan MUYA’nın 01.10.2021 tarihine kadar mutlak bir internet satış yasağına uyguladığı, diğer yandan, 01.10.2021 tarihinden sonra ise birtakım yetkili satıcının internet satışlarına kısmen izin verdiği anlaşılmıştır. 29 Yazışma içeriğinde protokol yerine sözleşme ifadesi kullanılmış olup metnin içeriğinden sözleşme ile kastedilen metnin PROTOKOL olduğu anlaşılmaktadır.

Sayfa 19

Bulgu-3:

(78) MUYA’nın Satış Müdürü (.....)’ın Whatsapp uygulamasından elde edilen, 27.04.2022

tarihinde MUYA’nın çalışanlarının ve MUYA’nın yetkili satıcılarının bulunduğu anlaşılan

“Muya Pazaryerleri” adlı grupta [30] gerçekleşen yazışmalarda aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır.

27.04.2022

(.....): Ramazan Bayramı öncesi ayrıca anneler günü öncesi satışların yüksek olacağı zamanda bizim ilanlarımızı kapattırmanız ne kadar mantıklı oldu acaba? Ayrıca gittigidiyor’da onlarca açık mağaza var halen. Siz bulamıyorsanız ben sizinle linklerini paylaşabilirim.

Bizim mağazalarımızda ilanlarımızı kapandıktan sonra N11 ‘de kendi kendinize kampanya yapmanız da biraz kafa karıştırıcı açıkçası.

…

Ben (.....). Ayakkabı mağazam yok. Bu yüzden acaba ben mi yanlış düşünüyorum diye irdeliyorum fakat değil maalesef. Bir çok (.....) firmasıyla bu şekilde anlaşma yaparak çalışmaktayız. Bu firmaların da internet mağazaları vardır fakat bizlerin satışını arttırmak için çalışırlar. Kendileri daha çok satabilmek için uğraşmazlar ve olması gereken budur. Aksi takdirde bize ürün satmaya ihtiyacınız yoktur. Direk fabrikadan halka sloganıyla devam edebilirsiniz.

Kendi sitenizde pazar yerlerinden ucuza satıyorsunuz, başta bu fark 10 TL iken şu anda 150-200 TL’ lara kadar çıktı, lütfen düzeltme yapın, CİMRİ gibi uygulamalar direk müşteriyi size yönlendirir. Bize yine gerek kalmaz dediğimde; sizin de kendi siteniz vasa siz de o fiyattan koyabilirsiniz. Bizim diğer kendi sitesi olan müşterilerimiz bu fiyattan koyuyor diye bir cevapla karşılaşınca diğer kendi sitesi olan müşterileri araştırdım. Fakat yine hüsran maalesef. Yine beni geçiştiren bir cevap aldığımı maalesef gördüm.

Ben senelerce Muya markasını internette satabilmeyi çok istedim; (.....) Bey bilir her sene şansımızı denedik. Bu sene ; diğer arkadaşlarla nasıl oldu bilemiyorum fakat bize internette satış izni olan 5 satıcı olacak bunun için de bir anlaşma imzalayacağız bankadan da teminat mektubu isteriz şeklinde bir teklifle gelindi ve bizler de seve seve kabul ettik.

Şu an grupta kaç kişi var hepimiz bakabiliriz heralde. 5 ten fazla olduğu aşikar. Bu yazdıklarıma karşılık yok öyle değil yok biz sizi düşünüyoruz yok kabul etmiyoruz şeklinde tepki göstermeyip lütfen size yakışacağı şekilde biz nerde yanlış yaptık diye düşünüp bu sıkıntılarımı çözme şeklinde bir geri dönüş yaparsanız sevinirim. Açıklama değil çözüm odaklı olun lütfen.

…

(.....): User was deleted from group 31

(79) Yukarıda MUYA’nın bir yetkili satıcı tarafından dile getirilen süreç, MUYA’nın internet

satış yasaklarına ilişkin sistem tasarımını özetler niteliktedir. Bu çerçevede MUYA

tarafından tüm internet satışlarının yasaklandığı, bu yasağın beş yetkili satıcı ile sınırlı

olmak üzere kaldırılması yönünde sistem oluşturulduğu, ancak zaman içinde beşten

çok daha fazla yetkili satıcıya internet satış izni verildiği, öte yandan sisteme dahil

olmayan veya internet satış kısıtlamalarına uygun hareket etmeyen yetkili satıcıların

disipline edilmesi adına belirli pazaryerlerinde ve/veya belirli dönemlerde tüm yetkili

satıcıların internet satışının yasakladığı anlaşılmaktadır.

30 Grup katılımcı listesinde 46 katılımcı bulunmakta olup söz konusu katılımcılardan altısının MUYA’nın

çalışanı olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte anılan katılımcı sayısının zaman içinde değişebildiği

bilinmektedir. Bu bakımdan hangi tarihten bu yana 46 katılımcının bulunduğu tespit edilememiştir.

31 Söz konusu katılımcının Whatsapp konuşma grubundan çıkarıldığı anlaşılmaktadır.

Sayfa 20

Bulgulara İlişkin Genel Değerlendirilme

(80) Bulgu-1, Bulgu-2 ve Bulgu-3 bir arada değerlendirildiğinde MUYA’nın 11.10.2021 tarihine kadar yürürlükte bulunan sözleşme ile yetkili satıcılarının alan adına sahip olmadıkları internet siteleri ile e-pazaryerlerinde ürün satışını yasakladığı, anılan tarih itibarıyla beş yetkili satıcı ve önceden belirlenmiş internet siteleri ile sınırlı olmak şartıyla internet satışlarını izin verdiği, daha sonra ise beş kişiden daha fazla sayıda yetkili satıcıya yine belirlenmiş internet sitelerinde satış izni verdiği anlaşılmaktadır [32]. Dolayısıyla izin verilen yetkili satıcılar bakımından internet satışlarının kısıtlandığı, izin verilmeyen yetkili satıcılar bakımından ise internet satışlarını yasaklandığı değerlendirilmektedir.

(81) Bu kapsamda MUYA’nın münhasır dağıtım sistemi ve/veya seçici dağıtım sistemine sahip olmamasına rağmen SÖZLEŞME ve PROTOKOL ile yetkili satıcılarının internet satışlarını sınırlandırıldığı/yasakladığı görülmekte olup teşebbüsün bu türden uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet sorunu teşkil ettiği değerlendirilmektedir.

I.3.5. MUYA TARAFINDAN SUNULAN DEĞİŞTİRİLMİŞ TAAHHÜT METNİ

(82) MUYA tarafından sunulan 19.06.2026 tarih ve 86138 sayılı Değiştirilmiş Taahhüt Metni’nde; dosya konusu rekabet sorunlarının bütünüyle giderilmesi amacıyla, kısa kararın tebliğinden itibaren yürürlüğe konulmak üzere;

- İncelemeye konu SÖZLEŞME’nin ve PROTOKOL’ün, mevcut ve gelecek dönem

sözleşmelerini kapsayacak şekilde, Değiştirilmiş Taahhüt Metni ekinde yer

verilen sözleşme ve internet satış protokolü şekilde değiştirileceği ve yetkili

satıcıların imza sürecinin 60 gün içinde tamamlanacağı, bu süre sonunda

sözleşme örneklerinin Kuruma ibraz edileceği,

- MUYA’nın yetkili satıcılarına sözleşme değişikliklerine ve pasif satışlar ile internet

satış politikasına ilişkin bilgilendirme notu gönderileceği, bahse konu

bilgilendirmenin 30 gün içerisinde tamamlanacağı ve takip eden hafta içinde

tevsik edici belgelerin Kuruma ibraz edileceği,

- Rekabet hukuku uyumunu kalıcı hale getirmek amacıyla, başta MUYA’nın satış

ve pazarlama departmanları olmak üzere ilgili yönetici ve çalışanlarına yönelik

eğitim programı düzenleneceği, bahse konu eğitim programının 30 gün içerisinde

tamamlanacağı, programın tamamlandığı günü takip eden hafta içinde eğitim

içeriğinin ve ıslak imzalı katılımcı listesinin Kuruma ibraz edileceği

taahhüt edilmektedir .

(83) Anılan taahhüt kapsamında Taahhüt Metni ekinde yetkili satıcılarla imzalanması planlanan sözleşme (Değiştirilmiş Sözleşme) ve protokol (Değiştirilmiş Protokol) de sunulmuştur. Söz konusu yeni sistemde MUYA’nın yetkili satıcısı olmak isteyen yeniden satıcıların Değiştirilmiş Sözleşme’yi imzalaması ve ardından internetten satış yapmak isteyen yetkili satıcıların Değiştirilmiş Protokol’ü de ayrıca imzalaması gerekmektedir.

(84) MUYA tarafından yetkili satıcılarla imzalanması planlanan Değiştirilmiş Sözleşme’ye aşağıda yer verilmiştir:

32 Soruşturma kapsamında kaç yetkili satıcıya internet satış izni verildiği tespit edilememiştir.

Sayfa 21

YETKİLİ

SATICILIK

SÖZLEŞMESİ

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....) (.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

Sayfa 22

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(85) MUYA’nın yetkili satıcısı konumunda olup internet satışı yapmak isteyen satıcıların

imzalaması gereken Değiştirilmiş Protokol’e aşağıda yer verilmiştir:

YETKİLİ SATICILIK SÖZLEŞMESİNE EK

İNTERNET SATIŞ PROTOKOLÜ (.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

Sayfa 23

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....) (.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

Sayfa 24

I.3.6. MUYA’nın SUNDUĞU DEĞİŞTİRİLMİŞ TAAHHÜTLERE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME

I.3.6.1. Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ve İnternet Satış Protokolü’nün Değiştirilmesine İlişkin Değerlendirme

(86) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin üçüncü fıkrasında taahhüt müessesine ilişkin usul ve esasların Kurul tarafından çıkarılan tebliğ ile belirleneceği hüküm altına alınmıştır. İlgili hükme dayanarak çıkarılan 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde;

“Bu Tebliğ; açık ve ağır ihlaller hariç olmak üzere, 4054 sayılı Kanunun 4’üncü

veya 6’ncı maddesi kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine

yönelik olarak ilgili teşebbüslerce ya da teşebbüs birliklerince sunulan taahhütleri

kapsamaktadır.”

hükmüne yer verilmiştir.

(87) Anılan Tebliğ’in “Taahhüt Sürecinin Başlatılması” başlıklı 5. maddesinde ise;

“(1) Haklarında yürütülen bir incelemeye taahhütle son verilmesini isteyen taraflar,

önaraştırma veya soruşturma sürecinde taahhüt sunma talebinde bulunabilirler.

Soruşturma sürecindeki taahhüt sunma talepleri Kanunun 43 üncü maddesinin

ikinci fıkrası kapsamında yapılan soruşturma bildiriminin tebliğinden itibaren üç ay

içinde Kuruma iletilir. Bu süre geçtikten sonra Kuruma iletilen taahhüt sunma

talepleri dikkate alınmaz.

(2) Taraflar, taahhüt sunma taleplerini yazılı şekilde Kuruma ileterek taahhüt

sürecini başlatır.”

hükmü yer almaktadır.

(88) 2021/2 sayılı Tebliğ’in yukarıda yer verilen ilgili maddeleri uyarınca inceleme konusu rekabet sorununun ortadan kaldırılması ve MUYA hakkında yürütülen soruşturmanın sonlandırılması için gerekli taahhüt sürecinin başlatılması talepli başvuru, süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Aynı Tebliğ’in 4. maddesinde ise açık ve ağır ihlaller; “üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arası ilişkide alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi konularında gerçekleşen anlaşma ve/veya uyumlu eylemler ile bu konulara ilişkin teşebbüs birliği karar ve eylemlerini” de kapsayacak şekilde düzenlenmektedir.

(89) MUYA’nın internet satışlarını yasaklamak suretiyle yetkili satıcılarının pasif satışlarını engellediğine yönelik davranışlarının Tebliğ’de sayılan açık ve ağır ihlallerden olmadığı, dolayısıyla mevcut rekabet sorunlarının taahhüt müessesesi kapsamında ele alınabileceği değerlendirilmektedir.

(90) Bu doğrultuda, MUYA’nın sunduğu taahhütler kapsamında, MUYA ile yetkili satıcıları arasında akdedilen SÖZLEŞME’nin internet satışlarını kısıtlayıcı nitelikteki hükmünün Değiştirilmiş Sözleşme ile “3.8 PSN, MUYA ile ayrıca İnternet Satış Protokolü imzalamak şartıyla ve söz konusu protokolde yer alan kriterlere ve kalite standartlarına eksiksiz uymak koşuluyla, kendi adına kayıtlı olarak faaliyet gösteren internet sitesinde ve/veya e-pazaryerlerinde MUYA ve Hush Puppies markalı ürünlerin satışını serbestçe gerçekleştirebilir.” şeklinde değiştirileceği beyan edilmiştir.

(91) SÖZLEŞME’nin 3.6 maddesi ve Değiştirilmiş Taahhüt Metni kapsamında sunulan Değiştirilmiş Sözleşme’nin internet satışlarını düzenleyen 3.8 maddesinin karşılaştırmasına aşağıda yer verilmiştir.

Sayfa 25

Tablo-1: SÖZLEŞME’nin İlgili Maddesinin Eski ve Yeni Hali

Maddenin Eski Hali Maddenin Yeni Hali

3.6. PSN, işbu Sözleşme kapsamında 3.8. PSN, MUYA ile ayrıca İnternet Satış MUYA tarafından satış ve dağıtımını Protokolü imzalamak şartıyla ve söz konusu üstleneceği MUYA ve Hush Puppies markalı protokolde yer alan kriterlere/satış ve satış ürünlerin münhasıran adına kayıtlı olarak sonrası hizmet standartlarına eksiksiz uymak faaliyet yürüten web siteleri dışında internet koşuluyla, kendi adına kayıtlı olarak faaliyet ya da E-Ticaret portallarında ve diğer tüm gösteren internet sitesinde ve/veya e- elektronik mecralarda satışını pazaryerlerinde MUYA ve Hush Puppies yapamayacağını, Muya ve Hush Puppies markalı ürünlerin satışını serbestçe markalı ürünlerin elektronik mecralarda satış gerçekleştirebilir.

esaslarına ilişkin olarak Taraflar arasında

imzalanan İnternet Üzerinden Satış

Sözleşmesi hükümlerinin uygulama alanı

bulacağını, ayrıca, MUYA’dan işbu

Sözleşme kapsamında satış ve dağıtımını

yapmak üzere temin ettiği ürünleri, üçüncü

gerçek ve tüzel kişilere, işbu hükmü

dolanmak amacıyla, satmak suretiyle, ilgili

gerçek ve tüzel kişilere ait web sitelerinde,

İnternet ya da e-ticaret portallarında ve

diğer tüm elektronik mecralarda dolaylı

olarak satımına sebebiyet vermeyeceğini,

bu tür satışlara engel olacağını ve aksi

durumda MUYA’nın bu tür satışları

engelleme hakkı bulunduğunu kabul, beyan

ve taahhüt eder. Taraflar arasında

imzalanan İnternet Üzerinden Satış

Sözleşmesi uyarınca MUYA’nın belirlediği

perakende satış fiyatına uymak zorundadır.

Burada amaç, haksız rekabeti önlemek ve

fırsat eşitliği oluşturmaktır.

(92) Yukarıda yer verilen Tablo-1’de görüleceği üzere MUYA tarafından taahhüt edilen

sözleşme değişikliği ile e-pazaryerlerinde satış yapmak isteyen yetkili satıcıların

Değiştirilmiş Sözleşme’nin 3.8. maddesinde yer alan “İnternet Satış Protokolü

imzalamak şartıyla ve söz konusu protokolde yer alan kriterlere ve kalite standartlarına

eksiksiz uymak koşuluyla” hükmü çerçevesinde internet satışı yapabileceği

belirlenmiştir. Bu bakımdan ilgili maddede atıf yapılan Değiştirilmiş Protokol’ün içeriği

önem arz etmektedir.

(93) Değiştirilmiş Protokol’ün konusu MUYA ve Hush Puppies markalı ürünlerin, yetkili

satıcıların kendi adına kayıtlı olarak faaliyet gösteren web sitesi ve/veya

e-pazaryerleri üzerinden çevrim içi satışının yürütülmesine ilişkin temel esasların

belirlenmesidir. Söz konusu temel esaslar ise “Marka Kullanımı ve Ürün Sunumu”,

“Hizmet Kalitesi ve Müşteri Memnuniyeti” ve “Orijinallik ve Ürün Güvenliği” başlıkları

altında toplanmıştır. Buna göre, Marka Kullanımı ve Ürün Sunumu başlığı altında,

satılacak ürünün mağaza sayfasında yer alması gereken görsellerin, tanıtıcı ve teknik

metnin niteliklere ilişkin kriterlere; Hizmet Kalitesi ve Müşteri Memnuniyeti başlığı

altında, satış öncesi ve sonrası iletişim kanallarına, teslimat, iptal ve iade süreçleri ve

garanti koşullarına ilişkin kritelerlere ve Orijinallik ve Ürün Güvenliği başlığı altında ise

orijinal ürün satılmasını teminen getirilen kriterlere yer verilmiştir. Söz konusu kriterler

bir arada değerlendirildiğinde MUYA markalı ürünlerin sergilenmesine ve satış

süreçlerine ilişkin getirilen kriterlerin genel satış ilkelerine ilişkin olduğu ve e-

Sayfa 26

pazaryerlerinin niteliklerine ilişkin olmadığı değerlendirilmektedir. Nitekim satış yapılacak e-pazaryerlerinin sahip olması gereken nitel ve nicel kriterler ile fiziki ve e- pazaryeri mağazaları arasında ayırt edici nitelikte herhangi bir kriter getirilmediği görülmektedir.

(94) Dikey Kılavuz’un 28. maddesinde “sağlayıcı,…, satış kanalı olarak internetin kullanımına yönelik olarak da bazı koşullar öngörebilecektir. Örneğin sağlayıcı, ürünlerinin satışa sunulduğu internet sitesine yönelik kalite koşulları getirebilecek, bunun gibi internetten alışveriş yapan tüketicilere belli hizmetlerin sunulması şartını öngörebilecektir.” açıklamasına yer verilmiştir. Özellikle getirilen kriterlerin internet satışlarının kısıtlamayı amaçlamaması, getirilen koşulların dağıtımın niteliği ve kalitesini, marka imajını ve/veya potansiyel etkinliği arttırıcı vb. unsurlar bakımından objektif olarak somut, makul ve kabul edilebilir olması gerekmektedir.

(95) Değiştirilmiş Protokol ile getirilen koşulların ise genel olarak fiziki mağazalarda yaygın olarak edinilebilen ürünün teknik yeterlilikleri, garanti koşulları ve orijinallik sertifikalarının e-pazaryerlerinden de edinilebilmesinin ve mesafeli satış mevzuatının yerine getirilmesinin sağlanmasına yönelik olduğu görülmektedir. Bu çerçevede söz konusu kriterlerin internet satışlarını kısıtlamayı amaçlamadığı ve bu yönde bir etki doğurmayacağı değerlendirilmektedir.

(96) Sonuç olarak, MUYA’nın değiştirilmiş taahhüdü kapsamında Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’nde genel olarak pasif satışın engellenmesine yönelik bir hüküm getirmediği, bunun yanında İnternet Satış Protokolü’nün ise internet satışlarını yasaklamaya yönelik olmadığı, e-pazaryerlerinin doğasından kaynaklanan satış koşullarının fiziki mağazalarla benzer satış koşullarına benzemesini amaçlayan, makul ve internet satışlarını caydırıcı olmayan nitelikte kriterler öngördüğü değerlendirilmektedir. Dolayısıyla MUYA’nın Değiştirilmiş Taahhüt Metni içinde yer alan Değiştirilmiş Sözleşme ve Değiştirilmiş Protokol’ün incelemeye konu rekabet endişelerini ortadan kaldırmasının mümkün olduğu değerlendirilmektedir.

(97) Bu çerçevede MUYA tarafından 19.06.2026 tarih ve 86138 sayı ile Kurum kayıtlarına giren Değiştirilmiş Taahhüt Metni’nin ekinde yer alan Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’nin ve İnternet Satış Protokolü’nün yetkili satıcılarla imzalanacağına yönelik taahhüdünün mevcut haliyle kabul edilebileceği kanaatine ulaşılmıştır.

(98) MUYA tarafından Değiştirilmiş Sözleşme’nin ve Değiştirilmiş Protokol’ün imzalanmasının kısa kararın tebliğini takiben imzaya açılarak 60 gün içerisinde tamamlanacağı ve sözleşme örneklerinin Kuruma tevsik edileceği taahhüt edilmektedir. Söz konusu taahhütlerin rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olduğu değerlendirilmektedir.

I.3.6.2. Yetkili Satıcılara Resmi Bir Bilgilendirme Yazısı Gönderilmesine İlişkin Taahhüdün Değerlendirilmesi

(99) Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler incelendiğinde; MUYA tarafından yetkili satıcılarına SÖZLEŞME ve PROTOKOL ile internet satış yasağı getirilmesinin yanı sıra Bulgu-2’de görüleceği üzere SÖZLEŞME’nin yürürlüğe henüz girmediği 01.10.2021 tarihinden önce mutlak bir internet satış yasağı uygulandığı ve internetten satış yapan yetkili satıcılarına ürün temin etmeme kararı alındığı anlaşılmaktadır. Ayrıca SÖZLEŞME’nin yürürlüğe girdiği 01.10.2021 tarihinden itibaren hangi yetkili satıcılarının internet satışı yapıp yapmadığının tespit edilmesine yönelik aktif takip yapılması kararı alındığı görülmektedir. Bulgu-3’te yer alan MUYA’nın yetkili satıcısının “Ramazan Bayramı öncesi ayrıca anneler günü öncesi satışların yüksek olacağı

Sayfa 27

zamanda bizim ilanlarımızı kapattırmanız ne kadar mantıklı oldu acaba?” şeklindeki ifadesi söz konusu uygulamanın fiilen hayata geçirildiğini göstermektedir. Bu kapsamda MUYA’nın internet satışı izni bulunan yetkili satıcılarının ilanlarını dahi kapattırdığı anlaşılmaktadır. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, MUYA’nın pasif satış yasağını fiilen uyguladığı sonucuna ulaşılmaktadır.

(100) MUYA tarafından, Sözleşme ve Protokol’de yapılan değişikliklerin ve pasif satışlar ile internet satışlarına ilişkin politikanın tüm yetkili satıcılar tarafından açık ve eksiksiz biçimde anlaşılmasını sağlamak amacıyla, e-posta yoluyla, yetkili satıcılara bilgilendirme metni gönderileceği taahhüt edilmiştir.

(101) Söz konusu bilgilendirme metni ile yetkili satıcıların Değiştirilmiş Sözleşme ve Değiştirilmiş Protokol’de gerçekleştirilecek değişiklikleri açık ve eksiksiz biçimde anlamalarının amaçlandığı, bu çerçevede yetkili satıcıların pasif satışlar ile internet satışlarına ilişkin yeterli düzeyde bilgi sahibi olacağı değerlendirilmektedir. Dolayısıyla, söz konusu bilgilendirme yazısının gönderilmesine ilişkin taahhüdün tespit edilen rekabet sorunu ile orantılı, bu sorunu gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olduğu değerlendirilmektedir.

(102) MUYA tarafından yetkili satıcılarına bilgilendirme notunun kısa kararın tebliğini takiben 30 gün içerisinde gönderileceği ve tevsik edici belgelerin işlemin tamamlanmasını takip eden hafta içinde Kuruma sunulacağı taahhüt edilmektedir. Söz konusu taahhütlerin rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olduğu değerlendirilmektedir.

I.3.6.3. Eğitim ve Uyum Sürecine Yönelik Getirilen Taahhüdün Değerlendirilmesi

(103) Değiştirilmiş Taahhüt Metni’nde son olarak, rekabet hukuku uyumunu kalıcı hale getirmek amacıyla MUYA’nın yöneticilerine ve çalışanlarına rekabet hukuku eğitimi verileceği taahhüt edilmektedir.

(104) Söz konusu taahhüt ile teşebbüs çalışanlarına verilecek rekabet hukuku eğitiminin rekabet bilincini artıracağı, böylelikle bilgi eksikliğinden kaynaklı rekabeti kısıtlayıcı eylemlerin önüne geçilebileceği, bu bakımdan anılan taahhüdün tespit edilen rekabet sorununu gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olduğu değerlendirilmektedir.

(105) MUYA tarafından eğitim ve uyum sürecine ilişkin programın kısa kararın tebliğini takiben 30 gün içerisinde gerçekleştirileceği ve tevsik edici belgelerin işlemin tamamlanmasını takip eden hafta içinde Kuruma sunulacağı taahhüt edilmektedir. Söz konusu taahhütlerin rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olduğu değerlendirilmektedir. I.3.7. MUYA Tarafından Sunulan Değiştirilmiş Taahhütlerin Genel Değerlendirilmesi

(106) MUYA tarafından sunulan Değiştirilmiş Taahhüt Metni bir bütün olarak ele alındığında;

− MUYA’nın mevcut ve gelecek dönemde yürürlüğe koyacağı Yetkili Satıcılık

Sözleşmesi ve İnternet Satış Protokolü içerisinde internet satışlarını yasaklayıcı

nitelikte hükümlerin bulunmadığı,

− Resmi bilgilendirme yazısı ile yetkili satıcıların MUYA’nın aktif, pasif ve internet

satışlarına ilişkin politikasını açık biçimde anlayabileceği ve

− MUYA’nın kendi bünyesi içerisinde rekabet hukukuna tam uyumun tesisi için

rekabet hukuku eğitimi verilmesinin gelecek dönemde ortaya çıkabilecek rekabet

sorunlarının önüne geçebileceği

Sayfa 28

değerlendirilmektedir.

(107) Yukarıda açıklanan gerekçeler ile söz konusu taahhütlerin rekabet sorunlarıyla orantılı,

bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde

uygulanabilir olduğu, bu doğrultuda taahhütlerin bağlayıcı hale getirilebileceği ve

soruşturmanın yeniden satıcılara getirilen internet satışlarının yasaklanması suretiyle

pasif satışlarının engellenmesi şeklindeki rekabet sorunu bakımından

sonlandırılmasına karar verilebileceği değerlendirilmektedir.

(108) Bu çerçevede, MUYA tarafından sunulan taahhütler bir bütün olarak

değerlendirildiğinde, dosya kapsamında tespit edilen rekabetçi endişeleri gidermeye

elverişli olduğu, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkin şekilde uygulanabilir nitelik

taşıdığı anlaşıldığından kabul edilebileceği ve teşebbüs bakımından bağlayıcı hale

getirilebileceği ve soruşturmanın yeniden satıcılara getirilen internet satışlarının

yasaklanması suretiyle pasif satışlarının engellenmesi şeklindeki rekabet sorunu

bakımından sonlandırılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

J. SONUÇ

(109) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

a) Muya Poliüretan Kauçuk Sanayi ve Ticaret AŞ’nin yetkili satıcılarının internet satışlarını yasaklamak suretiyle pasif satışlarını engellemesine yönelik davranışlarının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet sorunu teşkil ettiğine,

b) Muya Poliüretan Kauçuk Sanayi ve Ticaret AŞ’nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet sorunu teşkil edebilecek yetkili satıcılarının internet satışlarını yasaklamak suretiyle pasif satışlarını engellemesine yönelik davranışları bakımından 19.06.2026 tarihli ve 86138 sayılı yazısı ile sunduğu değiştirilmiş taahhütlerinin bu davranışlar dolayısıyla ortaya çıkan rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir nitelikte olması nedeniyle kabul edilmesine,

c) Bu çerçevede 19.06.2026 tarihli ve 86138 sayılı yazı ile sunulan Değiştirilmiş Taahhüt Metni’nin Muya Poliüretan Kauçuk Sanayi ve Ticaret AŞ açısından bağlayıcı hale getirilmesine,

d) Rekabet Kurulunun 02.10.2025 tarih ve 25-37/891-M sayılı kararı uyarınca Muya Poliüretan Kauçuk Sanayi ve Ticaret AŞ hakkında yürütülmekte olan soruşturmanın yetkili satıcıların internet satışlarını yasaklamak suretiyle pasif satışların engellenmesi iddiası bakımından sonlandırılmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu

açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.

Atıf zinciri

Bu kararda anılan kararlar

  • 25-37/891-M

    Bu numaralı karar, Kurumun karar arşivinde yayımlanmamış (genellikle ara karar).

Aynı toplantıda alınan kararlar

Bu toplantının tüm kararları

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.